BUỔI SÁNG KHI THỨC DẠY …
Mang Viên Long
Mặt trời hừng đông. Ngày mới lại đến. Buổi sáng bắt
đầu cho một ngày mới của đời sống. Cô giáo dạy triết của tôi
thời năm lớp Đệ Nhất (lớp 12 bây giờ) đã ngoài 60 – mỗi lần
đến thăm cô (hay bất ngờ gặp lại cô ở đâu đó) cô đều chép
miệng nói : “Cuộc đời sao nhạt nhẽo, vô vị quá, phải không
em?”.
Có lần cô tâm sự : “Buổi sáng thức dậy, cô không muốn ra
khỏi giường vì luôn cảm thấy buồn chán; cảm giác chán chường,
vô vị, lạt lẽo, cứ bao trùm kín mít đầu óc như một nỗi thất
vọng lênh đênh kéo dài…”. Tôi hiểu cô. Đời cô đã trải qua bao
thăng trầm, chứng kiến bao đổi thay, vô thường của kiếp sống.
Cuộc đời còn lại thì quá ngắn ngủi. Cuộc sống đúng là hão
huyền, như hoa đốm, giọt sương!
Khác với cô giáo dạy triết của tôi, ông bạn láng giềng mỗi
sáng gặp nhau ở sân – đều cười nhạt sau cái lắc đầu : “Mở mắt
đã thấy công việc – lật đật xuống giường nhiều lúc quên cả
xỏ dép – vào phòng đánh răng rửa mặt, vội vã thay áo quần, ra
mở cửa đón khách…(ông là chủ của một hiệu thuốc Tây). Ngồi
dính vào cái quầy này cho đến 10 giờ đêm…”.Tôi hiểu ông. Ông
đang buôn bán đắt đỏ, khách hàng ra vào nườm nượp, hàng ngày
thu lời hơn mấy trăm ngàn làm sao dám bê trễ, dứt bỏ? Sống vội
vã như bị dồn đuổi nên không biết “trời trăng mây gió” gì là
phải. Và cái chứng bệnh “ăn không ngon, ngủ không yên” – luôn bồn
chồn, mệt mỏi, thấp thỏm lo âu mà ông đã tốn khá nhiều tiền
cho bác sĩ cũng không thuyên giảm cũng là phải!
Nhìn người, biết người – Tôi luôn có dịp “nhìn lại mình” để
coi mình đã đón buổi sáng như thế nào, đã sống như thế nào
trong ngày để tránh được hai thái cực nguy hại, vừa buồn thảm
vừa hoang phí đời sống như thế.
Không giống cô giáo cũ, khi còn nằm trên giường biết mình đã
thức dậy – Tôi luôn có niềm vui đầu tiên là “nhận biết mình
còn sống! Tôi còn có mặt trên cõi đời này. Đó là một điều
hạnh phúc.Một niềm vui lớn. Nghĩ nhớ đến mấy người bạn mà
tôi vừa đưa họ lên nghĩa trang, hay vừa được mời đến “ăn giỗ”
lần thứ nhất – lại cảm thấy dù gì, mình vẫn còn diễm phúc
để sống, để làm việc hơn họ ít nhất là trong một buổi, một
ngày. Thân còn khỏe. Trí còn sáng suốt. Tôi nghĩ mình còn có
thể “mượn thân giả, làm việc, tu hành” thêm nữa. Đó là một ân
huệ lớn mà mình được hưởng sao lại bỏ quên, lãng phí?
Như
lệ thường, tôi thắp hương ở bàn thờ Phật, ông bà ngồi bán già
ở chiếc đi văng đối diện, ngửi mùi trầm thơm, nghe hơi thở đều
đều nhẹ nhàng ra vô buồng phổi để thấy giây phút buổi sáng
hiện tại thật quý, thật đẹp, thật…đáng sống biết bao! (cho dù
thời gian cảm nhận không lâu, cho dù sau đó, trong ngày có bận
bịu với chuyện “cơm, áo, gạo, tiền” muôn thuở!). Tôi thường
quán niệm bài kinh ngắn “Nhất Dạ Hiền” để luôn nhắc mình hãy
sống hết lòng với phút giây hiện tại, dù cho nhân duyên có như
thế nào:
“Quá khứ không truy tìm,
Tương lai không ước vọng,
Quá khứ đã đoạn tận,
Tương lai thì chưa đến…
Chỉ có pháp hiện tại,
Tuệ quán chính ở đây,
Không động, không rung chuyển!…”
Biết sống với phút giây hiện tại, tôi không cảm thấy “cuộc
đời sao nhạt nhẽo, vô vị quá” như lời cô giáo cũ, bởi vì cùng
lúc tôi cũng ý thức được, “thân người khó được” – có được
rồi, thì hãy biết trân quý đời sống, để được có thời gian
hoàn thiện mình.Thực hiện thêm những ước mơ cho mình, cho dù
là rất nhỏ. Tôi cũng thường âm thầm tự hỏi, những người thân
của tôi, bạn hữu của tôi đã ra đi rồi, liệu họ có thể có đủ
duyên lành để trở lại làm người chăng? Hay là (…). Còn sống là
còn có dịp làm điều tốt đẹp, còn có duyên gần gũi Phật
pháp – sao lại có thể là “chán chường, vô vị, lạt lẽo cứ bao
trùm kín mít đầu óc” nhỉ?
Vạn pháp đều do tâm ta tạo – rồi khiến ta vui buồn; hạnh
phúc hay khổ đau; không có phép màu nào có thể ban phát, sai
khiến. Tâm u tối, trì trệ, hoang mang quay cuồng như cô giáo cũ
của tôi, thì luôn thấy đời “vô vị, chán chường” là hệ quả tất
yếu. Còn Tâm lăng xăng toan tính tham lam vô độ của người bạn
láng giềng “luôn bồn chồn, mệt mỏi, thấp thỏm lo âu” cũng là
chuyện thường ngày phải đến.
Tôi luôn bắt đầu một ngày với niềm vui “biết mình vẫn còn
hít vào thở ra” bình thường. Vẫn còn có dịp đọc kinh, niệm
Phật, làm điều lành…Tôi giữ nguyên niềm vui và sự tỉnh táo,
thong thả bắt đầu việc mưu sinh như bao người chung quanh một
cách cần mẫn. Làm gì cũng làm nhưng luôn tỉnh giác luôn giữ
tâm yên một chỗ. Gắng không cho nó xao động, chaỵ nhảy lung
tung…Một buổi sáng yên tịnh, trong lành, tươi mát, đã đem lại
cho tôi suốt một ngày an vui, tha thiết với cuộc sống mà không
hề có chút bận tâm nào đến ngày mai mình còn có mặt hay không
trên thế gian này!
Mang Viên Long
(Văn hóa Phật giáo)