Thiền
sư Thích Nhất Hạnh có những nghiên cứu riêng chỉ ra rằng,
Việt Nam có vị Thiền sư Tăng Hội, lớn hơn cả Thiền sư
Bồ Đề Lạt Ma - người mà chúng ta đang thờ là Sơ tổ Phật
giáo - tới 300 tuổi. Nội dung này nằm trong bài giảng của
Thiền sư Thích Nhất Hạnh tại Viện Nghiên cứu Tôn giáo
- Hà Nội, ngày 18/1/2005 - "Lịch sử của Phật giáo ngày nay
dưới cái nhìn tương tức".
Chúng
ta biết rằng vào thượng bán thế kỉ thứ 3 tại Giao Châu
có Thiền sư Tăng Hội, cha là người Khương Cư, mẹ là người
Việt Nam. Ngài xuất gia năm 10 tuổi, trở thành cao tăng, mở
đạo tràng tu tập ở Luy Lâu, Bắc Ninh, thiết lập một trung
tâm dịch thuật và sáng tác ở đó và tịch vào tháng 9 năm
280.
Thiền
sư Tăng Hội đã sử dụng những kinh bản nguyên thủy như
Kinh Quán Niệm Hơi Thở,
kinh Bốn Niệm Xứ để thực
tập thiền. Trong khi đó, Thiền sư sử dụng con mắt Đại
Thừa để thực tập.
Vào
khoảng giữa thế kỉ thứ 3, Thiền sư Tăng Hội mà chúng
ta đang công nhận và vị Sư tổ của Thiền Tông Việt Nam
đã rời đất nước chúng ta sang nước Ngô để truyền đạo.
Cao Tăng Truyện nói rất rõ ràng là khi thầy Tăng Hội đi
sang nước Ngô thì bên đó chưa có tăng sĩ Phật giáo. Chính
Thiền sư Tăng Hội đã tổ chức đàn truyền giới đầu tiên
cho những người Ngô trở thành những vị xuất gia đầu tiên.
Ngôi chùa mà thầy Tăng Hội thành lập có tên chùa Kiến Sơ
- ngôi chùa đầu tiên.
Bài
tựa kinh An Ban Thủ Ý do Thiền
sư Tăng Hội đã viết tại Việt Nam, trong đó nói Lạc
Dương như là kinh đô. Lúc đó chưa chia ra làm tam quốc. (Nếu
đã chia tam quốc thì kinh đô là Bành Thành). Trong bài tựa
An Ban Thủ Ý, chúng ta tìm ra được sự thật là bài tựa
kinh Quán Niệm Hơi Thở được viết tại Giao Châu.
Thiền
sư Thích Nhất Hạnh diễn thuyết trong Đại lễ Vesak (Ảnh:
langmai.org)
Sau
khi đã tiếp xúc với truyền thống Phật giáo phương Nam,
chúng tôi vẫn tiếp tục giảng dạy và xiển dương Thiền
học Việt Nam theo đúng tinh thần của Tăng Hội.
Nghĩa
là căn cứ và thiền kinh của Nam tông mà giảng dạy theo tinh
thần thực tập rộng rãi và phóng khoáng của Bắc tông. Nếu
quý vị có tới Làng Mai để tu tập, sẽ thấy rằng pháp
môn của Làng Mai nối tiếp một cách rất trung thực và kì
diệu với truyền thống của Thiền sư Tăng Hội.
Thiền
sư Việt Nam và Thiền sư Tăng Hội lớn hơn Thiền sư Bồ
Đề Lạt Ma - Sơ tổ Thiền tông Trung Quốc tới 300 năm. Như
vậy trong các chùa của chúng ta, theo nguyên tắc thì phải
thờ Thiền sư Tăng Hội làm Thiền tổ Việt Nam, chứ không
phải Thiền sư Bồ Đề Lạt Ma. Nếu quý vị là nhà học
giả, nhà văn, hay họa sĩ thì phải vẽ ra hình ảnh của Tổ
sư Thiền đầu tiên của chúng ta là Thiền sư Tăng Hội.
Chúng
tôi đã viết cuốn "Thiền sư Tăng Hội" và cuốn này đã
được phiên dịch ra nhiều thứ tiếng. Giới Phật tử lâu
nay thường theo Thiền Trung Quốc và Nhật Bản, chưa phản
ứng vì họ thấy rất lúng túng, lâu nay đã lỡ tin Bồ Đề
Lạt Ma là Sơ Tổ Thiền tông Trung Quốc và Việt Nam rồi.
Bây giờ lại nghe nói Thiền sư Tăng Hội lớn hơn Tổ Đạt
Ma tới ba trăm tuổi, chính là người đầu tiên giảng dạy
Thiền học tại Việt Nam và Trung Quốc thì điều đó chưa
chấp nhận được.
Thiền
sư Tăng Hội rất uyên bác về Lão giáo, Khổng giáo và Phật
học cho nên đã thuyết phục được vua Ngô Tôn Quyền yểm
trợ xây ngôi chùa đầu tiên tại nước Ngô.
Sau
đó thì Tôn Hạo tiếp nối Tôn Quyền, nghe lời một số cộng
sự làm khó dễ, nhưng cuối cùng đã được thầy Tăng Hội
thuyết phục và vua đã thọ Tam quy Ngũ giới với thầy.
Chúng
ta thấy khả năng hóa độ của thấy Tăng Hội rất lớn.
Thầy không chỉ là Tổ Sư Phật giáo Thiền Việt Nam mà phải
được cọi như Tổ Sư Phật giáo đầu tiên ở tại Trung
Quốc. Chúng tôi mong rằng cuốn "Thiền Sư Tăng Hội" đó,
đã được dịch sang tiếng Anh, sẽ được dịch ra tiếng
Trung Quốc một ngày rất gần.
Thiền
sư Thích Nhất Hạnh
(http://www.tuanvietnam.net//vn/tulieusuyngam/3888/index.aspx)
Bài
liên quan:
Thiền
Sư Khương Tăng Hội, GSTS. Lê Mạnh Thát
Thiền
Sư Khương Tăng Hội, GS. Nguyễn Lang
Hành
Trạng Thần Dị của Sư Tăng Hội, Thích Nguyên Chơn dịch
Luy
Lâu: Thượng nguồn dòng sông Phật giáo Đông Á, Di Linh
06-14-2008
04:34:23
