PHẬT GIÁO VÀ CUỘC SỐNG
HT. Ấn Thuận - Thích Hạnh Bình Việt dịch
Nhà Xuất Bản: Phương Đông 2008

LỜI  GIỚI  THIỆU

Phật  Giáo  hiện  hữu  trên  thế  gian  nầy  từ  vô lượng  kiếp  và  Phật  Giáo  đã  được  hình  thành  bằng hình  thức  khế  lý  khế  cơ  qua  hơn  2.500  năm  lịch  sử trên quả địa cầu nầy và nhẫn đến ngàn năm sau nữa, tinh thần vô trụ của Phật Giáo vẫn còn sống mãi với những kiếp nhân sinh tiếp tục trong dòng đời chuyển biến ấy.

Thượng  Tọa  Thích  Hạnh  Bình  đang  du  học  tại Đài Loan, trong thời gian qua Thầy đã cho xuất bản được  nhiều  tác  phẩm  theo  lối  phiên  dịch  hay  biên khảo  và  dịch  phẩm  "Phật  Giáo  và  Cuộc  Sống”  của Ngài Ấn Thuận, một vị Đại Đạo Sư người Đài Loan biên  khảo,  trước  tác  và  những  bài  diễn  giảng  được tạo  thành  một  tác  phẩm  bằng  tiếng  Hoa  giá  trị  như thế, nay Thượng Tọa Thích Hạnh Bình đã chuyển dịch từ Hoa ngữ sang Việt ngữ một cách thông suốt. Câu văn trong sáng dễ hiểu. Hầu như không còn lấn cấn một từ ngữ Hán cổ nào cả, mà đã Việt hóa hoàn toàn. Đây là một việc  làm  rất đáng tán dương và  nên trợ duyên; do vậy tôi đã đọc qua dịch phẩm nầy một cách cẩn trọng để viết lời giới thiệu quyển sách nầy do lời yêu cầu của Thượng Tọa.

Đọc  nội  dung  của  sách,  chúng  ta  sẽ  thấy  Ngài Ấn Thuận là một vị Đại Đạo Sư có cuộc đời trải dài trong suốt thế kỷ thứ 20 và kéo dài qua 5 năm ở thế kỷ thứ 21. Với 100 năm ấy không biết bao nhiêu là vật đổi sao dời từ Trung Hoa qua Đài Loan; từ Đài Loan qua Mã Lai và nhiều nơi khác trên thế giới nữa. Nơi đâu Ngài cũng thể hiện một tấm lòng cho Đạo, vì Đạo và vì muốn xiển dương giáo lý Phật Đà cho mọi người con  Phật  và  mong  muốn  mọi  người  phải  sống  thực trong  giáo  lý  ấy  qua  giáo  pháp  của  Đức  Phật,  chứ không phải chỉ riêng có vấn đề tín ngưỡng mà người Trung Hoa sau nầy vẫn mãi lo cúng tế, ít chú ý đến phần giáo nghĩa của Phật Đà.

Trước Ngài đã có Ngài Thái Hư Đại Sư qua cái nhìn về „nhơn gian Phật Giáo“. Nghĩa là Đức Phật đã vì con người và cuộc đời ở thế giới Ta Bà nầy mà xuất hiện, thì giáo lý ấy, đầu tiên phải cho con người và vì con người; chứ không phải vì một kẻ nào khác ngoài con người. Tinh thần nầy cũng khế hợp với ba việc  cách  mạng  của  Ngài  Thái  Hư  Đại  Sư  đã  chủ trương.  Đó  là  cách  mạng giáo chế,  cách  mạng giáo sản và cách mạng Giáo Hội. Ngài Ấn Thuận nghiên
cứu,  phiên  dịch,  viết  lách  cũng  đều  dựa  trên  quan điểm Nhân Thừa Phật Giáo trước rồi mới đến Bồ Tát Thừa và Phật Thừa. Dĩ nhiên là Ngài cũng rất công tâm  để  ghi  nhận  về  giáo  lý  Tiểu  Thừa  trong  những bước  phát  triển  đầu  tiên  của  Phật  Giáo.  Đồng  thời Thiên Thừa hay ngay cả Ấn Độ giáo, Ky Tô giáo Ngài cũng đã điểm qua thật chính xác và cẩn trọng của một nhà nghiên cứu.

Nghiên  cứu  giáo  lý  Phật  Đà,  Ngài  đã  không đứng trên quan niệm của triết học Đông Phương hay triết  học  Tây  Phương  để  nghiên  cứu,  mà  Ngài  lấy giáo lý của Đức Phật để nghiên tầm giáo lý ấy. Đây cũng  là  một  nghiên  cứu  hay,  không  như  những  nhà nghiên  cứu  Phật  Giáo  khác  đã  làm  như  lâu  nay  là đứng từ học thuyết nầy hay học thuyết kia để nhận xét về Đạo Phật. Theo Ngài khi nghiên cứu Ngài đã đặt nặng về nền móng của giáo lý ấy có thích hợp với tinh thần của „tứ pháp ấn“ không. Đó là: Vô thường, Khổ, Không và Vô Ngã. Đồng thời Ngài cũng đã dựa trên pháp  nhơn  duyên  sanh  để  khảo  cứu.  Nếu  một  bài pháp,  một  bài  giảng,  một  bài  luận  mà  không  được chứa  đựng  nội  dung  như  thế  thì  Ngài  cho  rằng:  Đó không phải là lời dạy của Đức Phật.

Ngài có bảo rằng Ngài không có học Phật theo thứ lớp hay bằng cấp như ngày nay. Nhưng những gì Ngài đã để lại cho hậu thế ngày nay còn hơn là những bậc học giả cao thâm khác của nhân loại đang có mặt trên quả địa cầu nầy.

Ngài  cũng  không  phải  đứng  trên  tinh  thần  của giáo nghĩa Đại Thừa mà chê bai Tiểu Thừa. Lại cũng chẳng phải Ngài là người Hoa, chỉ ca tụng tam tạng kinh  điển  bằng  chữ  Hán.  Ngài  nghiên  cứu  cả  Tạng kinh,  Luật,  Luận  của  Tây  Tạng  và  Nam  Truyền  và Ngài cũng đã chẳng phải đứng trên lập trường tánh không theo tinh thần Trung Quán của Ngài Long Thọ mà chê bai những bộ phái khác.

Đọc  xong  tác  phẩm  nầy  tôi  thấy  Ngài  cũng  đã khiêm  nhường  giống  như  Ngài  Huyền  Trang  ở  đời Đường  rằng:  Quý  Ngài  chỉ  lo  việc  phiên  dịch  trước tác, chứ không chủ trương phải dụng công để hành trì theo  một  Tông  phái  nào.  Nhờ  vậy  mà  đời  sau  khi những người nghiên cứu về kinh truyền qua ngã Hán tạng chúng ta có được sự tra cứu một cách tự nhiên hơn.

Nay dịch phẩm giá trị nầy đã đến tay quý vị là do công sức của Thượng Tọa Thích Hạnh Bình đã dày công phiên dịch cũng như khảo cứu; nên dịch phẩm nầy mới ra đời. Mong rằng những đóng góp tích cực như thế của chư tôn đức Việt Nam hiện đang du học tại  ngoại  quốc,  dịch  từ  các  ngôn  ngữ  khác  nhau  ra Việt ngữ như thế nầy thì sớm muộn gì Phật Giáo Việt Nam  của  chúng  ta  cũng  sẽ  có  một  gia  tài  văn  hóa Phật Giáo đồ sộ so với các nước Phật Giáo trên thế giới.

Do vậy tôi xin trang trọng giới thiệu dịch phẩm nầy đến với quý độc giả xa gần và mong rằng khi đọc sách quý vị sẽ thâm nhập được giáo lý nhiều hơn.
 

Thích Như Điển
Phương Trượng chùa Viên Giác
Hannover, Đức Quốc.
Mùa Xuân năm Đinh Hợi – 2007
 
 

Lời nói đầu của người dịch

Hòa  thượng  Ấn  Thuận  (印順 1906~2005)  sinh năm  1906,  tỉnh  Triết  Giang,  Trung  Quốc.  Viên  tịch năm 200 tại Tân Trúc, Taiwan, trụ thế 100 tuổi đời, gồm 75 hạ lạp.

Ngài là nhà nghiên cứu Phật học có uy tín trong giới học thuật, những tác phẩm của Ngài được các trường Đại  học  ở  Taiwan  xem  như  là  tài  liệu  tham  khảo chính cho ngành Phật học. Ngài có tư tưởng canh tân Phật giáo, chịu ảnh hưởng tư tưởng của Đại sư Thái Hư (太虛大師). Nhưng quan điểm cải cách của Ngài
với Đại sư Thái Hư có điểm dị biệt. Ngài không rầm rộ  vận  động  cải  cách  Phật  giáo  Như  Thái  Hư  mà Ngài âm thầm đem hết thời gian còn lại của đời mình, chú tâm nghiên cứu Phậ tpháp. Kết quả, sau khi viên tịch  (2005),  Ngài  đã  để  lại  cho  Phật  giáo  chúng  ta nhiều công trình nghiên cứu có giá trị học thuật, như: 《雜阿含經論會編》  “Tạp  A  hàm  Kinh  Luận  Hội Biên”  (3  tập),《原始佛教聖典之集成》  “Nguyên Thủy Phật Giáo Thánh Điển Chi Tập Thành”, 《說一切有部為主的論書與論師之研究》 “Thuyết  Nhất Thuyết Hữu Bộ Vi Chủ Đích Luận Thư Dữ Luận Sư Chi Nghiên Cứu”,  《初期大乘佛教之起源與開發》 “Sơ  Kỳ  Đại  Thừa  Phật  Giáo  Chi  Khởi  Nguyên  Dữ Khai Triển”,《印度佛教思想史》“Ấn Độ Phật Giáo Tư  Tưởng  Sử”,  《如來藏之研究》  “Như  Lai  Tạng Chi Nghiên Cứu” là những tác phẩm mang tính kinh điển, có giá trị học thuật cao, mỗi ý tưởng được Ngài đề  cập  và  thảo  luận,  đều  có  phần  trích  dẫn  và  chú thích điểm xuất xứ từ kinh điển, người đọc có thể tra cứu, kiểm tra lại những gì mà Ngài đã đề cập.

Qua  những  tác  phẩm  này,  cho  chúng  ta  thấy, thái  độ  nghiên  cứu  của  Ngài  rất  nghiêm  túc,  không đứng  trên  lập  trường  của  bất  cứ  Tông  Phái  nào, không  binh  vực  Đại  thừa  cũng  không  chê  bai  Tiểu thừa. Phật pháp như thế nào thì Ngài trình bày như thế  ấy,  không  thêm  cũng  không  bớt.  Ngài  không những  thong  thạo  tư  tưởng  Phật  giáo  Đại  thừa  mà còn am tường tư tưởng Phật giáo Nguyên thủy và Bộ Phái.

Ngoài những tác phẩm vừa đề cập, Ngài còn có bộ《華雨集》  “Hoa Vũ Tập” (5 quyển) và bộ  《妙 雲集》“Diệu Vân Tập” (gồm 24 quyển). Thật ra, phần lớn  bài  viết  của  2  bộ  này,  không  phải  hầu  hết  đích thân  Ngài  viết,  mà  là  khi  Ngài  thuyết giảng  hay  nói chuyện, được các đệ tử ghi chép lại, sau đó viết thành lời.  Những  quan  điểm  tư  tưởng  được  đề  cập  trong sách này rất trong sáng và mới mẻ, cần được học tập nghiên cứu và phát huy. Tuy nhiên, có một vài vấn đề cần phải chú ý. Có một số bài, cách trình bày không được  rõ  rang  sang  sủa,,  có  lẽ  người  ghi  lại  không nắm hết ý tưởng của Ngài, đôi khi thêm ý tưởng của mình.  Gặp  những  trường  hợp  này, tôi  đành phải lược dịch hay dịch ý.

Tác phẩm “Đạo Phật và cuộc sống” mà độc giả đang  cầm  trên  tay,  là  tuyển  tập  những  bài  viết  của Hòa Thượng, được trích dịch từ hai bộ sách vừa đề cập. Trong đó, phần nhiều được trích dịch từ quyển 《佛在人間》  “Phật  ở  nhân  gian”  (quyển  thứ  14) trong bộ “Diệu Vân tập”. Phần còn lại trích dịch từ bộ “Hoa Vũ  Tập”. Đây là những bài nói chuyện có nội dung tư tưởng rất hay, đáng cho chúng ta học tập. Cách lý giải những vấn đề trong Phật học rất trong sáng,  phù  họp  với  thời  đại  chúng  ta,  nhất  là  quan điểm của giới trẻ hiện nay. Người dịch cho rằng, nó rất cần thiết cho người Phật tử Việt nam chúng ta, dù ở trong nước hay ở nước ngoài, có thể nói nó là một ý kiến tích cực cho việc hoằng dương Phật pháp trong thời hiện đại, lấy con người và xã hội con người làm chủ đề chính cho cả hai việc tu và học.

Thật  ra,  người  dịch  chưa  có  ý  định  xuất  bản quyển  sách  này,  nhưng  thấy  rằng  tác  phẩm  nghiên cứu Phật học bằng Việt ngữ còn khan hiếm, trong khi đó  giới Phật  tử  người Việt  chúng  ta  có  nhu  cầu  tìm hiểu Phật pháp rất lớn, cho nên tôi tập họp những bài đã  dịch  của  Hòa  thượng  biên  tập  thành  sách,  xuất bản  nhằm  đáp  ứng  nhu  cầu  tìm  hiểu  Tăng  Ni  và Phật tử.

Hy vọng với tập sách nhỏ này, độc giả sẽ gặt gái nhiều điều lợi ích từ những gợi ý của Hòa thượng. Bản dịch này, tuy đã cố gắng sửa chữa chỗ sai sót, nhưng có lẽ không làm sao tránh khỏi sự sai sót vô tình. Kính mong độc giả lượng thứ và chỉ điểm, để lần tái bản tốt hơn.

Đầu  xuân  năm  Đinh  hợi,  năm  2007

Kính bút, Thích  Hạnh  Bình

Xem tiếp Nội Dung (PDF)
 

TVHS