Ðức Phật bảo Huệ Mạng Phú Lâu Na : "Ðại Bồ Tát phát tâm Ðại thừa thường phải tu tập thân cận bốn pháp thì có thể nhiếp hết tất cả pháp lành cũng có thể đầy đủ cả căn lành.  Những gì là bốn pháp ?

 Này Phú Lâu Na !  Thiện nam thiện nữ phát tâm Ðại thừa gần gũi tu tập thật  hành pháp nhẫn nhục.  Lúc tu hành pháp nhẫn nhục như vậy, do vì như tâm bình đẳng thì được Bình đẳng Ba la mật, cũng được tất cả chúng sanh Bình đẳng Ba la mật. Bồ Tát ấy được tâm Bình đẳng Ba la mật, trí Bình đẳng Ba la mật, hoặc đi hoặc đứng hoặc ngồi hoặc nằm hoặc thức hoặc ngủ, bấy giờ có người mang bình phẩn hoặc bình độc , bình nước sôi, hoặc các thứ rác rưởi, hoặc than lửa tro nóng, hoặc cứt đái đến đổ trút lên đầu lên thân, đối với sự gia hại này, Bồ Tát chẳng nên sân hận mà tâm phải tán loạn, chẳng nên tự nói tôi có tội gì, cũng chẳng dùng ác tâm nhìn họ, chỉ nên nhứt tâm cầu pháp tự lợi, ở nên sự đang tu tập chuyên tâm chẳng bỏ rời.  Phải điều phục tâm mình thế này : Người đó cớ chi mang các thứ ấy đổ trút lên đầu lên thân ta, thân ta chẳng vì các vật ấy mà phải đau khổ.  Phải quan sát các pháp nhơn duyên như vầy : Ai mang vật đến , vật ấy đổ cho ai, vật gì đổ cho người nào.  Suy gẫm như thiệt như vậy chẳng thấy có pháp nào là người mang cho, là người lãnh thọ, cái gì là vật.  Chánh niệm quan sát suy gẫm như vậy vì nhận thấy đây kia đều bất khả đắc nên tất cả pháp cũng đều bất khả đắc đều chẳng thấy có được.  Vì Bồ Tát chẳng được và chẳng thấy tất cả pháp nên chẳng sanh lòng sân hận.

 Nếu lúc suy xét như trên mà vẫn còn có niệm sân hận khởi lên thì Bồ Tát lại phải chánh niệm suy xét thế này : Do chạm xúc gì khiến thân ta đau, các thứ chạm xúc ấy nó chạm xúc chỗ nào, chạm xúc nơi thân hay chạm xúc nơi tâm.  Nếu nó chạm xúc nơi thân, thì thân như cỏ cây ngói đá bóng tượng không hay không biết chẳng phải đây chẳng phải kia.  Nếu nó chạm xúc nơi tâm, thì tâm không hình sắc niệm niệm sanh diệt chẳng tạm dừng chẳng phải đây chẳng phải kia, chỉ do hư vọng ghi nhớ phân biệt  mà nói là khổ là vui là chẳng khổ vui, nay ta chẳng nên sanh khởi ghi nhớ phân biệt hư vọng ấy, nay ta phải quán bình đẳng thiệt tướng, ta phải tu tập việc làm của hiền thánh, chẳng nên theo việc làm của phàm phu.  Những gì là việc làm của hiền thánh, đó là xa rời giải thoát đối với các pháp, ta vì xa rời mà học chớ chẳng phải vì hòa hiệp mà học.  Lòng ghi nhớ phân biệt hư vọng ấy đều là hòa hiệp.  Là ai hòa hiệp, là tham dục sân hận  ngu si hòa hiệp.  Sao gọi là tham dục sân hận ngu si hòa hiệp, do vì thân si, thân kiến si, vì tham thân kiến nên lúc thân bị khổ thì giận thù người kia đây gọi là sân hận hòa hiệp , có người vì thân kiến si vì tham thân kiến, vì chẳng vừa ý mà sân hận người kia đây gọi là ngu si hòa hiệp.  Nếu người bị ba độc trói buộc mà hoặc phát khởi những tội nghiệp như vậy thì chư Phật chẳng cứu được huống là người khác, ta phải khéo quán các pháp nhơn duyên, quán các pháp không.
 

 Bồ Tát tuỳ thuận quán các pháp nhơn duyên như vậy chẳng thấy pháp có, ai hại ai chịu dùng vật gì để hại.

 Bấy giờ Bồ Tát nên suy nghĩ rằng : Tất cả các pháp từ nhiều duyên mà sanh vốn không tự tánh quyết định bất khả đắc, tại sao ta lại ở trong pháp hư vọng vô sở đắc mà có được pháp tác nghiệp để sanh sân hận phát khởi hành nghiệp.  Nay ta phải sanh lòng không sân hận mà tu hành pháp vô tác vô khởi vô sanh, ta phải quán pháp không, chẳng chìu theo tâm ý chấp kiến.  Nay ta phải quán pháp bất tác bất khởi vô sanh, chẳng nên y chỉ pháp tác khởi.  Ta phải suy gẫm các pháp đúng như thiệt.  Nay ta chẳng nên ở trong hư vọng vô sở hữu này mà cưỡng khởi tác, gì là cưỡng khởi tác, đó là sân hận.  Tại sao, vì y chỉ nơi pháp thì có sân hận, nay ở trong các pháp thiệt tướng cứu cánh không, không có pháp bổn thể để có y chỉ được.

 Bồ Tát  suy gẫm các pháp như vậy thì tâm vắng bặt chẳng khởi sân hận.

 Lại nữa, lúc Bồ Tát đi đứng nằm ngồi, hoặc lúc thức lúc ngủ, bấy giờ có người đến mang hương hoa thơm đẹp rải lên thân, hoặc đem những vòng hoa chuỗi ngọc phủ lên thân, hoặc đem y phục mịn đẹp trùm lên thân, hoặc đem phan lọng che lên trên, hoặc đem hương hoa châu báu cõi trời đắp lên thân, hoặc đem dưng các đồ uống ăn ngon ngọt, Bồ Tát đối với các sự cúng dường ấy chẳng nên ưa thích mà sanh lòng tham trước, chẳng vì sự việc ấy mà thân phụ người kia tùy thuận ý họ qua lại thăm viếng, chẳng nên thiên vị mà sanh ái trước.  Bồ Tát đối với sự việc ấy nên dùng tâm bình đẳng thông đạt các pháp bình đẳng.  Phải suy nghĩ rằng:  Ðối với các chúng sanh ta chẳng nên sân hận, chẳng nên thương nhớ, tại sao, vì ghét thương hai thứ đều là phiền não. Nay ở đây ta chẳng nên sanh lòng thương yêu, ta phải khéo thông đạt các pháp đúng thiệt.  Ở trong các phiền não, chỗ hòa hiệp của ái duyên là tối trọng, phiền não này sâu đến xương tủy, nghĩa là ở trong pháp hay sanh kiết sử tâm ái nhiễm trước, đối với sự ái trước nếu chẳng vừa ý thì sanh sân hận.  Mọi người đều tự có lòng dục nhiễm ái trước thân mình, có ai đến xâm não thì sanh sân hận.  Do đây mà biết sân hận là quả của ái nhiễm, còn tham ái là quả của người si.  Nay ta phải xa rời tâm ác ái nhiễm, đối với các pháp không hề tham trước.

 Ta chẳng vì tham dục mà học, chẳng vì sân hận mà học, chẳng vì ngu si mà học.  Ta phải rộng học các pháp chơn thiệt.  Ðối với các pháp tướng thì quan sát đúng như thiệt, theo đúng như lời mà tu hành như thiệt.  Chỉ nên y chỉ nghiệp báo, đối với các sự bị hại và cúng dường đều phải biết đó là duyên lành của nghiệp nhơn thuở trước, vì thế nên ở trong sự tùy thuận chẳng sanh mừng thích, trong sự trái nghịch chẳng sanh sân hận, chỉ giữ lòng thanh tịnh không hề thương ghét chẳng để tâm mình theo các pháp ác tham sân si.

 Bồ Tát thành tựu các pháp ban đầu này thì có thể được đầy đủ tất cả công đức".

 Ðức Thế Tôn muốn sáng tỏ nghĩa ấy mà nói kệ rằng :

   "Phật thường khen trí huệ
   Cũng khen người trì giới
   Ðề cao tu nhẫn nhục
   Cũng luôn ngợi đa văn
   Phật khen làm pháp lành
   Người từ tâm ái ngữ
   Vì lợi ích chúng sanh
   Tùy nghi khen công đức
   Phật thường quở ngũ dục
   Người sân hận ngu si
   Ganh ghét kiêu dua vạy
   Trược loạn hại chúng sanh
   Lòng lười nhác giải đãi
   Ngang ngỗ khó cùng nói
   Bội ơn không đền đáp
   Việc nhỏ giận hờn to
   Kẻ tham cầu lợi dưỡng
   Muốn mình được tài lợi
   Chẳng muốn người khác được
   Hạng này Phật chẳng khen
   Nơi lợi dưỡng ít trí
   Tự muốn ganh người được
   Khổ sầu thấy người được
   Hạng này Phật chẳng khen
   Vì cầu được lợi dưỡng
   Chuyển đổi các oai nghi
   Cách sống ấy chẳng sạch
   Rời rất xa Phật pháp
   Người chẳng chuyên hành đạo
   Có các lỗi lầm ấy
   Những ác nghiệp đạo ấy
   Không một việc đáng khen
   Chẳng dứt ác ngã kiến
   Tâm tham ái thì nhiều
   Vì tâm nhiều tham ái
   Nên siêng cầu lợi dưỡng
   Bồ Tát tự nghĩ rằng
   Nhẫn nhục lợi chúng sanh
   Xô dẹp tâm cương cường
   Mau được thành Phật đạo
   Tôi phải tu tâm từ
   Nhẫn nhục thương chúng sanh
   Mà biết các pháp không
   Do duyên sanh vô ngã
   Cớ sao có các pháp
   Pháp ấy khởi nơi tâm
   Vọng tưởng sanh sân hận
   Chẳng nhớ nó liền không
   Vọng tưởng sanh tam giới
   Thân nối nhau chẳng tuyệt
   Chẳng vọng tưởng phân biệt
   Thì không có lỗi ấy
   Thường suy xét các pháp
   Biết nó từ duyên sanh
   Thường quán các pháp không
   Mà hay độ mọi loài
   Chúng sanh phá giới khổ
   Bị kiêu mạn làm hại
   Dạy họ pháp diệt khổ
   Có nhiều lợi ích lớn
   Nếu có kẻ phương Ðông
   Nam Tây Bắc bốn hướng
   Tay cầm bình cứt đái
   Ðổ trút lên đầu tôi
   Tôi chẳng sanh lòng giận
   Ai hại ai chịu lấy
   Cái gì gọi là ta
   Siêng tinh tấn quan sát
   Chẳng giận hờn nhìn họ
    Tội gì mà hại tôi
    Chỉ sanh lòng chánh niệm
    Biết là nghiệp thuở trước
   Từ tâm thương xót họ
   Biết là nghiệp thuở trước
   Nay nhận quả báo này
   Trả xong chẳng gây nữa
   An trụ trong Phật đạo
   Người khác không có sự
   Khinh hủy làm khổ não
   Ðây tất là ác nghiệp
   Dầu lâu mà chẳng mất
   Chúng sanh tại thế gian
   Luôn tạo nghiệp thiện ác
   Nay tôi chịu khổ này
   Nên biết do nghiệp trước
   Nếu giận mắng hại họ
   Sau lại thọ quả khổ
   Ðâu nên đem khổ hại
   Mà hại lại người kia
   Phải cầu pháp vô thượng
   Cầu rồi dạy lại người
   Ðộ thoát tất cả loài
   Ra khỏi tất cả khổ
   Nếu người đem hương hoa
   Châu báu cúng dường tôi
   Chẳng nên sanh lòng tham
   Phải tập quán bình đẳng
   Ghét thương thì trái đạo
   Phải thường tu tâm xả
   Nên chánh quán các pháp
   Ai làm ai chịu lấy
   Tất cả pháp đều không
   Nội không ngoại cũng không
   Không chẳng có làm chịu
   Tất cả đều vô ngã
   Không chẳng có tham sân
   Không chẳng có phiền não
   Cũng không có thanh tịnh
   Rời cấu tịnh là không
   Trong không chẳng phân biệt
   Không chẳng có các tánh
   Không thường không vô tướng
   Ðây là đạo thanh tịnh
   Giả sử có người đến
   Chặt đứt rời thân tôi
   Trọn chẳng sanh lòng giận
   Biết do nghiệp thuở trước
   Chúng sanh gây thiện ác
   Theo nghiệp tự thọ quả
   Chắc đời trước tôi ác
   Nay phải chịu báo khổ
   Nay chịu lấy khổ báo
   Quán thân như bóng tượng
   Bọt nước ảo hóa mộng
   Là không tất cánh không
   Nếu có người thành tâm
   Giúp đỡ nuôi dưỡng tôi
   Phải nhớ báo ơn họ
   Mà chẳng sanh lòng mừng
   Cúng dường chẳng vui mừng
   Mắng hại chẳng giận hờn
   Mừng giận đều chướng ngại
   Chẳng phải đạo chơn chánh
   Phải xa rời tất cả
   Lòng tham ái sân hận
   Thường phải tu không tịch
   Dứt hết các chướng ngại
   Nhẫn nhục gốc thập lực
   Chư Phật thần thông nguyện
   Trí vô ngại đại bi
   Ðều do nhẫn làm gốc
   Tứ đế niệm chánh cần
   Căn lực giác đạo  phần
   Ðều dùng nhẫn làm gốc
   Người trí nên tu nhẫn
   Phật tại Ba La Nại
   Chuyển pháp luân vô thượng
   Cũng lấy nhẫn làm gốc
   Chư Phật thường khen nhẫn
   Các ông cũng phải tu
   Không nhẫn vô sanh diệt
   Các pháp tướng thường không
   Thì được Phật công đức.

 Lại này Phú Lâu Na ! Ðại Bồ Tát có thể rời lìa ngũ dục, thường thích xuất gia tâm thuận xuất gia xu hướng xuất gia chẳng ham ngũ dục.  Ðược xuất gia rồi rời chốn ồn ào náo ở xa nơi núi rừng chẳng mất pháp lành.   Bồ Tát thành tựu pháp thứ hai này thì hay đầy đủ tất cả công đức".

 Ðức Thế Tôn muốn sáng tỏ nghĩa này mà nói kệ rằng:

   Lòng thường thích xuất gia
   Mà hay thường xuất gia
   Thường thích ở núi rừng
   Chỗ tăng ích công đức
   Ở tại chỗ rảnh vắng
   Thì lìa năm dục lạc
   Nơi ấy không ồn náo
   Không mất duyên pháp lành
   Không phải bận chuyện trò
   Ðến lui thăm viếng nhau
   Ưa rảnh rang vắng vẻ
   Ðược chư Phật khen ngợi
   Vì thế chư Bồ Tát
   Phải thường ở rảnh vắng
   Chớ tham ưa thành thị
   Chỗ sanh tâm lợi dưỡng
   Nếu được lợi thì mừng
   Nếu mất sanh lo buồn
   Người này dầu cúng Phật
   Chẳng gọi là cúng dường
   Muốn trừ các lỗi này
   Phải thường lìa lợi dưỡng
   Xa lìa ở rảnh vắng
   Tu tập các pháp không.

 Lại này Phú Lâu Na !  Bồ Tát thường học cầu pháp.  Cầu được rồi đọc tụng.   Ðó là cầu tịnh giới các pháp đầu đà tế hạnh, chẳng cầu những pháp đa dục không chán đủ.  Cầu pháp diệt tham dục, chẳng cầu thêm tham dục.  Cầu pháp phá sân chẳng thêm sân.  Cầu dứt ngu si chẳng thêm ngu si. Cầu trừ kiêu mạn chẳng thêm kiêu mạn.  Cầu phá ngã mạn chẳng thêm ngã mạn.  Cầu hết ngã ngã sở chẳng thêm ngã ngã sở.  Cầu pháp vô ngã chẳng y chỉ ngã nhơn chúng sanh thọ mạng.  Thường cầu pháp hay được trí huệ lớn chẳng cầu pháp thối thất đại trí huệ.  Thường cầu pháp để được trí huệ vô thượng chẳng cầu pháp để được trí huệ nhỏ.  Cầu pháp được tất cả công đức chẳng cầu pháp chẳng đủ công đức.

 Cầu các pháp như vậy, được rồi tư duy cháng quán làm đúng theo lời đem dạy lại người, chẳng cầu thế lợi danh tiếng khen ngợi, siêng dạy các chúng sanh  cho họ an trụ trong pháp ấy.

 Bồ Tát thành tựu pháp thứ ba này thì có thể được đầy đủ tất cả công đức".

 Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :
"Bồ Tát thích xuất gia
Trì giới hạnh đầu đà
Do đó sanh trí huệ
Mưa trí thêm các dòng
Ðược pháp thâm tịnh rồi
Chánh niệm suy ý nghĩa
Ở trong các pháp ấy
Làm được đúng như lời
Thường dùng tâm thanh tịnh
Giảng rộng lại cho người
Lợi ích các chúng sanh
Lòng không chút hy vọng
Ðược mùi vị công đức
Tụ ở trong pháp ấy
Cũng khiến người được ở
Do đây tăng Phật pháp
Nếu trong vô lượng kiếp
Tập họp các công đức
Ðều khiến hiện ra trước
Nhiếp vào Bồ Tát đạo
Nên phải cầu thâm pháp
Ðược chư Phật khen ngợi
Thường nói cho chúng sanh
Do đây sanh công đức.

 Này Phú Lâu Na ! Ðại Bồ Tát an trụ trong pháp trì giới đầu đà thì có thể đầy đủ thiện căn công đức.

 Này Phú Lâu Na ! Quá khứ lâu xa vô lượng vô biên số kiếp, có Phật hiệu Di Lâu Kiện Ðà Như Lai Ứng Cúng Chánh Ðẳng Chánh Giác thọ sáu ngàn tuổi, một hội thuyết pháp có tám mươi ức Tỳ Kheo đắc quả A La Hán, sau khi Phật nhập diệt, pháp trụ năm trăm năm.  Phật ấy nhập niết bàn rồi, trong bảy ngày, các đại đệ tử cũng đều nhập diệt theo Phật.

 Này Phú Lâu Na ! Ðức Phật Di Lâu Kiện Ðà xuất thế cũng đủ năm thứ trược như ta hiện nay vậy.  Sau khi chư đại A La Hán đệ tử Phật diệt độ, có nhiều chúng sanh nghĩ rằng : Trong pháp Sa Môn an ổn khoái lạc sao ta chẳng cùng xuất gia.  Họ nghĩ như vậy rồi đều cạo bỏ râu tóc mặc pháp phục xuất gia.  Sau khi xuất gia họ chỉ làm ba việc : Một là thường qua lại nhà bạch y, hai chỉ tham cầu lợi dưỡng  để sinh sống, ba là chuyên lo mập béo mà không tu phước huệ.  Họ chỉ làm ba việc ấy mà chẳng tu hạnh gì khác.  Sau đó trăm năm, chư đại đệ tử đã diệt độ cả, các Tỳ Kheo ấy phần đông cùng hòa hiệp với người bạch y, đa số phế bỏ các kinh thâm diệu trì giới đầu đà các tế hạnh của Phật dạy, họ chẳng còn đọc tụng nữa.  Lúc bấy giờ chúng Tỳ Kheo thích ngũ dục ham ăn uống.

 Quốc Vương thuở ấy chỉ có một Thái Tử tên Ðà Ma Thi Lợi rất được vua quí trọng.  Lúc ở thanh vắng, Thái Tử nghĩ rằng : Ðức Phật Di Lâu Kiện Ðà đắc pháp gì thành Phật, sao nay các đệ tử đều phóng dật làm giống các bạch y.  Lúc suy tư và nghĩ vậy, có Thiên Thần đến ẩn thân mà bảo Thái Tử rằng :  Ðức Phật Di Lâu Kiện Ðà đắc pháp thâm diệu thanh tịnh quyết định.

 Nghe Thiên Thần nói, Thái Tử liền hỏi : Ðức Phật Di Lâu Kiện Ðà đắc pháp thâm diệu thanh tịnh quyết định, pháp ấy thế nào ?

 Thiên Thần đáp :  Pháp ấy không sắc, không thọ tưởng hành thức, không ấm giới nhật, không có ngũ dục cũng không có dục tâm.  Phật đắc pháp ấy và dạy chúng sanh pháp ấy.

 Thái Tử lại hỏi : Tôi có được nghe pháp ấy để được hiểu biết thật hành chăng ?

 Thiên Thần bảo : Ngài siêng tu tinh tấn thì được đó không khó.

 Này Phú Lâu Na !  Thái Tử tự nghĩ nay Thiên Thần khai ngộ cho ta, ta nên xuất gia để cầu pháp thâm diệu ấy.  Thái tử đến trước cha mẹ cúi lạy thưa xin được xuất gia tu hành trong pháp của đức Phật Di Lâu Kiện Ðà.

 Cha mẹ bảo : Nay con cần gì bỏ chúng ta mà xuất gia, vì hiện tại các người xuất gia đều không khác gì hàng bạch y cả.

 Cha mẹ nói kệ bảo Thái Tử :

Nay các chúng Tỳ Kheo
Phóng dật thọ ngũ dục
Canh tác đi buôn bán
Chẳng khác hàng bạch y
Hạng nghèo cùng khổ não
Chẳng lấy gì để sống
Các hạng người như vậy
Cầu sống nên xuất gia
Nay con sanh nhà vua
Giàu sang đủ ngũ dục
Châu báu có rất nhiều
Cần xuất gia làm gì.

 Thái Tử Ðà Ma Thi Lợi nói kệ thưa cha mẹ :

   Con chẳng cầu ngôi sang
   Nếu được cũng lìa bỏ
   Nay con chỉ muốn cầu
   Phật pháp giới thanh tịnh
   Có Thiên Thần khai ngộ
   Khuyên con đi xuất gia
   Thâm pháp của Phật dạy
   Con mong được nghe biết
   Con nghe Thiên Thần dạy
   Lòng con rất vui mừng
   Phật pháp nay muốn diệt
   Con muốn giúp hộ trì.

 Cha mẹ nói kệ bảo Thái Tử :

   Thâm kinh đã diệt hết
   Không có người tụng trì
   Nay con sẽ từ đâu
   Ðược nghe kinh thâm diệu
   Nếu ở trong tứ chúng
   Có người tụng thâm kinh
   Con trước theo họ học
   Rồi sau hãy xuất gia.
 Thái Tử nói kệ thưa cha mẹ :
   Nay con siêng tinh tấn
   Trì giới hạnh đầu đà
Ở xa trong núi rừng
   Cầu Phật pháp thâm tịnh.

 Này Phú Lâu Na !  Nói kệ xong, Thái Tử Ðà Ma Thi Lợi cúi lạy cha mẹ từ biệt đi xuất gia, cha mẹ lăng yên chẳng ngăn cản được.

 Thái Tử đến chỗ chư Tỳ Kheo cạo bỏ râu tóc mặc cà sa thọ giới rồi hết lòng cung kính bạch chư Tỳ Kheo cầu được nghe pháp của Phật Di Lâu Kiện Ðà đã truyền dạy để tu hành theo.

 Chư Tỳ Kheo bảo rằng : Chúng tôi chẳng nghe pháp của Phật dạy mà chỉ làm theo các ông Hòa Thượng và chư Sư thôi.  Nay ông cũng nên làm theo như vậy.
 Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi bảo chư Tỳ Kheo rằng : Các Thầy tất từ nghèo hèn mà xuất gia nên chỉ biết quý trọng cơm áo, những việc của các Thầy làm chẳng khác hàng bạch y.  Các Thầy nên cùng tôi cầu tìm pháp thâm diệu của Phật.

 Chư Tỳ Kheo nói kệ đáp rằng :

   Việc làm của chúng tôi
   Ðều đã được lợi tốt
   Cơm áo rất đầy đủ
   Khỏi phải việc vua quan
   An ổn rất khoái lạc
   Không ai dám khinh mạn
   Nay đều không còn có
   Khổ não như bạch y
   Chính đây là Niết bàn
   Khoái an lạc đệ nhứt
   Ngoài công việc này ra
   Chúng ta không còn cần
   Chúng ta có nhiều y bát
   Thuốc men vật dụng nhiều
   Thí chủ thường cung cấp
   Nhà đàn việt cũng đông.

 Nghe lời đáp của chư Tỳ Kheo, Ðà Ma Thi Lợi buồn rầu rơi lệ đến xin các tinh xá khác  bạch thưa cũng đều được chư Tăng đáp như trên, liền bỏ chư Tỳ Kheo một mình vào núi sâu, chỗ rừng rậm xa vắng, nhứt tâm chí thành cầu pháp thâm diệu của Phật.

 Trước đó, trong hàng đại đệ tử của Phật có một đại A La Hán đủ tam minh lục thông bát giải thoát tên là Kiên Lao, như Ma Ha Ca Diếp hiện nay.  Kiên Lao A La Hán ấy ở thâm sơn khắc lời kệ lên vách đá :

   Sanh tử chẳng dứt được
   Là do nơi tham dục
   Nuôi thù vào gò mả
   Luống phải chịu đau khổ
   Thân thúi như tử thi
   Chín lỗ chảy bất tịnh
   Ngu si tham luyến thân
   Chẳng khác giòi tham phẩn
   Nhớ tưởng vọng phân biệt
   Là gốc sanh ngũ dục
   Người trí chẳng phân biệt
   Thì ngũ dục đoạn diệt
   Tà niệm sanh tham trước
   Tham trước sanh phiền não
   Chánh niệm không tham trước
   Phiền não khác cũng hết.

 Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi vào hang núi thấy bốn bài kệ khắc trên vách đá liền đọc tụng và suy gẫm ý nghĩa, không bao lâu được ngũ thần thông.  Sau đó Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi đến chỗ trước kia trà tì Phật Di Lâu Kiện Ðà đảnh lễ hữu nhiễu ba vòng rồi ngồi kiết già phát thệ rằng :  Nếu tôi không thấy Phật và chẳng nghe các pháp khác thì chẳng dậy rời khỏi chỗ ngồi này.

 Này Phú Lâu Na ! Thiên Ðế Thích Ðề Hoàn Nhơn tụng trì kinh Bát Bá Thiên Môn Của Phật Di Lâu Kiện Ðà truyền.  Thiên Ðế biết Ðà Ma Thi Lợi rất mến chánh pháp, liền từ trời Ðao Lợi xuống trước Ðà Ma Thi Lợi tuyên đọc kinh Bát Bá Thiên Môn, lại truyền cho các kinh Tứ Ða Văn Bổn Cú, Thất Chủng Trọng Cú, Thập Tứ Môn Cú.  Nghe xong, Ðà Ma Thi Lợi tụng trì, ở trong các pháp được trí huệ sáng suốt, tự nhiên thông thuộc các kinh thâm diệu thanh tịnh nghĩa không nghĩa ly của Phật Di Lâu Kiện Ðà.  Ðức Phật ấy cũng hiện thân cho Ðà Ma Thi Lợi thấy và hiện chúng Tỳ Kheo cả tinh xá phóng giường đại hội tứ chúng Thiên Long Bát Bộ đều khiến được thấy cả.

 Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi ở trong các pháp được trí huệ nhãn, rời chỗ ngồi đi du hành lần về đến bổn quốc, vì cha mẹ và quyến thuộc giảng nói các kinh thâm diệu thanh tịnh nghĩa không nghĩa ly, ca ngợi công đức Tam bảo Phật Pháp Tăng.

 Nghe pháp ấy xong, Vương phụ Vương mẫu các cung nhơn các quan thuộc sanh lòng tin cung kính thưa với Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi xin được xuất gia trong pháp Phật Di Lâu Kiện Ðà.

 Bấy giờ có đến tám vạn bốn ngàn người đồng xuất gia theo Quốc Vương và Phu Nhơn và đồng lấy hiệu là Ðà Ma Thi Lợi.

Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi làm cho pháp của Phật Di Lâu Kiện Ðà trở lại thạnh hành, rất nhiều chúng sanh được an trụ trong ấy. Ðó là do tâm đại từ bi nguyện hộ Phật pháp từ đời trước của Tỳ Kheo ấy.  Ðà Ma Thi Lợi đi khắp nơi, từ tụ lạc này đến tụ lạc khác, từ thành này đến thành khác, từ nước này đến nước khác, tuyên nói giảng giải các kinh pháp thâm diệu thanh tịnh nghĩa không nghĩa ly của Phật Di Lâu Kiện Ðà và xưng dương ca ngợi công đức của Tam bảo Phật Pháp Tăng.  Tỳ Kheo ấy rất được mọi người cung kính tôn trọng cúng dường danh tiếng khắp nơi.

 Làm lợi ích cho rất nhiều người rồi, Ðà Ma Thi Lợi mạng chung theo bổn nguyện sanh trở lại nhà vương gia cõi này tên là Ðắc Niệm xuất gia trong pháp của Phật Di Lâu Kiện Ðà, bấy giờ cách đức Phật ấy diệt độ ba trăm năm.  Do bổn nguyện túc mạng trí nên Tỳ Kheo Ðắc Niệm tự nhiên lại được các môn cú các đà la ni cũ.  Do sức của đà la ni nên các kinh chưa từng nghe mà có thể tuyên nói giảng rộng cho chúng sanh, chẳng giảng nói các kinh pháp đã được nói nơi tiền thân lúc còn là Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi.

 Này Phú Lâu Na !  Lúc ấy trong chúng Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi, những người thiện căn sâu dầy trí huệ sáng suốt, nghe kinh pháp của Ðắc Niệm nói đều tùy hỷ tin nhận cung kính cúng dường thủ hộ.  Những người ngu tối thiện căn mỏng cạn thì chẳng tin trái nghịch bảo rằng :  Các kinh ấy chúng tôi chưa nghe Hòa Thượng các Thầy giảng dạy, cũng chẳng nghe Ðại Sư Ðà Ma Thi Lợi nói.

 Này Phú Lâu Na !  Các người có trí huệ sâu y chỉ nơi ý nghĩa mà chẳng theo ngữ ngôn.  Và y chỉ nơi ý nghĩa nên chẳng trái nghịch.  Vì chẳng trái nghịch nên hộ trì pháp của Phật Di Lâu Kiện Ðà và cung kính thủ hộ Tỳ Kheo Ðắc Niệm, số này có đến tám mươi na do tha người gồm đủ tứ chúng Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, Ưu Bà Tắc và Ưu Bà Di.  Bấy giờ chia làm hai bộ chúng : Một tên chúng Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi, hai tên chúng Tỳ Kheo Ðắc Niệm.

 Tỳ Kheo Ðắc Niệm chẳng nói chính mình là Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi.  Tại sao, vì mọi người đều cho Ðà Ma Thi Lợi chứng quả A La Hán chẳng phải Bồ Tát, còn Tỳ Kheo Ðắc Niệm thì mọi người đều gọi là Bồ Tát, nếu tự nói ra sợ mọi người nghi hoặc.

 Lợi ích chúng sanh xong, Ðắc Niệm Tỳ Kheo mạng chung theo bổn nguyện sanh lại cõi này nơi nhà Trưởng giả tên là Gia Xá, do bổn nguyện nên nhớ biết túc mạng mới bảy tuổi đã xuất gia tu hành được các đà la ni, bấy giờ là thời kỳ bốn trăm năm sau đức Phật Di Lâu Kiện Ðà diệt độ.

 Này Phú Lâu Na ! Do sức đà la ni nên Gia Xá có thể vì mọi người giảng thuyết các kinh trước chưa từng nghe.  Torng chúng Ðà Ma Thi Lợi và chúng Ðắc Niệm, những người thiện căn sâu dày nghe pháp của Gia Xá nói đều rất vui mừng được pháp lạc.  Những người này y nghĩa chẳng y lời nghe Gia Xá thuyết pháp thâm diệu hiệp đệ nhứt nghĩa liền tin nhận thọ trì đọc tụng y theo tu hành.  Còn những Tỳ Kheo ám độn thiện căn mỏng cạn thì chẳng tin mà bảo rằng :  Pháp của Gia Xá nói, chúng tôi chưa từng nghe Hòa Thượng các Thầy nói, cũng chẳng nghe Ðại Sư Ðắc Niệm Bồ Tát dạy.

 Này Phú Lâu Na !  Các Tỳ Kheo tin thọ theo pháp của Gia Xá đều bị các Tỳ Kheo chẳng tin thọ trong hai chúng Ðà Ma Thi Lợi và Ðắc Niệm ganh ghét xa lánh, họ hủy báng là chẳng phải pháp Phật nói, chẳng phải lời Ðại Sư dạy.

 Gia Xá Tỳ Kheo rộng truyền pháp của Phật Di Lâu Kiện Ðà từ một tụ lạc đến một tụ lạc, từ một thành đến một thành, từ một nước đến một nước, sau đó mạng chung theo bổn nguyện lại sanh vào cung vua cõi này, lúc sanh chư Thiên ở hư không xướng rằng :  Vương Tử này sẽ lợi ích lớn cho chúng sanh, do theo lời xướng ấy mà đặt tên cho Vương tử mới sanh là Ðạo Sư.  Ðến năm mười bốn tuổi Vương Tử Ðạo Sư xuất gia, bấy giờ là thời kỳ năm trăm năm sau đức Phật Di Lâu Kiện Ðà diệt độ.  Tỳ Kheo Ðạo Sư ấy hiểu biết rộng thông thuộc nhiều kinh sách văn từ thanh biện thuyết pháp rất khéo giỏi.  Từ một tụ lạc đến một tụ lạc, từ một thành đến một thành, từ một nước đến một nước, Tỳ Kheo Ðạo Sư lưu truyền pháp của Phật Di Lâu Kiện Ðà đem lợi ích lớn lại cho nhiều chúng sanh.

 Lúc ấy các chúng Tỳ Kheo Ðà Ma Thi Lợi, Ðắc Niệm và Gia Xá tụ họp đến chỗ Tỳ Kheo Ðạo Sư để huỷ phá.

 Tỳ Kheo Ðạo Sư hỏi chúng Tỳ Kheo rằng Chư Tỳ Kheo các Ngài vấn nạn sự gì, dùng sự gì để hỏi, tại sao mà hỏi ?

 Chư Tỳ Kheo nghe lời ấy đều ưu sầu chẳng vui nín lặng chẳng đáp được, chẳng làm chướng ngại Ðạo Sư được.

 Này Phú Lâu Na !  Tùy theo thọ mạng của Bồ Tát Ðạo Sư tại thế thì Phật pháp xí thạnh, nếu mạng chung thì Phật pháp diệt.  Ðạo Sư giáo hóa tám trăm vạn người phát tâm Vô thượng Bồ đề đều được sanh lên các cõi trời.

 Này Phú Lâu Na ! Tỳ Kheo Ðạo Sư đêm nay mạng chung thì đêm mai pháp diệt.  VÌ pháp của Phật Di Lâu Kiện Ðà diệt nên kinh pháp thâm diệu nghĩa không nghĩa ly thanh tịnh đều diệt hết.

 Này Phú Lâu Na !  Ðại Bồ Tát dùng kinh thâm diệu để thủ hộ Phật pháp có thể tự đầy đủ thiện căn công đức.

 Bồ Tát Ðạo Sư sau khi mạng chung liền sanh về Phật độ ở thế giới thứ mười tại thượng phương hiện có Phật hiệu Thiện Nhãn Như Lai Ðẳng Chánh Giác, liền xuất gia, do thiện căn phước đức đời trước nên trí huệ sáng lẹ, biện tài vô tận vô ngại tu Phật pháp suốt tám vạn bốn ngàn năm, sau khi mạng chung lại sanh gặp đức Phật thứ hai hiệu Nhựt Tăng Kiên Như Lai Ðẳng Chánh Giác cũng xuất gia tu các thiện căn cầu Vô thượng Bồ đề, sau khi mạng chung sanh trở lại cõi ấy gặp đức Phật sau rốt hiệu Bất Không Hành Như Lai Ðẳng Chánh Giác cũng xuất gia lấy tên là Thủ La trong bảy vạn năm siêng tu thiện căn cầu Vô thượng Bồ đề.

 Ðức Phật Bất Không Hành thọ ký rằng :  Sau khi ta diệt độ, Tỳ Kheo Thủ La đây sẽ làm Phật hiệu Vô Ngại Nhãn Như Lai Ðẳng Chánh Giác.

 Này Phú Lâu Na ! Bồ Tát thành tựu pháp thứ ba này thì có thể đầy đủ tất cả công đức ".

 Ðức Thế Tôn muốn sáng tỏ nghĩa ấy mà nói kệ rằng :

   "Bồ Tát nghe pháp sâu
   Thanh tịnh diệu quyết định
   Tự mình hay an trụ
   Cũng nói dạy mọi người
   Thế gian chẳng thấu đáo
   Bồ Tát thường thông suốt
   An trụ trong tịnh giới
   Rộng lợi ích chúng sanh
   Bổn sự và thí dụ
   Ðem Phật đạo dạy người
   Lời chư Phật nói tuyên
   Ðều là pháp quyết định
   Bồ Tát hay tư lợi
   Cũng lợi ích chúng sanh
   Thủ hộ pháp chư Phật
   Dạy Bồ đề cho người
   Việc đúng pháp của người
   Bồ Tát vì họ làm
   Ðem Phật đạo dạy người
   Ðây thì gần chánh giác
   Hộ trì đạo chư Phật
   Rộng lợi ích chúng sanh
   Chư Thiên Long Quỉ Thần
   Trời Người đều tôn kính
   Thế nên được nghe pháp
   Không thâm tịnh thâm diệu
   Phải nhứt tâm suy tìm
   Thì tăng trưởng trí huệ.

 Lại này Phú Lâu Na !  Ðại Bồ Tát đầy đủ công hạnh, do công hạnh đầy đủ nên có thể đầy đủ thiện căn phước đức.  Những gì là công hạnh ?  Ðó là Bồ Tát gần gũi thiện tri thức tu hành bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định trí huệ phương tiện.  Những ai là thiện tri thức của Bồ Tát ? Ðó là chư Phật, chư A La Hán và chư Bồ Tát có thâm tâm cầu Phật đạo mà từ đó Bồ Tát  này được nghe các kinh pháp thâm diệu và phương tiện giáo hoá.  Các bực ấy đều gọi là thiện tri thức của Bồ Tát.

 Bồ Tát thành tựu pháp thứ tư này thì có thể đầy đủ tất cả công đức ".

 Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

   "Phật nói chư Bồ Tát
   Pháp mà họ phải hành
   Bố thí rồi vui mừng
   Không hề có hối hận
   Vui mừng như thế nào
   Là vui khắp cả thân
   Thường dùng lòng vui ấy
   Mà hành đạo Bồ Tát
   Bồ Tát làm bố thí
   Hồi hướng đạo Bồ đề
   Lợi ích các chúng sanh
   Tự lợi vô biên lượng
   Nếu thấy có người xin
   Lòng tưởng họ như Phật
   Quan niệm người ấy đến
   Ban Phật đạo cho tôi
   Tôi nhơn nơi người ấy
   Thanh tịnh được Phật độ
   Người ấy chỉ bày Phật
   Dạy Phật đạo cho tôi
   Nay tôi gặp người ấy
   Rất được các lợi lớn
   Vui mừng khắp toàn thân
   Chẳng còn vui gì khác
   Nếu có ai đến tôi
   Xa thấy tôi chưa hỏi
   Ngài có cần dùng gì
   Tôi sẽ xin cung cấp
   Nếu họ nói không cần
   Bồ Tát cũng vui mừng
   Vì muốn giáo hoá tôi
   Nên họ nói không cần
   Người ấy đem sở đắc
   Pháp thiểu dục tri túc
   Nay đến khai ngộ tôi
   Khiến được duyên Bồ đề
   Nay tôi nhơn người này
   Lại được dạy pháp lành
   Ngài nói không cần dùng
   Lời ấy tốt lắm vậy
   Nếu họ nói cần dùng
   Vật ấy cấp cho tôi
   Nếu Bồ Tát mà có
   Vui mừng mang trao cho
   Khi đem bố thí rồi
   Sau đó không hề hối
   Do thường niệm Phật đạo
   Nên tâm thường vui mừng
   Bố thí rồi hồi hướng
   Chúng sanh đều có phần
   Khiến đều không chỗ thiếu
   Cho họ được tri túc
   Nếu hành đạo Bồ Tát
   Chúng sanh nghe danh tôi
   Tự nhiên biết thôi đủ
   Chẳng sanh lòng xan tham
   Nay chúng sanh nước tôi
   Thuận đạo đều tri túc
   Bỏ lìa ham ngũ dục
   Ðều thích đi xuất gia
   Vô lượng hạnh như vậy
   Bố thí mà hồi hướng
   Nguyện thường làm bố thí
   Chúng sanh bắt chước tôi
   Bồ Tát làm bố thí
   Dùng từ che chở người
   Tất cả các thế gian
   Không có vui như vậy
   Như Trưởng giả giàu lớn
   Nhiều của tiền trân bửu
   Mà chỉ có một con
   Nhiều năm bỏ đi xa
   Trưởng giả nghe con về
   Vui mừng khắp toàn thân
   Cách xa mà nay về
   Cầm bằng sống trở lại
   Bồ Tát thấy người xin
   Trong lòng rất vui mừng
   Còn hơn Trưởng giả mừng
   Cả mười sáu lần hơn
   Nếu làm được bố thí
   Trong lòng rất vui mừng
   Tâm từ sanh vui ấy
   Vui ấy không gì sánh
   Như vua trị người tội
   Truyền chặt gãy tay chân
   Ðao phủ đem đi giết
   Cất dao sắp chặt xuống
   Vua tha ban chức cao
   Người tội rất mừng vui
   Vẫn chẳng bằng Bồ Tát
   Bố thí được vui mừng
   Lúc Bồ Tát hành đạo
   Chẳng mong cầu phước điền
   Có ai xin liền cho
   Nên được vui vẻ lớn
   Bồ Tát nếu gặp Phật
   A La Hán Duyên Giác
   Cung kính biết khó gặp
   Nên đến siêng cúng dường
   Bồ Tát có oai đức
   Lòng sáng suốt điều thuận
   Thích công đức cầu đạo
   Cúng dường Phật và chúng
   Chẳng đem lòng cung kính
   Phụng sự các thiên thần
   Chỉ kính cúng chư Phật
   Và chư Phật đệ tử
   Nếu có Bích Chi Phật
   Tự nhiên đắc Niết bàn
   Cũng đến kính cúng dường
   Có những công đức ấy
   Bồ Tát cũng biết được
   Phước điền thiện bất thiện
   Những người trí thế gian
   Chẳng kính ngoại đạo ác
   An trụ giữa giới phẩm
   Từ tâm giúp chúng sanh
   Tinh tấn không ai bằng
   Nhẫn trí đa văn rộng
   Làm các công đức ấy
   Bực cao tôn thế gian
   Hay chứng Phật Bồ đề
   Chuyển pháp luân vô thượng
   Bồ Tát hay tu hành
   Ðủ bốn pháp như trên
   Tất cả các thiện căn
   Thảy đều được đầy đủ
   Vô lượng ức số kiếp
   Ðã tu các công đức
   Ðều nhiếp vào đây cả
   Là đạo Bồ Tát tu
   Thế nên chư Bồ Tát
   Phải thường tu tâm từ
   Xuất gia ở núi rừng
   Thích ở chỗ rảnh vắng
   Thường cầu pháp thanh tịnh
   Thậm thâm diệu quyết định
   Bồ Tát hạnh đầy đủ
   Do đây được tăng trưởng".