Cách Ngồi Thiền Đúng Phương Pháp

27/08/201012:00 SA(Xem: 313344)
Xin cho biết ngồi thiền như thế nào cho đúng cách, đúng phương pháp?

ngoithien10Tọa thiền cần một căn phòng yên tĩnh. Ăn uống chừng mực, giảm thiểu những mối giao tiếp thế sự. Chớ tính toán nghĩ suy phải quấy, tốt xấu, cũng không theo bên này chống bên kia. Hãy dừng lại mọi tạo tác vận hành của tâm thức, ngay cả ý niệm muốn thành Phật cũng nên dập tắt. Điều này vẫn đúng không chỉ trong thời tọa thiền mà suốt mọi động tác trong ngày.

Bạn nên bắt đầu tọa thiền vào buổi sáng sớm thức dậy, trước khi tập thể dục và ăn sáng. Nếu bạn chọn thực tập trước khi ngủ sẽ bất lợi vì bạn sẽ dễ bị cơn buồn ngủ lôi kéo hoặc suốt một ngày làm việc tồn đọng lại trong đầu bạn biết bao tạp niệm chưa giải quyết. Bạn nên mặc quần áo bằng vải mềm, rộng rãi.

Trước hết trải một tấm nệm vuông dày khoảng 2 inches (toạ cụ), ngay giữa đặt lên trên một cái gối ngồi nhỏ (bồ đoàn) để ngồi. Nếu không có bồ đoàn bạn có thể dùng một cái gối thường gấp đôi lại. Nửa mông sau đặt trên bồ đoàn và ngồi ngay thẳng vững vàng. Có nhiều cách ngồi, nhưng với những người mới bắt đầu có thể ngồi kiểu Miến Điện hay ngồi bán kiết già. Những người thường mặc Âu phục rất khó ngồi bán kiết già hay toàn kiết già, có thể ngồi thiền trên ghế hay ngồi theo kiểu Nhật Bản.

Ngồi kiểu Miến Điện:


Cách thứ nhất và đơn giản nhất là cách ngồi kiểu Miến Điện (Burmese position), cả hai chân xếp chéo nhau đặt đều trên đệm:

ngoithien7

Ngồi Bán Kiết Già (Half Lotus position)


Tư thế bán kiết già là đặt chân trái lên đùi phải. Tuy nhiên có thể thay đổi, chân trái có thể đặt dưới và chân phải đặt trên đùi trái.

ngoithien6

 

Ngồi Toàn Kiết Già (Full Lotus position)


Tư thế toàn kiết già là hai chân được khoá vào nhau, trước hết đặt bàn chân phải lên đùi trái rồi đem bàn chân trái đặt lên đùi phải. Kéo sát chân vào trong thân để ngồi được lâu hơn. Còn bàn tay trái để lên bàn tay phải, hoặc ngược lại. Hai bàn tay để lên hai lòng bàn chân, những ngón tay chồng lên nhau, hai đầu ngón tay cái chạm vào nhau nằm ngay chiều rốn, cùi chõ vừa ôm hông là được .

ngoithien5

 

Xương sống hoàn toàn thẳng đứng, không nghiêng bên trái cũng không ngả bên phải, không cúi tới trước cũng không ngả về phía sau, lỗ tai thẳng với vai và lỗ mũi ngay nơi rốn. Lưỡi chạm hàm trên, miệng ngậm, mắt hé mở. Đây là tư thế toạ thiền đúng cách, vững chãi và hữu hiệu nhất. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất của tọa thiền là tâm toạ.

Ngồi kiểu Nhật Bản (Seiza position):


Tư thế ngồi này là ngồi trên một ghế nhỏ, hai chân để dưới chân ghế. Cũng có thể dùng một cái gối nhỏ đặt lên trên hai chân và mông ngồi trên đó.

ngoithien9

 

Ngồi Trên Ghế (Chair position):


Sau cùng là cách ngồi trên ghế với hai bàn chân đặt trên mặt thảm. Cũng có thể ngồi trên bồ đoàn đặt trên ghế. Tư thế lưng cũng giống như các thế ngồi trên.

ngoithien8

 

Nên chú ý bất cứ kiểu ngồi thiền nào thì xương sống cũng phải hoàn toàn ở vị thế thẳng đứng, không nghiêng bên trái cũng không ngả bên phải, không cúi tới trước cũng không ngả về phía sau, lỗ tai thẳng với vai và lỗ mũi ngay nơi rốn.

Chiều chóp mũi ngay đầu ngón tay cái, hai trái tay đối xứng hai bả vai, mắt mở 1/3 nhìn không quá 5 tấc với một góc độ vừa phải (45 độ) (nếu mắt nhắm hoàn toàn sẽ dễ bị ngủ, còn mở rộng quá thì sẽ dễ bị toán loạn vì nhìn thấy ngoại cảnh). Gương mặt bình thản, miệng hơi mỉm để cho các cơ bắp trên mặt được giãn ra. Điều này rất cần thiết cho hệ thần kinh.

Thở Vào Ra Trong Lúc Toạ Thiền:
Hít sâu bằng mũi đầy bụng rồi thở ra bằng miệng nhẹ nhàng. Miệng ngậm lại, môi và răng vừa khít nhau, lưỡi để lên trên. Từ đây về sau chỉ hít thở bằng mũi đều đều, nhè nhẹ không cố gắng.

thien-thovao

thien-thora

 

 

Điều quan trọng của toạ thiền là tâm toạ tức là làm thế nào để tâm không còn đi dong duổi ta bà, hết nơi này đến chốn khác. Nhưng muốn tâm toạ chúng ta phải làm thế nào? Trên nguyên tắc, chúng ta phải giảm thiểu từ từ những ý nghĩ miên man trong đầu, mới bắt đầu từ nhiều niệm về ít niệm rồi về một niệm và sau cùng là không còn một niệm nào. Từ từ, tâm chúng ta được trong sáng hơn và từ sự vắng bặt niệm, tự nhiên bộc phát sự hiểu biết sáng suốt. Không một niệm trong đầu chính là đối tượng của thiền. Có rất nhiều phương pháp khác nhau và Pháp Thở là bước căn bản, là bài học vỡ lòng của các pháp thiền tập.

Thở là sự sống, là năng lực sống còn, là tâm điểm các hoạt động của cơ thể chúng ta. Tâm và hơi thở của chúng ta là một: khi chúng ta tức bực, hơi thở trở nên hổn hển, khi tâm chúng ta cảm thấy an lạc thoải mái, hơi thở trở nên điều hoà, dễ chịu. Vì thế chúng ta cần điều hoà hơi thở một cách tự nhiên qua lỗ mũi và chú tâm vào cảm thọ về hơi thở nơi đan điền (phần bụng dưới rốn), hoặc là hơi thở vào ra nơi hai lỗ mũ (chỉ nên chọn một). Cảm thọ này là mục đích thiền tập cơ bản của chúng ta. Khi tâm chúng ta nghĩ chuyện khác, chúng ta nên tức khắc gọi nó trở về với hơi thở vào ra. Thân ở đâu thì tâm ở đó.

Do vì mỗi người có một tâm khác nhau nên cũng khó nói có một pháp tu nào áp dụng chung cho tất cả mọi người được, vì vậy đức Phật đã chỉ dạy nhiều pháp khác nhau để mỗi người tùy căn cơ áp dụng. Một số những pháp môn này như sau:

- Quán tưởng: chú tâm quán sát sâu xa về một đề mục rút trong giáo lý.
- Trì chú: chú tâm tụng niệm những câu chú gồm những chữ bí ẩn.
- Niệm Phật: chú tâm niệm danh hiệu Phật A-Di-Đà.
- Tham thiền: chú tâm tham một công án hoặc một thoại đầu.

Chúng tôi liệt kê chi tiết một số pháp môn thiền hiện hành như sau:

- Thiền Tại Hiện (Here and Now Meditation)
- Thiền Niệm Phật
- Thiền Tây Tạng
- Thiền Minh Sát: Mahasi Sayadaw
- Thiền Quán: Ajahn Chah
- Thiền Tào Động (Mặc Chiếu)
- Thiền Công Án
- Thiền Thoại Đầu ..

Nhưng, dù là pháp nào chăng nữa thì việc thực hành cũng là trình tự đưa tâm từ trạng thái nhiều vọng tưởng về trạng thái ít vọng tưởng rồi về nhất tâm, về sau từ từ đạt đến vô tâm, rồi liễu tâm, ngưng dứt dòng suy nghĩ miên man, liên tục của ý thức. Nhà Phật quan niệm rằng sự suy nghĩ liên tục, miên man, của ý thức, còn gọi là "tâm viên ý mã", tức là tâm ý vọng tưởng chạy nhẩy như con vượn, con ngựa, có tác hại là đã che mờ mất Chân Tâm, Trí Tuệ Bát Nhã.

Hành giả nên chọn một pháp môn thích hợp với căn cơ của mình, và khi thực hành thì nên theo tông chỉ của pháp môn đó mới có kết quả. Và dù thực hành theo pháp môn nào cũng nên có một vị thầy hướng dẫn. Bài này chỉ có mục đích hướng dẫn cách ngồi thiền cơ bản cho những ai mới bắt đầu học thiền.

Ban Biên Tập TVHS

Ý kiến bạn đọc
08/11/20145:11 SA
nguyen quoc khanh
Khách
toi ngoi thien cung kha lau roi [ hon mot nam roi ] vay ma bay gio sau khi ngoi thien xong la nguoi toi hay noi nhung mun nuoc va ngua ....trong thoi gian ngoi thien toi hay bi noi da ga va co cho bi dau nhu bi kim cham vay ban co the cho toi biet toi co bi sao khong
23/10/201412:48 SA
thank
Khách
Chúng ta ngồi thiền không được lâu, là do mỏi chân, do ngồi không căn đối nên trung tâm chỉ huy hành động trong não gây nên Bất An. Nếu đặt miếng gối nhỏ dưới xương cụt xẽ tạo sự cân đối cho cơ thể. Giúp ngồi lâu. Ngồi lâu máu khó lưu thông nên sẽ tê chân, bạn đừng đứng dạy hãy quyết tâm ngồi thêm vài phút nữa ,sau vài phút máu sẽ tự lưu thông lúc đó sẽ rất thoải mái.Cứ như thế nếu máu tắc sẽ tê chân nhưng nếu quyết tâm ngồi thêm thì khi máu tự lưu thông sẽ rất dễ chịu, đây là thử thách lòng kiên trì của bạn, sau vài lần ngồi thiền như thế bạn sẽ thấy cảm giác rất An Lạc mà chắc hẳn chưa bao giời hạnh phúc hơn thế, xin lỗi không phải là hạnh phúc mà hơn vạn lần hạnh phúc
23/10/201412:35 SA
thank
Khách
Phật dạy Tâm chúng sinh vốn bất định giống như con vượn chuyền cành không lúc nào ngừng nghỉ ,vì vậy chúng ta là người phàm thì tất nhiên Tâm phải loạn động rồi, tuy nhiên Phật đã chỉ ra nhiều cách để An Tâm, một trong những phương pháp đó chính là Niệm Phật. Ngồi ngay ngắn, lưng phải thẳng (đi bộ cũng được) hơi thở điều hòa miệng đọc Nam Mô A Di Đà Phật, .Có người buộc ý nghĩ vào hơi thở bằng cách đếm hơi thở nhưng chúng ta mới học thì nên buộc ý nghĩ vào câu niệm Phật.Ai muốn ngồi Thiền lâu thì để một miếng gối nhỏ dưới xương cụt của mông sẽ ngồi lâu. Thiền Không Khó,Không Phải Là Gì Quá Cao Siêu Xa Vời , Cái Quan Trọng Nhất Bạn Có Đủ Kiên Trì.
15/10/20145:58 SA
Hữu Ái
Khách
có nhưng khi ngồi trong vài phút là chim vào giấc ngủ không biết gì xung quân, tiêng máy móc và tiêng xôn xao nói chuyện của mọi người. Không biết có phải là tịnh chưa hay chỉ là giấc ngurvaayj mọi người
25/09/20143:29 CH
Văn Tâm
Khách
Tôi muốn tập ngồi thiền kiểu toàn kiết đó mà nhưng không áp dụng được vì khó đó để chân quá! Ai có thể chỉ dùm cách ngồi sao cho tốt nhất được không?
25/09/201412:18 CH
Aphi
Khách
Thiền này nếu ai chịu khó kiên trì ắt sẽ thành công .kô phải mê tín gì cả là môn thể dục thôi
24/09/20142:26 CH
lytrunghieu
Khách
Cung hay..thoi gian choi game ..de tim hieu biet them ve cuoc song.giup cho suc khoe minh cai thien hon
03/09/20144:49 CH
Vu van chinh
Khách
Minh muan ngoi thien o bien hoa nhug hg piet dia chi o dau
17/08/20144:42 CH
Mr. Tuan
Khách
Rat hay. Toi rat quan tam van de nay.
Phuong phap de dinh tam, dieu hoa suc khoe va hon het la sau thien xong ta thay cuoc song tuoi dep...
26/07/20142:56 CH
thanh phuong
Khách
Ngoi thiên giong nhu ngoi trên thuyen vay nêu ban vung thi thuyen khong dong con khong vung thi dong neu vung roi thi các vùng khi các ban dieu phoi de dang tam thanh tinh toi chi biet vay thoi mong các ban chi giao.nam mo duoc su quang vuong phat.
17/07/20143:11 CH
le kim long
Khách
đừng sợ tâm mình chạy lung tung, vốn dĩ nó là như dậy đó ! cứ theo dõi hơi thở hoại tự nó tạo thành một da đình nào đó ! lúc đó vọng tưởng im lặng như nước lập lờ trên mặt sông khong gon song !
17/07/20143:06 CH
Le Kim Long
Khách
hay theo doi hoi tho cua ban ! dieu hoi tho ra vao nhe nhang biet no vao biet no ra ! ban se thay dc hieu qua !
13/07/201411:08 SA
Nguyễn Minh
Khách
Ngồi thiền rèn luyện khả năng tập trung, nhất là khi tốc độ đô thị hóa đang diễn ra nhanh, chúng ta bị ô nhiễm tiếng ồn dẫn đến giảm khả năng tập trung, và đau mỏi cơ thể do chúng ta ngồi lâu không đúng tư thế hoặc vận động không đúng... tất nhiên để có không gian yên tĩnh luyện tập là tôt nhất, nhưng đối với những người sống ở thành thị thì thực sự khó có điều kiện đó. Với mình sống ở thành phố mình vẫn ngồi thiền, và mình vẫn nghe nhạc thiền trong khi tập. Quan trọng là bạn phải kiên trì và thường xuyên rèn luyện. Bạn yên tâm khi bạn ngồi đúng tư thế thì kinh mạch sẽ được lưu thông, kết hợp với việc hít thở bạn sẽ dần không nghĩ linh tinh nưa. Mới đầu có thể bạn cảm thấy đau mỏi nhưng nếu vượt qua bạn thấy rõ hiệu quả ngay sau khi ngồi 30 phút đầu tiên.
01/07/201410:12 SA
Thành Đạt
Khách
Mời các bạn nghiên cứu bài giảng về Thiền Học của thầy Thích Chân Quang. Thầy giải thích rất kỹ từng động tác, cử chỉ một cách khoa học, các quy tắc khí học, tâm lý, âm dương để mọi người đi cho đúng đường. Có nhiều đạo tràng, mọi người có thể tham gia tu tập, có người hướng dẫn miễn phí.
Link youtube ở đây: http://www.youtube.com/playlist?list=PL2DE5676EAA9516EC
26/06/20144:45 SA
Trần Bảo
Khách
trên bài viết có nói nên chọn một pháp thiền theo căn cơ để tập một cách vững chắc và mình cũng muốn vậy. vậy làm thế nào để biết căn cơ của mình như thế nào và hợp với pháp môn nào ạ? và sau đó thì có thể tự học pháp môn đó qua tài liệu gì ạ? ai có thể giúp mình thì liên hệ. Email: tranbao2707@yahoo.com.Sđt:0916646745. xin cảm ơn
03/06/20141:58 CH
Oanh Le
Khách
tu day con dang tap ngoi thien,hi vong con se lam dc.
02/06/201410:59 SA
Long
Khách
@anh: Bạn nên tập điều thân trước, bạn có thể tham khảo giáo trình Thiền học của thầy Thích Chân Quang.
31/05/20144:34 SA
minh
Khách
mình ngồi mà không tỉnh tâm được cứ suy nghĩ miên man hoài .chán quá.
27/12/20118:00 SA
Nhan dan
Khách
Gui Rin
Minh thi chua biet nhieu ve Thien nhung voi tat ca su chan thanh minh muon khuyen ban rang: neu ban da co the ngoi kiet gia 60 phut dieu do chung to ban cung la nguoi chiu kho ren luyen va that su yeu thich "bo mon" nay nhung co le ban da chua that de tam khi ngoi hoac ban da bo qua mot quy trinh nao do trong qua trinh ngoi. Hay tam dung va lang nghe ban than xem ban dang that su muon gi khi ngoi thien nhu the? Va sau do thi xem lai qua trinh ngoi cua minh. Chuc ban luon manh khoe va co nhieu niem vui trong cuoc song!
07/10/20127:00 SA
phuocphant
Khách
phạm thị hằng: Để tĩnh tâm thực rất khó. Mình ngồi nhưng cứ nghĩ đi đâu đâu hoài. Mong mọi người cho lời khuyên!!!!
Phuocphant: bạn tập tứ niệm xứ đi, tập riết rồi quen. Nếu mình thấy tâm nghĩ gì đó thì chứng tỏ mình đã có tiến bộ tĩnh tâm nên mới thấy sinh ra vọng tâm. Từ từ sẽ bớt dần. Rồi sẽ tốt. Coi chừng bạn tiến bộ mà tưởng mình thụt lùi. Đừng sợ vọng tâm. Vọng tâm nổi lên thì bạn quan sát, theo dõi nội dung đó. Nếu nó mất thì quay lại đối tượng hơi thở (đề nghị tập).
13/08/20127:00 SA
phạm thị hằng
Khách
Để tĩnh tâm thực rất khó. Mình ngồi nhưng cứ nghĩ đi đâu đâu hoài. Mong mọi người cho lời khuyên!!!!
13/05/20127:00 SA
anh
Khách
minh thi cung da doc va biet cung rat kha kha ve viec ngoi thien nhung minh chi co thoi gian ngoi buoi toi nen rat de buon ngu? ban co the cho minh biet lam the nao de het buon ngu khong?
26/02/20138:00 SA
Thái Ngân
Khách
con mới bắt đầu tập thiền, tìm được người hướng dẫn quả thật khó. con hi vọng sẽ có kết quả tốt, xua tan ý niệm xấu, trở về chính mình.
01/01/20138:00 SA
MHT
Khách
Nội dung thiền gần đầy đủ, hình ảnh minh họa khá tỉ mĩ. Mời quý phật tử cùng nghiên cứu & thưởng lãm. Chúc quý vzị mau thành công, điều khiển hơi thở, hô hấp như ý muốn.
29/10/20127:00 SA
hong ngoc
Khách
Bai viet thuc te. Cam on
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
23/11/2013(Xem: 6074)
26/04/2013(Xem: 13755)
17/04/2013(Xem: 14312)
10/06/2012(Xem: 30697)
facebookyoutubetwitter twitter
HỘI NHẬP / GHI DANH
obama-thein-sein
Sáng nay, hàng trăm vị giáo thọ sư Phật giáo phương Tây đã gửi một bức thư ngỏ đến Tổng thống Obama, yêu cầu ông hãy quan tâm đến người Hồi giáo Miến Điện.
chua-huong-sen
Chùa Hương Sen sẽ tổ chức truyền Năm Giới, Thập Thiện và Bồ Tát Giới nhân khóa tu Tam Bộ Nhất Bái vào Ngày Lễ Vía Đức Phật A Di Đà (nhằm ngày 17/11/âm lịch năm giáp Ngọ).