TẬP IV
- THIÊN SÁU XỨ
[35] Chương I
Tương Ưng
Sáu Xứ
IV.
Phẩm Rắn Ðộc
197.
I. Rắn Ðộc (S.iv,172)
1-2)
Như vầy tôi nghe.
Một
thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi... gọi các Tỷ-kheo... Thế Tôn
nói như sau:
3)
-- Ví như, này các Tỷ-kheo, có bốn con rắn độc, với sức
nóng tột độ, với nọc độc mãnh liệt. Rồi có người
đến, muốn sống, không muốn chết, muốn lạc, ghét khổ.
Người ta nói với người ấy: "Này Bạn, có bốn con rắn
độc này, với sức nóng tột độ, với nọc độc mãnh liệt.
Thỉnh thoảng hãy thức chúng dậy, thỉnh thoảng hãy tắm
cho chúng, thỉnh thoảng hãy cho chúng ăn, thỉnh thoảng hãy
cho chúng vào huyệt (để ngủ). Này Bạn, nếu một trong bốn
con rắn độc này, với sức nóng tột độ, với nọc độc
mãnh liệt, tức giận, thời này Bạn, Bạn sẽ đi đến chết,
hay đau khổ gần như chết. Vậy này Bạn, hãy làm những gì
Bạn nghĩ cần phải làm".
4)
Rồi này các Tỷ-kheo, người ấy quá sợ hãi bốn con rắn
độc, với sức nóng tột độ, với nọc độc mãnh liệt,
chạy trốn chỗ này, chỗ kia. Người ta nói với người ấy:
"Này Bạn, có năm kẻ sát nhân thù địch này, đang đi theo
sau lưng Bạn. Chúng nói: 'Khi nào chúng ta thấy nó, chúng ta
sẽ giết nó'. Này Bạn, hãy làm những gì Bạn nghĩ là phải
làm".
5)
Rồi này các Tỷ-kheo, người ấy quá sợ hãi bốn con rắn
độc ấy, với sức nóng tột độ, với nọc độc mãnh liệt,
quá sợ hãi năm tên sát nhân thù địch ấy, chạy đi trốn
chỗ này, chỗ kia. Người ta nói với người ấy: "Này Bạn,
có một tên thứ sáu cướp nhà, giết người, với ngọn kiếm
dơ lên, đang đi theo sau lưng Bạn. Nó nói: 'Khi nào ta thấy
nó, ta sẽ chém đầu nó'. Này Bạn, hãy làm những gì Bạn
nghĩ là phải làm".
6)
Rồi, này các Tỷ-kheo, người ấy quá sợ hãi bốn con rắn
độc, với sức nóng tột độ, với nọc độc mãnh liệt,
quá sợ hãi năm tên sát nhân thù địch, quá sợ hãi tên thứ
sáu cướp nhà, giết người với ngọn kiếm dơ lên, chạy
đi trốn chỗ này, chỗ kia. Rồi người ấy thấy một ngôi
làng trống không. Nhà nào người ấy đi vào, người ấy vào
chỗ trống không, vào chỗ rỗng không, vào chỗ tuyệt không.
Người ấy sờ đến đồ dùng nào, người ấy sờ chỗ trống
không, người ấy sờ chỗ rỗng không, người ấy sờ chỗ
tuyệt không. Người ta nói với người ấy: "Này Bạn, bọn
cướp phá hoại làng, sẽ đánh cướp ngôi làng trống không
này. Này Bạn, hãy làm những gì Bạn nghĩ là phải làm".
7)
Rồi này các Tỷ-kheo, người ấy quá sợ hãi bốn con rắn
độc với sức nóng tột độ, với nọc độc mãnh liệt,
quá sợ hãi năm tên giết người thù địch, quá sợ hãi tên
thứ sáu cướp nhà, giết người với ngọn kiếm dơ lên,
quá sợ hãi các tên cướp làng, liền chạy đi trốn chỗ
này, chỗ kia. Rồi người ấy thấy một đầm nước lớn,
bờ bên này đầy những sợ hãi nguy hiểm, bờ bên kia được
an ổn, không có sợ hãi, nhưng không có thuyền để vượt
qua, không có cầu để đi qua đi lại.
8)
Rồi này các Tỷ-kheo, người ấy suy nghĩ như sau: "Ðây là
vùng nước đọng, bờ bên này nguy hiểm và hãi hùng, bờ
bên kia an ổn, không kinh hãi, nhưng không có thuyền để vượt
qua, cũng không có cầu bắc qua từ bờ bên này đến bờ bên
kia. Nay ta hãy thâu góp cỏ cây, nhành lá, cột lại thành chiếc
bè, nhờ chiếc bè này, tinh tấn dùng tay chân ta có thể vượt
qua bờ bên kia một cách an toàn".
9)
Rồi này các Tỷ-kheo, người ấy thâu góp cỏ cây, nhành lá,
cột lại thành chiếc bè, nhờ chiếc bè này, tinh tấn dùng
tay chân, người ấy vượt qua bờ bên kia một cách an toàn.
Vị Bà-la-môn vượt qua bờ bên kia, đứng trên đất liền.
10)
Ví dụ này, này các Tỷ-kheo, Ta làm để giải thích ý nghĩa.
Và đây là ý nghĩa:
11)
Bốn con rắn độc với sức nóng tột độ, với nọc độc
mãnh liệt, này các Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với bốn đại
chủng: địa đại, thủy đại, hỏa đại và phong đại.
12)
Năm tên giết người thù địch, này các Tỷ-kheo, là đồng
nghĩa với năm thủ uẩn: sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng
thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn.
13)
Tên thứ sáu cướp nhà, giết người với cây kiếm giơ lên,
này các Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với dục tham.
14)
Ngôi làng trống không, này các Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với
sáu nội xứ. Này các Tỷ-kheo, nếu một người hiền, kinh
nghiệm, có trí, tìm hiểu nó với con mắt; vị ấy thấy nó
là trống không, là rỗng không, là tuyệt không... Nếu tìm
hiểu nó với ý; vị ấy thấy nó là trống không, là rỗng
không, là tuyệt không.
15)
Bọn cướp phá làng, này các Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với
sáu ngoại xứ. Này các Tỷ-kheo, mắt bị tàn hại trong các
sắc khả ái và không khả ái. Này các Tỷ-kheo, tai bị tàn
hại trong các tiếng khả ái và không khả ái. Này các Tỷ-kheo,
mũi bị tàn hại trong các hương khả ái và không khả ái.
Này các Tỷ-kheo, lưỡi bị tàn hại trong các vị khả ái
và không khả ái. Này các Tỷ-kheo, thân bị tàn hại trong
các xúc khả ái và không khả ái. Này các Tỷ-kheo, ý bị
tàn hại trong các pháp khả ái và không khả ái.
16)
Vùng nước lớn, này các Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với bốn
bộc lưu: dục bộc lưu, hữu bộc lưu, kiến bộc lưu và vô
minh bộc lưu.
17)
Bờ bên này nguy hiểm và hãi hùng, này các Tỷ-kheo, là đồng
nghĩa với thân kiến này.
18)
Bờ bên kia an ổn và không kinh hãi, này các Tỷ-kheo, là đồng
nghĩa với Niết-bàn.
19)
Cái bè, này các Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với Thánh đạo Tám
ngành.
20)
Tinh tấn dùng tay và dùng chân, này các Tỷ-kheo, là đồng
nghĩa với tinh tấn, tinh cần.
21)
Vị Bà-la-môn vượt qua bờ bên kia và đứng trên đất liền,
này các Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với bậc A-la-hán.
198.
II. Hỷ Lạc (S.iv,175)
1-2)
...
3)
-- Này các Tỷ-kheo, đầy đủ được ba pháp ấy, một Tỷ-kheo
ngay trong hiện tại, sống nhiều an lạc, hoan hỷ, và tạo
nguyên nhân bắt đầu đoạn tận các lậu hoặc. Thế nào
là ba? Hộ trì các căn, tiết độ trong ăn uống và chú tâm
tỉnh giác.
4)
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo hộ trì các căn?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi mắt thấy sắc, Tỷ-kheo không
nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những
nguyên nhân gì khiến nhãn căn không được chế ngự, khiến
tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo tự
chế ngự những nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thực hành
hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi
nếm vị... thân cảm xúc.... ý nhận thức các pháp, vị ấy
không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng.
Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự,
khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo
tự chế ngự những nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực
hành hộ trì ý căn.
5)
Ví như, này các Tỷ-kheo, trên đất bằng, tại chỗ ngã tư,
có chiếc xe đang đậu, thắng với ngựa hay, có roi ngựa đặc
biệt đang sẵn sàng. Có người mã thuật sư thiện xảo, người
đánh xe điều ngự các con ngựa đáng được điều ngự,
leo lên xe ấy, tay trái nắm lấy dây cương, tay mặt cầm lấy
roi ngựa, có thể đánh xe ngựa đi tới đi lui, như thế nào
và tại chỗ nào theo ý mình muốn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo học hộ trì, học chế ngự, học điều ngự, học
tịnh chỉ sáu căn này. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
hộ trì các căn.
6)
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo tiết độ trong ăn
uống?
Ở
đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chân chánh giác sát thọ dụng
món ăn không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không
phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, mà
chỉ để thân này được an trú, được bảo dưỡng, khỏi
bị thương hại, để hỗ trợ Phạm hạnh; vị ấy nghĩ rằng:
"Như vậy, ta diệt trừ các cảm thọ cũ, không cho khởi lên
các cảm thọ mới, và ta sẽ không có lỗi lầm, sống được
an lạc".
7)
Ví như, này các Tỷ-kheo, một người bôi thuốc vào một vết
thương để chữa lành vết thương ấy. Ví như một người
bôi dầu vào trục xe với mục đích để có thể chở đồ
nặng. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chân chánh giác
sát thọ dụng món ăn không phải để vui đùa, không phải
để đam mê, không phải để trang sức, không phải để tự
làm đẹp mình, mà chỉ để thân này được an trú, được
bảo dưỡng, khỏi bị thương hại, để hỗ trợ Phạm hạnh;
vị ấy nghĩ rằng: "Như vậy, ta diệt trừ các cảm thọ cũ,
không cho khởi lên các cảm thọ mới, và ta sẽ không có lỗi
lầm, sống được an lạc".
Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo tiết độ trong ăn uống.
8)
Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo chú tâm tỉnh
giác?
Ở
đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ban ngày trong khi đi kinh hành
hay ngồi, tâm trừ sạch các chướng ngại pháp. Ban đêm canh
một, khi đi kinh hành hay ngồi, tâm trừ sạch các chướng
ngại pháp. Ban đêm canh giữa, vị ấy nằm phía hông bên phải,
trong dáng nằm con sư tử, hai chân để trên nhau, chánh niệm
tỉnh giác, tác ý đến lúc thức dậy. Ban đêm trong canh cuối
cùng, vị ấy thức dậy và trong khi đi kinh hành và ngồi,
tâm trừ sạch các chướng ngại pháp.
Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo chú tâm tỉnh giác.
9)
Này các Tỷ-kheo, đầy đủ ba pháp ấy, Tỷ-kheo ngay trong hiện
tại, sống nhiều an lạc, hoan hỷ, và tạo nguyên nhân bắt
đầu đoạn tận các lậu hoặc.
199.
III. Con Rùa (S.iv,177)
1-2)
...
3)
-- Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, có một con rùa, vào buổi chiều,
đang đi kiếm mồi dọc theo bờ sông. Một con giả can, này
các Tỷ-kheo, vào buổi chiều, cũng đi tìm mồi dọc theo bờ
sông.
4)
Này các Tỷ-kheo, con rùa từ đàng xa trông thấy con giả can
đang đi tìm mồi, thấy vậy liền rụt bốn chân và thứ năm
là cổ vào trong mai rùa của mình và nằm bất động, im lặng.
5)
Này các Tỷ-kheo, con giả can từ đàng xa trông thấy con rùa,
đi đến con rùa sau khi đến, đứng một bên và nghĩ rằng:
"Khi nào con rùa này thò ra thân phần nào và cổ là thứ năm,
ngay tại chỗ ấy, ta sẽ nắm lấy, bẻ gãy và ăn".
6)
Nhưng, này các Tỷ-kheo, vì rằng con rùa không thò ra một thân
phần nào và cổ là thứ năm, nên con giả can nhàm chán con
rùa và bỏ đi, không nắm được cơ hội.
7)
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Ác ma thường xuyên không gián
đoạn, đứng trong tư thế rình mò các Ông với ý nghĩ: "Rất
có thể ta nắm được cơ hội để bắt gặp từ con mắt...
từ cái lưỡi... hay từ ý".
8)
Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy sống hộ trì các căn. Khi mắt
thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng
riêng. Những nguyên nhân gì khiến nhãn căn không được chế
ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên,
hãy tự chế ngự những nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn,
thực hành hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi
mùi... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các
pháp, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng.
Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự,
khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, hãy
tự chế ngự những nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực
hành hộ trì ý căn. Này các Tỷ-kheo, khi nào các Ông sống
hộ trì các căn, thời Ác ma nhàm chán các Ông và sẽ bỏ
đi, không nắm giữ được cơ hội, như con giả can đối với
con rùa.
Như
rùa dấu thân phần,
Trong
mai rùa của nó.
Cũng
vậy, vị Tỷ-kheo,
Thâu
nhóm mọi tâm tư,
Không
nương tựa một ai,
Không
hại một người nào,
Hoàn
toàn đạt tịch tịnh,
Không
nói xấu một ai.
200.
IV. Khúc Gỗ (1) (S.iv,179)
1)
Một thời Thế Tôn trú ở Kosambi, trên bờ sông Gangà.
2)
Thế Tôn thấy một khúc gỗ lớn trôi theo dòng nước sông
Hằng, thấy vậy liền gọi các Tỷ-kheo:
--
Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy khúc gỗ to lớn này đang
trôi theo dòng nước sông Hằng không?
--
Thưa có, bạch Thế Tôn.
3)
-- Này các Tỷ-kheo, nếu khúc gỗ không đâm vào bờ bên này,
không đâm vào bờ bên kia, không chìm giữa dòng, không mắc
cạn trên miếng đất nổi, không bị loài Người nhặt lấy,
không bị phi nhân nhặt lấy, không bị mắc vào xoáy nước,
không bị mục bên trong; như vậy, này các Tỷ-kheo, khúc gỗ
ấy sẽ hướng về biển, sẽ xuôi theo biển, sẽ nghiêng nhập
vào biển. Vì sao? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, dòng sông Hằng
hướng về biển, xuôi theo biển, nghiêng trôi về biển. Cũng
vậy, này các Tỷ-kheo, nếu các Ông không đâm vào bờ bên
này, không đâm vào bờ bên kia, không chìm giữa dòng, không
mắc cạn trên miếng đất nổi, không bị loài Người nhặt
lấy, không bị phi nhân nhặt lấy, không bị mắc vào xoáy
nước, không bị mục bên trong; như vậy, này các Tỷ-kheo,
các Ông sẽ hướng về Niết-bàn, sẽ xuôi theo Niết-bàn,
sẽ nghiêng nhập vào Niết-bàn. Vì sao? Vì rằng, này các Tỷ-kheo,
chánh kiến hướng về Niết-bàn, xuôi theo Niết-bàn, nghiêng
nhập vào Niết-bàn.
4)
Khi được nghe nói vậy, một Tỷ-kheo bạch Thế Tôn:
--
Bạch Thế Tôn, bờ bên này là gì? Bờ bên kia là gì? Thế
nào là chìm giữa dòng? Thế nào là mắc cạn trên miếng đất
nổi? Thế nào là bị loài Người nhặt lấy? Thế nào là
bị phi nhân nhặt lấy? Thế nào là bị mắc vào xoáy nước?
Thế nào là bị mục nát bên trong?
5)
-- Bờ bên này, này Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với sáu nội
xứ này.
6)
Bờ bên kia, này Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với sáu ngoại xứ.
7)
Bị chìm giữa dòng, này Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với hỷ
tham.
8)
Bị mắc cạn trên miếng đất nổi, này Tỷ-kheo, là đồng
nghĩa với ngã mạn.
9)
Và này Tỷ-kheo, thế nào là bị người nhặt lấy? Ở đây,
Tỷ-kheo sống quá liên hệ với cư sĩ, chung vui, chung buồn,
an lạc khi họ an lạc, đau khổ khi họ bị đau khổ, tự trói
buộc mình trong các công việc phải làm được khởi lên của
họ. Ðây gọi là Tỷ-kheo bị loài Người nhặt lấy.
10)
Và thế nào, này Tỷ-kheo, là bị phi nhân nhặt lấy? Ở đây,
Tỷ-kheo sống Phạm hạnh với ước nguyện được sanh cộng
trú với một hạng chư Thiên: "Mong rằng với giới luật này,
với cấm giới này, với khổ hạnh này, với Phạm hạnh này,
ta sẽ trở thành Thiên nhân hay một loài chư Thiên!" Ðây,
này Tỷ-kheo, được gọi là bị phi nhân nhặt lấy.
11)
Bị mắc vào xoáy nước, này Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với
năm dục công đức.
12)
Và này Tỷ-kheo, thế nào là bị mục nát bên trong? Ở đây,
này Tỷ-kheo, có người thọ tà giới, theo ác pháp, bất tịnh,
có những hành vi đáng nghi ngờ, có những hành động che đậy,
không phải Sa-môn nhưng hiện tướng Sa-môn, không phải Phạm
hạnh nhưng hiện tướng Phạm hạnh, nội tâm bị hủ bại,
đầy dục vọng, là một đống rác bẩn. Ðây, này Tỷ-kheo,
được gọi là bị mục nát bên trong.
11)
Lúc bấy giờ Nanda, người chăn bò, đứng không xa Thế Tôn
bao nhiêu.
12)
Rồi người chăn bò Nanda bạch Thế Tôn:
--
Bạch Thế Tôn, con không đâm vào bờ bên này, con không đâm
vào bờ bên kia, con không bị chìm giữa dòng, con không bị
mắc cạn trên miếng đất nổi, con không bị loài Người
nhặt lấy, con không bị phi nhân nhặt lấy, con không bị mắc
vào xoáy nước, con không bị mục nát bên trong. Bạch Thế
Tôn, mong Thế Tôn cho con được xuất gia với Thế Tôn, được
thọ đại giới.
13)
-- Này Nanda, hãy đem trả các con bò cho người chủ.
--
Bạch Thế Tôn, chúng sẽ đi trở về. Các bò mẹ đang trông
mong gặp lại các con bê của chúng.
--
Tuy vậy, này Nanda, Ông hãy trả lui các con bò cho những người
chủ.
14)
Rồi Nanda, người chăn bò, sau khi trả lui các con bò cho những
người chủ, đi đến Thế Tôn; sau khi đến, bạch Thế Tôn:
--
Bạch Thế Tôn, các con bò đã được trả lui cho những người
chủ. Bạch Thế Tôn, xin hãy cho con được xuất gia với Thế
Tôn. Hãy cho con thọ đại giới.
15)
Nanda, người chăn bò được xuất gia với Thế Tôn, được
thọ đại giới. Sau khi thọ đại giới không bao lâu, Tôn
giả Nanda sống một mình, an tịnh...
16)
Tôn giả Nanda trở thành một vị A-la-hán nữa.
201.
V. Khúc Gỗ (2) (S.iv,181)
1)
Như vầy tôi nghe.
Một
thời Thế Tôn ở tại Kimbilà, trên bờ sông Hằng.
2)
Thế Tôn thấy một khúc gỗ trôi theo dòng nước sông Hằng,
thấy vậy, liền gọi các Tỷ-kheo:
--
Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy khúc gỗ lớn này bị trôi
theo dòng nước sông Hằng?
--
Thưa có, bạch Thế Tôn.
3)
(Như kinh trước cho đến: Nghiêng nhập vào Niết-bàn).
4)
Ðược nghe nói vậy, Tôn giả Kimbilà bạch Thế Tôn:
--
Bạch Thế Tôn, bờ bên này là gì?... (như trên) ...
12)
-- Và này Kimbilà, thế nào là bị mục nát bên trong? Ở đây,
này Kimbilà, Tỷ-kheo phạm một giới tội (àpatti), một giới
tội không thể giải trừ. Này Kimbilà, đây gọi là mục nát
bên trong.
202.
VI. Dục Lậu (S.iv,182)
1)
Một thời Thế Tôn sống giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu
(Ca-tỳ-la-vệ), trong vườn Nigrodha.
2)
Lúc bấy giờ có một hội đường mới của những người
Sakka ở Kapilavatthu được làm không bao lâu, chưa được một
Sa-môn, hay Bà-la-môn, hay một người nào đến ở.
3)
Rồi một số người Sakka ở Kapilavatthu đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
4)
Ngồi xuống một bên, các người Sakka ở Kapilavatthu bạch
Thế Tôn:
--
Ở đây, bạch Thế Tôn, có hội đường mới của những người
Sakka ở Kapilavatthu được làm không bao lâu, chưa được một
Sa-môn, hay Bà-la-môn, hay một người nào đến ở. Bạch Thế
Tôn, mong Thế Tôn hãy sử dụng ngôi nhà ấy đầu tiên, rồi
sau các người Sakka ở Kapilavatthu sẽ sử dụng. Như vậy,
sẽ đưa đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho những người
Sakka ở Kapilivatthu.
Thế
Tôn im lặng nhận lời.
5)
Những người Sakka ở Kapilavatthu sau khi biết Thế Tôn đã
nhận lời, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn,
thân phía hữu hướng về Ngài rồi đi đến hội đường
mới ấy. Sau khi đến, họ cho trải toàn bộ hội đường
với những tấm đệm (?), cho bày biện các chỗ ngồi, cho
sắp đặt ghè nước, cho treo đèn dầu, rồi đi đến Thế
Tôn; sau khi đến, bạch Thế Tôn:
--
Bạch Thế Tôn, toàn bộ hội đường đã được
trải đệm.
Các chỗ ngồi đã được bày biện. Một ghè nước đã được
đặt sẵn. Ngọn đèn dầu đã được treo lên. Nay Thế Tôn
hãy làm gì Ngài nghĩ là phải thời.
6)
Rồi Thế Tôn đắp y, cầm y bát, cùng với chúng Tỷ-kheo đi
đến hội đường mới; sau khi đến, rửa chân, đi vào hội
đường và ngồi dựa vào cây cột ở giữa, mặt hướng về
phía Ðông. Chúng Tỷ-kheo, sau khi rửa chân, bước vào hội
đường, và ngồi dựa vào bức tường phía Tây, mặt hướng
về phía Ðông, với Thế Tôn trước mặt. Các người Sakka
ở Kapilavatthu, sau khi rửa chân, bước vào hội đường, ngồi
dựa vào bức tường phía Ðông, hướng mặt về phía Tây,
với Thế Tôn phía trước mặt.
7)
Rồi Thế Tôn, phần lớn của đêm, với pháp thoại thuyết
giảng, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các người
Sakka ở Kapilavatthu. Rồi Thế Tôn giải tán họ với câu:
--
Này các Sakka, đêm đã quá khuya, nay các Ông hãy làm những
gì các Ông nghĩ là hợp thời.
--
Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các
người Sakka ở Kapilavatthu vâng đáp Thế Tôn, từ chỗ ngồi
đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân hữu hướng về Ngài
rồi ra đi.
8)
Rồi Thế Tôn, sau khi các người Sakka ở Kapilavatthu ra đi không
bao lâu, liền gọi Tôn giả Mahà Moggalàna:
--
Này Moggalàna, chúng Tỷ-kheo đã đoạn trừ được buồn ngủ.
Này Moggalàna, hãy thuyết pháp thoại cho chúng Tỷ-kheo. Ta nay
bị đau lưng, Ta muốn nằm xuống.
--
Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Tôn
giả Mahà Moggalàna vâng đáp Thế Tôn.
9)
Rồi Thế Tôn cho xếp y Sanghàti (Tăng-già-lê) gấp bốn lại,
và nằm xuống phía hông bên phải, trong dáng nằm con sư tử,
hai chân gác trên nhau, chánh niệm tỉnh giác, tác ý đến lúc
thức dậy.
10)
Ở đây, Tôn giả Mahà Moggalàna gọi các Tỷ-kheo:
--
Này chư Hiền.
--
Thưa Hiền giả.
Các
Tỷ-kheo vâng đáp Tôn giả Mahà Moggalàna. Tôn giả Mahà Moggalàna
nói như sau:
--
Này chư Hiền, tôi sẽ giảng cho chư Hiền về pháp môn nhiễm
dục lậu, và pháp môn không nhiễm lậu. Hãy lắng nghe và
suy nghiệm kỹ. Tôi sẽ giảng.
--
Thưa vâng, Hiền giả.
Các
Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Mahà Moggalàna. Tôn giả Mahà
Moggalàna nói như sau:
11)
-- Và này chư Hiền, thế nào là nhiễm dục lậu? Ở đây,
này chư Hiền, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, thiên chấp sắc
khả ái, ghét bỏ các sắc không khả ái, sống với thân niệm
không an trú, với tâm nhỏ hẹp. Vị ấy không như thật rõ
biết tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy. Chính ở đây,
các ác bất thiện pháp ấy khởi lên không được trừ diệt
không có dư tàn... Khi lưỡi nếm vị... Khi ý biết các pháp,
thiên chấp pháp khả ái, ghét bỏ pháp không khả ái, sống
với thân niệm không an trú, với tâm nhỏ hẹp. Vị ấy không
như thật rõ biết tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy. Chính
ở đây, các ác bất thiện pháp ấy khởi lên không được
trừ diệt không có dư tàn.
12)
Này chư Hiền, đây gọi là Tỷ-kheo bị nhiễm dục lậu đối
với các sắc do mắt nhận thức... đối với các vị do lưỡi
nhận thức... đối với các pháp do ý nhận thức. Tỷ-kheo
sống như vậy, này chư Hiền, nếu Màra có đến vị ấy,
ngang qua mắt, Màra nắm được cơ hội, Màra nắm được đối
tượng... Nếu Màra có đến vị ấy, ngang qua lưỡi, Màra
nắm được cơ hội, Màra nắm được đối tượng.... Nếu
Màra có đến vị ấy, ngang qua ý, Màra nắm được cơ hội,
Màra nắm được đối tượng.
13)
Cũng vậy, này chư Hiền, như một cái nhà lợp bằng cây lau
hay cỏ, héo khô, không có nhựa, xưa đến ba bốn năm. Nếu
từ phương Ðông có người đến, với bó đuốc cháy đỏ,
ngọn lửa sẽ nắm được cơ hội, sẽ nắm được đối
tượng. Nếu một người từ phương Tây đến... Nếu một
người từ phương Bắc đến... Nếu một người từ phương
Nam đến... Nếu một người từ phương dưới đến... Nếu
một người từ phương trên đến, hay một người bất cứ
từ ở đâu đến, với bó đuốc cháy đỏ, ngọn lửa nắm
được cơ hội, ngọn lửa nắm được đối tượng. Cũng
vậy, này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống như vậy. Nếu Màra
có đến vị ấy, ngang qua mắt, Màra nắm được cơ hội,
Màra nắm được đối tượng... Nếu Màra có đến vị ấy,
ngang qua lưỡi... Nếu Màra có đến vị ấy, ngang qua ý, Màra
nắm được cơ hội, Màra nắm được đối tượng.
14)
Này chư Hiền, sống như vậy, các sắc chinh phục vị Tỷ-kheo,
không phải vị Tỷ-kheo chinh phục các sắc. Các tiếng chinh
phục vị Tỷ-kheo, không phải vị Tỷ-kheo chinh phục các tiếng.
Các hương chinh phục vị Tỷ-kheo, không phải vị Tỷ-kheo
chinh phục các hương. Các vị chinh phục vị Tỷ-kheo, không
phải vị Tỷ-kheo chinh phục các vị. Các xúc chinh phục vị
Tỷ-kheo, không phải vị Tỷ-kheo chinh phục các xúc. Các pháp
chinh phục vị Tỷ-kheo, không phải vị Tỷ-kheo chinh phục
các pháp. Này chư Hiền, đây được gọi là Tỷ-kheo bị sắc
chinh phục, bị tiếng chinh phục, bị hương chinh phục, bị
vị chinh phục, bị xúc chinh phục, bị pháp chinh phục, không
phải không bị chinh phục. Chinh phục vị ấy là các ác bất
thiện pháp bị nhiễm ô, đưa đến tái sanh, đầy sợ hãi
(sadarà), đưa đến quả khổ dị thục, tương lai là già chết.
Như vậy, này chư Hiền, là nhiễm dục lậu.
15)
Và này chư Hiền, thế nào là không nhiễm dục lậu? Ở đây,
này chư Hiền, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, không thiên chấp
sắc khả ái, không ghét bỏ sắc không khả ái, sống an trú
thân niệm, với tâm vô lượng. Vị ấy như thật rõ biết
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Chính ở nơi đây, các ác
bất thiện pháp khởi lên được đoạn diệt không có dư
tàn... Khi lưỡi nếm vị... Khi ý biết các pháp, vị ấy không
thiên chấp các pháp khả ái, không ghét bỏ các pháp không
khả ái, sống an trú thân niệm, với tâm vô lượng. Vị ấy
như thật biết rõ tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Chính
ở nơi đây, các ác bất thiện pháp khởi lên được đoạn
diệt không có dư tàn. Này chư Hiền, đây gọi là vị Tỷ-kheo
không bị nhiễm dục lậu đối với các sắc do mắt nhận
thức... đối với các vị do lưỡi nhận thức... đối với
các pháp do ý nhận thức... Tỷ-kheo sống như vậy, này chư
Hiền, nếu Màra có đến vị ấy, ngang qua mắt, Màra không
nắm được cơ hội, Màra không nắm được đối tượng...
Nếu Màra có đến vị ấy, ngang qua lưỡi, Màra không nắm
được cơ hội, Màra không nắm được đối tượng... Nếu
Màra có đến vị ấy, ngang qua ý, Màra không nắm được cơ
hội, Màra không nắm được đối tượng.
16)
Ví như, này chư Hiền, một cái nhà có nóc nhọn hay một giảng
đường có nóc nhọn xây bằng đất dày, vừa mới xoa trét,
nếu có người từ phương Ðông lại với ngọn đuốc cháy
đỏ, ngọn lửa không nắm được cơ hội, không nắm được
đối tượng... từ phương Tây đến... từ phương Bắc đến...
từ phương Nam đến... từ phương dưới đến... từ phương
trên đến hay từ bất cứ phương nào đến, với ngọn đuốc
cháy đỏ, ngọn lửa không nắm được cơ hội, không nắm
được đối tượng.
17)
Sống như vậy, này chư Hiền, Tỷ-kheo chinh phục các sắc,
không phải các sắc chinh phục Tỷ-kheo. Tỷ-kheo chinh phục
các tiếng, không phải các tiếng chinh phục Tỷ-kheo. Tỷ-kheo
chinh phục các hương, không phải các hương chinh phục Tỷ-kheo.
Tỷ-kheo chinh phục các vị, không phải các vị chinh phục
Tỷ-kheo. Tỷ-kheo chinh phục các xúc, không phải các xúc chinh
phục Tỷ-kheo. Tỷ-kheo chinh phục các pháp, không phải các
pháp chinh phục Tỷ-kheo. Này chư Hiền, đây gọi là Tỷ-kheo
chinh phục các sắc, chinh phục các tiếng, chinh phục các hương,
chinh phục các vị, chinh phục các xúc, chinh phục các pháp,
không phải bị chinh phục. Chính vị ấy chinh phục các ác
bất thiện pháp bị nhiễm ô, đưa đến tái sanh, đầy sợ
hãi, đưa đến quả khổ dị thục tương lai là già chết.
Như vậy, này chư Hiền, là không nhiễm dục lậu.
18)
Rồi Thế Tôn ngồi dậy và gọi Tôn giả Màha Moggalàna:
--
Lành thay, lành thay, này Moggalàna! Lành thay này Moggalàna! Ông
đã thuyết cho các Tỷ-kheo về pháp môn nhiễm dục lậu và
pháp môn không nhiễm dục lậu.
19)
Tôn giả Mahà Moggalàna thuyết như vậy. Bậc Ðạo Sư chấp
nhận. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Tôn giả Mahà
Moggalàna thuyết.
203.
VII. Khổ Pháp (S,iv,188)
1-2)
...
3)
-- Này các Tỷ-kheo, khi nào một Tỷ-kheo như thật rõ biết
sự tập khởi, sự chấm dứt của tất cả khổ pháp, khi
ấy, các dục được thấy. Khi vị ấy thấy dục (kàmà),
thời dục (kàmachanda), dục ái, dục mê, dục nhiệt não đối
với các dục không có tùy miên nơi vị ấy. Như vậy, sở
hành và sở trú của vị ấy được giác tri. Vì rằng, do
sở hành như vậy, các tham ái, ưu, bi, các ác bất thiện pháp
không có tồn chỉ.
4)
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo như thật rõ biết
sự tập khởi, và sự chấm dứt tất cả khổ pháp? Ðây
là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc đoạn diệt.
Ðây là thọ, đây là thọ tập khởi, đây là thọ đoạn
diệt. Ðây là tưởng... Ðây là các hành... Ðây là thức,
đây là thức tập khởi, đây là thức đoạn diệt. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ biết sự tập khởi
và sự đoạn diệt của tất cả khổ pháp.
5)
Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo thấy được
các dục? Khi các dục được thấy, thời dục, dục ái, dục
mê, dục nhiệt não đối với các dục không có tùy miên.
Ví như, này các Tỷ-kheo, có một hố than sâu hơn thân người,
đầy vun than hừng, không có ngọn, không có khói. Rồi có
người đi đến, muốn sống, không muốn chết, muốn lạc,
ghét bỏ khổ. Rồi hai người lực sĩ đến, kẹp người ấy
vào trong các cánh tay, và kéo người ấy đến hố than hừng.
Người ấy vật vã thân bên này, bên kia. Vì sao? Này các Tỷ-kheo,
người ấy được biết rằng: "Ta sẽ rơi vào trong hố than
hừng này. Do nhân này, ta sẽ đi đến chết hay đau khổ gần
như chết". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấy các dục
như hố than hừng và ai thấy được các dục, thời dục,
dục ái, dục mê, dục nhiệt não đối với các dục không
có tùy miên.
6)
Thế nào, này các Tỷ-kheo, là sở hành và sở trú của Tỷ-kheo
được giác tri? Vì rằng, do sở hành như vậy, các tham ái,
ưu bi, các ác bất thiện pháp không có tồn chỉ. Ví như,
này các Tỷ-kheo, một người đi vào một khu rừng đầy những
gai góc, trước mặt người ấy là gai, phía Tây... phía Bắc...
phía Nam... người ấy là gai, phía dưới người ấy là gai,
phía trên người ấy là gai. Chỗ nào người ấy đi tới hay
chỗ nào người ấy đi lui, người ấy nghĩ: "Mong sao tôi chớ
có bị vướng gai". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với
sự vật gì khả ái, khả lạc, sự vật ấy được gọi là
gai trong giới luật của bậc Thánh.
7)
Sau khi biết vậy, này các Tỷ-kheo, hộ trì và không hộ trì
cần phải được hiểu.
8)
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là không hộ trì? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, thiên chấp các sắc
khả ái, ghét bỏ các sắc không khả ái, sống với thân niệm
không an trú, với tâm nhỏ hẹp. Vị ấy không như thật rõ
biết tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Chính ở nơi đây,
các ác bất thiện pháp ấy khởi lên không được đoạn diệt
không có dư tàn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là không hộ trì.
9)
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là được hộ trì? Ở đây,
này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, không thiên chấp
các sắc khả ái, không ghét bỏ các sắc không khả ái, sống
với thân niệm an trú, với tâm vô lượng. Vị ấy như thật
rõ biết tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Chính ở nơi đây,
các ác bất thiện pháp ấy khởi lên được đoạn diệt không
có dư tàn... khi lưỡi nếm vị... khi ý biết pháp, không thiên
chấp các pháp khả ái, không ghét bỏ các pháp không khả
ái, sống với thân niệm an trú, với tâm vô lượng. Vị ấy
như thật rõ biết tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Chính
ở đây, các ác bất thiện pháp ấy khởi lên được đoạn
diệt không có dư tàn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là có hộ
trì.
10)
Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sở hành như vậy, sở trú như vậy,
đôi lúc và đôi khi niệm bị thất thoát, khởi lên các ác
bất thiện pháp, các ức niệm, ước vọng liên hệ đến
kiết sử. Chậm chạp, này các Tỷ-kheo, là niệm được khởi
lên. Mau lẹ, vị ấy từ bỏ (trạng thái ấy), gột sạch,
chấm dứt, không cho hiện hữu. Ví như, này các Tỷ-kheo, một
người làm rơi hai hay ba giọt nước trên một nồi sắt được
hơ nóng cả ngày. Chậm chạp, này các Tỷ-kheo, là sự rơi
xuống của các giọt nước. Mau chóng, chúng đi đến đoạn
diệt, hoại diệt. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo
ấy sở hành như vậy, sở trú như vậy, đôi lúc và đôi
khi niệm bị thất thoát, khởi lên các ác bất thiện pháp,
các ức niệm, ước vọng liên hệ đến kiết sử. Chậm chạp,
này các Tỷ-kheo, là niệm được khởi lên. Mau lẹ, vị ấy
từ bỏ (trạng thái ấy), gột sạch, chấm dứt, không cho
hiện hữu.
11)
Như vậy, này các Tỷ-kheo, sở hành như vậy, sở trú như
vậy của Tỷ-kheo được giác tri. Do sở hành, sở trú như
vậy, các tham ái, ưu, bi, các ác bất thiện pháp không có
tồn chỉ. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy với sở hành như
vậy, sở trú như vậy, nếu có quốc vương hay đại thần
của vua, bạn bè, thân hữu hay bà con huyết thống đến dâng
cúng tài sản và nói: "Hãy đến đây, này Bạn! Sao lại để
những y vàng ấy hành hạ Bạn? Sao lại sống với đầu trọc
và bình bát? Hãy hoàn tục, thọ hưởng tài sản và làm các
công đức". Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy có sở hành như
vậy, có sở trú như vậy, sẽ từ bỏ học pháp và hoàn tục;
sự việc như vậy không xảy ra.
12)
Ví như, này các Tỷ-kheo, sông Hằng hướng về phía Ðông,
xuôi về phía Ðông, nghiêng nhập vào phía Ðông. Rồi một
đám dân chúng đông người đến với xuổng, cuốc, giỏ và
nói: "Chúng ta hãy làm cho sông Hằng này hướng về phía Tây,
xuôi về phía Tây, nghiêng nhập vào phía Tây". Các Ông nghĩ
thế nào, này các Tỷ-kheo, đám dân chúng đông người ấy
có thể làm cho sông Hằng hướng về phía Tây, xuôi về phía
Tây và nghiêng nhập vào phía Tây không?
--
Thưa không, bạch Thế Tôn.
--
Vì sao?
--
Vì sông Hằng này, bạch Thế Tôn, hướng về phía Ðông, xuôi
về phía Ðông, nghiêng nhập vào phía Ðông; không có dễ gì
làm cho hướng về phía Tây, xuôi về phía Tây, nghiêng nhập
vào phía Tây được. Chỉ có đám dân chúng đông người ấy
chuốc lấy mệt mỏi và thất vọng thôi.
13)
-- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy với sở hành như
vậy, sở trú như vậy, nếu có quốc vương hay đại thần
của vua, bạn bè, thân hữu, hay bà con huyết thống đến dâng
cúng tài sản và nói: "Hãy đến đây, này Bạn. Sao lại để
những y vàng ấy hành hạ Bạn? Sao lại sống với đầu trọc
và bình bát? Hãy hoàn tục, thọ hưởng tài sản và làm các
công đức". Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy có sở hành như
vậy, có sở trú như vậy, sẽ từ bỏ học pháp và hoàn tục;
sự việc như vậy không xảy ra. Vì sao? Này các Tỷ-kheo, vì
tâm của vị ấy đã lâu ngày hướng về viễn ly, xuôi về
viễn ly, nghiêng nhập vào viễn ly; do vậy sự hoàn tục không
xảy ra.
204.
VIII. Phải Gọi Là Gì (Kimsukà) (S.iv,191)
1)
...
2)
Rồi một Tỷ-kheo đi đến một Tỷ-kheo khác, sau khi đến,
nói với Tỷ-kheo ấy:
--
Cho đến như thế nào, này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-kheo
khéo thanh tịnh?
--
Này Hiền giả, Tỷ-kheo khi nào như thật rõ biết sự tập
khởi và sự đoạn diệt của sáu xúc xứ; cho đến như vậy,
này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-kheo khéo thanh tịnh.
3)
Tỷ-kheo ấy không thỏa mãn với câu trả lời câu hỏi của
Tỷ-kheo kia, liền đi đến một Tỷ-kheo khác và nói:
--
Này Hiền giả, cho đến như thế nào, sự thấy của Tỷ-kheo
khéo thanh tịnh?
--
Này Hiền giả, khi nào Tỷ-kheo như thật rõ biết sự tập
khởi và sự đoạn diệt của năm thủ uẩn; khi ấy, này Hiền
giả, sự thấy của Tỷ-kheo khéo thanh tịnh.
4)
Tỷ-kheo ấy không thỏa mãn với câu trả lời của Tỷ-kheo
kia, liền đi đến một Tỷ-kheo khác nữa và nói:
--
Này Hiền giả, cho đến như thế nào, sự thấy của Tỷ-kheo
khéo thanh tịnh?
--
Này Hiền giả, khi nào Tỷ-kheo như thật tuệ tri sự tập
khởi và sự chấm dứt của bốn đại chủng; khi ấy, này
Hiền giả, sự thấy của Tỷ-kheo khéo thanh tịnh.
5)
Rồi Tỷ-kheo ấy không thỏa mãn...
--
Này Hiền giả, khi nào Tỷ-kheo như thật rõ biết rằng, phàm
pháp gì được khởi lên, tất cả pháp ấy đều phải đoạn
diệt; khi ấy, này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-kheo khéo
thanh tịnh.
6)
Rồi Tỷ-kheo ấy không thỏa mãn với câu trả lời câu hỏi
của Tỷ-kheo kia, liền đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh
lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:
--
Ở đây, bạch Thế Tôn, con đi đến một Tỷ-kheo và nói với
Tỷ-kheo ấy: "Cho đến như thế nào, này Hiền giả, sự thấy
của Tỷ-kheo khéo thanh tịnh?" Khi được nói vậy, Tỷ-kheo
ấy nói với con: "Khi nào như thật tuệ tri sự tập khởi
và sự chấm dứt của sáu xúc xứ; khi ấy, này Hiền giả,
sự thấy của Tỷ-kheo khéo thanh tịnh". Bạch Thế Tôn, con
không thỏa mãn câu trả lời của Tỷ-kheo kia nên đi đến
một Tỷ-kheo khác; sau khi đến, con nói với Tỷ-kheo ấy: "Cho
đến như thế nào, này Hiền giả, sự thấy của một Tỷ-kheo
khéo thanh tịnh?" Khi được nói vậy, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo
ấy nói với con: "Khi nào, này Hiền giả, Tỷ-kheo như thật
tuệ tri sự tập khởi và sự chấm dứt của năm thủ uẩn...
như thật tuệ tri sự tập khởi và sự chấm dứt của bốn
đại chủng... như thật tuệ tri rằng, phàm có pháp gì được
tập khởi, tất cả pháp ấy bị đoạn diệt, cho đến như
vậy, này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-kheo khéo thanh tịnh".
Bạch Thế Tôn, con không thỏa mãn câu trả lời câu hỏi của
Tỷ-kheo kia nên con đi đến Thế Tôn (và bạch Thế Tôn): "Cho
đến như thế nào, bạch Thế Tôn, sự thấy của Tỷ-kheo
khéo thanh tịnh?"
7)
-- Ví như, này Tỷ-kheo, một người chưa từng thấy cây kimsuka,
người ấy đi đến một người khác đã thấy cây kimsuka
và nói: "Này Bạn, cây kimsuka là thế nào?". Người ấy đáp
như sau: "Này Bạn, cây kimsuma màu đen, như một khúc cây bị
cháy". Như vậy, này Tỷ-kheo, trong thời gian ấy, cây kimsuka
đối với người ấy là giống như người kia đã thấy. Rồi,
này Tỷ-kheo, người ấy không thỏa mãn với câu trả lời
của người kia, liền đi đến một người khác đã thấy
cây kimsuka, sau khi đến, hỏi người ấy: "Này Bạn, cây kimsuka
là thế nào?" Người kia trả lời: "Này Bạn, cây kimsuka màu
đỏ, giống như một đống thịt". Và này Tỷ-kheo, như vậy
trong thời gian ấy, cây kimsuka đối với người ấy là giống
người kia đã thấy. Rồi, này Tỷ-kheo, người ấy không thỏa
mãn với câu trả lời của người kia, đi đến một người
khác đã thấy cây kimsuka, sau khi đến nói với người ấy:
"Này Bạn, cây kimsuka là thế nào?" Người kia trả lời: "Này
Bạn, cây kimsuka bị lột vỏ, vỏ bị nứt nẻ ra như cây
keo (sirìso)". Này Tỷ-kheo, trong thời gian ấy, cây kimsuka đối
với người ấy là giống như người kia đã thấy. Rồi, này
Tỷ-kheo, người ấy không thỏa mãn với câu trả lời của
người kia, liền đi đến một người khác đã thấy cây kimsuka,
sau khi đến, nói với người ấy: "Này Bạn, cây kimsuka là
thế nào?" Người kia nói như sau: "Này Bạn, cây kimsuka có
lá rậm rạp, bóng của nó dày và rậm, như cây bàng". Như
vậy, này Tỷ-kheo, trong thời gian ấy, cây kimsuka đối với
người ấy là giống như người kia đã thấy. Cũng vậy, này
Tỷ-kheo, tùy theo sự thấy của Chân nhân ấy khéo thanh tịnh,
tùy thuộc theo đấy, họ đã trả lời.
8)
Ví như, này Tỷ-kheo, có ngôi thành của vua ở biên giới được
xây dựng với pháo đài kiên cố, với tường và tháp canh
kiên cố và có đến sáu cửa thành. Tại đấy có người
giữ cửa thành, là bậc thông minh, có kinh nghiệm và có trí,
ngăn chận những người không quen biết, cho vào những người
quen biết. Từ phương Ðông, hai người sứ giả cấp tốc
đi đến, và nói với người giữ cửa thành: "Này Bạn, vị
chủ thành trì này ở đâu?" Người giữa cửa thành ấy nói:
"Thưa các Tôn giả, vị ấy đang ngồi giữa ngã tư đường".
Hai người sứ giả ấy cấp tốc tuyên bố lời như thật
ngữ cho vị chủ ngôi thành, rồi tiếp tục đi theo con đường
họ đến. Từ phương Tây, lại hai người sứ giả cấp tốc
đi đến... từ phương Bắc, lại hai người sứ giả cấp
tốc đi đến, và nói với người giữ cửa thành: "Này Bạn,
vị chủ thành trì này ở đâu?" Người giữ cửa thành ấy
nói: "Thưa các Tôn giả, vị ấy đang ngồi giữa ngã tư đường".
Rồi hai người sứ giả ấy cấp tốc tuyên bố lời như thật
ngữ cho vị chủ ngôi thành, rồi tiếp tục theo con đường
họ đến.
9)
Này Tỷ-kheo, Ta nói ví dụ để giải thích ý nghĩa, và đây
là ý nghĩa: Ngôi thành, này Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với thân
do bốn đại chủng tạo thành này, do cha mẹ sanh, do cơm cháo
nuôi dưỡng, vô thường, tiêu mòn, tiêu hao, hủy hoại, hủy
diệt. Sáu cửa, này Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với sáu nội
xứ. Người giữ cửa, này Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với niệm.
Hai vị sứ giả cấp tốc, này Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với
chỉ và quán. Người chủ ngôi thành là đồng nghĩa với thức.
Ở giữa tại ngã tư đường là đồng nghĩa với bốn đại
chủng: địa giới, thủy giới, hỏa giới và phong giới. Lời
như thật ngữ, này Tỷ-kheo, là đồng nghĩa với Niết-bàn.
Theo con đường họ đến là đồng nghĩa với con đường Thánh
đạo Tám ngành. Như chánh tri kiến... chánh định.
205.
IX. Ðờn Tỳ Bà (S.iv,195)
1-2)
...
3)
--Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào đối với các
sắc do mắt nhận thức có khởi lên dục (chanda), tham, sân,
si hay hận tâm; hãy ngăn chận tâm đừng cho khởi lên như
vậy. Con đường này là con đường đầy sợ hãi, đầy kinh
khủng, đầy gai góc, đầy rừng rậm, con đường ác, con đường
tà, con đường đầy trộm cướp. Con đường này là con đường
do phi thiện nhân dùng, không phải con đường do thiện nhân
dùng. Như vậy, với ý nghĩ: "Ðây không phải con đường xứng
đáng cho ta". Hãy ngăn chận tâm đừng cho khởi lên như vậy
đối với các sắc do mắt nhận thức... Này các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào đối với các vị do lưỡi nhận
thức... đối với các pháp do ý nhận thức, có khởi lên
dục, tham, sân, si hay hận tâm; hãy ngăn chận tâm đừng cho
khởi lên như vậy. Con đường này là con đường đầy sợ
hãi, đầy kinh khủng, đầy gai góc, đầy rừng rậm, con đường
ác, con đường tà, con đường đầy trộm cướp. Con đường
này là con đường do phi thiện nhân dùng, không phải con đường
do thiện nhân dùng. Như vậy với ý nghĩ: "Ðây không phải
con đường xứng đáng cho ta", hãy ngăn chận tâm đừng cho
khởi lên như vậy đối với các pháp do ý nhận thức.
4)
Ví như, này các Tỷ-kheo, lúa mì đã chín và một người giữ
lúa mì phóng dật (lơ đãng). Có con bò ăn lúa mì, xâm phạm
lúa mì, xâm phạm lúa mì ấy và mê say ăn một cách thỏa
thích. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu không
hộ trì đối với sáu xúc xứ, mê say thọ dụng một cách
thỏa thích đối với năm dục công đức.
5)
Ví như, này các Tỷ-kheo, lúa mì đã chín và một người đã
giữ lúa mì, không phóng dật. Có con bò ăn lúa mì, xâm phạm
lúa mì ấy. Người giữ lúa mì nắm chắc cái lỗ mũi của
con bò; sau khi nắm chắc cái lỗ mũi, người ấy rị chặt
trên cái trán. Sau khi rị chặt trên cái trán, với cái gậy,
người ấy đánh con bò một trận nên thân. Sau khi lấy gậy
đánh cho một trận nên thân, người ấy thả con bò đi.
Lần
thứ hai, này các Tỷ-kheo...
Lần
thứ ba, này các Tỷ-kheo, có con bò ăn lúa mì, xâm phạm lúa
mì ấy. Người giữ lúa mì nắm chặt cái mũi con bò; sau khi
nắm chắc cái mũi, người ấy rị chặt trên cái trán. Sau
khi rị chặt trên cái trán, với cái gậy, người ấy đánh
con bò một trận nên thân. Sau khi lấy gậy đánh con bò một
trận nên thân, người ấy thả con bò đi. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, con bò ăn lúa mì ấy đi vào làng, hay đi vào rừng,
hay khi đứng, hay ngồi, nó không xâm phạm lúa mì ấy, vì
nó nhớ đến cảm xúc cái gậy lần trước. Cũng vậy, này
các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo có tâm chơn trực, chánh trực
đối với sáu xúc xứ, thời nội tâm được an trú, tịnh
chỉ, nhứt tâm, Thiền định.
6)
Ví như, này các Tỷ-kheo, một vị vua hay đại thần của vua
từ trước chưa từng được nghe tiếng đàn tỳ bà, nay được
nghe tiếng đàn tỳ bà, vị ấy nói: "Này Bạn, tiếng ấy
là tiếng gì, khả ái như vậy, khả lạc như vậy, mê ly như
vậy, say đắm như vậy, hấp dẫn như vậy?" Họ nói với
vị ấy: "Thưa Tôn giả, đây là đàn tỳ bà, với tiếng khả
ái như vậy, mê ly như vậy, khả lạc như vậy, say đắm như
vậy, hấp dẫn như vậy". Vị ấy nói như sau: "Hãy đi và
đem đàn tỳ bà ấy về cho ta". Họ đem đàn tỳ bà về cho
vị ấy, và nói như sau: "Thưa Tôn giả, đàn tỳ bà này với
tiếng khả ái như vậy, khả lạc như vậy, mê ly như vậy,
say đắm như vậy, hấp dẫn như vậy". Vị ấy bèn nói: "Thôi
vừa rồi đối với ta về đàn tỳ bà này. Hãy đem tiếng
lại cho ta". Họ thưa với vị ấy: "Thưa Tôn giả, cái này
được gọi là đàn tỳ bà, gồm có nhiều thành phần, gồm
có số lớn thành phần. Nhờ nhiều thành phần này nên đàn
phát âm. Như duyên cái bầu, duyên cái da, duyên cái cán, duyên
cái đầu, duyên cái dây, duyên cái cung, duyên nỗ lực thích
nghi của người. Như vậy, thưa Tôn giả, cái này gọi là
đàn tỳ bà, gồm có nhiều thành phần, gồm có số lớn thành
phần. Nhờ gồm nhiều thành phần này nên đàn phát âm". Rồi
vua ấy đập đàn tỳ bà ấy ra thành 10 mảnh, 100 mảnh; sau
khi đập bể đàn tỳ bà ấy ra thành 10 mảnh, 100 mảnh, vị
ấy chẻ thành từng miếng nhỏ; sau khi chẻ thành từng miếng
nhỏ, vị ấy lấy lửa đốt; sau khi lấy lửa đốt, vị ấy
vun lại thành đống tro; sau khi vun lại thành đống tro, vị
ấy đem quạt đống tro lớn ấy trước làn gió mạnh, hay
để chúng trôi theo dòng nước sông chảy mạnh. Rồi vị ấy
nói: "Thật là hạ liệt, cái gọi đàn tỳ bà này, dầu cho
tỳ bà là cái gì. Ở đây, đại chúng thường phóng dật,
bị hướng dẫn sai lạc".
7)
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo quán sát sắc cho đến
sở thú của sắc, quán sát thọ... quán sát tưởng... quán
sát các hành... quán sát thức cho đến sở thú của thức.
Trong tất cả quán sát này, không có cái gì là "Tôi", là "Của
tôi", là "Tôi là" cả.
206.
X. Sáu Sanh Vật (S.iv,198)
1-2)
...
3)
-- Ví như, này các Tỷ-kheo, có người thân bị thương tích,
thân bị lở loét, đi vào một khu rừng đầy gai góc. Cỏ
và gai đâm thủng chân người ấy, và cào rách thân lở loét
của người ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, người ấy do
nhân duyên ấy còn cảm thọ khổ ưu nhiều hơn nữa. Cũng
vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có Tỷ-kheo đi vào làng hay
đi vào rừng gặp người chỉ trích Tỷ-kheo ấy, và người
chỉ trích nói rằng: "Tôn giả làm như vậy, sở hành như
vậy là gai bất tịnh trong làng". Biết rằng vị ấy là gai,
sau khi biết như vậy, cả hai (người Tỷ-kheo và người chỉ
trích) cần phải hiểu là không hộ trì và có hộ trì.
4)
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là không hộ trì? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, thiên chấp sắc khả
ái, ghét bỏ sắc không khả ái, sống với thân niệm không
an trú, với tâm nhỏ hẹp. Vị ấy không như thật tuệ tri
tâm giải thoát, tuệ giải thoát; chính ở nơi đây, các ác
bất thiện pháp ấy khởi lên không được đoạn diệt không
có dư tàn... khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi hương... khi
lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi ý nhận biết pháp,
thiên chấp pháp khả ái, ghét bỏ pháp không khả ái, sống
với thân niệm không an trú, với tâm nhỏ hẹp. Vị ấy không
như thật tuệ tri tâm giải thoát,tuệ giải thoát; chính ở
nơi ấy, các ác, bất thiện pháp ấy khởi lên không được
đoạn diệt không có dư tàn...
5)
Ví như, này các Tỷ-kheo, có người bắt được sáu sinh vật,
giới loại khác nhau, chỗ tìm món ăn khác nhau, và cột chúng
với một sợi dây vững chắc. Sau khi bắt được con rắn,
người ấy cột với sợi dây vững chắc. Sau khi bắt được
con cá sấu, người ấy cột một sợi dây vững chắc. Sau
khi bắt được con chim, người ấy cột với sợi dây vững
chắc... Sau khi bắt được con chó, người ấy cột với một
sợi dây vững chắc. Sau khi bắt được con giả can, người
ấy cột với một sợi dây vững chắc. Sau khi bắt được
con khỉ, người ấy cột với một sợi dây vững chắc. Sau
khi cột chúng với những sợi dây vững chắc, người ấy
cột một cái gút ở chính giữa và thả chúng đi. Này các
Tỷ-kheo, sáu con sinh vật ấy, với giới loại sai khác, với
chỗ tìm món ăn sai khác, mỗi con sẽ lôi kéo tùy theo chỗ
tìm món ăn và giới loại sai biệt của mình. Con rắn lôi
kéo, nghĩ rằng: "Ta sẽ đi vào gò mối". Con cá sấu lôi kéo,
nghĩ rằng: "Ta sẽ đi vào trong nước". Con chim lôi kéo, nghĩ
rằng: "Ta sẽ bay lên trời".Con chó lôi kéo, nghĩ rằng: " Ta
sẽ đi vào làng". Con giả can lôi kéo, nghĩ rằng: "Ta sẽ đi
vào nghĩa địa". Con khỉ lôi kéo, nghĩ rằng: "Ta sẽ đi vào
rừng". Này các Tỷ-kheo, khi nào sáu con sinh vật ấy trở thành
mệt mỏi, khi ấy, con sinh vật nào mạnh hơn các sinh vật
còn lại, được chúng đi theo, chúng tuân theo, chúng phục
tùng. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo thân niệm không
tu tập, không làm cho sung mãn, con mắt sẽ lôi cuốn nó đối
với các sắc khả ái và ghét bỏ đối với các sắc không
khả ái... Ý sẽ lôi cuốn nó đối với các pháp khả ái
và ghét bỏ đối với các pháp không khả ái.
Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là không hộ trì.
6)
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hộ trì?
Ở
đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, không thiên
chấp các sắc khả ái, không ghét bỏ các sắc không khả
ái, sống với thân niệm an trú, với tâm vô lượng. Vị ấy
như thật rõ biết tâm giải thoát, tuệ giải thoát; chính
ở nơi đây, các ác bất thiện pháp khởi lên được đoạn
diệt không có dư tàn... khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi hương...
khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi ý biết các pháp,
không thiên chấp các pháp khả ái, không ghét bỏ các pháp
không khả ái, an trú thân niệm, với tâm vô lượng. Vị ấy
như thật rõ biết tâm giải thoát, tuệ giải thoát; chính
ở nơi đây các ác bất thiện pháp ấy khởi lên được đoạn
diệt không có dư tàn.
7)
Ví như, này các Tỷ-kheo, có người bắt được sáu con sinh
vật, giới loại khác nhau, chỗ tìm món ăn khác nhau, và cột
chúng với một sợi dây vững chắc. Sau khi bắt được con
rắn, người ấy cột với một sợi dây vững chắc. Sau khi
bắt được con cá sấu... Sau khi bắt được con chim... Sau
khi bắt được con chó... Sau khi bắt được con giả can...
Sau khi bắt được con khỉ, người ấy cột với sợi dây
vững chắc. Sau khi cột chúng với sợi dây vững chắc, người
ấy cột vào một cái cột hay cái trụ vững chắc. Rồi, này
các Tỷ-kheo, sáu con sinh vật ấy, với giới loại sai khác,
với chỗ tìm món ăn sai khác, mỗi con sẽ lôi kéo, tùy theo
chỗ tìm món ăn và giới loại sai biệt của mình. Con rắn
lôi kéo, nghĩ rằng: "Ta sẽ đi vào gò mối". Con cá sấu lôi
kéo, nghĩ rằng: "Ta sẽ đi vào trong nước". Con chim lôi kéo
nghĩ rằng: "Ta sẽ bay lên trời". Con chó lôi kéo, nghĩ rằng:
"Ta sẽ đi vào làng". Con giả can lôi kéo nghĩ rằng: "Ta sẽ
đi đến nghĩa địa". Con khỉ lôi kéo, nghĩ rằng: "Ta sẽ
đi vào rừng". Này các Tỷ-kheo, khi nào sáu con sinh vật ấy
trở thành mệt mỏi, chúng sẽ đứng gần bên, ngồi gần
bên, nằm gần bên cái cột ấy hay cái trụ ấy. Cũng vậy,
này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo thân niệm được tu tập,
được làm sung mãn, con mắt không lôi kéo vị ấy theo các
sắc khả ái, đối với các sắc không khả ái, không ghét
bỏ... lưỡi không lôi kéo vị ấy theo các vị khả ái, đối
với vị không khả ái, không có ghét bỏ... ý không lôi kéo
vị ấy theo các pháp khả ái, đối với pháp không khả ái,
không có ghét bỏ.
Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là hộ trì.
8)
Cái cột hay cái trụ vững chắc, này các Tỷ-kheo, là đồng
nghĩa với thân niệm. Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy học tập
như sau: "Chúng ta sẽ tu tập thân niệm, làm cho sung mãn, làm
cho như thành cỗ xe, làm cho như thành cơ sở, an trú, tích
tập, khéo nỗ lực". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần
phải học tập.
207.
XI. Bó Lúa (S.iv,201)
1-2)
...
3)
-- Ví như, này các Tỷ-kheo, một bó lúa quăng tại ngã tư
đường, rồi sáu người đến, tay cầm cái đập và họ đập
bó lúa ấy với sáu cái đập (vyàkggì)
Như
vậy, này các Tỷ-kheo, bó lúa ấy được khéo đập với sáu
cái đập ấy. Rồi một người thứ bảy đến, tay cầm cái
đập, và người ấy đập bó lúa ấy với cái đập thứ
bảy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, bó lúa ấy lại càng được
khéo đập với cái đập thứ bảy.
4)
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu bị đập trong
con mắt bởi những sắc khả ái và không khả ái... bị đập
trong lưỡi bởi những vị khả ái và không khả ái... bị
đập trong ý bởi những pháp khả ái và không khả ái. Này
các Tỷ-kheo, nếu kẻ vô văn phàm phu ấy lại nghĩ đến tái
sanh trong tương lai, như vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu si ấy
lại càng bị khéo đập hơn nữa. Ví như, này các Tỷ-kheo,
bó lúa ấy lại được đập với cái đập thứ bảy nữa.
5)
Này các Tỷ-kheo, thuở xưa, cuộc chiến xảy ra giữa chư Thiên
và các A-tu-la rất là khốc liệt.
Này
các Tỷ-kheo, Vepacitti, vua A-tu-la gọi các A-tu-la: "Này Thân
hữu, trong cuộc chiến đang khởi lên giữa chư Thiên và loài
A-tu-la rất là khốc liệt, nếu các A-tu-la thắng và chư Thiên
bại, hãy trói Thiên chủ Sakka hai tay, hai chân và thứ năm
là cổ, và dắt vua ấy đến trước mặt ta, trong thành của
các A-tu-la". Còn Thiên chủ Sakka gọi chư Thiên ở cõi trời
Ba mươi ba: "Này Thân hữu, trong trận chiến giữa chư Thiên
và các loài A-tu-la, trận chiến rất là khốc liệt, nếu chư
Thiên thắng và các loài A-tu-la bại, hãy trói vua A-tu-la Vepacitti,
hai tay, hai chân và thứ năm là cổ, và dắt vua ấy đến trước
mặt ta, trong giảng đường Sudhamma (Thiện Pháp)".
6)
Nhưng trận chiến ấy, chư Thiên thắng và các loài A-tu-la
bại. Rồi, này các Tỷ-kheo, chư Thiên ở cõi trời Ba mươi
ba trói vua A-tu-la Vepacitti, trói hai tay, hai chân và thứ năm
là cổ, rồi dẫn đến trước mặt Thiên chủ Sakka trong giảng
đường Sudhamma.
7)
Tại đây, này các Tỷ-kheo, vua A-tu-la Vepacitti bị trói hai
tay, hai chân và thứ năm là cổ. Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua
A-tu-la Vepacitti suy nghĩ như sau: "Chư Thiên theo Chánh pháp, còn
A-tu-la theo phi pháp. Nay ta đi đến thành của chư Thiên", thời
khi ấy vua A-tu-la tự thấy mình được cởi trói hai chân,
hai tay và thứ năm là cổ, và được hưởng thọ, được
thưởng thức đầy đủ năm dục công đức cõi trời. Và
này các Tỷ-kheo, khi vua A-tu-la suy nghĩ như sau: "Các A-tu-la
theo Chánh pháp, chư Thiên theo phi pháp. Ở đây, ta sẽ đi đến
thành của các A-tu-la", thời khi ấy vua A-tu-la tự thấy mình
bị trói hai tay, hai chân và thứ năm là cổ, và bị tước
bỏ năm dục công đức cõi trời.
8)
Như vậy, này các Tỷ-kheo, thật tế nhị là sự trói buộc
của Vepacitti, và còn tế nhị hơn là sự trói buộc của Màra.
Ai có tư tưởng (Mannamàna), người ấy bị Màra trói buộc.
Ai không có tư tưởng, người ấy được giải thoát khỏi
Ác ma. "Tôi là", này các Tỷ-kheo, là một tư tưởng. "Cái
này là tôi", này các Tỷ-kheo, là một tư tưởng. "Tôi sẽ
là", này các Tỷ-kheo, là một tư tưởng. "Tôi sẽ không là",
là một tư tưởng. "Tôi sẽ có sắc", là một tư tưởng.
"Tôi sẽ không có sắc", là một tư tưởng. "Tôi sẽ có tưởng",
là một tư tưởng. "Tôi sẽ không có tưởng ", là một tư
tưởng. "Tôi sẽ không có tưởng và không không có tưởng",
là một tư tưởng. Có tư tưởng, này các Tỷ-kheo, là tham.
Có tư tưởng là mụt nhọt. Có tư tưởng là mũi tên. Do vậy,
này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập: "Tôi sẽ sống
với tâm không có tư tưởng".
9)
Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải hiểu: "Tôi là",
này các Tỷ-kheo, là một động chuyển (injitam). "Cái này là
tôi", là một động chuyển. "Tôi sẽ là", là một động chuyển.
"Tôi sẽ không là", là một động chuyển. "Tôi sẽ có sắc",
là một động chuyển. "Tôi sẽ có tưởng", là một động
chuyển. "Tôi sẽ không có tưởng", là một động chuyển.
"Tôi sẽ không có tưởng và không không có tưởng", là một
động chuyển. Ðộng chuyển, này các Tỷ-kheo, là tham. Ðộng
chuyển là mụt nhọt. Ðộng chuyển là mũi tên. Do vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập: "Tôi sẽ sống với
tâm không có động chuyển".
10)
Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải hiểu: "Tôi là",
này các Tỷ-kheo, là một chấn động (phanditam). "Cái này là
tôi", là một chấn động. "Tôi sẽ là", là một chấn động.
"Tôi sẽ không là", là một chấn động. "Tôi sẽ có sắc",
là một chấn động. "Tôi sẽ không có sắc", là một chấn
động. "Tôi sẽ có tưởng", là một chấn động. "Tôi sẽ
không có tưởng", là một chấn động. "Tôi sẽ không có tưởng
và không không có tưởng", là một chấn động. Chấn động,
này các Tỷ-kheo, là tham. Chấn động là mụt nhọt. Chấn
động là mũi tên. Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải
học tập: "Tôi sẽ sống với tâm không chấn động".
11)
Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải hiểu: "Tôi là",
này các Tỷ-kheo, là một hý luận (papancitam). "Cái này là
tôi", là một hý luận. "Tôi sẽ là", là một hý luận. "Tôi
sẽ không là", là một hý luận. "Tôi sẽ có sắc", là một
hý luận. "Tôi sẽ không có sắc", là một hý luận. "Tôi sẽ
có tưởng", là một hý luận. "Tôi sẽ không có tưởng", là
một hý luận. "Tôi sẽ không có tưởng và không không có
tưởng", là một hý luận. Hý luận, này các Tỷ-kheo, là tham.
Hý luận là mụt nhọt. Hý luận là mũi tên. Do vậy, này các
Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập: "Tôi sẽ sống với
tâm không có hý luận".
12)
Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải hiểu: "Tôi là",
này các Tỷ-kheo, là một ngã mạn. "Cái này là tôi", là một
ngã mạn. "Tôi sẽ là", là một ngã mạn. "Tôi sẽ không là",
là một ngã mạn. "Tôi sẽ có sắc", là một ngã mạn. "Tôi
sẽ không có sắc", là một ngã mạn. "Tôi sẽ có tưởng",
là một ngã mạn. "Tôi sẽ không có tưởng", là một ngã mạn.
"Tôi sẽ không có tưởng và không không có tưởng", là một
ngã mạn. Ngã mạn, này các Tỷ-kheo, là tham. Ngã mạn là mụt
nhọt. Ngã mạn là mũi tên. Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông
cần phải học tập: "Tôi sẽ sống với tâm trừ bỏ ngã
mạn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.
