c
-
Kinh Hiền
Ngu
-
Thích
Trung Quán dịch
-
Phẩm
thứ hai mươi mốt
-
HAI
VỢ CHỒNG NGHÈO
CHÍNH tôi được nghe: Một thời Đức
Thế Tôn ở nước Xá Vệ, tại tinh xá Kỳ Hoàn giảng thuyết
cho bốn chúng tu tập.
Thuở đó có ông Trưởng giả sinh
được cô con gái, dong nghi tốt đẹp, vào bậc nhất nhì hạng
nữ lưu trong nước, lạ thay! Cô này sinh ra đã có miếng lụa
trắng bọc quanh người. Thấy thế cha mẹ cô cho là quái gở,
mời thầy về coi, thầy nói:
- Ông bà không lo, cô gái của ông
bà có phước đức lớn, và tôi xin đặt tên cho cô là Thúc
Ly.
Thúc Ly lớn thì miếng lụa cũng
lớn theo. Cô xinh đẹp lại con nhà sang trọng, nên trong nước
nơi xa, nơi gần, đều đến cầu hôn, nhưng cô không ưng thuận
một ai.
Hôm ấy cha cô gọi thợ gốm về
nhà làm các đồ nữ trang, cô hỏi:
- Thưa cha! Cha làm những vật này
để làm gì?
- Con đã lớn tuổi, cha làm cho những
vật này để gả chồng cho con.
- Thưa cha! Vợ chồng chỉ có nhất
thời, con xét vô ích, chỉ gây thêm cái đau khổ cho mình mà
thôi, ý con muốn xuất gia tu đạo giải thoát là hơn.
Ông bà chỉ sinh được mình cô,
nên tùy ý chứ không cưỡng ép.
Hôm sau ông đi mua lụa sạch điệp
về may áo, cô hỏi:
- Thưa cha! Lụa này để may áo gì?
- Cha may áo Ngũ Điều cho con đi
xuất gia!
- Thưa cha! Khỏi phải may nữa! Tấm
áo con đương mặc đây đủ rồi, xin cha dẫn con đến nơi
Phật ngự!
Hôm sau cả hai ông bà và cô cùng
đi yết kiến Phật tới nơi cúi đầu làm lễ bạch rằng:
- Kính lạy đức Thế Tôn! Thân
người khó được, gặp Phật tại thế lại khó hơn, cúi
xin Ngài từ bi tế độ cho con được xuất gia tu đạo!
Phật dạy: Thiện Lai Tỷ Khưu! Ngài
nói dứt lời đầu cô rụng hết tóc, còn tấm lụa trên mình
cô biến thành áo Cà Sa Ngũ Điều. Phật giao cô cho bà Đại
A驠Đạo Tỷ Khưu Ni dạy bảo
pháp tu, cô tu hành tinh tiến, chẳng bao lâu chứng quả A La
Hán.
Tôi thấy thế cho làm lạ nên tôi
(A Nan) quỳ xuống thưa rằng:
- Kính lạy Đức Thế Tôn! Thúc
Ly Tỷ Khưu Ni xưa tu công đức gì, nay được sinh vào nhà
tôn quý, lại có mảnh lụa trắng sinh theo, xuất gia chưa được
bao lâu đã chứng quả La Hán, cúi xin chỉ giáo cho chúng con
được rõ.
Phật dạy rằng: - Này ông A Nan
hãy nghe cho kỹ, tôi sẽ nói cho ông hay!
- Dạ con xin chú ý nghe!
- A Nan! Đời quá khứ đã quá lâu
xa, có đức Phật ra đời, hiệu là Tỳ Bà Thi, thường ngày
Ngài cùng các đệ tử đi tế độ nhân gian, đi đến đâu
vua quan dân chúng cúng dàng rất đông, và đặt ra những kỳ
đại hội để thỉnh Phật thuyết pháp.
Khi đó một thầy Tỷ Khưu có lòng
quảng đại, muốn tiếp phúc cho nhân dân, nên ngài chăm đi
khuyến hóa từng nhà, làm hạnh bố thí và nghe giảng thuyết
chánh pháp của Như Lai.
Thuở đó có một thiếu phụ nhà
rất nghèo khổ, hai vợ chồng chỉ có mảnh vải che thân,
nếu chồng đi xin thì chồng mặc, vợ trần truồng ngồi trong
đống cỏ khô, nếu vợ đi xin thì vợ mặc, chồng trần truồng
ngồi trong đống cỏ khô.
Thầy Tỷ Khưu đi qua ngó thấy cô,
Ngài nói rằng:
- Cô nên biết: Được sinh làm người
là khó, gặp Phật tại thế lại khó hơn, hiện nay đức Phật
đang thuyết pháp, cô đi đến nghe thuyết pháp được phước
vô lượng, con người tham sẻn bị tội nghèo đói, chăm làm
hạnh bốt thí được phước giàu sang.
- Dạ! Kính bạch Đại Đức, con
rất sung sướng được nghe lời của Ngài giáo hóa, xin Ngài
hãy đứng đây chờ con một chút!
Cô vào nhà bảo chồng rằng:
- Anh ơi! Ngoài ngõ có một vị Sa
Môn khuyên chúng ta nên đến gặp Phật, để nghe Phật thuyết
pháp, và khuyên ta nên làm việc bố thí, là vì đời trước
không biết bố thí nên kiếp này bị nghèo cùng khổ não,
bây giờ ta phải làm cách gì, để trồng cái nhân lành, ngõ
hầu kiếp sau mới có phần an hưởng.
Đáp: - Nhà ta nghèo đói như thế
này, được bữa hôm mất bữa mai, biết lấy gì mà bố thí.
- Anh ơi! Đời trước tham sẻn,
lại không biết làm hạnh bố thí cho nên đời này, bị nghèo
khốn, nếu kiếp này không làm nhân bố thí đời sau lấy
phước gì để nương cậy? Bây giờ anh hãy nghe tôi, tôi quyết
định bố thí.
Người chồng thầm nghĩ: "Hay là
vợ ta có chút của riêng", thì cứ đồng ý đi:
- Phải em cứ bố thí đi, việc
đó anh rất vui lòng!
- Thưa anh! Em muốn đem mảnh vải
của em đang khoác đây ra để cúng dàng, anh có ưng thuận
không?
- Hai vợ chồng chúng ta chỉ có
một mảnh vải này, che thân để hằng ngày đi xin nuôi nhau,
bây giờ đem cúng dàng thì lấy gì che thân mà đi xin, ngồi
nhìn nhau mà chết hay sao?
- Anh ơi! Con người ai cũng phải
chết, không bố thí với bố thí, rồi cũng chết cả, thà
bố thí mà chết, đời sau còn có phước lành, hưởng quả
báo giàu sang, không làm hạnh cúng dàng bố thí sau rồi cũng
chết, trái lại đời sau không có nhân lành trông cậy.
Người chồng nghe vợ nói phải,
vui vẻ đáp:
- Em nói thế hay lắm! Bây giờ chúng
ta giữ lấy phần chết, đem cúng dàng cầu phước lành cho
đời sau!
Cô thấy chồng có lòng cương quyết
và vui vẻ, nên ra thưa rằng:
- Kính bạch Đại Đức, xin Ngài
trèo lên mái nhà, con có chút vật mọn dâng Ngài về cúng
Phật.
- Muốn cúng thì dâng trước mặt
ta, để ta chú nguyện cho, trèo lên mái nhà làm chi?
- Bạch Đại Đức, vợ chồng con
chỉ có một mảnh vải này, trong nhà không có vật gì khác
nữa, sợ lõa lồ thân thể đàn bà xấu ác, tội nghiệp,
nói xong vào nhà đóng cửa, cởi mảnh vải vất qua cửa sổ
cúng dàng.
Thầy Tỷ Khưu thấy vợ chồng nhiệt
tâm như vậy, mặc dầu bẩn cũng cứ nhận làm phép chú nguyện
mang về dâng Phật.
Vừa về tới Tinh Xá, Phật hỏi
ngay:
- Tỷ Khưu mang mảnh vải ấy lại
đây cho ta!
- Dạ! Kính lạy đức Thế Tôn,
nhận lòng thành cúng dàng của vợ chồng nhà nghèo.
Phật liền đỡ lấy, và có vẻ
thương!
Lúc đó có ông vua, hoàng hậu, cung
phi, thể nữ, quan đại thần, dân chúng đương ngồi nghe Phật
thuyết pháp, ai cũng có chút tâm lạ với Phật, vì Phật cầm
cái mảnh vải đầy nhơ bẩn cáu ghét tanh hôi. Phật biết
tâm của đa số người như thế, ngài nói:
- Ta xem trong đại hội này, phát
tâm làm việc bốt thí lớn và thanh tịnh, thì không ai hơn
được người này!
Nghe Phật nói, tất cả đại hội
đều sợ, Bà Hoàng hậu vui vẻ cởi áo của mình và nữ trang,
vua cũng lấy áo và tiền bạc, sai người mang đến cho hai
vợ chồng Đàn Ly Già, và mời ngay đến chốn Phật nghe pháp.
Nhân thế đức Phật thuyết về
phước báu bố thí và tội keo sẻn trộm cắp cho đại chúng
nghe, khi đó có rất nhiều người phát tâm tu hạnh bố thí!
Tới đây Phật nhắc lại rằng:
- A Nan! Ông nên biết vợ Đàn Ly
Già, thuở đó nay là Tỷ Khưu Ni Thúc Ly vì phát tâm thanh tịnh
cúng dàng, nên trong chín mươi mốt kiếp, sinh nơi đâu cũng
có tấm lụa sinh theo, lại được giàu sang sung sướng an vui.
Cũng bởi nghe Phật thuyết pháp và có tâm cầu giải thoát,
nên đời nay được gặp ta chứng quả A La Hán như thế đó,
các ông cũng nên tinh tiến nghe pháp và bố thí, ngày sau sẽ
kết quả trang nghiêm.
Phật thuyết xong, có rất nhiều
người phát tâm cúng dàng, làm hạnh bố thí, ai nấy đều
vui vẻ lễ kính mà lui.