Thân Giáo - Quảng Tánh

15/06/201212:00 SA(Xem: 8277)
Thân Giáo - Quảng Tánh

THÂN GIÁO
Quảng Tánh

blankvô số thuật dạy người nhưng xem ra thân giáo là việc khó làm nhất của vị thầy. Khi thầy làm được những gì mình nói và làm nhiều hơn nói thì những bài học kiệm lời ấy từ nơi thầy lại có tác dụng thức tỉnhchuyển hóa học trò mạnh mẽ gấp nhiều lần nói suông.

Truyện Góp nhặt cát đá kể rằng: “Nhiều đệ tử đang theo học thiền dưới sự hướng dẫn của thiền sư Sengai. Một người trong bọn họ thường hay thức dậy ban đêm, vượt tường ra ngoài dạo chơi cho thỏa thích.

Một hôm, Sengai đi xem xét các phòng ngủ, thấy một đệ tử vắng mặt đồng thời cũng khám phá ra một chiếc ghế cao mà anh ta dùng để leo qua tường. Sengai bèn dời chiếc ghế ra chỗ khác và đứng thay vào chỗ đó. Khi người đệ tử rong chơi trở về, không hề biết Sengai đang đứng chỗ chiếc ghế, anh ta đặt chân lên đầu thầy và nhảy xuống đất. Nhận ra việc mình làm, anh ta vô cùng hoảng sợ.

Sengai nhỏ nhẹ bảo:

Sáng sớm trời lạnh lắm, con hãy cẩn thận kẻo bị cảm.

Từ đó, người đệ tử không bao giờ ra ngoài vào ban đêm nữa”.


Sengai Gibon-Tiên Nhai Nghĩa Phạm (1751-1837) là một thiền sư Nhật Bản, thuộc tông Lâm Tế. Cơ phong của truyền thống thiền Lâm Tế xưa nay vốn có tiếng dữ dằn với phất trần, gậy, hèo và cả… đấm, đá nữa. Thiền sư Sengai cũng nổi tiếng nghiêm khắc trong việc trui rèn đệ tử. Vậy mà trong cái đêm đẹp trời đầy “may mắn” ấy của đệ tử, ngài lại quá đỗi từ bi.

Thì ra, sử dụng “cây gậy hay củ cà-rốt”, điều ấy không quan trọng. Chuyển hóa được lòng người, khiến người phạm lỗi hồi tâm, làm tròn bổn phận và lương tâm của người thầy, mới là điều quan trọng nhất. Một bậc thầy đúng nghĩa phải tìm ra các phương thuốc khác nhau để trị liệu những căn bệnh trầm kha của đệ tử, giúp họ nên người.

Trên đời, nan giải nhất là chuyện dạy người. Nuôi dưỡnggiáo dục họ nên người đã là điều khó, rèn luyện và mài giũa họ trở thành người giải thoát, một bậc thiền sư lại càng ngàn lần khó khăn hơn. Trong đời sống thiền môn, thân giáo của bậc thầy có sức chuyển hóa mạnh mẽ đối với đệ tử hơn khẩu giáo rất nhiều lần. Vì thầy có nói hay đến mấy nhưng trong việc làm lại bộc lộ ra vì cái “Tôi” quá nhiều thì những lời vàng của thầy cũng theo gió bay đi hoặc nếu có đọng lại chăng nữa thì cũng không tạo ra hiệu ứng trị liệu, đánh thức, làm lay động lòng người.

Có những bậc thầy hiếm khi dạy những điều cao siêu mà chỉ dạy đệ tử các việc nhỏ nhặt như thở, đi, ăn và ngủ; những vấn đề thầy đã và đang làm. Và chính những điều bình thường ấy đã làm cho người thầy thêm vĩ đại. Cũng như Sengai, hạ mình làm ghế cho đệ tử đạp lên đầu. Cú đạp tội lỗi, có một không hai ấy thực sự là cú sốc, chấn động tận cùng trong sâu thẳm của tâm thức, chuyển hóachấm dứt toàn bộ đam mê, phóng dật của đệ tử. Thử hỏi có bài pháp nào đem lại hiệu quả hơn?

Ngày nay, không ít những bậc thầy than phiền về đạo hạnh của đệ tử nhưng có khi nào chúng ta tự hỏi lại mình đã làm được gì cho họ. Hãy đánh thức sự giác ngộ của học trò bằng những việc làm cụ thể sáng ngời tuệ giáctừ bi của chính mình chứ không phải là những lời nói suông. Không cần hạ mình làm ghế như Sengai, bởi chuyện đó không dễ làm. Các bậc thầy chỉ cần làm một pho tượng trong suốt như pha lê cho học trò chiêm ngưỡng, kính lễ. Hàng đệ tử ở mọi thời chỉ nguyện theo dấu chân xưa với niềm tin và tấm lòng hồn nhiên, trong sáng nhất.

Vấn đề là những thế hệ đi trước có tạo được những dấu chân ấn tượng, hằn sâu vào đá, in đậm vào mây, để thế hệ đi sau ngẩng cao đầu tiếp bước hay không?

(thichquangtanh.com)

(CÙNG TÁC GỈA)

Tạo bài viết
06/06/2014(Xem: 4623)
02/07/2020(Xem: 18985)
01/12/2014(Xem: 6256)
08/01/2015(Xem: 6189)
Là một Phật tử, tôi nương theo lời dạy của Đức Phật không thù ghét, không kỳ thị bất cứ chủng tộc nào. Tại Hoa Kỳ, người Da Trắng đang là đa số cho nên họ lãnh đạo đất nước là chuyện đương nhiên. Thế nhưng nếu có một ông Da Đen hay Da Màu (như Việt Nam, Đại Hàn, Phi Luật Tân…) nổi bật lên và được bầu vào chức vụ lãnh đạo thì điều đó cũng bình thường và công bằng thôi. Đức Phật dạy rằng muôn loài chúng sinh đều có Phật tánh và đều thành Phật. Giá trị của con người không phải ở màu da, sự thông minh, mà là đạo đức và sự đóng góp của cá nhân ấy cho nhân loại, cho cộng đồng, đất nước.
Đức Đạt Lai Lạt Ma đang cách ly an toàn với coronanvirus tại tư thất của ông ấy ở vùng núi cao Hy Mã Lạp Sơn, nhưng nhờ công nghệ thông tin đã giúp ông ấy kết nối với mọi nơi trên thế giới. Chúng tôi đã nói chuyện với ông qua ứng dụng truyền thông liên kết video về lòng từ bi, sự phân biệt chủng tộc ở Hoa Kỳ và về Tổng thống Trump, trong số các vấn đề khác.