Thân Giáo - Quảng Tánh

15/06/201212:00 SA(Xem: 8341)
Thân Giáo - Quảng Tánh

THÂN GIÁO
Quảng Tánh

blankvô số thuật dạy người nhưng xem ra thân giáo là việc khó làm nhất của vị thầy. Khi thầy làm được những gì mình nói và làm nhiều hơn nói thì những bài học kiệm lời ấy từ nơi thầy lại có tác dụng thức tỉnhchuyển hóa học trò mạnh mẽ gấp nhiều lần nói suông.

Truyện Góp nhặt cát đá kể rằng: “Nhiều đệ tử đang theo học thiền dưới sự hướng dẫn của thiền sư Sengai. Một người trong bọn họ thường hay thức dậy ban đêm, vượt tường ra ngoài dạo chơi cho thỏa thích.

Một hôm, Sengai đi xem xét các phòng ngủ, thấy một đệ tử vắng mặt đồng thời cũng khám phá ra một chiếc ghế cao mà anh ta dùng để leo qua tường. Sengai bèn dời chiếc ghế ra chỗ khác và đứng thay vào chỗ đó. Khi người đệ tử rong chơi trở về, không hề biết Sengai đang đứng chỗ chiếc ghế, anh ta đặt chân lên đầu thầy và nhảy xuống đất. Nhận ra việc mình làm, anh ta vô cùng hoảng sợ.

Sengai nhỏ nhẹ bảo:

Sáng sớm trời lạnh lắm, con hãy cẩn thận kẻo bị cảm.

Từ đó, người đệ tử không bao giờ ra ngoài vào ban đêm nữa”.


Sengai Gibon-Tiên Nhai Nghĩa Phạm (1751-1837) là một thiền sư Nhật Bản, thuộc tông Lâm Tế. Cơ phong của truyền thống thiền Lâm Tế xưa nay vốn có tiếng dữ dằn với phất trần, gậy, hèo và cả… đấm, đá nữa. Thiền sư Sengai cũng nổi tiếng nghiêm khắc trong việc trui rèn đệ tử. Vậy mà trong cái đêm đẹp trời đầy “may mắn” ấy của đệ tử, ngài lại quá đỗi từ bi.

Thì ra, sử dụng “cây gậy hay củ cà-rốt”, điều ấy không quan trọng. Chuyển hóa được lòng người, khiến người phạm lỗi hồi tâm, làm tròn bổn phận và lương tâm của người thầy, mới là điều quan trọng nhất. Một bậc thầy đúng nghĩa phải tìm ra các phương thuốc khác nhau để trị liệu những căn bệnh trầm kha của đệ tử, giúp họ nên người.

Trên đời, nan giải nhất là chuyện dạy người. Nuôi dưỡnggiáo dục họ nên người đã là điều khó, rèn luyện và mài giũa họ trở thành người giải thoát, một bậc thiền sư lại càng ngàn lần khó khăn hơn. Trong đời sống thiền môn, thân giáo của bậc thầy có sức chuyển hóa mạnh mẽ đối với đệ tử hơn khẩu giáo rất nhiều lần. Vì thầy có nói hay đến mấy nhưng trong việc làm lại bộc lộ ra vì cái “Tôi” quá nhiều thì những lời vàng của thầy cũng theo gió bay đi hoặc nếu có đọng lại chăng nữa thì cũng không tạo ra hiệu ứng trị liệu, đánh thức, làm lay động lòng người.

Có những bậc thầy hiếm khi dạy những điều cao siêu mà chỉ dạy đệ tử các việc nhỏ nhặt như thở, đi, ăn và ngủ; những vấn đề thầy đã và đang làm. Và chính những điều bình thường ấy đã làm cho người thầy thêm vĩ đại. Cũng như Sengai, hạ mình làm ghế cho đệ tử đạp lên đầu. Cú đạp tội lỗi, có một không hai ấy thực sự là cú sốc, chấn động tận cùng trong sâu thẳm của tâm thức, chuyển hóachấm dứt toàn bộ đam mê, phóng dật của đệ tử. Thử hỏi có bài pháp nào đem lại hiệu quả hơn?

Ngày nay, không ít những bậc thầy than phiền về đạo hạnh của đệ tử nhưng có khi nào chúng ta tự hỏi lại mình đã làm được gì cho họ. Hãy đánh thức sự giác ngộ của học trò bằng những việc làm cụ thể sáng ngời tuệ giáctừ bi của chính mình chứ không phải là những lời nói suông. Không cần hạ mình làm ghế như Sengai, bởi chuyện đó không dễ làm. Các bậc thầy chỉ cần làm một pho tượng trong suốt như pha lê cho học trò chiêm ngưỡng, kính lễ. Hàng đệ tử ở mọi thời chỉ nguyện theo dấu chân xưa với niềm tin và tấm lòng hồn nhiên, trong sáng nhất.

Vấn đề là những thế hệ đi trước có tạo được những dấu chân ấn tượng, hằn sâu vào đá, in đậm vào mây, để thế hệ đi sau ngẩng cao đầu tiếp bước hay không?

(thichquangtanh.com)

(CÙNG TÁC GỈA)

Tạo bài viết
06/06/2014(Xem: 4763)
02/09/2020(Xem: 20535)
01/12/2014(Xem: 6430)
08/01/2015(Xem: 6353)
Ba tháng Hạ an cư đã qua, Tăng tự tứ cũng đã viên mãn, và tháng Hậu Ca-đề cũng bắt đầu. Đây là thời gian mà một số điều Phật chế định được nới lỏng để cho chúng đệ tử có thể bổ túc những nhu cầu thiếu sót trong đời sống hằng ngày. Cùng chung niềm vui của bốn chúng, nương theo uy đức Tăng-già, tôi kính gởi đến Chư Tôn đức lời chúc mừng đã hoàn mãn ba tháng tĩnh tu trong nguồn Pháp lạc tịnh diệu, phước trí tư lương sung mãn.
Coronavirus đang chia rẽ người dân Mỹ trong đó có cộng đồng Phật tử Việt. Người đệ tử Phật phải thường quán niệm: an hòa ở đâu và làm sao giữ đƣợc. Những tranh luận từ quan điểm, nhận thức, định kiến đã tạo nên nhiều xung đột, bất hòa và bạo loạn. Khẩu nghiệp trong thời điểm hiện nay cần được chú tâm tu luyện. Học biết yên lặng khi cần và tranh luận trong chừng mực nhưng phải mang đến sự an hòa. ... Giáo Hội kêu gọi chư Thiện Tín, Cư sỹ, Phật tử và đồng hương thật Định tĩnh, Sáng suốt trước đại dịch hiện nay. Chúng ta cùng chắp tay nguyện với lòng: Chúng con sẽ vượt qua. Nƣớc Mỹ sẽ vượt qua. Và Thế giới sẽ vượt qua. Mùa Vu Lan năm nay tuy có hoang vắng trong các sinh hoạt Phật giáo nhưng ta vẫn tràn đầy năng lực, một năng lực cần thiết để vượt qua đại dịch và khốn khó hiện nay.
Có lẽ chưa khi nào vấn đề sùng bái trở nên khủng khiếp như hiện nay. Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa đã lên tiếng: sùng bái đang dẫn dắt nhiều người xa rời văn minh, tiến bộ xã hội.