Cần Phát Hiện Sớm Đột Quỵ (Bác Sĩ Đào Xuân Dũ)

28/10/201012:00 SA(Xem: 37470)
Cần Phát Hiện Sớm Đột Quỵ (Bác Sĩ Đào Xuân Dũ)


CẦN PHÁT HIỆN SỚM ĐỘT QUỴ
Bác Sĩ Đào Xuân Dũ

suckhoe-canphathiensomỞ người bị đột quỵ, máu không lưu thông lên não được; tử vong dễ xảy ra. Ảnh: FamilyDoctor

Hơn 2.400 năm trước, Hippocrate (460-370 trước CN) là người đầu tiên đã mô tả hiện tượng liệt đột ngột mà ngày nay ta cho là do đột qụy gây ra.

Đột qụy là gì?

Tình trạng mất chức năng não hay mất ý thức phát triển nhanh do ngừng cung cấp máu tới toàn bộ hay một bộ phận của não. Có nhiều nguyên nhân làm cho não không được cung cấp máu và tổn thương có thể xảy ra ở nhiều vùng khác nhau của não. 

Đột quỵ là nguyên nhân tử vong thứ 3 ở thế giới phương Tây sau bệnh tim và ung thư. Tỉ lệ đột quỵ tăng theo tuổi và các nguyên nhân sinh bệnh cũng khác nhau theo từng độ tuổi.

Khu vực não có rối loạn cung cấp máu sẽ: 1. Không nhận được đầy đủ ôxy và glucose do đó ngay lập tức gây suy giảm hay làm hỏng chức năng thần kinh 2. Nhiều đợt thiếu máu cục bộ ở não sẽ huỷ hoại hay gây tổn thương nặng cho tế bào thần kinh, dẫn đến suy yếu chức năng não ở một khu vực nào đó.

Đột quỵ là tình trạng bệnh lý cần cấp cứu vì có thể gây ra tổn thương vĩnh viễn cho hệ thần kinh hoặc thậm chí gây tử vong nếu không được chẩn đoánđiều trị kịp thời. Tính trung bình ở các nước công nghiệp, cứ 45 giây lại xảy ra một trường hợp đột quỵ và cứ 3 phút lại có một người chết vì đột quỵ. 

Các yếu tố nguy cơ của đột quỵ bao gồm tuổi cao, tăng huyết áp, tiểu đường, nồng độ cholesterol cao trong máu, hút thuốc lá. 

Sự khởi đầu khó nhận biết của đột qụỵ

Trong một bữa tiệc đứng với bạn bè, chị N tự nhiên hơi khuỵu xuống và đánh rơi chiếc đĩa ăn; mọi người xúm lại nhưng chị nói không sao, chỉ vì đôi giày mới làm chị bị vấp. Trong khi N có vẻ còn hơi váng vất thì bạn bè giúp phủi những chỗ dây bẩn trên quần và đem lại cho N đĩa thức ăn mới, sau đó N vẫn đi lại và tỏ ra vui vẻ cho đến cuối bữa ăn.

Thế nhưng chỉ vài tiếng sau, chồng chị báo tin đã phải đưa N vào bệnh viện và đến 6 giờ chiều thì N qua đời. N đã bị đột quỵ ngay trong bữa ăn.

Nếu như mọi người biết nhận ra những dấu hiệu sớm của đột quỵ thì có lẽ N vẫn có thể sống sót. Một biến chứng có thể cứu sống nhưng nhiều người đã rơi vào tình trạng muộn, không thể cứu chữa. 

Tầm quan trọng của việc phát hiện sớm đột qụỵ

Một thầy thuốc thần kinh học nói rằng nếu tiếp cận được nạn nhân bị đột quỵ trong vòng 3 giờ thì ông có thể đảo ngược... hoàn toàn tác động của đột quỵ.

Theo ông, bí quyết là cần nhận biết các dấu hiệu đột quỵ và được điều trị ngay trong 3 giờ đầu - yêu cầu về thời giantính chất rất khắc nghiệt. 

3 động tác quan trọng để chẩn đoán đột qụy

Đôi khi khó nhận biết các triệu chứng đột quỵ, điều đó đồng nghĩa với tai hoạ và là điều rất đáng tiếc. Người bị đột quỵ có thể có tổn thương não nghiêm trọng khi những người xung quanh cũng không nhận biết được các triệu chứng.

Ngày nay, các thầy thuốc cho rằng một người ngoại đạo (không thuộc ngành y tế) cũng có thể nhận ra tai biến đột quỵ bằng cách yêu cầu nạn nhân thực hiện 3 điều đơn giản sau nhưng bệnh nhân sẽ không thực hiện được: 

- Bảo nạn nhân mỉm cười

- Bảo nạn nhân nói một câu đơn giản, có ý nghĩa và mạch lạc (ví dụ: Hôm nay trời đẹp!).

- Bảo nạn nhân giơ cả 2 tay lên.

Ngoài ra, có thể phát hiện thêm một dấu hiệu nữa của đột quỵ là bảo bệnh nhân thè thẳng lưỡi, nếu lưỡi cong, không thẳng được hay lệch sang một bên thì cũng là báo hiệu đột qụy. 

Khi đó, cần cho nạn nhân uống ngay 2 viên aspirine 500mg để giúp làm thông thoáng mạch máu (làm cho cục máu ở lòng mạch không to thêm).

Nếu không thực hiện một trong những điều trên thì gọi ngay trung tâm cấp cứu của thành phố, báo cho người thường trực biết các triệu chứng để họ điều xe đến ngay. 

Thầy thuốc tim mạch tin rằng nếu gửi thông tin này bằng email cho 10 người thì ít nhất cũng có một nạn nhân đột quỵ được cứu sống.

Bs Đào Xuân Dũ
Lao Động Cuối tuần số 49 Ngày 07/12/2008 Cập nhật: 12:52 AM, 07/12/2008

Nguồn: http://old.thuvienhoasen.org


Một số dấu hiệu “sớm” của bệnh đột quỵ

Chúng ta đã đọc thấy trên bảng niêm yết tại bệnh viện, những dấu hiệu của bệnh đột quỵ (heart attack), nhưng có những dấu hiệu “sớm” giúp chúng ta đến gặp bác sĩ gia đình, trước khi bệnh xảy ra?
Các khảo cứu gia đã tìm ra một số dấu hiệu “sớm” của căn bệnh giết người này.
Theo bác sĩ Jonathan Goldstein, bác sĩ chuyên khoa tim của bệnh viện St Miachael’s ở thành phố Newark, tiểu bang New Jersey thì “trái tim và các động mạch là một bắp thịt lớn. Khi bắp thịt này bắt đầu suy sụp, thì có những dấu hiệu báo trước, đến từ các bộ phận khác trên cơ thể” Sau đây là năm dấu hiệu của bệnh tim sắp sửa đến. Cũng theo khuyến cáo của bác sĩ Goldstein thì nếu bạn thấy hai hay nhiều trong số 5 dấu hiệu sau đây xuất hiện, thì nên gặp bác sĩ gia đình là vừa.

1 Neck pain:
Bạn cảm thấy bắp thịt ở một bên cổ bị đau rút và triệu chứng này kéo dài lâu. Người ta thường không coi trọng triệu chứng này, vì nghĩ là nếu bị đột quỵ thì phải đau mạnh và kéo dài lên đến ngực, chứ không chỉ ở cổ mà thôi. Lý do là những thần kinh của cơ tim bị hư hại, chuyển dấu hiệu đau lên xuống dọc theo cột xương sống đến vai và cổ. Cái đau này trải dài chứ không chỉ quy lại một chỗ như là đau bắp thịt.

2. Sexual problems:
Khi người đàn ông không có khả năng tình dục thì là có vấn đề với trái tim.
Theo một thống kê tại Âu Châu, thì cứ 2 trong ba người đàn ông Âu Châu bị bệnh liệt dương trước đó hàng tháng hay cả năm, thì cuối cùng họ sẽ bị bệnh đột quỵ.

3. Chóng mặt, xỉu hay hơi thở ngắn
Theo một cuộc khảo cứu đã được đăng trên tạp chí y khoa Circulation: Journal of the American Heart Association, thì 40 phần trăm những phụ nữtriệu chứng thở ngắn và nông, khó thở, sẽ bị bệnh đột quỵ trong những ngày sau đó. Nếu bạn cảm thấy khó thở khi lên cầu thang, cảm thấy chóng mặt, muốn xỉu, thì nên lại bác sĩ xin khám nghiệm.Nguyên do của sự khó thở là vì mạch máu đến tim bị nghẽn, khiến lượng oxygen đưa đến bộ phận này không đủ

4. Ăn không tiêu, ói mửa và bị đau ngực heartburn
Ăn không tiêu, ói mửa và đau ngực heartburn cũng là những dấu hiệu có thể bị bệnh tim.

5. Đau tai và đau hàm:
Đây cũng có thể là những dấu hiệu khởi đầu của bệnh tim mạch, khi cái đau trải dài từ hàm chạy đến tai.Đặc biệt là việc dùng thoa bóp, chườm nước đá hay ướp nước nóng, vẫn không làm hết cơn đau.

 

Tạo bài viết
19/10/2016(Xem: 4163)
08/08/2010(Xem: 98749)
23/08/2010(Xem: 39251)
15/12/2016(Xem: 3626)
Chùa Hương Sen tổ chức 3 tours hành hương từ ngày 02/09/2019 đến ngày 07/10/2019
Kính dâng Giác Linh Hòa Thượng thượng Quảng hạ Thanh. Ngài đã về với Phật lúc 12:49 sáng, ngày 9 tháng 6 năm 2019 tại Bảo Quang tự viện, thành phố Santa Ana, miền Nam California Hoa Kỳ, trong tiếng niệm Phật liên tục của Chư Tôn Đức và Phật tử khắp nơi tựu về. TN Huệ Trân cẩn bái
Trong buổi giao lưu ngày 21 tháng 5 năm 2019 Ngài đã từ bi hướng dẫn cho Đại chúng thực hiện một nghi thức về “Phát khởi Bồ Đề Tâm”. Thời lượng của ngày 20 là 1 tiếng 20 phút và gày 21-5-2019 là 57 phút 48 giây. Ngôn ngữ: Tiếng Việt