Nguyễn Du Vọng Phu Thạch - Bản Đặng Hữu Phúc

28/03/20243:12 SA(Xem: 520)
Nguyễn Du Vọng Phu Thạch - Bản Đặng Hữu Phúc

NGUYỄN DU VỌNG PHU THẠCH  
Đặng Hữu Phúc chú thích Date: Wed, 4 Sep 2013

vong phu thachTrên internet nhiều bài Vọng Phu Thạch . Nói chung họ dịch thơ ý câu "đài triện trường minh nhất trường văn" -- đều thành ý khác hẳn với bản dịch nghĩa của Đặng Hữu Phúc.  Bản dịch Anh ngữ của GS Huỳnh Sanh Thông,  dịch đúng nghĩa.

Ý thơ là người vợ vẫn ghi khắc lâu dài đoạn văn lệnh triệu  [tòng quân, lệnh đi tù cải tạo...]

Về câu đầu : Đá sao? Người sao? Kia,  người đâu?  Ý rất sâu sắc, Vọng Phu thạch là đá hay sao? Là người hay sao? Kia, Vọng Phu Thạch, nhưng người đâu? Ý muốn nói tới con người thực trong đời sống, người mong ngóng chồng có ngày về.

Khi dịch thơ, ta nên nghĩ đến nhiều ngữ cảnh

Tỉ dụ -- thơ Thanh Tâm Tuyền -- Hồn ta nghiêng dưới gót chân em sầu.  (1964)

Năm 1965, nhìn hình một em bé Bắc Việt cụt một chân trong Paris Match 1965, tôi chợt nhớ đến câu thơ “Hồn ta nghiêng dưới gót chân em sầu”.

Khi đọc Antony và Cleopatra của Shakespeare do Bùi Giáng dịch -- tôi cũng nhớ đến “Hồn ta nghiêng dưới gót chân em sầu” khi đọc đến đoạn Antony nằm khoèo ngó Cleopatra quay lưng bước đi.

望夫石   Vọng Phu thạch  Đá Vọng Phu (Người dịch: Nguyễn Thạch Giang)

石耶人耶彼何人?
獨立山頭千百春。
萬劫杳無雲雨夢,
一貞留得古今身。
淚痕不絕三秋雨,
苔篆長銘一段文。
四望連山渺無際,
獨教兒女擅彝倫。              

________________

Thạch da? Nhân da? Bỉ hà nhân
Độc lập sơn đầu thiên bách xuân
Vạn kiếp diểu vô vân vũ mộng,
Nhất trinh lưu đắc cổ kim thân.
Lệ ngân bất tuyệt tam thu vũ,
Đài triện trường minh nhất đoạn văn.
Tứ vọng liên sơn diểu vô tế,
Độc giáo nhi nữ thiện di luân.                 

__________________

Là người? là đá? Hỏi là ai?
Đầu núi bao năm đứng giữa trời.
Bặt mộng mây mưa trong một kiếp,
Giữ lòng trinh bạch trọn muôn đời.
Lớp rêu đoạn sách còn ghi mãi,
Dòng lệ mưa thu cứ chảy hoài.
Bốn phía mênh mông nhìn dãy núi,
Luân thường riêng để má hồng soi!

__________________________

Dịch nghĩa [Đặng Hữu Phúc]

Đá sao? Người sao? Kia, người đâu?
Một mình đầu núi, ngàn trăm xuân
Muôn kiếp vắng bặt mộng mây mưa
Giữ lòng trinh bạch trọn xưa nay                                            
Ngấn nước mắt như mưa ba thu
Vẫn ghi khắc các chữ lệnh triệu
Bốn phía nhìn dãy núi mịt mờ không ngằn mé
Một mình giảng dạy nhi nữ khéo giỏi luân thường

___________________________________

Chú thích: Đặng Hữu Phúc

bản chữ Hán  -- bản này chữ giáo [ là do tôi chỉnh lại ] -- trên internet thì họ ghi là "giao"

diểu: vắng bặt

diểu: mịt mờ

trinh: chính và bền vững (Phan Bội Châu giảng trong Chu Dịch)

triện: lệnh triệu ( phu quân nhận nhất đoạn văn lệnh triệu)

Bản chữ Hán đi chung với thơ dịch Nguyễn Quảng Tuân thì phiên âm diểu là yểu, cả hai âm cùng nghĩa vắng bặt.

Subject: Vọng phu thạch -- Nguyễn Du

Date: Thu, 22 Aug 2013 13:33:40 +1030  (Đặng Hữu Phúc)

:: Vọng Phu Thạch (Nguyễn Du)

Thạch da, nhân da, bỉ hà nhân?                                                                                                                   
Độc lập sơn đầu thiên bách xuân.
Vạn kiếp yểu vô vân vũ mộng
Nhất trinh lưu đắc cổ kim thân.
Lệ ngân bất tuyệt tam thu vũ,
Đài triện trường minh nhất đoạn văn.
Tứ vọng liên sơn điểu vô tế,
Độc giao nhi nữ thiện vô luân.

______________________

Đá Vọng phu
Là đá hay người, hỏi đó ai?
Một mình trên núi tự muôn đời.
Mây mưa mộng ấy chưa hề có,
Trinh tiết thân hình giữ chẳng sai.
Dòng lệ mưa thu không ngớt chảy,
Rêu in nét triện đã thành bài.
Non xanh bốn phía trời liên tiếp,
Nhi nữ nêu gương chẳng đổi dời.
Nguyễn Quảng Tuân
[From Vol. I, pp. 173, 174, Nguyễn Du Toàn Tập (The Complete Works of Nguyễn Du), NXB Văn Học & Trung Tâm Nghiên Cứu Quốc Học, Hà-nội, l996]

___________________________

Đặng Hữu Phúc trích dẫn

THE ROCK OF THE WAITING WIFE
Is that a rock? A woman? Who is she?
She's stood alone, for ages, on a peak.
Since time began she's never dreamed of lust.
Till heaven ends she'll keep her body pure.
Tear streams keep flowing down with autumn rain.
A tribute's writ indelibly in moss.
She peers about at rolling hills and hills.
One woman must uphold the moral code.
Huỳnh Sanh Thông
[From The Heritage of Vietnamese Poetry, edited and translateđ by Huỳnh Sanh Thông, Yale University Press, 1979]
Nguyễn Quảng Tuân & Huỳnh Sanh Thông dịch

(The Vietnam Review 1, Autumn-Winter 1996)




Gủi hàng từ MỸ về VIỆT NAM
Gủi hàng từ MỸ về VIỆT NAM
Tạo bài viết
“Tôi rất vui vì rất nhiều người trẻ đã ý thức được sự nguy hiểm của truyền thông không tốt đang nhắm vào Phật giáo. Họ không bỏ chùa chỉ vì vài thông tin chống phá”, thầy Thích Ngộ Trí Dũng, một tu sĩ trẻ đang làm nghiên cứu sinh tiến sĩ của Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM bày tỏ. Bằng chứng là, các khóa tu cho Phật tử lớn tuổi hay dành riêng cho Phật tử trẻ vẫn luôn thu hút và đông người tham gia.
Thời Phật giáo xuống đường vào những năm 1960, anh Cao Huy Thuần là một nhà làm báo mà tôi chỉ là một đoàn sinh GĐPT đi phát báo. Thuở ấy, tờ LẬP TRƯỜNG như một tiếng kèn xông xáo trong mặt trận văn chương và xã hội của khuynh hướng Phật giáo dấn thân, tôi mê nhất là mục Chén Thuốc Đắng của Ba Cao do chính anh Thuần phụ trách. Đó là mục chính luận sắc bén nhất của tờ báo dưới hình thức phiếm luận hoạt kê. Rồi thời gian qua đi, anh Thuần sang Pháp và ở luôn bên đó. Đạo pháp và thế sự thăng trầm..
Nguồn tin của Báo Giác Ngộ từ quý Thầy tại Phật đường Khuông Việt và gia đình cho biết Giáo sư Cao Huy Thuần, một trí thức, Phật tử thuần thành, vừa trút hơi thở cuối cùng xả bỏ huyễn thân vào lúc 23 giờ 26 phút ngày 7-7-2024 (nhằm mùng 2-6-Giáp Thìn), tại Pháp.