Rishi Valley, 1971

11/07/201112:00 SA(Xem: 4324)
Rishi Valley, 1971

J. KRISHNAMURTI
TRUYỀN THỐNGCÁCH MẠNG
TRADITION AND REVOLUTION
Lời dịch: Ông Không
www.thuvienhoasen.org
Tháng 7 - 2011
Rishi Valley, 1971
Đối thoại 20 – Hỗn mang của Truyền thống
Đối thoại 21 – Đạo sư, Truyền thốngTự do
Đối thoại 22 – Tự do và Ngục tù
Đối thoại 23 – Ổn định và Hiểu biết

RISHI VALLEY 1971

 

Đối thoại 20

SỰ HỖN MANG CỦA TRUYỀN THỐNG

Rishi Valley, ngày 21 tháng 1 năm 1971

N

gười hỏi B: Trong Phật giáo họ đề cập ba loại người trong thế giới: Người trần tục thông thường mà có những vui thú, đau khổ của anh ấy, vân vân; người tìm được con đường, người bắt đầu hiểu rõ phương hướng; và những người đạt đạo từng phần ‘arhat’. Con người trần tục có lẽ thực hiện những nghi lễ nhưng anh ấy vẫn còn là con người trần tục cho đến khi anh ấy có một trải nghiệm, một hiểu rõ phương hướng. Người tìm được con đường lang thang đi khỏi nhưng luôn luôn quay lại, cho đến một thời điểm khi không còn quay lại chặng đường đầu tiên nữa.

Krishnamurti: Một người của thế giới bắt đầu hiểu rõ con đường – làm thế nào anh ấy có nó? Và khi anh ấy ở trên con đường anh ấy có lẽ lang thang tới lui, lang thang và quay lại con đườngcuối cùng ổn định và đến được trạng thái của là một arhat. Bạn đang hỏi làm thế nào con người trần tục sẽ bắt đầu hiểu rõ?

C: Sadhana là gì? Sadhana có nghĩa đạt được, chuẩn bị cái đó mà nhờ nó bạn đạt được siddhi. Siddhi có nghĩa mục đích.

Krishnamurti: Cái đó mà nhờ nó bạn đạt được một mục đích – một hệ thống, một phương pháp, một qui trình; mà có nghĩa thời gian.

C: Liệu nó hàm ý thời gian? Không nhất thiết nó hàm ý thời gian.

Krishnamurti: Nếu tôi phải đi qua cái cổng để đạt được, đi qua cái cổng để đạt đượcthời gian.

 Đó là một qui trình của thời gian. Sadhana hàm ý một qui trình của thời gian.

C: Truyền thống cũng nói sadhana là vô ích.

Krishnamurti: Hầu hết con người đều quả quyết vào sadhana, mặc dầu họ nói nó không cần thiết. Nó đã trở thành bộ phận của truyền thống.

B: Họ nói tốt hơn là trải qua sadhana, nhưng họ không bảo đảm rằng bạn sẽ đạt được qua sadhana.

Krishnamurti: Từ ngữ sadhana hàm ý một qui trình và qui trình có nghĩa sắp xếp những sự việc vào chung, và việc sắp xếp vào chung có nghĩa thời gian. Thậm chí những khái niệm thuộc khoa học nhất về thời gian là những sự việc được sắp xếp vào chung trong một vị trí ngang hay dọc. Vì vậy sadhana có nghĩa thời gian. Mặc dù bạn có lẽ nói nó không cần thiết, chính từ ngữ đó hàm ý thời gian. Vì vậy, câu hỏi là gì, thưa bạn; truyền thống nói gì?

B: Truyền thống Phật giáo nói rằng một người trong đau khổ bắt đầu hiểu rõ về cái này. Vì vậy, anh ấy là người tìm được con đường và sau đó anh ấy tiến hành sự cứu rỗi của anh ấy và trở thành một arhat. Loại vận hành hay chuyển động nào được bao hàm trong chặng đường thứ hai?

 

C: Họ nói rằng khi bạn vào được tình trạng không-phân hai, không có quay lại.

 Krishnamurti: Làm thế nào bạn đến được nó?

C: Bởi vì nó không là một qui trình, họ không nói làm thế nào bạn đến được nó. Họ nói bạn không thể đến được nó bằng cách nghe người khác, bằng cách học hành, bằng những nghi lễ và sadhana. Họ đưa nó ra một cách phủ định.

Krishnamurti: Nó là một vấn đề của sự phân hai. Đang sống trong thế giới này hàm ý sự phân hai, sau đó có một bắt đầu hiểu rõ tình trạng không-phân hai và quay trở lại tình trạng phân hai; đó là nó?

C: Họ nói không có sự phân hai gì cả, nhưng bạn tạo ra sự phân hai bởi vì qui trình trí năng, ngay khi bạn nhận ra tình trạng không-phân hai, vậy thì không có vấn đề của tình trạng thế giới trần tục đang len lỏi vào nó.

Krishnamurti: Sống trong một tình trạng phân hai như những con người sống, bằng cách phủ nhận những nghi lễ, liệu điều đó đưa bạn đến được một tình trạng không-phân hai? Bạn có lẽ nói rằng không có khuôn mẫu hay mức độ phân hai; một kích thước trong đó không có phân hai gì cả. Cái trí bị trói buộc trong tình trạng phân hai, bằng cách phủ nhận những niềm tin, những nghi lễ, vân vân, liệu nó sẽ đến được ‘cái khác lạ’? Đó là điều gì truyền thống nói? Chúng ta sẽ tiếp cận vấn đề này trong một cách đơn giản, mà là: người ta sống trong một tình trạng phân hai. Đó là một sự kiện. Con người sống trong tình trạng phân hai mà trong nó có đau khổ, phiền muộn, xung đột và tất cả điều đó. Và con người nói, làm thế nào tôi sẽ vượt khỏi nó? Tình trạng không-phân hai chỉ là một lý thuyết. Con người không biết nó. Anh ấy không biết trong ý nghĩa anh ấy có lẽ đã đọc về nó, nhưng nó là thông tin thứ hai. Nó không có giá trị. Đừng lưu tâm điều gì những người khác đã nói về nó.

 Tôi chỉ biết một tình trạng phân hai mà trong nó có phiền muộn, đau khổ. Đó là một sự kiện. Đó là nơi từ đó tôi bắt đầu.

C: Vài người có xung độtđau khổnhận ra rằng tình trạng phân hai là nguyên nhân của sự phiền muộn. Vì vậy họ muốn loại bỏ nó. Một số không bắt đầu từ điều này, nhưng họ cảm thấy không thỏa mãnđọc kinh sách, và bởi vì đã đọc kinh sách, họ bắt đầu tưởng tượng tình trạng không-phân hai.

Krishnamurti: Nó là một lý thuyết. Sự kiện là một việc và ý tưởng về sự kiện là một việc khác. Chúng ta không quan tâm đến con ngườicung cấp một kết luận được rút ra bởi một người chuyên môn. Chúng ta chỉ đang bàn luận về một con người sống trong xung đột và không thỏa mãn với xung đột đó. Làm thế nào anh ấy vượt khỏi nó?

C: Cách truyền thốngthâm nhập qua kinh sách. Con người đạt được bằng cách phủ nhận và giải đáp bằng hiểu biết.

Krishnamurti: Thâm nhập từng bước một. Tôi đang xung đột. Lúc này, làm thế nào tôi giải quyết nó? Bạn nói bằng hiểu biết. Hiểu biết là gì?

C: Sự nhận ra xung độthiểu biết.

Krishnamurti: Tôi không phải nhận ra nó, tôi đang xung đột. Tôi biết tôi đang xung đột, đang đau khổ, đang phiền muộn. Bạn có ý gì qua từ ngữ hiểu biết và bạn có ý gì qua từ ngữ xung đột? Biết rằng tôi đang xung đột, liệu đó là hiểu biết? Hay bạn gọi hiểu biết là việc gì tôi nên làm về xung đột đó? Khi bạn sử dụng từ ngữ ‘hiểu biết’, bạn có ý gì qua từ ngữ đó? Phạn ngữ tương đương của từ ngữ đó là gì?

C: Jnana.

Krishnamurti: Điều đó có nghĩa gì? Hiểu biết về cái gì? Nó là hiểu biết về nguyên nhân của xung đột?

C: Jnana cũng sẽ áp dụng vào bản chất của xung đột và nó nảy sinh ra sao.

Krishnamurti: Làm thế nào nó hiện diện và làm thế nào nó vận hành? Bản chất và cấu trúc của nó là gì? Biết nguyên nhân là biết cấu trúc và bản chất của đau khổ. Liệu bạn gọi điều đó là hiểu biết?

C: Thưa anh, jnana đã được phân chia thành cái thuộc về thế giới hiện tượng và cái liên quan đến thế giới không-hiện tượng.

Krishnamurti: Bạn có ý gì qua từ ngữ xung đột?

C: Xung đột là sự phân hai.

Krishnamurti: Chúng ta biết từ ngữ ‘hiểu biết’ có nghĩa gì. Bạn có ý gì qua từ ngữ ‘xung đột’?

C: Dwandva – xung đột giữa hai – nóng và lạnh, vui thú và đau khổ, hạnh phúc và buồn bã.

Krishnamurti: Vì vậy chúng ta hãy tiếp tục: Tôi đang xung đột. Tôi muốn đi ra ngoài và tôi muốn ở lại đây; tôi không hạnh phúc và tôi muốn làm cái gì đó mà tạo ra hạnh phúc. Tôi thâu lượm hiểu biết về nó bằng cách thấy được nguyên nhân, bản chất, cấu trúc của xung đột này. Sự hiểu rõ về nguyên nhân, bản chất, cấu trúc của xung đột này là hiểu biết: Và do bởi biết điều đó, do bởihiểu biết này, liệu nó sẽ làm tự do cái trí khỏi xung đột? Vì vậy, bạn đang nói hiểu biết sẽ làm tự do cái trí khỏi xung đột, đúng chứ, thưa bạn?

 Lúc này, tôi biết rằng tôi ghen tuông bởi vì người vợ của tôi nhìn một người đàn ông khác hay bạn có một công việc tốt hơn tôi. Tôi biết tại sao tôi ganh tị. Tôi biết bản chất và cấu trúc của ganh tị, đó là: tôi muốn ở trong vị trí của bạn. Tôi muốn người vợ của tôi không nhìn bạn: tôi biết nguyên nhân, tôi biết hậu quả; phản ứng của nó là tôi ghen tuông. Tôi thấy toàn cấu trúc của nó như một người kỹ sư thấy một cấu trúc, và đang biết về nó, liệu điều đó giúp tôi được tự do khỏi nó? Chắc chắn không được.

C: Hiểu biết mà sẽ giải quyết được xung đột là loại hiểu biết trong nó không có sự phân hai.

Krishnamurti: Làm thế nào bạn biết được – bởi vì người nào đó đã nói nó?

C: Bằng cách thâm nhập tại sao sự ghen tuông nảy sinh. Tại sao tôi phải ghen tuông?

Krishnamurti: Đó là sự phân tích. Liệu sự phân tích giúp cái trí được tự do khỏi xung đột?

C: Một mình sự phân tích sẽ không giúp.

Krishnamurti: Hiểu biết là kết quả của sự phân tích. Tôi phân tích. Tôi thấy tại sao tôi ghen tuông. Tôi tức giận người vợ của tôi và vân vân, và cô ấy đã bỏ tôi. Liệu hiểu biết này giúp tôi được tự do khỏi sợ hãi của phải sống một mình mà không có cô ấy?

C: Cảm giác của ghen tuông có kết thúc.

Krishnamurti: Làm thế nào bạn gợi ý kết thúc ghen tuông? Tôi đã tự phân tích mình cho đến khi tôi bị kiệt sức và phút kế tiếp tôi lại ghen tuông.

C: Điều đó có nghĩa qua sự phân tích, anh đã không kết thúc được ghen tuông.

Krishnamurti: Phân tích là bộ phận của hiểu biết. Tôi đã tích lũy hiểu biết bởi vì tôi đã phân tích. Tôi ghen tuông bởi vì tôi đã cố gắng sở hữu cô ấy. Sự nhận ra điều này là hiểu biết; và tôi sở hữu cô ấy bởi vì tôi sợ hãi phải sống một mình – và đây là bộ phận của hiểu biết. Và bạn đang nói, qua phân tích có sự tích lũy hiểu biết, và hiểu biết đó sẽ làm tự do bạn khỏi sự ghen tuông. Đúng chứ?

C: Không, thưa anh. Tôi có lẽ phân tích sự ghen tuông, bởi vì cô ấy là vợ của tôi và cô ấy đã theo một người đàn ông khác; tôi có lẽ cũng nói rằng không có sự khác biệt gì cả, có sao đâu nếu cô ấy đi khỏi? Tất cả tùy thuộc vào cá thể.

Krishnamurti: Tất cả điều đó là qui trình trí năng. Qui trình trí năng là bộ phận của sự phân tích. Chừng nào còn có mảnh trí năng, hiểu biết, bạn không được tự do. Vì vậy, tất cả hiểu biết đều thuộc trí năng.

C: Jnana không là qui trình trí năng đó. Qui trình trí năng kết thúc bởi manas và buddhi, những chất lượng tinh thần cao hơn.

Krishnamurti: Vậy là bạn đang nói có một nhân tố khác mà vượt khỏi trí năng, hiểu biết. Sự phân tích, sự tích lũy của hiểu biết qua sự phân tích là một loại hiểu biết, và có một loại khác, một nhân tố khác nào đó vượt khỏi điều đó.

C: Mà làm cho chất lượng trí năng có thể thấy, phân biệt.

B: Làm thế nào hiểu biết được thâu lượm? Chúng ta hãy thâm nhập ngay từ bước đầu.

Krishnamurti: Tôi đã ở trên con đường đó nhiều lần và tôi đã thâu lượm hiểu biết. Tôi đã thấy người đó thường xuyên và tôi đã nói chuyện với anh ấy. Anh ấy thân thiện, không thân thiện. Tất cả điều đó là hiểu biết. Tôi đã tích lũy qua trải nghiệm, qua phân tích, qua những biến cố, thông tin, mà được gọi là hiểu biết.

C: Điều gì làm cho hiểu biết đó có thể xảy ra được? Điều gì làm cho trải nghiệm có thể xảy ra được?

Krishnamurti: Trải nghiệm có thể xảy ra được chỉ khi nào có người trải nghiệm. Bạn gây tổn thương tôi, đó là trải nghiệm. Bạn nói điều gì đó mà tôi không thích, và điều đó gây tổn thương tôi. Đó là một trải nghiệm, tiếp theo trải nghiệm đó trở thành hiểu biết. Liệu trải nghiệm đó sẽ kết thúc được xung đột?

C: Không.

Krishnamurti: Vậy thì, cái gì sẽ kết thúc xung đột? Liệu họ nói rằng chính thực thểnhận ra người trải nghiệm, mà đã thâu lượm hiểu biết này, thực thể đó sẽ kết thúc xung đột? Nếu như thế, vậy thì có một thực thể cao cấp hơn.

C: Có một nguyên tắc mà qua nó tất cả những trải nghiệm này, tất cả những trải nghiệm khác nhau của cá thể được làm cho có thể xảy ra được. Làm thế nào tôi biết được tôi là người trải nghiệm?

Krishnamurti: Bởi vì tôi đã trải nghiệm trước đây. Tôi biết tôi là người trải nghiệm bởi vì bạn đã gây tổn thương tôi trước đây. Hiểu biết, hiểu biết trước đây đã biến tôi thành người trải nghiệm.

B: Tôi thấy ánh sáng mặt trời; mặt trời mọc, tôi cảm thấy đó là trải nghiệm đã thấy mặt trời của tôi…

Krishnamurti: Bởi vì đã thấy mặt trời lặn một lần và thấy nó ngày này sang ngày khác, sự tích lũy của hiểu biết đó tạo ra người trải nghiệm.

C: Họ giả thiết một thực thể mà không trải nghiệm.

Krishnamurti: Thực thể được giả thiết là một quan điểm khác mà tôi đã thâu lượm từ người nào đó.

 Điều đó khá đơn giảnrõ ràng. Trước hết tôi nhận biết, tôi biết được tôi đang xung đột. Tôi phân tích nó. Qua sự phân tích tôi đã thâu lượm hiểu biết rằng tôi ghen tuông; điều đó đơn giản. Phân tích, quan sát, nhìn ngắm, đã cho tôi thông tin tại sao tôi ghen tuông, mà là hiểu biết: và rõ ràng hiểu biết đó không thể xóa sạch sự ghen tuông. Vậy thì cái gì sẽ xóa sạch nó? Đừng sáng chế một cái tôi cao cấp hơn: tôi không biết gì về nó. Tôi chỉ biết xung đột, phân tích, hiểu biết và tôi thấy hiểu biết không loại bỏ được xung đột.

B: Cái nền phía dưới của tất cả trải nghiệm là gì? Nó là gì mà từ đó tất cả trải nghiệm nảy sinh? Cái nền hỗn mang đó là gì?

Krishnamurti: Nó là sự tích lũy trải nghiệm? Cái nền hỗn mang đó là những sự việc được sắp xếp vào chung. Cái nền của tấm thảm là những sợi ngang và những sợi dọc. Cái nền của trải nghiệm là trải nghiệm. Bạn đang hỏi, thưa bạn, những sợi chỉ mà làm nên trải nghiệm là gì, hay bạn đang hỏi cái chất mà trên đó trải nghiệm để lại một khuôn mẫu là gì?

C: Những người truyền thống nghĩ rằng hiểu biết như sự thâu lượm của trải nghiệm, ký ức, tùy thuộc vào lãnh vực của cái trí và trí năng, và điều này chỉ có thể xảy ra được bởi atman cái tinh thần vũ trụ tỏa ra ánh sáng và nếu không có cái tinh thần vũ trụ, cái trí không thể vận hành.

Krishnamurti: Cái chất mà trên nó trải nghiệm lưu lại một dấu vết là gì? Liệu có một chất như thế?

 Lúc này, cái gì mà trên nó bất kỳ trải nghiệm nào cũng lưu lại một dấu vết? Chắc chắn, nó là bộ não. Sự kiện là, bộ não là vật chất; những tế bào là vật chất mà trên nó mọi biến cố đều lưu lại một dấu vết, mọi trải nghiệm, có ý thức hay không ý thức.

 Luôn luôn bộ não đang thâu nhận. Tôi thấy bông hoa đó, nó đã được ghi lại rồi; tôi thấy bạn, nó đã được ghi lại rồi. Ghi lại liên tục đang xảy ra. Nó ở đó. Di sản thuộc chủng tộc, di sản thuộc cá nhân; tất cả điều này đang lưu lại một dấu vết trên bộ não.

B: Sự vận hành của cái trí là năng lượng.

Krishnamurti: Sự ghi lại của bộ não là bộ phận của năng lượng. Toàn sự việc là năng lượng.

 Vì vậy bộ não là kho lưu trữ của tất cả ghi lại – thuộc giác quan, không thuộc giác quan. Nó là cuộn băng mà đã được thâu lượm qua hàng thế kỷ. Nó là hiểu biết. Nếu bạn không biết bạn đã sống ở đâu, bạn không thể đến đó. Bởi vì bạn đã ở đó, bạn biết nó.

 Hiểu biết không nhất thiết giúp cái trí được tự do khỏi xung đột. Đúng chứ? Chúng ta thấy điều đó. Vậy thì, cái gì sẽ làm tự do cái trí nếu không đưa vào cái tinh thần vũ trụ atman mà là bộ phận của truyền thống, hiểu biết mà tôi đã thâu lượm được? Mặc dù tôi có lẽ gọi nó là atman, nó là cùng lãnh vực của hiểu biết.

C: Nhưng làm thế nào nó hiện diện bên trong lãnh vực của hiểu biết?

Krishnamurti: Nếu tôi không suy nghĩ về nó, không có atman.

C: Suy nghĩ về nó là không nhận ra nó. Nó không ở trong sự hiểu biết của suy nghĩ.

Krishnamurti: Suy nghĩ về cái gì đó vẫn còn trong lãnh vực của sự suy nghĩ. Một con ngườisuy nghĩ về atman, cái tinh thần vũ trụ, vẫn còn trong lãnh vực của suy nghĩ.

C: Người đã nói về atman không bao giờ đã suy nghĩ rằng anh ấy đã nhận ra atman. Trải nghiệm duy nhất mà họ trích dẫn là rằng bạn có một giấc ngủ thật sâu và bạn thức dậy. Làm thế nào bạn nhớ rằng bạn đã có một giấc ngủ sâu? Trong giấc ngủ sâu cái trí không làm việc.

Krishnamurti: Làm thế nào bạn biết khi nó không làm việc? Những tế bào não đang làm việc cả ngày lẫn đêm.

 Chỉ khi nào bạn thức dậy sáng hôm sau bạn mới biết rằng bạn mệt mỏi và bạn đã có một giấc ngủ ngon, vân vân. Tất cả chúng là những chức năng của bộ não. Vì vậy atman ở trong lãnh vực của sự suy nghĩ. Nó phải như thế. Ngược lại, bạn sẽ không sử dụng từ ngữ đó. Chúng ta đang nói atman là bộ phận của bộ não. Sự suy nghĩ nói, nó không thể giải quyết được vấn đề qua suy nghĩ và, vì vậy, phải có atman cái tinh thần vũ trụ.

C: Nhưng họ đã nói atman ở phía bên ngoài của trải nghiệm.

B: Giải thích cái chất của trải nghiệm.

Krishnamurti: Tôi thấy bông hoa, tôi đặt tên nó. Có một đặt tên về nó, hình dáng, diễn đạt bằng từ ngữ; diễn đạt bằng từ ngữ là ký ức, bởi vì bộ não đã thấy và nói đó một bông hoa.

B: Liệu nó vận hành nếu tôi nhắm mắt?

Krishnamurti: Dĩ nhiên, nhắm hai mắt bạn, bịt hai tai bạn lại, bạn vẫn có thể suy nghĩ. Khoảnh khắc tôi nói có Thượng đế, suy nghĩ về nó vẫn còn ở trong lãnh vực của sự suy nghĩ.

 Người không có suy nghĩ gì cả, đối với anh ấy không có Thượng đế. Những người cổ xưa suy nghĩ về cái gì đó cao cấp hơn, mong muốn cái gì đó vĩ đại hơn, đã nói rằng có Thượng đế. Đó là sản phẩm của sự suy nghĩ. Vì vậy điều đó ở trong lãnh vực của hiểu biết.

C: Thượng đế không được quan tâm nhiều lắm trong kinh Upanishads. Tùy theo quan điểm của họ, Thượng đế và Brahman của họ đều giống nhau.

Krishnamurti: Bạn thấy, người nào đó đến mà không phải là một người Ấn giáo và nói Thượng đế, chúa Jesus. Sự khác biệt là gì? Anh ấy đã được nuôi dưỡng trong văn hóa của anh ấy, và bạn trong văn hóa này nói atman.

C: Chúng tôi nói cả hai. Thượng đếcá nhân, atman không là cá nhân.

Krishnamurti: Tất cả chúng đều là sản phẩm của sự suy nghĩ. Hãy nhìn, cái trí đã trở nên dối gạt làm sao, khi bị trói buộc trong những từ ngữ. Tôi đã tích lũy hiểu biết về đau khổ, và đau khổ không kết thúc, và bởi vì không biết làm thế nào để kết thúc nó, sự suy nghĩ nói phải có nhân tố nào khác. Thế là, nó sáng chế atman. Nó suy nghĩ về atman. Ngược lại atman sẽ không tồn tại. Thế là, atman cũng không kết thúc nó, bởi vì nó là bộ phận của hiểu biết. Hiểu biết về đau khổ không kết thúc được đau khổ.

 Atman, cái tinh thần vũ trụ cũng không kết thúc được đau khổ.

C: Nhưng chính họ đã nói rằng sự suy nghĩ sẽ không giải quyết được vấn đề.

Krishnamurti: Nhưng atman là sản phẩm của sự suy nghĩ.

C: Nhưng atman được trải nghiệm bởi họ. Nó là trải nghiệm cá nhân của họ.

Krishnamurti: Khi họ nói họ trải nghiệm atman, điều đó có nghĩa gì?

C: Họ nói điều đó không thể được diễn tả.

Krishnamurti: Dĩ nhiên nó không thể được diễn tả, nhưng nó là bộ phận của sự suy nghĩ.

C: Đối với họ nó không là bộ phận của sự suy nghĩ. Họ đã nhận ra nó.

Krishnamurti: Làm thế nào tôi nhận ra bất kỳ thứ gì? Tôi phải công nhận nó, đúng chứ? Tôi công nhận cái gì?

C: Sự công nhận có nghĩa đang thấy một vật mà không có qui trình của sự suy nghĩ.

Krishnamurti: Tôi công nhận bạn bởi vì tôi đã gặp bạn ngày hôm qua. Nếu tôi không gặp bạn, tôi sẽ không biết bạn.

C: Đó không là sự tiến hành mà qua nó anh công nhận brahman.

Krishnamurti: Hãy đơn giản. Chúng ta hãy nói một cách chính đáng. Tôi phải công nhận một trải nghiệm mới. Qui trình của công nhận là gì? Tôi chắc phải biết nó rồi, giống như bông hoa, bông hoa màu vàng – tôi không thể công nhận nó nếu tôi đã không thấy nó. Vì vậy, sự công nhận về một trải nghiệm là rằng, nó đã được trải nghiệm rồi. Thế là, atman đã được trải nghiệm rồi để công nhận nó. Vì vậy, nó vẫn còn trong lãnh vực của trải nghiệm. Thế là, khi họ nói bạn không thể trải nghiệm nó, họ có ý gì qua điều đó?

 Sự kiện là, tôi đau khổ; tôi nói ‘Tôi muốn kết thúc đau khổ’. Vì vậy tại sao tôi mang vào atman? Nó không có giá trị gì cả. Nó giống như một con người đang đói và bạn diễn tả thức ăn cho anh ấy.

C: Tôi đồng ý rằng bất kỳ điều gì họ đã nói đều không giúp đỡ được gì cả.

Krishnamurti: Trái lại, họ đã hủy hoại cái trí bằng cách đưa vào một nhân tố mà không giúp đỡ được gì cả.

C: Vâng.

Krishnmaurti: Hãy thấy nó. Ví dụ, tôi sẽ không bao giờ nói về atman, nó không có một ý nghĩa gì cả. Vì vậy, làm thế nào tôi đối diện điều này? Làm thế nào cái trí có thể giải quyết được nhân tố của đau khổ? Không qua atman. Điều đó quá trẻ con. Nó chỉ có thể giải quyết được đau khổ, không phải qua hiểu biết, nhưng bằng cách nhìn ngắm đau khổ mà không có hiểu biết.

C: Liệu điều này có thể được?

Krishnamurti: Đừng đưa vào atman. Hãy thử nó đi. Hãy vận dụng nó. Cái còn lại bạn không thể thử nghiệm. Hãy gạt bỏ hoàn toàn nó. Vậy thì điều gì xảy ra? Vậy thì làm thế nào tôi nhìn ngắm đau khổ – bằng hiểu biết hay bằng không-hiểu biết?

 Tôi nhìn nó bằng hai mắt quá khứ? Tôi nhìn nó bằng hai mắt bị nhét đầy quá khứ, thế là, diễn giải mọi thứ dựa vào quá khứ?

B: Chúng ta không thể sử dụng quá khứ như một phương tiện để làm tự do chính chúng ta khỏi đau khổ.

Krishnamurti: Khi bạn nói rằng bạn thấy đau khổ là gì, bạn đang hiệp thông cùng đau khổ, không phải người quan sát đang quan sát đau khổ. Tôi nhìn ngắm đau khổ mà không có hình ảnhhình ảnhquá khứ. Hình ảnh của quá khứ có lẽ là atman. Dĩ nhiên, nó là như thế. Hãy thử nghiệm nó. Hãy thử nghiệm hình ảnh như bạn sẽ thử nghiệm nó trong phòng thí nghiệm. Trong cùng cách bạn có thể thử nghiệm điều này. Cái khác lạ bạn không thể. Atman, cái tinh thần vũ trụ mà tôi thấy là bộ phận của sự suy nghĩ. Ở đó không có thử nghiệm gì cả. Ở đây có thử nghiệm. Tôi đang nhìn ngắm đau khổ này bằng trải nghiệm quá khứ. Trải nghiệm quá khứ của tôi phân chia quá khứ như quá khứhiện tại. Có sự phân hai. Hiện tạiđau khổ và tôi đang nhìn ngắm hiện tại qua quá khứ, và đang diễn giảidựa vào quá khứ. Nếu cái trí có thể nhìn ngắm nó mà không có quá khứ, phải có một ý nghĩa hoàn toàn khác hẳn. Vậy là, tôi phải thử nghiệm nó. Liệu cái trí có thể nhìn ngắm mà không có ký ức quá khứ? Liệu tôi có thể nhìn ngắm bông hoa đó mà không có hiểu biết quá khứ? Hãy thử nghiệm nó; bạn có thể thực hiện nó hay không thực hiện nó.

 

Đối thoại 21:

ĐẠO SƯ, TRUYỀN THỐNGTỰ DO

Rishi Valley, ngày 23 tháng 1 năm 1971

K

rishnamurti: Liệu chúng ta có thể thâm nhập – không những từ quan điểm truyền thống nhưng còn cả liên quan toàn lãnh vực của truyền thống đến điều gì chúng ta đang nói, để thấy sự khác biệt, những mâu thuẫn, những tương tự và những không tương tự? Và cũng vậy, thấy liệu có bất kỳ điều gì mới mẻ trong điều gì chúng ta đang nói. Chúng ta hãy bàn luận điều này; thâm nhập nó sâu thẳm.

A: Chúng ta có lẽ bắt đầu bằng bốn purusharthas – dharma, artha, kama và moksha. Nếu chúng ta thâm nhập sự tiếp cận thuộc truyền thống đến sống, chúng ta thấy rằng truyền thống bắt đầu bằng sự kiện rằng sự tồn tại của con người có bốn khía cạnh này và mỗi khía cạnh đều sinh động, cốt lõi cho sự phát triển của hiểu rõ.

Krishnamurti: Chúng ta không nên bắt đầu bằng ý nghĩa của tất cả nó, hay sao?

A: Những người truyền thống bắt đầu bằng ý nghĩa của tất cả nó, bằng bốn khía cạnh.

Krishnamurti: Chúng ta nên thâm nhập tất cả nó có nghĩa gì – sự tồn tại của con người, đau khổ, xung đột của con người? Tất cả nó có nghĩa gì? Tất cả những người chuyên nghiệp trả lời nghi vấn này như thế nào?

SW: Trong truyền thống, chúng ta thấy hai phương hướng rõ rệt. Phương hướng chính thống mà phát triển bởi sự diễn giải bằng từ ngữ về những sự kiệntruyền thống vượt khỏi, như được tìm thấy trong Dattatreya và yoga vasishtha. Những người thấy mà đã vượt khỏi, đã nói ‘không-đạo sư’, ‘Chúng tôi đã tự khám phá nó cho chính chúng tôi’, ‘Tôi sẽ không thề nguyền bởi kinh Veda’, ‘Toàn thiên nhiên, toàn thế giớiđạo sư của tôi’, ‘Hãy quan sáthiểu rõ thế giới’. Trong Phật giáo cũng vậy, có một vượt khỏi. Lời dạy của ngài tượng trưng cho hạt nhân của khuôn mẫu vượt khỏi. Những người đã vượt khỏi hiệp thông cùng sự sống.

 Nếu anh đọc yoga vasishtha, nó nói rằng cái trí chất đầy những suy nghĩ, những xung đột; và những xung đột này phát sinh bởi ham muốnsợ hãi; nếu anh không thể giải quyết được chúng, anh không thể hiểu rõ. Nó nói về sự suy nghĩ phủ nhận. Max Mueller và vài người người khác đã diễn giải sai lầm từ ngữ nirodha. Từ ngữ này không có nghĩa kiềm chế, nó có nghĩa phủ nhận.

 Nhiều điều được nói về những đạo sư. Yoga vasishtha nói rằng đưa ra những chặng khai trí và những hành động như thế là vô nghĩa.

 Sự thức dậy của người học trò ở trong sự hiểu rõ đúng đắn và trong sự nhận biết đúng đắn. Điều đó, một mình nó, là sự kiện trách nhiệm cơ bản nhất. Những cốt lõi này là hạt nhân của truyền thống vượt khỏi.

R:tuy nhiên có nhiều đoạn văn trong yoga vasishtha nơi nó nói nếu không có một đạo sư, bạn không thể tìm được bất kỳ thứ gì.

A: Vượt khỏi cái gì? Nếu nó là một vượt khỏi hệ thống xã hội, truyền thống vượt khỏi đó cũng tiếp tục hệ thống xã hội.

SW: Đối với vấn đề của hiểu rõ, truyền thống cho một tiếp cận chính thức bằng từ ngữ. Trong truyền thống vượt khỏi đó, đây không là như thế. Vượt khỏi không từ xã hội. Cả hai truyền thống này đều tồn tại. Trong mathas hay những tu viện, họ đã nói về kinh Veda, nhưng điều gì họ nói không liên quan gì đến sống; có những người khác mà liên kết tất cả mọi điều họ hiểu rõ đến sống. Nhưng bất kỳ điều gì đã được nói ra không liên quan gì đến xã hội.

R: Làm thế nào mà truyền thống đạo sư đã trở thành quan trọng như thế?

Krishnamurti: Chúng ta sẽ bàn luận nghi vấn về đạo sư này? Chúng ta sẽ bắt đầu với điều đó được chứ? Từ ngữ guru có nghĩa gì?

SW: ‘Desika’ là từ ngữ đúng đắn, không phải guru. Desika có nghĩa một người mà giúp đỡ đánh thức người học trò; người mà giúp đỡ người tìm kiếm hiểu rõ. Từ ngữ đó có nghĩa người mà học hành.

R: Người học trò được gọi là shishya. Shishya là người có khả năng học hành.

SW: Guru có nghĩa mênh mang, vượt khỏi, vĩ đại.

Krishnamurti: Guru là người vĩ đại, vượt khỏi, người mà sâu sắc, vậy thì anh ấy có sự liên hệ gì với một người học trò?

SW: Trong Upanishads, nó là một của tình yêu và từ bi. Kinh Upanishads khẳng định rằng từ bi là sự hiệp thông giữa guru và người học trò.

Krishnamurti: Bây giờ, làm thế nào truyền thống đã trở thành uy quyền? Làm thế nào một ý thức của học hành, của tuân theo, của chấp nhận bất kỳ điều gì guru nói, làm thế nào điều đó đã được đưa vào sự liên hệ? Uy quyền, sự liên hệ ép buộc, hủy hoại – ngăn cản sự suy nghĩ đúng đắn, nó hủy diệt sự sáng tạo. Làm thế nào sự liên hệ này đã hiện diện?

SW: Giải thích điều này khó khăn lắm. Chắc chắn hai cách tiếp cận đã tồn tại trong thời gian dài. Trong một truyền thống, đạo sư được tiếp nhận như một người bạn, như một người mà người học trò thương yêu; trong đó người đạo sư không là uy quyền gì cả. Truyền thống khác trục lợi. Nó muốn uy quyền, những người theo sau.

A: Điểm chính của Swamiji là rằng đã không có một dòng chảy đồng nhất. Có người đứng ngoài và người tuân theo. Một người không-tuân theo là một người đã từ bỏ xã hội; anh ấy đứng ngoài xã hội.

R: Chúng ta quay lại câu hỏi đầu tiên của anh – nó nói về điều gì, ngoại trừ câu hỏi về những đạo sư, đáp án cơ bản cho sống là gì?

Krishnamurti: Tôi không biết liệu chúng ta có thể tìm được. Liệu bạn có thể khoét sâu vào nó? Liệu bạn có thể khoét sâu vào mọi thứ từ tôi? Bạn hiểu rõ điều gì tôi có ý? Bạn đến một cái giếng và bạn có được nước tùy theo kích cỡ cái xô của bạn; dù bạn mang cái thùng chứa to đến cỡ nào, bạn đều có thể nhận được dư thừa nước. Bạn đã đọc nhiều về văn chương cổ xưa, bạn đã luyện tập, bạn đã đọc điều gì chúng ta đã nói. Bạn đã được trang bị quá đầy đủ quan điểm thuộc truyền thống, và bạn cũng biết điều gì đang xảy ra trong thế giới. Lúc này, bạn và tôi gặp gỡ nhau. Hãy vét cạn nơi tôi càng nhiều bao nhiêu càng tốt. Hãy chất vấn tôi mọi thứ, từ khởi đầu đến kết thúc. Chất vấn thật thăm thẳm như người tuân theo và như người không-tuân theo, như một đạo sư, như một không-đạo sư, như một học trò và như một không-học trò.

 Giống như khi đang khát khô cuống họng, đến một giếng nước, đang muốn tìm ra mọi thứ. Hãy thực hiện nó theo cách đó, thưa bạn. Vậy thì, tôi nghĩ việc đó sẽ gây lợi lộc.

SW: Vậy là, tôi có thể tuyệt đối được tự do?

Krishnamurti: Đập vỡ tất cả những cửa sổ, bởi vì tôi cảm thấy thông minh là vô hạn. Nó không có những giới hạn, và bởi vì nó không có những biên giới, nó hoàn toàn không cá nhân. Vì vậy bằng tất cả trải nghiệm, hiểu biếthiểu rõ của bạn về truyền thống và khuôn mẫu vượt khỏi mà cũng trở thành truyền thống, bằng điều gì bạn biết và bằng điều gì bạn đã hiểu rõ, từ những thiền định riêng của bạn, từ sống riêng của bạn, bạn đến với tôi. Đừng thỏa mãn chỉ bởi một vài từ ngữ. Hãy khoét sâu.

SW: Tôi muốn biết làm thế nào anh đến được nó?

Krishnamurti: Bạn muốn biết làm thế nào con người này đã bắt gặp nó? Tôi không thể nói cho bạn. Bạn thấy, thưa bạn, chắc chắn anh ta không bao giờ trải qua bất kỳ luyện tập, kỷ luật, ghen tuông, đố kị, tham vọng, thèm khát quyền hành, vị trí, thanh danh, nổi tiếng. Anh ta không làm bất kỳ việc nào của chúng. Vì vậy không bao giờ có bất kỳ nghi vấn nào của sự từ bỏ. Vì vậy khi tôi nói tôi thực sự không biết, tôi nghĩ rằng điều đó sẽ là sự thật. Hầu hết những người thầy truyền thống đều trải qua, từ bỏ, luyện tập, hiến dâng, kiểm soát; họ ngồi dưới cái cây và bắt gặp sự rõ ràng.

SW: Vậy thì, một sự việc khác mà tôi muốn hỏi là, trong những lời giảng của anh, nhạy cảm, hiểu rõ, nhận biết thụ động, là những nhân tố mà phải ấp ủ trong sống của người ta. Làm thế nào anh đã bắt gặp được cái này?

A: Anh có lẽ đã không có gì phải từ bỏvì vậy không có học hành, không có phương tiện, nhưng còn những người mà có cái gì đó phải từ bỏ thì sao?

Krishnamurti: Bạn đang hỏi làm thế nào tôi đã bắt gặp cái này? Tôi thực sự không thể nói cho bạn. Tại sao bạn quan tâm đến nó? Làm thế nào tôi bắt gặp cái này quan trọng ra sao?

SW: Nó là tò mò, nó là hân hoan.

Krishnamurti: Chúng ta hãy vượt khỏi điều đó.

SW: Khoảnh khắc anh nói nhận biết, chú ý, nhạy cảm, người ta đầy kinh ngạc, cảm kích. Làm thế nào anh đến được cái này? Làm thế nào người đàn ông này có thể nói chuyện như thế này? Và khi chúng tôi phân tích điều gì anh nói, nó quá khoa học, chính đáng, và đầy ý nghĩa.

Krishnamurti: Bạn biết câu chuyện một cậu bé được phát hiện như thế nào; cậu ta đã được sinh ra trong một gia đình Brahmin cổ truyền nhất; cậu ta đã không bị quy định bởi truyền thống và cũng đã không bị quy định bởi bất kỳ nhân tố nào khác trong khi sống – như một người Ấn giáo, như một người huyền bí học. Tất cả nó đều không tác động đến cậu ta. Trước hết tôi không biết tại sao nó đã không tác động đến cậu ta.

A: Câu hỏi mà anh đặt ra này được diễn đạt trong một cách khác. Làm thế nào một người được bao bọc trong một môi trường tập trung mãnh liệt vào cuộc sống hiện tượng đã không bị trói buộc trong cách sống đó?

SW: K đã bắt gặp nó. Anh ấy không thể giải thích nhưng anh ấy nói chuyện và anh ấy sử dụng những thuật ngữ nào đó và toàn sự chính đáng của nó hiện diện ở đó; và quả thật là một kinh ngạc lạ thường cho người nghe khi không có bất kỳ cái gì trợ giúp mà làm thế nào anh ấy đã bắt gặp nó và tuy nhiên lại vẫn có sự chính đáng.

Krishnamurti: Làm thế nào một người như K, không đọc bất kỳ quyển sách thiêng liêng nào, những quyển kinh thánh của phương đông hay phương tây, làm thế nào không trải nghiệm, không từ bỏ, không hiến dâng, không trải qua tất cả việc này, làm thế nào anh ta nói được những điều này? Tôi thật sự không thể giải thích, thưa bạn.

A: Anh đã đưa ra đáp án cách đây một phút; anh đã nói thông minh không thuộc cá nhân.

Krishnamurti: Nhưng anh ta nói làm thế nào bạn nhận được sự thông minh mà không trải qua tất cả việc này?

SW: Tôi không hỏi làm thế nào anh ta bắt gặp nó nhưng trong nói chuyện của anh ta có sức thuyết phục như thế, sự chính đáng như thế, một chuỗi lý luận hoàn hảo như thế. Nó đến và người lắng nghe thấy được vẻ đẹp, hân hoan. Nó ở trong quả tim của anh ta.

Krishnamurti: Khi bạn nói nó đã đến bởi vì nó ở trong quả tim của anh ta, tôi không biết làm thế nào để diễn tả nó. Nó đến. Tôi không biết như thế nào; không phải từ quả tim hay từ cái trí, nhưng nó đến. Hay liệu bạn nói, thưa bạn, rằng nó sẽ đến với bất kỳ người nào mà mà thực sự không-ích kỷ?

SW: Hoàn hảo, vâng.

Krishnamurti: Tôi nghĩ đó sẽ là đáp án chính đáng nhất.

SW: Hay liệu có phải rằng anh đã thấy sự đau khổ của nhân loại và thế là bắt gặp nó?

Krishnamurti: Không. Để trả lời nghi vấn này thực sự đúng cách, đầy đủ, người ta phải thâm nhập toàn nghi vấn – có cậu trai đó mà đã được phát hiện ở ngoài đường; cậu ta đã trải qua tất cả mọi loại sự việc – cậu ta được công bố là Đấng Cứu thế, cậu ta đã được tôn thờ, vô số tài sản đã được hiến tặng cho cậu ta, cậu ta có quá nhiều người theo sau. Tất cả việc đó đã không tác động đến cậu ta. Cậu ta đã từ bỏ đất đai giống như cậu ta đã thâu nhận đất đai. Có cậu trai đó và cậu ta đã không bao giờ đọc triết lý, tâm lý, những quyển sách thiêng liêng và cậu ta đã không bao giờ luyện tập bất kỳ thứ gì. Và có chất lượng của nói chuyện từ trống không.

SW: Vâng, vâng.

Krishnamurti: Bạn hiểu rõ, thưa bạn, không bao giờ có bất kỳ sự tích lũy từ điều gì anh ta nói. Vì vậy khi bạn đặt ra một câu hỏi như, ‘Làm thế nào anh nói những sự việc này?’, câu hỏi đó bao hàm một nghi vấn quan trọng hơn nhiều, mà là, liệu thông minh hay bất kỳ từ ngữ nào bạn muốn gọi nó, có thể được chứa đựng trong bất kỳ ý thức đặc biệt nào hay nó vượt khỏi tất cả ý thức đặc biệt?

 Thưa bạn, hãy nhìn ngắm thung lũng này, những quả đồi, những cái cây, những tảng đá – thung lũng là tất cả những thứ đó. Nếu không có những sự vật của thung lũng, không có thung lũng. Lúc này, nếu không có nội dung trong ý thức, không có ý thức – trong ý nghĩa của những việc bị giới hạn. Khi bạn đặt ra một câu hỏi, ‘Làm thế nào anh ta nói những điều này?’ Tôi thực sự không biết. Nhưng nó có thể được trả lời, rằng khi nó xảy ra, cái trí tuyệt đối trống không. Điều này không có nghĩa rằng bạn trở thành một người trung gian.

SW: Tôi rút ra từ điều này, sự vô hạn đó là vẻ đẹp, có lý luận, chính đáng. Nó cân đối hoàn hảo trong sự diễn tả của nó.

Krishnamurti: Thưa bạn, bởi vì đã nói điều mà chúng ta đã nói vừa rồi, bạn muốn tìm ra cái gì? Bạn có khả năng, bạn đã đọc nhiều, bạn có hiểu biết, trải nghiệm, bạn đã luyện tập và đã thiền định – từ đó, hỏi.

SW: Ý thức là ngục tù. Chỉ từ trống không người ta mới có thể có lối vào nó.

Krishnamurti: Vì vậy, liệu bạn đang hỏi làm thế nào một con người có thể làm trống không cái trí?

SW: Có một ý tưởng truyền thống về adhikari, người mà có thể học hành. Và ý tưởng truyền thống là rằng có những thứ bậc hay những khác biệt trong những con người mà có thể thâu nhận hay học hành. Điều gì anh ấy có thể học hành, phụ thuộc vào sự khác biệt đó. Có ba thứ bậc. Trong những ngữ cảnh của cổ truyền, chúng được đề cập như sattva, rajas và tamas. Những người phụ thuộc vào loại thứ nhất – sattva – có thể có hiểu rõ bằng cách lắng nghe một người thầy, của hiểu rõ. Những người rajas phải lắng nghe và hồi tưởng khi họ phải đối diện một vấn đề của sống. Những người tamas không thể học hành bởi vì cái trí của họ quá tối tăm. Với mục đích làm cho cái trí tinh tế, có nhiều phương pháp, upasanas. Yoga bắt đầu bằng kiểm soát-hơi thở, thiền định, đứng bằng đầu. Thậm chí lúc đó, họ nói những phương pháp usanas chỉ là phương tiện như một lau sạch. Nó được nói, bất kỳ điều gì anh làm, hãy thụ động, hãy quan sát ‘cái gì là’.

Krishnamurti: Bạn nói, như những con người được cấu thành, có những thứ bậc, những phân hạng của sự thâu nhận. Họ không trải qua qui trình trở thành và đối với những người như thế, liệu có thể bắt gặp cái này?

SW: Đó là một phần của nó. Phần còn lại là rằng với nhiều người, có những khoảnh khắc của hiểu rõ. Nhưng chúng trôi tuột đi. Nó là một đấu tranh liên tục. Người ta phải làm gì?

Krishnamurti: Câu hỏi là gì?

SW: Một con người như thế phải làm gì?

Krishnamurti: Khi biết rằng có những thứ bậc, liệu có thể chặt đứt những thứ bậc này?

A: Đó là một vấn đề của thời gian?

SW: Liệu chúng ta có thể chặt đứt những thứ bậc này hay có những qui trình mà nhờ nó chúng ta có thể thay đổi những thứ bậc?

R: Truyền thống nói rằng một qui trình lâu dài của thời giancần thiết.

SW: Tôi không đồng ý điều đó.

R: Người ta phải có sự ganh đua để hiểu rõ.

A: Tôi nói sống của tôi là một sống của trở thành. Khi tôi đến và ngồi cùng anh, anh nói thời gian không liên quan. Tôi nói ‘vâng’ bởi vì nó rõ ràng, nhưng lại nữa tôi quay lại trong lãnh vực của thời gian, nỗ lực, vân vân, và cái này mà tôi cảm thấy tôi hiểu rõ, trôi tuột đi.

Krishnamurti: Câu hỏi khá rõ ràng. Câu hỏi là rằng khi tôi lắng nghe, dường như tôi hiểu rõ và khi tôi đi khỏi, cái này không còn nữa. Và câu hỏi khác là, làm thế nào người không sáng sủa, người không lý luận, sẽ phá vỡ được tình trạng bị quy định của anh ấy và bắt gặp nó? Đáp án của bạn đối với câu hỏi này là gì?

SW: Trả lời của tôi từ trải nghiệm, trả lời thuộc truyền thống, hãy để con người thực hiện loại thiền định nào đó mà nhờ nó cái trí được làm cho nhạy bén nhiều hơn.

Krishnamurti: Đó là, thực hiện những luyện tập nào đó, thực hiện những bài tập nào đó, hít thở, vân vân, cho đến khi cái trí có thể hiểu rõ. Và người khác nói khi tôi lắng nghe anh, tôi hiểu rõ nhưng nó trôi tuột. Có hai câu hỏi, trước hết hãy thâm nhập câu hỏi về cái trí không có khả năng; lúc này, làm thế nào nó có thể thấy? Làm thế nào một cái trí như thế có thể thấy, hiểu rõ, mà không có luyện tập, không có qui trình thời gian? Thời gian hàm ý qui trình, đúng chứ? Nếu khôngthời gian, làm thế nào một cái trí như thế bắt gặp cái này? Cái trí của tôi đần độn. Cái trí của tôi không có sự rõ ràng để hiểu rõ sự việc này ngay tức khắc. Vì vậy bạn bảo tôi luyện tập, hít thở, ăn ít lại, bạn yêu cầu tôi luyện tập tất cả những phương pháp và những hệ thống mà sẽ giúp làm cho cái trí sắc bén, nhạy cảm, rõ ràng. Tất cả điều đó bao hàm thời gian và khi bạn cho phép thời gian, có những nhân tố khác len lỏi vào cái trí. Nếu tôi phải đi từ đây đến đó, muốn bao phủ khoảng cách đó phải mất thời gian. Trong việc bao phủ khoảng cách đó có những nhân tố khác len lỏi vào trong suốt chuyến hành trình đến độ tôi không bao giờ đến được đó. Trước khi tôi đến được đó, tôi thấy cái gì đó đẹp đẽ và tôi bị cuốn trôi. Phương hướng không là một con đường giới hạn, ngay thẳng mà tôi bước đi trên nó. Vô số những nhân tố đang xảy ra. Những biến cố, những xảy ra, những ấn tượng này sẽ thay đổi chuyển động của phương hướng. Và cái đó mà tôi đang cố gắng để hiểu rõ cũng không là một điểm cố định.

A: Nên thâm nhập câu hỏi của nó không là một vật cố định.

Krishnamurti: Tôi nói cái trí của tôi bị hoang mang, bị quấy rầy, tôi không hiểu rõ.

 Bạn bảo tôi, hiểu rõ bằng cách phải làm những sự việc này. Thế là bạn đã thiết lập hiểu rõ như một vị trí cố định, và nó không là một vị trí cố định.

SW: Nó không là một vị trí cố định.

Krishnamurti: Chắc chắn, nếu nó là một vị trí cố định, và tôi đang hướng về nó, có những nhân tố khác len lỏi vào trong chuyến hành trình hướng về của tôi và những nhân tố này sẽ gây ảnh hưởng tôi nhiều hơn đích đến.

A: Đích đến đó là một chiếu rọi của cái trí không biết.

Krishnamurti: Phương cách đó không là phương cách gì cả. Đầu tiên thấy nó. Nó không là một điểm cố định, và nó không bao giờ có thể là một điểm cố định; vì vậy, tôi nói đó là một sự việc hoàn toàn giả dối. Vậy thì bởi vì nó không là phương cách, bởi vì bạn đang phủ nhận toàn sự việc, bạn đã xóa sạch một lãnh vực khác thường – tất cả những luyện tập, tất cả những thiền định, tất cả những hiểu biết. Vậy thì tôi đã được bỏ lại cùng điều gì? Tôi được bỏ lại cùng sự kiện rằng tôi bị hoang mang, rằng tôi bị dốt nát.

 Lúc này, làm thế nào tôi biết tôi bị dốt nát, làm thế nào tôi biết tôi bị hoang mang? Chỉ qua sự so sánh, bởi vì tôi thấy rằng bạn rất nhạy bén và tôi nói, qua sự so sánh, qua sự đo lường, tôi bị đần độn.

 Tôi không so sánh và tôi thấy điều gì tôi đã làm qua sự so sánh. Tôi đã tự-thâu hẹp chính mình đến một trạng thái mà tôi gọi là dốt nát qua sự so sánh, và tôi thấy đó cũng không là phương cách. Thế là, tôi phủ nhận sự so sánh. Thế là, liệu tôi bị dốt nát, nếu không có sự so sánh? Vì vậy tôi đã phủ nhận hệ thống, một qui trình, một đích đến cố định mà bạn đã khai triển như một phương tiện của khai sáng qua thời gian. Tôi nói sự so sánh không là phương cách. Sự đo lường có nghĩa khoảng cách.

SW: Liệu điều đó có nghĩa rằng, hiểu rõ này không là vấn đề liên quan chặt chẽ với khả năng? Chúng ta đã bắt đầu bằng khả năng.

Krishnamurti: Tôi nói tôi lắng nghe bạn, Swamiji, nhưng tôi không hiểu rõ. Tôi không biết nó là gì mà tôi không hiểu rõ, nhưng bạn chỉ rõ cho tôi – thời gian, qui trình, điểm cố định, vân vân. Bạn chỉ rõ nó cho tôi, và tôi phủ nhận chúng. Vì vậy điều gì đã xảy ra cho cái trí của tôi? Trong chính sự phủ nhận, khước từ, cái trí đã trở nên ít dốt nát hơn. Sự phủ nhận cái giả dối làm cho cái trí rõ ràng; và sự phủ nhận của so sánh mà cũng là giả dối, làm cho cái trí nhạy bén.

 Vì vậy, lúc này tôi đã ở lại cùng cái gì? Tôi biết tôi dốt nát chỉ trong sự so sánh với bạn. Sự dốt nát tồn tại trong sự đo lường chính tôi với cái gì được gọi là sự thông minh, và tôi nói tôi sẽ không đo lường. Vì vậy, liệu tôi còn dốt nát nữa không? Tôi đã hoàn toàn phủ nhận sự so sánh và sự so sánh có nghĩa tuân phục. Tôi đã còn lại cái gì? Cái sự việc tôi đã gọi là dốt nát không là dốt nát. Nó là ‘cái gì là’. Tôi đã còn lại cái gì tại khúc cuối của tất cả việc này? Tất cả mọi điều mà tôi đã còn lại là, tôi sẽ không còn so sánh nữa. Tôi sẽ không đo lường chính tôi với người nào khác mà cao quí hơn tôi và tôi sẽ không giẫm trên con đường này mà đã được trải phẳng cho tôi. Thế là, tôi phủ nhận tất cả những cấu trúc mà con người đã áp đặt vào tôi để đạt được sự khai sáng.

 Thế là, tôi ở đâu? Tôi bắt đầu từ ngay khởi đầu. Tôi không biết gì về sự khai sáng, hiểu rõ, qui trình, so sánh, trở thành. Tôi đã quẳng chúng đi. Tôi không-biết. Hiểu biếtphương tiện của bị tổn thươngtruyền thống là dụng cụ qua đó tôi bị tổn thương. Tôi không muốn dụng cụ đó và, vì vậy, tôi không bị tổn thương. Tôi bắt đầu bằng sự hồn nhiên hoàn toàn. Sự hồn nhiên có nghĩa một cái trí không thể bị tổn thương.

 Lúc này, tôi nói với chính mình, tại sao họ đã không thấy sự kiện đơn giản này, không có vị trí cố định. Tại sao? Tại sao họ đã chất đống tất cả điều này vào cái trí con người để cho tôi phải vật lộn qua tất cả điều này, để loại bỏ tất cả điều này?

 Nó rất thú vị, thưa bạn. Tại sao trải qua tất cả qui trình này nếu tôi phải loại bỏ nó? Tại sao bạn đã không bảo cho tôi đừng so sánh; sự thật không là một vị trí cố định? Liệu tôi nở hoa trong tốt lành qua sự so sánh? Liệu sự khiêm tốn có thể kiếm được qua thời gian, luyện tập? Chắc chắn không. Và vẫn vậy bạn đã quả quyết vào sự luyện tập, tại sao? Khi bạn quả quyết vào sự luyện tập, bạn nghĩ rằng bạn sẽ đến một vị trí cố định. Vì vậy, bạn đã tự lừa gạt chính bạn và bạn đang lừa gạt tôi.

 Bạn không nói với tôi: bạn không biết gì cả và tôi không biết gì cả, chúng ta hãy tìm ra liệu tất cả những sự việc gì mà con người đã áp đặt vào con người khác là đúng thực hay giả dối. Họ đã nói khai sáng là cái gì đó phải đạt được qua thời gian, qua kỷ luật, qua đạo sư. Chúng ta hãy tìm ra, hãy tìm ra nó.

 Tại sao những con người đã áp đặt vào những con người điều gì đó mà không là sự thật? Những con người đã tự-hành hạ chính họ, tự-trừng phạt chính họ để kiếm được sự khai sáng như thể sự khai sáng là một vị trí cố định. Và họ kết thúc bằng sự tối tăm. Tôi nghĩ đó là lý do tại sao, thưa bạn, con người tạm gọi là sai lầm còn gần gũi sự thật nhiều hơn con người luyện tập để kiếm được sự thật.

 Một người luyện tập sự thật trở thành không trong sáng, không minh bạch. 

 

Đối thoại 22

TỰ DO VÀ NGỤC TÙ

Rishi Valley, ngày 24 tháng 1 năm 1971

K

rishnamurti: Tôi không biết liệu sáng nay chúng ta có thể bàn luận, sự nhận biết có nghĩa gì. Ngoại trừ điều gì những người truyền thống và những người chuyên nghiệp và những người phê bình đã giải thích, sự nhận biết có nghĩa gì? Nhận biết là gì? Liệu nó chỉ là một qui trình thuộc trí năng hay nó là sự nhận biết bằng mắt hay nó là một kết hợp của cả hai? Nó là một trạng thái thuộc thần kinh cơ thể hay nó là cái gì đó hoàn toàn khác hẳn?

 Cái trí thâu nhận nhiều hơn là hai mắt thâu nhận. Vì vậy khi chúng ta nói về sự nhận biết, chúng ta có ý gì qua từ ngữ đó? Liệu nó là một nhận biết thuộc trí năng, một kết luận bằng từ ngữ, một hiểu rõ bằng từ ngữ? Liệu mắt thấy trong một kích thước dài hay thẳng?

Người hỏi B: Ở đây anh có ý mắt như một cơ quan-giác quan?

Krishnamurti: Vâng.

SW: Sự nhận biết của mắt, sự nhận biết thuộc giác quan, thuộc thị giác không như nhau hay sao? Chúng ta đến căn phòng này, tôi thấy sự thiết kế của tấm thảm. Chẳng mấy chốc tôi đang thấy và không đang thấy. Mắt vật chất cũng không thấy tất cả trong một trạng thái đồng nhất. Phải có một nhân tố nào đó khác hơn sự tiếp xúc của sự vật và những giác quan trong sự nhận biết được ‘Tôi thấy’. Sự nhận biết đầu tiên của không-chú ý đến với tôi theo cách đó.

Krishnamurti: Tôi vẫn chưa đến mấu chốt đó. Tôi đang cố gắng hiểu rõ, từ ngữ sự nhận biết đó chuyển tải điều gì. Tôi không đang nói về chú ý và không chú ý. Tất cả mọi điều tôi biết là rằng tôi thấy. Có sự nhận biết bằng thị giác. Có sự nhận biết bằng giác quan. Tôi thấy bạn đang ngồi ở đó. Vì vậy, có hình ảnh đó mà sự nhận biết thuộc giác quan và khả năng thuộc trí năng của sự suy nghĩ bám chặt. Đó là điều gì thông thường chúng ta gọi là sự nhận biết, đúng chứ?

A: Nghĩa lý của từ ngữ ‘sự nhận biết’ là gì?

Krishnamurti: Nhận biết: không-chú ý hay chú ý chen vào việc này ở đâu?

A: Tôi thấy một vật. Sau đó có một hình ảnh của vật đó. Sau đó có ký ức của hình ảnh đó. Thế là tôi thấy cái gì khác và lại nữa toàn qui trình bắt đầu.

Krishnamurti: Tất cả những ấn tượng thuộc giác quan, những ấn tượng được ghi lại, tầng ý thức bên ngoài và tầng ý thức bên trong, vô số những hình ảnh, những kết luận, những thành kiến, tất cả điều đó được bao hàm trong sự nhận biết.

 Hãy quan sát, có sự nhận biết bằng giác quan và những hình ảnh khác nhau mà sự nhận biết, sự liên tưởng, những thành kiến, đã dựng lên. Và tôi thấy bạn và tôi có một chuỗi những hình ảnh khác, và vì vậy hàng ngàn và hàng ngàn hình ảnh được ghi lại, được thâu băng và được giữ lại trong những tế bào não. Và khi tôi gặp bạn tôi bật lên sự chú ý và những hình ảnh trỗi dậy. Đây là điều gì chúng ta gọi là sự nhận biết, đúng chứ? Đây là bộ máy mà vận hành trong từ ngữ ‘sự nhận biết’, đúng chứ? Đây là qui trình vận hành thông thường của sự nhận biết. Tôi muốn thấy. Đó là tất cả mọi điều tôi biết. Nơi nào sự rắc rối bắt đầu? Lúc này, có gì sai lầm với nó?

A: Nhân tố của nhạy cảmvô số những mức độ đang thay đổi của nhạy cảm, chúng không là yếu tố năng động trong sự nhận biết hay sao? Sự nhận biết của tôi về khu nhà tồi tàn khác biệt với sự nhận biết của anh. Liệu anh có thể tách rời sự nhận biết khỏi những mức độ của sự nhạy cảm? Sự nhận biết không là giống hệt đối với anh và tôi.

Krishnamurti: Khi tôi có tất cả những hình ảnh được tích lũy này, có ý thức hay không ý thức, cái trí của tôi chất đầy chúng. Nơi chỗ nào cho tánh nhạy cảm?

A: Sự nhận biết không là một hành động thụ động của ký ức. Luôn luôn có cái gì đó mới mẻ hiện diện ở đó cùng mỗi nhận biết mới mẻ. Cùng mỗi phản ứng mới mẻ, mà tôi gọi là sự nhận biết, nhân tố của mức độ là cố hữu. Tôi không hiểu rõ tại sao và từ nơi nào mức độ đó bắt đầu, bởi vì sự dốt nát là không thể lường được.

B: Thậm chí thấy này giống như một máy ảnh; nó thấy những màn trập của nó, không phải là sự vật.

A: Tôi nhìn qua ý tưởng; vậy là không có sự nhận biết.

Krishnamurti: Cái trí mà bị chất đầy những ý tưởng và thông tin của vật, thấy. Cái trí, bộ não, toàn cấu trúc không bao giờ trống không? Nó đầy nghẹt và qua gánh nặng này nó nhìn. Nó nhìn bạn bằng những liên tưởng của nó, bằng ganh tị, vui thú, đau khổ. Có gì sai lầm với điều đó?

R: Tôi không bao giờ đối diện trực tiếp. Tôi thấy có sự nhận biết thuộc giác quan, rồi thì những hình ảnh, rồi thì ưa thích, không ưa thích; đó cũng là những sự kiện. Chúng là những sự kiện mà tôi không nhận ra.

Krishnamurti: Chúng là những sự kiện, giống hệt như sự kiện rằng bạn đang ngồi đây. Vậy thì điều gì xảy ra? Mỗi lần tôi thấy bạn qua một bức màn. Có gì sai lầm với điều đó? Nó không là một tiến hành tự nhiên?

SW: Trong trạng thái đó tôi không thấy gì cả.

Krishnamurti: Trước hết tôi muốn rõ ràng về điều này. Có hàng ngàn ấn tượng, hàng ngàn nhận biết thuộc giác quan, hàng ngàn kết luậnchúng ta hãy sử dụng từ ngữ ‘những kết luận’ để bao gồm toàn bộ những điều đó. Qua những kết luận này tôi nhìn, và do bởi đang nhìn qua những kết luận này, chúng làm cho dày đặc hay trở nên mờ mờ; chúng không bao giờ biến mất. Mỗi nhận biết thuộc giác quan nối tiếp làm dày đặc cùng sự nhận biết. Đây là qui trình luôn luôn đang xảy ra, suốt sống.

 Vì vậy, tạo tác-hình ảnh và kết luận là thuộc quá khứ. Sự nhận biết là ngay tức khắc. Sự nhận biết thuộc giác quan là ngay tức khắc và sự kết luận trở thành quá khứ. Thế là, tôi đang nhìn ngắm bạn qua hai mắt của quá khứ. Đó là điều gì chúng ta đang làm. Đó là một sự kiện. Có gì sai lầm với nó, thưa bạn? Tại sao tôi không nên nhìn bạn theo cách đó? Điều gì đã bắt đầu bằng sự nhận biết không là sự nhận biết gì cả. Tuy nhiên đừng chỉ trích nó. Đó là điều gì chúng ta luôn luôn đang làm. Tôi muốn được bảo đảm trước khi chúng ta thâm nhập sâu thêm nữa. Hãy theo chầm chậm. Vì vậy, tất cả nhận biết bằng mắt được diễn giải dựa vào những kết luận. Lúc này, điều gì xảy ra? Đó là một sự kiện mà tất cả chúng ta đều biết. Đó là truyền thống, phải không? Đó là trải nghiệm. Trải nghiệm, hiểu biết, truyền thống, tất cả điều đó được chứa đựng trong từ ngữ ‘quá khứ’ và từ ngữ ‘kết luận’; và đó là cấu trúc và bản chất của những tế bào não. Những tế bào não là quá khứ: chúng giữ lại ký ức của quá khứ bởi vì trong đó có sự an toàn – trong những qui trình thuộc sinh học cũng như trong những tích lũy thuộc tâm lý – trong đó có sự an toàn vô cùng.

SW: Làm thế nào có được sự an toàn? Liệu tôi thực sự được an toàn?

Krishnamurti: Đừng vội vàng hỏi nó. Hãy quan sát nó. Ngược lại bạn sẽ không biết danh tánh của bạn, bạn sẽ không biết đi đến Bangalore như thế nào, nhận ra người chồng hay người vợ của bạn. Trong truyền thống đó, hiểu biết, trải nghiệm, những kết luận, không có gì mới mẻ, vì vậy không có gì gây xáo trộn, vì vậycảm thấy của hoàn toàn an toàn. Điều đó tuyệt đối đúng.

SW: Không có gì gây xáo trộn.

Krishnamurti: Bất kỳ cái gì mới mẻ đều gây xáo trộn và bởi vì những tế bào não cần trật tự, chúng tìm được trật tự trong quá khứ.

A: Nhưng quay lại câu hỏi của anh, có gì sai lầm với điều đó?

Krishnamurti: Không có gì sai lầm trong điều đó. Tôi đang thâm nhập vào bản chất của sự nhận biết bằng giác quan, bằng thị lực, vào những vận hành của bộ não, hệ thống máy móc của sự suy nghĩ, và cái trí vận hành như thế nào; có sự an toàn trong sự nhận biết thuộc giác quan, hình ảnh, kết luận, quá khứ. Tất cả điều đó là truyền thống. Trong truyền thống có sự an toàn: trong quá khứ có sự an toàn hoàn toàn.

SW: Sự an toàn hàm ý đấu tranh.

Krishnamurti: Sự an toàn hàm ý ý thức của mong muốn không bị xáo trộn. Tôi không biết liệu bạn đã nhận ra nó: bộ não cần trật tự. Nó có lẽ thiết lập trật tự trong vô trật tự mà là loạn thần kinh. Nó cần trật tựvì vậy nó sẽ tìm trật tự trong vô trật tựtrở thành loạn thần kinh. Thấy điều này?

 Bộ não đòi hỏi trật tự bởi vì trong trật tự có sự an toàn.

SW: Điều đó hoàn toàn rõ ràng.

Krishnamurti: Trong truyền thốngtrật tự. Trong sự tiếp tụctrật tự. Bộ não đang tìm kiếm trật tự sáng chế sự an toàn, một chỗ trú ẩn nơi nó cảm thấy an toàn. Và K xuất hiện cùng những ý tưởng cách mạnggiải thích cho bạn, đây không là trật tự, và thế là có sự xung đột giữa bạn và anh ta. Bạn thâu hẹp cái mới mẻ vào cái cũ kỹ và ở đó tìm được sự an toàn, sự bảo đảm. Tại sao cái trí làm việc này? Cách mạng Nga và cách mạng Pháp đã đảo lộn toàn cấu trúc được thiết lập sẵn nhưng chẳng mấy chốc bộ não lại sáng chế trật tự từ vô trật tự, và đã có một kết thúc cho cách mạng.

A: Chúng ta đã khám phá điều gì đó – rằng khoảnh khắc tôi thấy cái gì đó mới mẻ mà tạo tác một xáo trộn, sự nhận biết là dụng cụ mà qua nó tôi chuyển cái mới mẻ thành cái cũ kỹ.

Krishnamurti: Đó là qui trình thuộc sinh học của bộ não. Nó là một cần thiết thuộc sinh học cho bộ não, bởi vì trong đó nó tìm được phương cách hiệu quả nhất để vận hành.

A: Liệu anh sẽ thâm nhập sự không khả năng cố hữu của bộ não để thấy và biến dạng cái mới mẻ? 

Krishnamurti: Hãy chờ đó, thưa bạn. Nếu tôi không thấy rằng chính những tế bào não hiểu rõ sự nguy hiểm của quá khứ, sự nguy hiểm của tìm kiếm sự an toàn trong quá khứ, những tế bào não sẽ không thấy bất kỳ cái gì đó mới mẻ. Nếu chúng thấy cái gì đó mới mẻ chúng sẽ diễn giảidựa vào cái cũ kỹ. Vì vậy, chính những tế bào não phải thấy sự nguy hiểm vô cùng của điều gì chúng nghĩ là an toàn trong quá khứ.

A: Mà có nghĩa một thay đổi toàn bộ.

Krishnamurti: Tôi không biết một việc nào cả. Tôi chỉ thấy sự nhận biết thuộc giác quan, những hình ảnh, những kết luận, sự an toàn trong những kết luận. Nó có lẽ là một kết luận mới mẻ, một kết luậntrật tự, nhưng có sự an toàn ở đó; tuy nhiên nó là loạn thần kinh, trong loạn thần kinh đó có sự an toàn.

 Hãy thấy vẻ đẹp của nó. Đây là sự thật và đó là lý do tại sao nó là vẻ đẹp. Làm thế nào bộ não đang khăng khăng đòi hỏi sự an toàn, làm thế nào bộ não đó sẽ thấy rằng trong quá khứ không có sự an toàn, nhưng luôn luôn trong cái mới mẻ?

 Những tế bào não đang tìm kiếm sự an toàn, cả trong vô trật tự lẫn trong trật tự. Nếu bạn cống hiến một hệ thống, một trật tự theo phương pháp, bộ não chấp nhận nó. Đó là toàn qui trình thuộc sinh học. Đó là toàn qui trình thuộc truyền thống – sự an toàn trong quá khứ, không bao giờ trong tương lai, không bao giờ trong hiện tại, nhưng sự an toàn tuyệt đối trong quá khứ. Tuyệt đối.

 Và đó là sự hiểu biết: hiểu biết thuộc sinh học, hiểu biết thuộc công nghệ và hiểu biết đã được thâu lượm qua trải nghiệm. Trong sự hiểu biết có sự an toànhiểu biếtquá khứ. Vì vậy câu hỏi kế tiếp là gì?

SW: Có một tiếp tục được thay đổi trong qui trình này. Điều này tạo ra một cảm thấy của tiến bộ.

Krishnamurti: Khoảnh khắc bạn có hiểu biết nó có thể được tiếp tục, được thay đổi, nhưng nó vẫn còn ở trong lãnh vực của hiểu biết; toàn sự việc ở đó. Có gì sai lầm với điều này?

SW: Tất cả mọi điều anh giải thíchsự kiện. Tuy nhiên, có một nhân tố khác. Đây không là toàn sự việc: Có cái gì đó tại cơ bản đang mong muốn trong điều này.

Krishnamurti: Cái gì đang mong muốn trong điều này? Hãy theo sát từng bước một. Đây là cấu trúc. Cái gì đó mà hoàn toàn không đúng là gì? Hãy tìm ra. Tôi sẽ chỉ nó cho bạn.

SW: Không có vĩnh cửu.

Krishnamurti: Bạn đang nói gì? Hiểu biết là sự việc vĩnh cửu nhất. Tôi thấy hiểu biếtcần thiết, và hiểu biếtquá khứ và sự suy nghĩ là phản hồi của quá khứ và vì thế cái trí luôn luôn đang sống trong quá khứ. Vì vậy cái trí luôn luôn là một tù nhân. (Ngừng)

 Một tù nhân nói về cái gì? Tự do? Tại sao bạn lại không thấy nó? Ở trong ngục tù anh ấy nói về tự do, giải thoát, niết bàn. Anh ấy biết ngục tù của anh ấy không là tự do, nhưng anh ấy muốn tự do, bởi vì trong tự dohân hoan, có vẻ đẹp, có cái gì đó đang xảy ra. Sống hiện nay của anh ấy là một tiếp tục thuộc máy móc, lặp lại. Vì vậy, anh ấy phải sáng chế một lý tưởng, anh ấy phải sáng chế một giải thoát, một thiên đàng. Cũng có sự an toàn trong tương lai. Đúng chứ? Vì vậy, anh ấy sáng chế thượng đế, anh ấy theo đuổi thượng đế, sự thật, sự khai sáng, nhưng bởi vì anh ấy sáng chế, anh ấy luôn luôn bị trói buộc vào quá khứ. Sự trói buộc này là cần thiết – thuộc sinh học nó là cần thiết. Liệu bộ não có thể thấy rằng hiểu biếtcần thiết và liệu bộ não có thể thấy sự nguy hiểm của hiểu biết mà tạo ra sự phân chia? Hiểu biết mang lại sự phân chia? Nó có thể hay không, thưa bạn? Liệu hiểu biết là nhân tố phân chia?

SW: Vâng, dĩ nhiên.

Krishnamurti: Đừng đồng ý. ‘Thấy’. Liệu những tế bào não có thể tìm kiếm sự an toàn trong hiểu biết, và biết rằng trong hiểu biết có sự nguy hiểm của phân chia?

A: Ở đây bởi vì biết rằng hiểu biết là cần thiết…

Krishnamurti: Và cũng hiểu biết là nguy hiểm bởi vì nó phân chia.

SW: Thấy cả hai tại cùng thời điểm là khó khăn.

Krishnamurti: ‘Thấy’ nó tại cùng thời điểm. Ngược lại bạn sẽ không ‘thấy’ nó.

A: Hiểu biết phân chia cái gì?

Krishnamurti: Trong chính nó hiểu biếtphân chia. Cái đã được biết và cái không biết được. Ngày hôm qua, ngày hôm nay và ngày mai. Ngày hôm qua, mà là quá khứ, ngày hôm nay được thay đổi từ ngày hôm qua và ngày mai cũng được thay đổi. Trong đó có sự phân chia. Hiểu biết là ‘Tôi biết bạn’; trong đó là hình ảnh, kết luận. Nhưng bạn, trong lúc đó, đã thay đổi. Hình ảnh về bạn của tôi phân chia chúng ta: Hiểu biết là sự an toàn; và liệu những tế bào não đang tìm kiếm sự an toàn trong hiểu biết có thể biết rằng hiểu biết tại một mức độ nào đó là cần thiết, và tại mức độ khác là phân chiavì vậy nguy hiểm? Nhân tố của phân chia là việc dựng lên hình ảnh. Vì vậy liệu những tế bào não có thể thấy rằng hiểu biếtcần thiết để được an toàn phần thân thể? Và liệu những tế bào não có thể thấy rằng hiểu biết được đặt nền tảng trên hình ảnh được rút ra từ sự kết luận là phân chia? Vậy thì điều gì kế tiếp?

SW: Có hai loại của tạo tác-hình ảnh. Trong hiểu biết thuộc công nghệ cũng có một ghi lại, và đó cũng là một hình thức của tạo tác-hình ảnh.

A: Tôi nghĩ chúng ta đang sử dụng từ ngữ ‘tạo tác-hình ảnh’ nơi có nội dung cảm xúc nào đó. Trong cái khác nó không là như thế. Như một tẩu thoát khỏi điều này, sự chiếu rọi về tự do hiện diện.

Krishnamurti: Nó biết trong điều này không có tự dovì vậy nó phải sáng chế một tự do bên ngoài ngục tù.

 Khi bạn thấy toàn cấu trúc của hiểu biết, vậy thì tất cả đều được hiểu rõ.

A: Có một nghi vấn mà tôi muốn đặt ra: liệu cái trí có một khả năng của diễn đạt bằng từ ngữ cái gì đó mà nó không trải nghiệm, nhưng muốn trải nghiệm?

Krishnamurti: Chúng ta vẫn chưa chấm dứt, thưa bạn. Sự hiểu biết thuộc tâm lý, thuộc công nghê, thuộc sinh học được bao hàm trong từ ngữ ‘hiểu biết’. Tôi thấy, cái trí thấy, hiểu biếtphân chia và không hợp nhất.

 Trong điều này là ngục tù của thời gian. Nhưng, những tế bào não cũng biết rằng trong điều này không có tự do, và chúng muốn tự do. Trong tự do có lẽ là siêu-an toàn. Và đó là lý do tại sao từ những thời gian không thể nhớ được con người đã nói về tự do. Nhưng bởi vì tự do là không ở bên trong ngục tù, con người đã luôn luôn suy nghĩ về tự do ở bên ngoài. Và chúng ta đang nói tự do ở đây, không phải bên ngoài, đúng chứ?

A: Sự ham muốn cho tự do, nó là một đặc điểm thuộc sinh học? Sự ham muốn cho siêu-an toàn, liệu nó cũng không thuộc sinh học hay sao?

Krishnamurti: Vì vậy, liệu có tự do trong tất cả mọi sự việc mà suy nghĩ đã xây dựng kể cả suy nghĩ về tự do? Hãy quan sát nó. Trong cái này nó không thể tìm được tự do. Thế là, nó nói bởi vì suy nghĩ đã xây dựng tự do này bên trong ngục tù, vì vậy tự do phải ở bên ngoài.

SW: Nói cách khác, liệu có tự do trong hiểu biết?

Krishnamurti: Liệu có tự do trong quá khứ? Hiểu biếtquá khứ. Hiểu biếtsự tích lũy của một triệu năm trải nghiệm. Trải nghiệm trao tặng tự do? Chắc chắn không. Vì vậy liệu có một sự việc như tự do?

SW: Tôi không biết. Tôi thấy tự do không ở bên ngoài. Nó là một chiếu rọi. Và vẫn vậy không có tự do bên trong.

Krishnamurti: Tôi không biết. Tôi luôn luôn đã nghĩ về tự do ở bên ngoài. Tất cả những quyển sách tôn giáo, những luyện tập, đã nghĩ về nó ở đằng đó. Có lẽ có tự do tuyệt đối ở đây.

 Tôi đã nắm được nó: Tôi biết, bộ não biết, suy nghĩ nhận biết rằng nó đã tạo ra ngục tù này. Tất cả mọi điều mà suy nghĩ biết là đòi hỏi an toàn đó, nó đã tạo ra ngục tù. Và nó phải có an toàn, ngược lại nó không thể vận hành. Vì vậy suy nghĩ thâm nhập, tự do ở đâu? Nó tìm kiếm tự do ở nơi nào đó mà nó có thể nhận biết được, nơi nó không bị chiếu rọi, không bị hình thành, không bị sáng chế, nơi nó không là sự chiếu rọi của quá khứ mà vẫn còn là hiểu biết. Tự do phải là nơi nào đó.

A: Liệu nó là một hành động của sự nhận biết?

Krishnamurti: Đây là một hành động của sự nhận biết. Bằng mắt tôi nhận biết bạn. Sự nhận biết bằng mắt đã tạo ra tất cả điều này. Chính hiểu biết này đã tạo ra tất cả điều này. Hiểu biết và không-hiểu biết vẫn còn là những chiếu rọi của sự suy nghĩ.

R: Không-hiểu biết là gì?

A: Chúng ta nói tất cả hiểu biết, quá khứhiện tạichúng ta đang suy nghĩ về cái không biết được như tự do.

Krishnamurti: Thế là, cái không biết được là cái đã được biết. Lúc này nó rất đơn giản. Đây là cấu trúc của những tế bào não với những kỷ niệm của chúng mà chịu trách nhiệm cho sự suy nghĩ. Đây là cấu trúc của sự suy nghĩ. Sự suy nghĩ nói hiểu biếtcần thiết. Sự suy nghĩ nói, bởi vì bạn đã thâm nhập nó, cũng không có tự do. Vì vậy tự do là gì? Liệu có một sự việc như thế?

A: Chúng ta chỉ thấy rằng bất kỳ điều gì sự suy nghĩ tạo ra đều không tự do.

Krishnamurti: Vì vậy, nó nói cái gì? Liệu có an toàn trong sự suy nghĩ? Sự suy nghĩ đã tạo ra tất cả điều này? Liệu có an toàn trong chính suy nghĩ?

SW: Chính suy nghĩ đã làm tất cả điều này.

Krishnamurti: Vì vậy, liệu có an toàn? Tôi đã thừa nhận an toàn. Tôi đã nói rằng tôi phải có hiểu biết, nhưng liệu đó là an toàn? Tôi thấy những chiến tranh, những phân chia, những cái của bạn và những cái của tôi, chúng tôichúng nó, gia đình của tôi, gia đình của bạn – liệu có an toàn trong tất cả điều này?

 Hãy thấy điều gì tôi đã tìm được? Trong hiểu biếtan toàn, nhưng không trong cái này mà là kết quả của hiểu biết. Vì vậy sự suy nghĩ tự nói với chính nó, liệu có an toàn trong ngay cấu trúc của chính suy nghĩ? Đúng chứ?

 Liệu có sự an toàn trong quá khứ? Liệu có an toàn trong truyền thống? Liệu có an toàn trong hiểu biết? Những tế bào não đã tìm kiếm an toàn trong đó, nhưng liệu có an toàn? Những tế bào não phải tự thấy cho chính chúng rằng không có an toàn ở đó. Thế là, điều gì xảy ra? (Ngừng) Tôi thấy không có an toàn ở đó. Nó là một khám phá lạ thường cho tôi. Vì vậy sự suy nghĩ nói, điều gì kế tiếp? Tôi phải tự giết chết chính tôi, tôi phải tự hủy diệt chính tôi, bởi vì tôi là sự nguy hiểm khôn lường nhất.

 Và lúc này, ai là ‘cái tôi’ mà sẽ tự hủy diệt chính nó? Vì vậy, lại nữa sự suy nghĩ nói, ‘Tôi không được phân chia’.

SW: Giết đi kẻ giết người.

Krishnamurti: Ngục tù và tù nhân, kẻ giết người và người bị giết.

 Vì vậy, liệu có một kết thúc của ‘chính tôi’ mà không có sự phân chia. Sự phân chia hàm ý mâu thuẫn. Liệu có một kết thúc của ‘chính tôi’ mà không có sự nỗ lực? Và trong đó là chất lượng của nhạy cảm. Để trải qua tất cả điều này và để đến được mấu chốt đòi hỏi sự tinh tế cực kỳ, mà là nhạy cảm. Vì vậy, liệu sự suy nghĩ có thể tự kết thúc?

 Tất cả điều này đã cần đến sự chú ý vô cùng, sự tỉnh táo vô cùng; chuyển động từng bước một, không bao giờ bỏ lỡ một sự việc, nó có kỷ luật riêng của nó, trật tự riêng của nó. Lúc này bộ não hoàn toàntrật tự, bởi vì nó đã theo sát từng bước một, đang thấy những thái độ chính đáng riêng của nó, đang thâm nhập những sự việc mà không có an toàn, đang thấy rằng nó đã tìm kiếm an toàn trong phân chia. Lúc này nó thấy rằng trong phân chia không có an toàn, thế là, mỗi bước là một bước trong trật tựtrật tự đó là an toàn riêng của nó.

 Vì vậy, trật tự là sự nhận biết của những sự vật như chúng là. Sự nhận biết của ‘bạn là gì’, không phải kết luận của tôi về bạn là gì.

 Tôi nói sự nhận biết là đang thấy những sự vật-sự việc như chúng là và tôi không thể thấy những sự vật-sự việc như chúng là nếu tôi có một kết luận. Vì vậy, trong kết luận có vô trật tự. Suy nghĩ đã tìm kiếm an toàn trong kết luận mà đã gieo rắctrật tự. Thế là, ngay tức khắc nó phủ nhận kết luận, bởi vì, nó muốn an toàn. Thế là, sự suy nghĩ vận hành chỉ trong hiểu biết nơi nó là cần thiết, nhưng không nơi nào khác nữa, bởi vì mọi nơi khác sự vận hành của sự suy nghĩ là tạo tác những kết luận, những hình ảnh. Thế là, sự suy nghĩ kết thúc.

 

Đối thoại 23

ỔN ĐỊNH VÀ HIỂU BIẾT

Rishi Valley, ngày 28 tháng 1 năm 1971

N

gười hỏi SW: Tôi nhận biết một cái cây. Sau đó một ý tưởng nảy ra từ ký ức mà nói đây là một cây xoài. Ý tưởng này chen vào cách tôi nhìn cái cây và vì thế tôi không thể thấy sự kiện của cái cây. Bức màn này của những ý tưởng can thiệp vào hiện tại và không có sự nhận biết thực sự.

Krishnamurti: Bạn đang hỏi, thưa bạn, sự liên hệ là gì? Sự liên hệ giữa người quan sát và vật được quan sát là gì? Có liên quan, có tiếp xúc là gì? Sự liên hệ có nghĩa có liên quan: sự liên hệ giữa hai người; sự liên hệ giữa ý tưởng, lý tưởng và người hình thành, người thực hiện của lý tưởng; sự liên hệ của một người với nhiều người; sự liên hệ giữa một suy nghĩ và một suy nghĩ khác và với khoảng ngừng giữa những suy nghĩ; sự liên hệ giữa hiện tại và tương lai như chết; sự liên hệ giữa thế giới và chính tôi; tất cả điều đó đều được bao hàm trong sự liên hệ, đúng chứ? Tôi có lẽ từ bỏ thế giới, tôi có lẽ sống trong một hang động nhưng tôi vẫn còn liên quan đến toàn nền quá khứ của tôi và nền quá khứ là ‘cái tôi’. Tôi nghĩ sự liên hệ hàm ý tất cả điều đó. (Ngừng)

A: Chúng ta luôn luôn nghĩ về sự liên hệ trong sự tách rời, không phải như một bộ phận của tổng thể. Sự liên hệ luôn luôn là với cái gì đó.

Krishnamurti: Liệu có thể có một liên hệ nếu có một trung tâm và một người quan sát mà bạn liên quan đến? Khi trung tâm cảm thấy nó có liên quan với cái gì đó, đó là sự liên hệ hay sao?

A: Nó được vạch rõ rằng chỉ do bởi tôi cảm thấyliên quan với cái gì đó mà ‘cái tôi’ như trung tâm được củng cố. Trung tâm đảm trách một đặc tính cấu kết chỉ qua những mảnh vỡ của nó.

Krishnamurti: Chúng ta bàn luận điều này như thế nào? Chúng ta hãy thấy. Chúng ta bắt đầu vấn đề rộng lớn này từ đâu?

A: Liệu anh sẽ bắt đầu bằng sự tin tưởng, bởi vì sự tin tưởng là nền tảng của tất cả sự liên hệ?

Krishnamurti: Sự liên hệý nghĩa gì đối với bạn?

A: Trong hiệp thông.

Krishnamurti: Sự liên hệý nghĩa gì đối với bạn? Khi bạn nhìn tôi, cô ấy, bạn liên quan với tôi, với cô ấy trong phương cách nào? Liệu bạn có liên quan?

A: Tôi nghĩ có.

Krishnamurti: Chúng ta hãy thâm nhập nó. Tôi nhìn bạn, bạn nhìn tôi. Sự liên hệ của chúng ta là gì? Liệu có sự liên hệ ngoại trừ một liên hệ bằng từ ngữ?

R: Có một cảm thấy của liên hệ khi có một chuyển động hướng về cái gì đó.

Krishnamurti: Nếu cả hai chúng ta đang chuyển động hướng về một lý tưởng, đang cùng nhau đến một mục đích, đó là sự liên hệ hay sao? Liệu có sự liên hệ khi mỗi người đang cô lập?

SW: Câu hỏi đầu tiên anh đã đặt ra là, liệu có thể có sự liên hệ nếu có một trung tâm?

Krishnamurti: Nếu tôi đã dựng lên một bức tường quanh chính tôi, có ý thức hay không ý thức, một bức tường của kháng cự, của tự-bảo vệ với mục đích được an toàn, với mục đích không bị tổn thương, được bảo đảm, liệu có bất kỳ sự liên hệ gì? Hãy quan sát điều này. Tôi sợ hãi, bởi vì tôi đã bị tổn thương phần thân thể cũng như phần tâm lýtoàn thân tâm của tôi bị tổn thương và tôi không muốn bị tổn thương thêm nữa. Tôi dựng lên một bức tường quanh chính tôi, của kháng cự, của phòng vệ, của ‘tôi biết, bạn không biết’, để cảm thấy hoàn toàn được an toàn không bị tổn thương thêm nữa. Trong đó sự liên hệ của tôi với bạn là gì? Liệu có bất kỳ liên hệ nào?

A: Anh có ý gì qua từ ngữ sự liên hệ trong sống bình thường của chúng tôi?

Krishnamurti: Tại sao bạn hỏi tôi? Hãy quan sát về chính bạn. Trong sống hàng ngày bình thường của bạn, điều gì xảy ra? Có đi đến văn phòng, bị dọa nạt, bị sỉ nhục bởi người nào đó ở cấp cao hơn. Đó là sự liên hệ của bạn. Với lòng kiêu hãnh bị tổn thương của bạn, bạn về nhà và người vợ của bạn nói bạn là cái này, bạn là cái kia, và bạn rút sâu thêm nữa và bạn ngủ cùng cô ấy – liệu bạn có bất kỳ liên hệ nào?

A: Điều đó có nghĩa khi trung tâm hiện diện ở đó, không có liên hệ gì cả.

R: Nhưng có ý muốn tốt lành thông thường.

Krishnamurti: Nhưng liệu có ý muốn tốt lành nếu tôi có bức tường kháng cự này, sự khép kín này mà tôi sống trong nó? Ý muốn tốt lành của tôi đối với bạn là gì? Tôi lịch sự. Tôi giữ một khoảng cách. Tôi luôn luôn ở bên trong bức tường.

SW: Thậm chí trong sống của một người bình thường, có những liên hệ nào đó mà luôn luôn không từ phía sau bức tường.

A: Anh nói rằng không có liên hệ. Sự kiện là tôi có liên hệ trong cách này bởi vì một cảm thấy của cam kết. Có sự cam kết đến một người khác. Tôi không hành động trong tư lợi, nhưng chỉ trong sự quan tâm đến người khác.

Krishnamurti: Bạn nói tôi đang hành động trong sự quan tâm đến người khác; đó là như thế hay sao? Tôi theo sau người lãnh đạohy vọng cách mạng xã hội, phía bên trong và phía bên ngoài, và tôi theo sau anh ấy và vâng lời. Tôi cam kết chính mình đến một nguồn của hành động, mà cả người lãnh đạo lẫn tôi đã đồng ýcần thiết. Liệu có một liên hệ giữa tôi và người lãnh đạo mà đang làm việc cho cùng một mục đích? Sự liên hệ có nghĩa gì: tiếp xúc, gần gũi phỏng chừng?

A: Mấu chốt của sự liên hệ này là sự lợi ích.

Krishnamurti: Sự liên hệ của chúng ta được đặt nền tảng trên một liên quan vị lợi.

R: Tôi thấy nếu anh áp dụng sự kiểm tra này, không có sự liên hệ.

Krishnamurti: Bạn không đang trả lời chủ đề sâu hơn, đó là, chừng nào còn có người quan sát đang cam kết chính anh ấy đến một nguồn của hành động, liệu có một liên hệ giữa bạn và tôi?

A: Lúc đó, sự liên hệ chỉ là một ý tưởng?

Krishnamurti: Một ý tưởng, một công thức, một khuôn mẫu, một mục đích, một nguyên tắc, một không tưởng mà cả hai chúng ta đều đồng ý, nhưng liệu có một liên hệ?

A: Không có sự liên hệ giữa hai người hay sao?

Krishnamurti: Đó thực sự là một vấn đề rộng lớn. Như tôi đã nói, sự liên hệ giữa một suy nghĩ và một suy nghĩ khác, một hành động và một hành động khác là gì? Hay liệu hành động là một chuyển động liên tục, và vì vậy trong hành động không có mầm mống liên lạc và, vì vậy, một hành động không liên quan đến một hành động khác? Hãy quan sát, thưa bạn, liệu tôi có liên hệ khi tôi nhìn cái cây đó? Sự liên hệ là một khoảng cách giữa tôi như người quan sát và cái cây. Khoảng cách có lẽ là 5 feet 2 inches hay 100 yards, nhưng nơi nào có khoảng cách giữa người quan sát và vật được quan sát, liệu có bất kỳ khả năng nào của sự liên hệ? Tôi lập gia đình và tôi đã dựng lên một hình ảnh về người vợ của tôi và cô ấy đã dựng lên một hình ảnh về tôi. Hình ảnh là nhân tố của khoảng cách. Liệu có bất kỳ liên hệ nào với người vợ của tôi ngoại trừ phần thân thể? Tất cả chúng ta đồng-hợp tác để làm cái gì đó. Để làm cái gì đó mang chúng ta lại cùng nhau nhưng tôi có những lo âu riêng của tôi, cô ấy có những phiền muộn riêng của cô ấy – chúng ta đang cùng nhau làm việc trong đó nhưng liệu chúng taliên hệ, mặc dù chúng ta đang cùng nhau làm việc cho một ý tưởng?

A: Thưa anh, vấn đề của cùng nhau làm việc này đã được hiểu rõ nhưng không phải vấn đề còn lại.

Krishnamurti: Chờ một chút. Muốn chế tạo một hỏa tiễn, tôi tin tưởng, phải mất ba trăm ngàn người, thuộc công nghệ mỗi người đang làm việc để tạo ra một hệ thống máy móc hoàn hảo. Họ chế tạo một hỏa tiễn hoàn hảo và mỗi người gạt qua một bên những cá tính của anh ấy và có cái gì được gọi là đồng-hợp tác. Đó là đồng-hợp tác hay sao? Bạn và tôi làm việc với mục đích xây dựng một ngôi nhà. Cả hai chúng ta đều có một động cơ chung, nhưng bạn và tôi là những con người tách rời. Đó là đồng-hợp tác à? Khi tôi quan sát một cái cây, có một khoảng cách giữa tôi và cái cây và tôi không đang liên hệ với cái cây. Khoảng cách đó được tạo tác, không phải bằng không gian vật chất, nhưng khoảng cách được tạo tác bởi hiểu biết.

 Vì vậy, sự liên hệ là gì, đồng-hợp tác là gì, nhân tố của phân chia là gì?

SW: Những hình ảnh trong một hình thức này hay một hình thức khác phân chia.

Krishnamurti: Hãy theo chầm chậm. Có cái cây đó. Tôi quan sát nó. Khoảng cách vật chất giữa tôi và cái cây đó có lẽ là một vài yard, nhưng khoảng cách thực sự giữa tôi và cái cây đó là vô hạn. Mặc dù tôi quan sát nó, hai mắt, cái trí, quả tim của tôi, mọi thứ rất rất xa xôi. Khoảng cách đó không thể tính toán được.

 Trong cùng cách, tôi nhìn người vợ của tôi và tôi rất xa xôi. Trong cùng cách, tôi rất xa xôi trong hành động đồng-hợp tác.

SW: Liệu từ ngữ, hình ảnh, đang can thiệp trong tất cả điều này?

Krishnamurti: Chúng ta sẽ tìm ra. Có từ ngữ, hình ảnh, và mục đích hướng về việc đó mà cả hai đang đồng-hợp tác. Cái gì đang phân chiamục đích. Cái gì đang phân chia bạn và tôi là mục đích.

SW: Nhưng không có mục đích liên quan đến cái cây.

Krishnamurti: Chỉ ở lại đó. Đừng vội vàng quá. Chúng ta nghĩ, cùng nhau làm việc vì một mục đích đã khiến cho chúng ta hiệp thông. Thực ra, mục đích đang tách rời chúng ta.

A: Không. Làm thế nào anh có thể nói rằng mục đích đang phân chia chúng tôi.

Krishnamurti: Tôi không biết. Tôi có lẽ sai lầm. Chúng ta đang thâm nhập. Bạn và tôi có một mục đích; chúng ta cùng nhau làm việc.

SW: Liệu nó là một vấn đề của trở thành?

Krishnamurti: Hãy quan sát nó. Tôi nói, những mục đích phân chia con người. Một mục đích không mang con người lại cùng nhau. Mục đích của bạn và mục đích của tôi là tách rời; chúng đã phân chia chúng ta. Chính mục đích đã phân chia chúng ta, không phải sự đồng-hợp tác, mà không liên quan đến mục đích.

SW: Tôi thấy một việc, nơi nào hai con người đến cùng nhau vì sự hân hoan của cái gì đó, điều đó khác hẳn.

Krishanmurti: Không. Khi hai con người đến cùng nhau từ thương yêu, tình yêu, hân hoan, vậy thì hành động mà không thể tách rời, mà không phân chia, là gì? Tôi thương yêu bạn, bạn thương yêu tôi và hành động từ tình yêu đó là gì? Không phải một mục đích? Hành động giữa hai con người thương yêu nhau là gì?

A: Khi hai con người đến cùng nhau trong tình yêu, nó có lẽ sản sinh một kết quả nhưng họ không đang đến cùng nhau vì kết quả đó. Vì vậy, trong bất kỳ đến cùng nhau nào như thế, không có phân chia. Trái lại nếu hai con người đến cùng nhau bởi một mục đích, đó là một nhân tố gây phân chia.

Krishnamurti: Chúng ta đã khám phá cái gì đó. Làm ơn hãy thâm nhập nó. Tôi thấy rằng khi con người đến cùng nhau bằng tình yêu, khi không có mục đích, không có mục tiêu, không có không tưởngvậy thì không có phân chia. Vậy thì tất cả những chức vụ biến mất và chỉ có chức năngvậy thì tôi sẽ quét dọn ngôi vườn bởi vì nó là một phần thuộc những cần thiết của nơi đó.

R: Tình yêu của nơi đó…

Krishnamurti: Không, tình yêu. Không phải tình yêu của nơi đó. Bạn thấy điều gì chúng ta đang bỏ lỡ. Những mục đích phân chia con người; một mục đích là một công thức, một mục đích là một lý tưởng.

 Tôi muốn thấy điều gì được bao hàm. Tôi thấy điều gì được bao hàm. Tôi thấy chừng nào tôi còn có một mục đích, một kết thúc, một nguyên tắc, một không tưởng, tôi thấy chính mục đích đó, chính nguyên tắc đó phân chia con người. Vì vậy, nó chấm dứt. Vì vậy, tôi tự hỏi mình làm thế nào tôi sẽ sống, sẽ làm việc cùng bạn mà không có một mục đích?

 Tôi thấy rằng sự liên hệ có nghĩa trong hiệp thông để cho không có khoảng cách giữa hai. Đúng chứ? Và tôi thấy trong sự liên hệ với cái cây và tôi, bông hoa và tôi, người vợ của tôi và tôi, có một khoảng cách vật chất, và có một khoảng cách tâm lý vô hạn. Vì vậy, tôi thấy tôi không có liên hệ gì cả.

 Vì vậy tôi sẽ làm gì đây? Vì vậy tôi nói hãy đồng hoá cùng cái cây. Hãy cam kết cùng gia đình; dâng hiến bạn; xóa sạch cái tôi trong mục đích và làm việc cùng nhau. Tất cả những người trí năng nói mục đích còn quan trọng hơn bạn, tổng thể còn to tát hơn bạn, vì vậy hãy dâng hiến, hãy hoàn toàn quan tâm đến người vợ của bạn, đến cái cây, đến thế giới.

 Tôi đang làm gì? Tôi yêu thiên nhiên. Tôi cam kết chính mình đến thế giới của thiên nhiên, đến gia đình và đến một ý tưởng rằng tất cả chúng ta phải cùng nhau làm việc, vì một kết thúc. Điều gì đang xảy ra, điều gì tôi đang làm trong tất cả việc này?

SW: Đang tự cô lập.

Krishnamurti: Không, thưa bạn, hãy quan sát điều gì đang xảy ra?

A: Sự kiện là tôi không có liên hệ. Tôi đấu tranh để thiết lập một liên hệ, kết nối khoảng cách giữa suy nghĩsuy nghĩ. Tôi phải xây dựng cây cầu này giữa suy nghĩsuy nghĩ bởi vì nếu tôi không làm điều này, tôi cảm thấy tuyệt đối bị cô lập. Tôi cảm thấy hụt hẫng.

Krishnamurti: Đó chỉ là một phần của nó. Hãy thâm nhập vào nó thêm một chút nữa. Điều gì đang xảy ra cho cái trí của tôi, khi cái trí của tôi đang đấu tranh để cam kết chính nó đến mọi thứ – đến gia đình, đến thiên nhiên, đến vẻ đẹp, đến cùng nhau làm việc?

SW: Có nhiều xung đột ở đó, thưa anh.

Krishnamurti: Tôi nhận ra như ‘A’ đã vạch ra, tôi không có liên hệ với bất kỳ cái gì? Tôi đã đến được mấu chốt đó. Vậy thì, bởi vì không liên hệ với bất kỳ thứ gì, tôi muốn được liên hệ, vì vậy, tôi cam kết chính tôi, vì vậy, tôi tự thẩm thấu trong hành động và tuy nhiên sự cô lập vẫn tiếp tục. Vì vậy, điều gì đang xảy ra trong cái trí của tôi?

SW: Chết.

R: Có một đấu tranh liên tục.

Krishnamurti: Bạn thấy, bạn đã không chuyển động khỏi mấu chốt đó. Tôi không có liên hệ và sau đó tôi cố gắngliên hệ. Tôi có gắng đồng hóa mình qua hành động. Lúc này, điều gì xảy ra trong cái trí? (Ngừng) Tôi đang chuyển động vào sự cam kết thuộc ngoại vi. Điều gì xảy ra cho cái trí của tôi khi nó luôn luôn chuyển động ở phía bên ngoài?

SW: Cái trí trở nên được củng cố.

A: Tôi đang tự tẩu thoát khỏi chính tôi.

Krishnamurti: Mà có nghĩa gì? Hãy quan sát nó. Thiên nhiên trở thành rất quan trọng, gia đình trở thành rất quan trọng, hành động mà tôi đã hoàn toàn hiến dâng trở thành quan trọng nhất và điều gì đã xảy ra cho tôi? Nó đã hoàn toàn hướng ngoại mọi thứ. Lúc này, điều gì đã xảy ra cho cái trí mà đã hướng ngoại toàn chuyển động của sự liên hệ? Điều gì xảy ra cho cái trí của bạn khi nó bận tâm với cái bên ngoài, với cái ngoại vi?

SW: Nó đã mất đi tất cả nhạy cảm.

Krishnamurti: Hãy quan sát điều gì xảy ra phía bên trong bạn. Trong phản ứng đến phía bên ngoài, bạn rút lui, bạn trở thành một thầy tu. Điều gì xảy ra cho cái trí khi nó rút lui?

SW: Tôi không thể tự nhiên.

Krishnamurti: Bạn sẽ tìm được đáp án. Hãy quan sát trong đó. (Ngừng) Điều gì xảy ra cho cái trí của bạn khi bạn rút lui hay khi bạn cam kết? Điều gì xảy ra khi bạn rút lui vào những kết luận riêng của bạn? Nó là một thế giới khác. Thay vì một thế giới, bạn sáng chế một thế giới khác mà bạn gọi là thế giới phía bên trong.

SW: Cái trí không được tự do.

Krishnamurti: Đó là điều gì đang xảy ra cho cái trí của bạn?

A: Nó luôn luôn cam kết.

Krishnamurti: Cái trí cam kết đến những hiện tượng phía bên ngoài và phản ứng với điều đó là cam kết phía bên trong, sự rút lui. Sự cam kết phía bên trong là phản ứng của thế giới riêng của bạn của sự tưởng tượng, của sự trải nghiệm. Điều gì xảy ra cho cái trí đang làm điều này?

R: Nó bị bận tâm.

Krishnamurti: Liệu đó là điều gì đang xảy ra? Cô ấy nói nó bị bận tâm, đó là tất cả? Hãy thâm nhập nó. Cái trí hướng ngoại hoạt động của nó và sau đó rút lui và hành động. Điều gì xảy ra cho chất lượng của cái trí, cho bộ não mà đang rút lui và đang hướng ngoại?

A: Nó không đối diện sự kiện.

R: Có một sợ hãi vô cùng. Nó trở nên dốt nát.

SW:Nó không được tự do để nhìn ngắm.

Krishnamurti: Liệu bạn đã quan sát cái trí của bạn khi nó đang hướng ngoại tất cả hành động ra phía bên ngoài và đang hướng nội tất cả hành động vào phía bên trong? Nó là cùng chuyển động – chuyển động bên ngoài và chuyển động bên trong. Nó giống như một thủy triều đi ra và đi vào. Nó quá đơn giản phải không? Điều gì xảy ra cho cái trí đang đi ra, đang đi vào?

A: Nó trở thành máy móc.

Krishnamurti: Nó là một cái trí hoàn toàn không có phương hướng, hoàn toàn không ổn định, một cái trí không có trật tự. Nó trở thành loạn thần kinh, không cân bằng, mất cân đối, không hòa hợp, hủy hoại, bởi vì không có sự ổn định trong toàn chuyển động.

A: Nó náo động.

Krishnamurti: Vì vậy, không có sự ổn định. Vì vậy điều gì xảy ra? Nó sáng chế một hành động phía bên ngoài khác hay rút vào. Và bộ não cần trật tự, trật tự có nghĩa sự ổn định. Nó cố gắng tìm trật tự ở ngoài đó trong liên hệ và không tìm được nó; vì vậy nó rút vào và cố gắng tìm trật tự phía bên trong và lại nữa nó bị trói buộc trong cùng qui trình. Liệu đây là một sự kiện? (Ngừng)

 Cái trí cố gắng tìm được sự ổn định trong hành động đồng-hợp tác về cái gì đó. Cái trí cố gắng tìm được sự ổn định trong gia đình, trong cam kết và không tìm được nó và thế là diễn giải, tìm kiếm sự liên hệ với thiên nhiên, trở thành tưởng tượng, lãng mạn mà lại nữa nuôi dưỡng sự không ổn định. Nó rút lui vào một thế giới của vô vàn những kết luận, những không tưởng, những hy vọng và lại nữa không có sự ổn định và, thế là, nó sáng chế một trật tự trong đó. Cái trí bởi vì không ổn định, nông cạn, không được bám rễ trong bất kỳ cái gì, bị hụt hẫng. Liệu đó là điều gì đang xảy ra cho bạn?

R: Điều đó giải thích sự sùng bái vẻ đẹp.

Krishnamurti: Sự sùng bái vẻ đẹp, sự sùng bái xấu xa, sự sùng bái phong trào hippies.

 Liệu đó là điều gì đang xảy ra cho cái trí của bạn?

 Hãy ở lại nguyên đó. Đừng chấp nhận điều gì tôi đang nói.

 Vậy là, một cái trí không-ổn định, trong ý nghĩa của vững chắc, được bám rễ sâu trong trật tự, không phải là một trật tự được sáng chế – bởi vì chắc chắn, một trật tự được sáng chế là chết rồi; một cái trí như thế là một cái trí thoái hóa nhất. Nó đi từ chủ nghĩa cộng sản đến người đạo sư, đến Yoga Vashista, đến Ramana Maharishi và quay lại. Nó bị trói buộc trong sự sùng bái vẻ đẹp, sự sùng bái xấu xí, sự sùng bái hiến dâng, sự sùng bái thiền địnhvân vân.

 Làm thế nào cái trí sẽ hoàn toàn yên lặng? Từ sự yên lặng đó, hành động hoàn toàn khác biệt. Hãy thấy vẻ đẹp của nó, thưa bạn.

A: Đó là kết thúc-chết của cái trí.

Krishnamurti: Không, thưa bạn. Tôi đang tự hỏi mình, làm thế nào cái trí này sẽ hoàn toàn yên lặng? Không phải sự ổn định trong ý nghĩa của cứng ngắc, nhưng một ổn định mà linh động. Một cái trí mà hoàn toàn ổn định, vững chắc, thăm thẳm, có những gốc rễ của nó trong vô hạn. Làm thế nào điều đó có thể xảy ra được? Sau đó, sự liên hệ với cái cây, với gia đình, với ủy ban là gì?

 Tôi nhận ra cái trí của tôi không-ổn định và tôi hiểu rõ nó có nghĩa gì. Lúc này, tôi biết cho chính mình, tôi đã hiểu rõ cho chính mình rằng chuyển động này được sinh ra từ không-ổn định. Tôi biết điều đó và thế là tôi phủ nhận điều đó. Và tôi hỏi sự ổn định là gì? Tôi biết không-ổn định cùng tất cả hoạt động của nó, cùng tất cả sự hủy diệt của nó và khi tôi gạt đi hoàn toàn điều đó, sự ổn định là gì? Tôi đã tìm kiếm sự ổn định trong gia đình, trong công việc, và tôi cũng đã tìm kiếm phía bên trong sự ổn định trong rút vào, trong trải nghiệm, trong hiểu biết, trong khả năng của tôi, trong Thượng đế. Tôi thấy tôi không-biết sự ổn định là gì?

Không-biết là sự ổn định.

 Con người mà nói ‘Tôi biết’ và vì vậy, ‘Tôi ổn định’ đã dẫn chúng ta đến sự hỗn loạn này.

 Những con người mà nói chúng tôi là những con người được chọn lựa, vô vàn những người thầy, những đạo sư đã nói ‘Tôi biết’.

 Khi phủ nhận tất cả điều đó, hãy phụ thuộc vào chính bạn. Hãy có sự tự tin trong chính bạn. Và khi cái trí xóa sạch tất cả điều này, khi nó đã hiểu rõ điều gì là không-ổn định và nó không thể biết điều gì là sự ổn định thực sự; vậy thì có một chuyển động của mềm dẻo, của hòa hợp, bởi vì cái trí không-biết.

 Sự thật của không-biết là nhân tố duy nhất mà từ nó người ta có thể chuyển động.

 Sự thật của điều đó là cái ổn định. Một cái trí không-biết ở trong một trạng thái của học hành. Khoảnh khắc tôi nói tôi đã học hành, tôi đã ngừng học hành và đang ngừng lại đó là sự ổn định của phân chia.

 Thế là, ‘Tôi không-biết’. Sự thật là ‘Tôi không-biết’. Đó là tất cả. Và điều đó trao tặng bạn một chất lượng của học hành và trong học hành có sự ổn định. Sự ổn định ở trong ‘Tôi đang học hành, không phải tôi đã học hành’. Hãy thấy nó làm gì đối với cái trí. Nó hoàn toàn tháo gỡ gánh nặng của cái trí và đó là sự tự do; sự tự do của không-biết. Hãy thấy vẻ đẹp của nó – không-biết, vậy là, tự do. Lúc này, điều gì xảy ra cho bộ não mà vận hành trong hiểu biết? Đó là chức năng của nó, đúng chứ? Vận hành từ ký ức sang ký ức. Trong hiểu biết cái trí đã tìm được sự an toàn vô cùng, và thuộc sinh học sự an toàn đó là cần thiết. Ngược lại, nó không thể tồn tại. Lúc này, điều gì xảy ra cho bộ não mà nói rằng tôi thực sự không-biết bất kỳ điều gì cả ngoại trừ sự hiểu biết sinh học của tồn tại. Điều gì xảy ra cho phần còn lại của bộ não? Trước kia phần còn lại của bộ não đã bị trói buộc. Lúc này, nó không còn bị trói buộc. Nó sẽ hành động nhưng nó không bị bận tâm.

 Bộ não đó đã không bao giờ bị tác động. Nó không thể bị tổn thương nữa. Có một bộ não mới mẻ được sinh ra hay bộ não cũ kỹ được tẩy sạch những bận tâm của nó.


Tạo bài viết
16/08/2013(Xem: 8004)
“… sự dối trá đã phổ biến tới mức nhiều người không còn nhận ra là mình đang nói dối, thậm chí một cách vô thức, người ta còn vô tình cổ xúy cho sự giả dối. Nói năng giả dối thì được khen là khéo léo”…
Xin giới thiệu video ngày lễ Vu Lan (ngày 2.9.2018) tại thiền viện Đạo Viên, đây là thiền viện duy nhất tại Canada thuộc hệ phái Thiền Trúc Lâm của HT. Thích Thanh Từ, hoạt động đã trên 10 năm.