Nội Dung

21/06/201012:00 SA(Xem: 8397)
Nội Dung

J. KRISHNAMURTI 
GHI CHÉP CỦA KRISHNAMURTI
Krishnamurti’s Journal

Lời tựa: Mary Lutyens Lời dịch: Ông Không
Bản dịch 2005 - Hiệu đính 2008

 

NỘI DUNG

Brockwood Park, Hampshire. 
14-9-1973 

Vào một ngày, khi quay trở lại sau chuyến dạo bộ thanh thản giữa những cánh đồng và cây cối, chúng tôi đi ngang qua khu rừng* gần ngôi nhà trắng to lớn. Đến gần những bậc thềm dẫn vào khu rừng người ta cảm thấy ngay lập tức một cảm giác vô cùng của bình an và tĩnh lặng. Không một vật gì đang chuyển động. 
Dường như xúc phạm thiêng liêng khi đi bộ qua khu rừng, khi đạp chân lên mặt đất; rất thiếu tôn kính khi nói chuyện, ngay cả khi thở. Những cây gỗ đỏ to lớn không động đậy; người da đỏ gọi chúng là những cây im lặng và lúc này chúng im lặng thực sự . Ngay cả con chó cũng không rượt đuổi những con thỏ. Bạn đứng bất động hầu như không dám thở; bạn cảm thấy bạn là một kẻ xâm phạm, vì bạn đã huyên thuyên và cười cợt, và khi đi vào khu rừng này mà không biết có gì ở đó là một kinh ngạc và một choáng váng, sự choáng váng của một phúc lành không mong đợi. Quả tim đang đập chậm lại, không thốt nên lời bởi sự kỳ diệu của nó. Nó là trung tâm của toàn bộ nơi này. Mỗi lần bạn vào khu rừng đều có vẻ đẹp đó, sự yên lặng đó, sự tĩnh lặng lạ lùng đó. Hãy đến khi bạn muốn và nó sẽ ở đó, tràn đầy, phong phú và không thể gọi tên.
 
Mọi hình thức thiền định có ý ‎thức không là một sự việc thực sự: nó không bao giờ có thể là. Cố gắngdụng ý khi thiền định không là thiền định. Nó phải xảy ra; nó không thể được mời mọc. Thiền định không là trò chơi của cái trí và cũng không là của ham muốn hay của thích thú. Mọi cố gắng để thiền định là phủ nhận nó. Chỉ cần tỉnh thức được điều gì bạn đang suy nghĩ và đang làm và không còn gì thêm nữa. Đang thấy, đang nghe, là đang làm, mà không có phần thưởng và hình phạt. Tinh xảo trong đang làm nằm trong tinh xảo của đang thấy, đang nghe. Rõ ràng mọi hình thức của thiền định đều dẫn đến lừa dối, đến ảo tưởng, bởi vì ham muốn làm đui mù. Một chiều tối dễ thương và ánh sáng dịu của mùa xuân phủ đầy quả đất.

* Nhiều loại cây quí hiếm, gồm cả những cây gỗ đỏ, mọc trong khu rừng tại Brockwood.
 
 

15-9-1973

Sống cô đơn thật lý thú. Xa khỏi thế giới này tuy nhiên lại vẫn theo dòng sống của nó là sống cô đơn. Cô đơn khi dạo bộ trên con đường mòn bên cạnh con suối núi ồn ào chảy xiết đầy nước của mùa xuân và tuyết tan là ý thức về cái cây cô đơn đó, cô đơn trong vẻ đẹp của nó. Sự cô độc của một con người theo dòng sống là sự đau khổ của cuộc đời; anh ấy không bao giờ cô đơn, xa thật xa, không tiếp cận được và quá mong manh. Đầy nghẹt hiểu biết nuôi dưỡng đau khổ vô tận. Đòi hỏi để biểu lộ, cùng những thất vọng và thương đau của nó, là con người đó theo dòng sống; anh ấy không bao giờ cô đơn. Đau khổ là sự chuyển động của cô độc đó.
 
Con suối núi đó đầy nước và dâng cao do những mảng tuyết đang tan và những cơn mưa đầu xuân. Bạn có thể nghe những tảng đá cuội to lớn đang bị vần loanh quanh bởi sức mạnh của những dòng nước ào ào chảy. Một cây thông cao đã năm mươi năm hoặc hơn nữa đâm sầm vào nước; con đường đang được rửa sạch sẽ. Con suối đầy bùn, có màu xám sẫm. Những cánh đồng lúa phía trên nó đầy hoa dại. Không khí trong lành và có sự mê hoặc. Ở những quả đồi cao vẫn còn tuyết, và những tảng băng hà cùng những đỉnh núi lớn vẫn còn chứa đựng những đợt tuyết mới đây; chúng sẽ trắng xóa trong suốt mùa hè dài.
 
Một buổi sáng tuyệt vời đến độ bạn có thể đi vô tận, không bao giờ cảm thấy những quả đồi dốc đứng. Có một hương thơm trong không khí, rõ ràng và nồng nặc. Không một người nào trên con đường đó, lên xuống. Bạn cô đơn cùng những cây thông sẫm màu kia và những dòng nước đang chảy ào ào. Bầu trời là màu xanh kinh ngạc mà chỉ những hòn núi mới có. Bạn nhìn ngắm nó qua những chiếc lá và những cây thông thẳng tắp. Không một ai để nói chuyện và không cả huyên thuyên của cái trí. Con chim ác là, đen trắng, bay qua, biến mất vào những cánh rừng. Con đường rời khỏi con suối ồn ào và yên lặng hoàn toàn. Nó không là yên lặng sau tiếng động; nó không là yên lặng theo cùng mặt trời hoàng hôn, cũng không là yên lặng đó khi cái trí yếu dần đi. Nó không là yên lặng của những viện bảo tàng và nhà thờ nhưng là một sự việc gì đó hoàn toàn không liên quan đến thời giankhông gian. Nó không là yên lặng mà cái trí tự sắp xếp. Mặt trời nóng rực và những cái bóng rất dễ chịu
 
Chỉ gần đây ông ta mới nhận ra rằng không có một tư tưởng nào trong suốt những chuyến đi bộ lâu này, trong những đường phố đông đúc hay trên những con đường mòn vắng tanh. Từ khi ông ta là cậu bé nó đã như thế, không tư tưởng nào len vào cái trí của ông ta. Ông ta đang nhìn ngắm và đang lắng nghe và không còn gì thêm. Tư tưởng cùng những liên tưởng của nó không bao giờ nổi lên. Không có đang tạo ra hình ảnh. Vào một ngày bỗng nhiên ông ta ý thức được sự kiện đó lạ lùng làm sao; ông ta thường xuyên cố gắng suy nghĩ nhưng không có tư tưởng nào xảy ra. Trên những chuyến đi bộ này, cùng mọi người hay không có ai, mọi máy động của tư tưởng đều không còn. Đây là cô đơn.
 
Trên những đỉnh núi tuyết những đám mây đang hình thành, trĩu nặngu ám; có thể sẽ có mưa sau đó nhưng bây giờ những cái bóng rất sắc nét cùng mặt trời rực rỡrõ ràng. Vẫn còn cái mùi dễ chịu đó trong không khí và những cơn mưa sẽ mang đến một cái mùi khác hẳn. Đường xuống ngôi nhà vùng núi thật xa. 

16-9-1973

Vào giờ này buổi sáng những con đường của ngôi làng nhỏ vắng tanh nhưng ra xa hơn vùng quê đầy cây cối, những cánh đồng cỏ và những cơn gió đang thì thầm. Một con đường chính được thắp sáng và mọi thứ khác chìm trong màn đêm. Mặt trời sẽ mọc khoảng ba tiếng đồng hồ nữa. Một buổi sáng được rõ ràng nhờ ánh sao. Những đỉnh núi tuyết và những tảng băng hà vẫn còn tối đen và hầu như mọi người đều đang ngủ. Những con đường núi chật hẹp có nhiều khúc quanh đến độ người ta không thể lái xe nhanh lắm; chiếc xe còn mới và đang chạy rô-đa. Nó là một chiếc xe đẹp, có công suất mạnh và đường nét thon thả. Trong không khí buổi sáng đó động cơ chạy rất có hiệu năng. Trên xa lộ nó là một vẻ đẹp và khi leo dốc nó ôm mọi khúc quanh, kiên định như một tảng đá. Bình minh đến rồi, hình dáng của cây cối và đường nét dài của những quả đồi và những vườn nho; sắp sửa có một buổi sáng đẹp; không khí mát mẻdễ chịu trong những quả đồi. Mặt trời đã lên cao và có những giọt sương trên lá cây và những đồng cỏ.
 
Ông ta luôn luôn thích máy móc; ông ta tháo rời động cơ của một chiếc xe và khi nó chạy lại nó tốt như một chiếc xe mới. Khi bạn đang lái xe, thiền định dường như đến rất tự nhiên. Bạn ý thức được vùng quê, nhà cửa, những nông dân trong cánh đồng, loại xe chạy ngang qua và bầu trời xanh qua những chiếc lá. Thậm chí bạn cũng không ý thức rằng thiền định đang xảy ra, thiền định này đã bắt đầu trước đây rất lâu và sẽ tiếp tục vô tận. Thời gian không là một yếu tố trong thiền định, và từ ngữ mà là người thiền định cũng không. Không có người thiền định trong thiền định. Nếu có, nó không là thiền định. Người thiền địnhtừ ngữ, tư tưởngthời gian, và vì thế lệ thuộc vào thay đổi, vào đang đến và đang đi. Nó không là một đóa hoa nở rộ và héo tàn. Thời gian là chuyển động. Bạn đang ngồi trên bờ của một con sông, đang nhìn ngắm dòng nước, chuyển động của nó và những sự vật bềnh bồng trôi qua. Khi bạn ở trong dòng nước, không có người nhìn ngắm . Vẻ đẹp không ở trong sự diễn đạt, vẻ đẹp ở trong sự buông bỏ từ ngữdiễn đạt, khung vải vẽ và quyển sách.
 
Những quả đồi, những đồng cỏ và những cái cây này thanh bình làm sao đâu: toàn bộ vùng quê ngập trong ánh nắng buổi sáng đang trôi. Hai người đàn ông đang cãi cọ lớn tiếng bằng nhiều cử chỉ điệu bộ, mặt đỏ bừng. Con đường chạy qua một hàng cây dài đăng đẳng và sự dịu dàng của buổi sáng đang phai dần.
 
Biển trải dài trước bạn và mùi cây khuynh diệp trong không khí. Ông ấy là một người thấp, thon thả và cơ bắp chắc chắn: ông ấy đã đến từ một quốc gia xa xôi, nước da đen sẫm do mặt trời. Sau vài lời chào hỏi, ông ấy tuôn ra những lời bình phẩm. Thật dễ dàng khi phê bình mà không biết những sự kiện thực sự như thế nào. Ông ấy nói: “Ông có lẽ tự do và sống giống hệt như tất cả những gì mà ông đang nói về nó, nhưng theo vật chất ông đang ở trong một nhà tù, được bảo vệ bởi bạn bè của ông. Ông không biết sự việc gì đang xảy ra quanh ông. Người ta đã thừa nhận uy quyền, mặc dù chính ông không độc đoán”.
 
Tôi không chắc ông đúng trong vấn đề này. Muốn điều hành một ngôi trường hay bất cứ sự việc gì khác cần phải có một trách nhiệm nào đó và nó có thể và tồn tại mà không liên quan đến sự độc đoán. Uy quyền gây hư hại hoàn toàn cho hợp tác, cho cùng nhau bàn luận những vấn đề. Điều này đang được thực hiện trong tất cả công việc mà chúng tôi tham gia. Đây là một sự kiện thực sự. Nếu người ta được phép vạch rõ, không ai hiện diện giữa tôi và một người khác.
 
“Điều gì ông đang nói có tầm quan trọng bậc nhất. Điều gì ông viết và nói nên được in ra và lưu hành bởi một nhóm nhỏ những con người nghiêm túc và hiến dâng. Thế giới đang nổ tung và nó đang xảy ra mà không ảnh hưởng gì đến ông”.
 
Tôi lại sợ rằng ông không ý thức đầy đủ được sự việc gì đang xảy ra. Lúc trước có một nhóm nhỏ chịu trách nhiệm lưu hành điều gì đã được nói ra. Và lúc này cũng vậy một nhóm nhỏ đã đảm nhận cùng trách nhiệm. Lại nữa, nếu người ta được phép vạch rõ, ông không ý thức được điều gì đang xảy ra.
 
Ông ấy phê bình về vô số những vấn đề khác nữa nhưng chúng đều dựa vào những giả thuyết và những ý kiến thiếu chất lượng. Không cần bào chữa, người ta đã vạch rõ chuyện gì đang thực sự xảy ra. Nhưng –.
 
Những con người kỳ lạ làm sao đâu.

Những quả đồi đang lùi xa dần và sự ồn ào của cuộc sống hàng ngày vây quanh người ta, đang đến và đang đi, đau khổ và vui thú. Một cái cây cô đơn trên một quả đồi nhỏ là vẻ đẹp của đất đai. Và xuống sâu trong thung lũng là một con suối và bên cạnh nó là một đường rầy xe lửa. Bạn phải rời khỏi thế giới này để thấy được vẻ đẹp của con suối đó.
 
 

17-9-1973

Chiều tối đó, đang dạo bộ qua cánh rừng bỗng nhiên có một cảm giác bị đe dọa. Mặt trời vừa lặn và những cây cọ dừa cô đơn tương phản bầu trời phía tây ửng vàng. Những con khỉ trên cây bồ đề, sẵn sàng chờ đêm tối. Hầu như không có ai sử dụng con đường mòn đó và hiếm khi nào bạn gặp một người khác. Có rất nhiều nai, nhút nhát và đang biến mất vào những bụi cây rậm rạp. Tuy nhiên mối đe dọa ở đó, nặng nề và có mặt mọi nơi: nó ở quanh bạn, bạn quay đầu nhìn lại đằng sau. Không có thú vật nguy hiểm; chúng đã đi khỏi đó; nó quá gần thị trấn đang mở rộng. Người ta vui mừng khi rời khỏi đây và đi trở lại qua đường phố có đèn sáng. Nhưng buổi chiều hôm sau những con khỉ vẫn còn ở đó và những con nai cũng vậy và mặt trời ngay đằng sau những cây cao nhất; mối đe dọa đã tiêu tan. Trái lại, những cái cây, những bụi rậm, những cây nhỏ đón mừng bạn. Bạn ở cùng bạn bè, bạn cảm thấy tin cậy hoàn toàn và được hoan nghênh. Rừng thu nhận bạn và mỗi buổi chiều dạo bộ ở đó là niềm vui thú.
 
Rừng già lại khác hẳn. Có mối hiểm nguy cho thân thể ở đó, không chỉ những con rắn mà còn những con cọp nghe nói cũng có mặt. Khi người ta đi dạo ở đó vào một buổi chiều bỗng nhiên có sự yên lặng bất thường; chim chóc ngừng hót, những con khỉ không động đậy và mọi sự vật dường như đang nín thở. Người ta đứng bất động. Và bỗng nhiên, mọi sự vật sống lại; những con khỉ đùa giỡn và chọc ghẹo lẫn nhau, chim chóc bắt đầu tiếng hót líu lo buổi chiều và người ta hiểu rằng mối hiểm nguy đã qua rồi.
 
Trong những cánh rừng trồng và khu rừng nhỏ nơi con người giết thỏ, gà lôi, sóc, có một bầu không khí hoàn toàn khác hẳn. Bạn đang đi vào thế giới nơi con người hiện diện, với khẩu súng của anh ấy và sự đối xử hung bạo đặc biệt. Vì vậy những cánh rừng trồng đã mất đi nét dịu dàng, sự nghênh đón của nó và ở đây vẻ đẹp nào đó đã mất đi và tiếng xào xạc vui vẻ không còn nữa.
 
Bạn chỉ có một cái đầu và hãy chăm sóc nó bởi vì nó là một vật kỳ diệu. Không máy móc, không máy tính điện tử nào có thể so sánh với nó. Nó thật rộng lớn, thật phức tạp, đầy khả năng, tinh tế và hữu dụng. Nó là kho lưu trữ của trải nghiệm, hiểu biết, ký ức. Tất cả tư tưởng khởi nguồn từ đó. Cái gì nó gom góp vào chung hoàn toàn không thể tin được: sự ranh mãnh, sự hoang mang, những đau khổ, những cuộc chiến tranh, những điều bất lương, những ảo tưởng, những lý tưởng, đau thươngnghèo khổ, những nhà thờ nguy nga, những thánh đường đáng yêu và những đền chùa thiêng liêng. Cái gì nó đã làm và cái gì nó có thể làm rất kỳ ảo. Nhưng một việc rõ ràng nó không làm được: thay đổi toàn bộ cách cư xử của nó với một cái đầu khác, với một con người khác. Không có hình phạt lẫn phần thưởng nào dường như thay đổi được cách cư xử của nó; hiểu biết có vẻ không thay đổi được cách cư xử của nó. Cái tôi và cái bạn vẫn còn nguyên. Nó không bao giờ nhận ra rằng cái tôi là cái bạn, rằng người quan sát là vật được quan sát. Tình yêu của nó là sự thoái hóa của nó, vui thú của nó là nỗi thống khổ của nó; thần thánh của những lý tưởng của nó là những kẻ hủy diệt của nó. Tự do của nó là nhà tù riêng của nó; nó được giáo dục để sống trong nhà tù này, chỉ làm cho nó thoải mái hơn, vui thú hơn. Bạn chỉ có một cái đầu, hãy trông nom nó, đừng hủy hoại nó. Rất dễ dàng nếu muốn làm hư hỏng nó .
 
Ông ta luôn luôn có trạng thái mất khoảng cách lạ lùng giữa bản thân và cây cối, sông ngòi và núi non. Nó không do tu dưỡng: bạn không thể tu dưỡng một sự việc như thế. Không bao giờ có một bức tường giữa ông ta và người khác. Điều gì họ đã gây ra cho ông ta, điều gì họ đã nói với ông ta có vẻ không bao giờ làm thương tổn ông ta, cũng không có sự nịnh nọt nào gây xúc động ông ta. Ông ta không khép kín, cách biệt, nhưng lại giống như những dòng nước của một con sông. Ông ta có quá ít tư tưởng; không tư tưởng nào khi ông ta ở một mình. Bộ não của ông ta năng động khi nói chuyện hoặc viết lách nhưng trái lạihoàn toàn tĩnh và tỉnh mà không chuyển động. Chuyển động là thời gianhoạt động lại không.
 
Hoạt động lạ lùng này, không phương hướng, dường như tiếp tục, cả khi ngủ lẫn khi thức. Ông ta tỉnh giấc rất thường xuyên cùng hoạt động thiền định đó; một sự việc nào đó của hiện tượng tự nhiên này đang xảy ra gần như mọi thời gian. Ông ta không bao giờ khước từ nó hay mời mọc nó. Một đêm nào đó ông ta thức giấc, hoàn toàn tỉnh táo. Ông ta ý thức rằng một cái gì đó giống như một quả bóng lửa, sáng, đang được đặt vào đầu ông ta, vào ngay trung tâm của nó. Ông ta nhìn ngắm nó rất khách quan trong một thời gian đáng kể, như thể nó đang xảy ra cho một người nào khác. Nó không là một ảo ảnh, một sự việc gì đó được hình dung bởi cái trí. Hừng đông đang đến và qua khe hở của những bức màn ông ta có thể nhìn thấy cây cối.
 
 
 

18-9-1973

Nó vẫn còn là một trong những thung lũng đẹp nhất. Nó được ôm ấp trọn vẹn bởi những quả đồi, được phủ kín bởi những khu rừng trồng cam. Cách đây nhiều năm có rất ít nhà cửa giữa cây cối và rừng cam nhưng bây giờ có nhiều hơn; đường sá rộng rãi hơn, xe cộ nhiều hơn, ồn ào hơn, đặc biệt ở cuối thung lũng về phía tây. Nhưng những quả đồi và những đỉnh núi cao vẫn còn nguyên vẹn, không bị tác động bởi con người. Có nhiều lối mòn dẫn lên những hòn núi cao và người ta đi bộ vô tận theo chúng. Người ta gặp những con gấu, những con rắn rung chuông, những con nai và có một lần một con linh miêu. Con linh miêu ở đó trước mặt, phía dưới con đường mòn hẹp, kêu gừ gừ và cạ thân thể vào những tảng đá và những thân cây thấp. Gió đang thổi lên từ khe núi và vì thế người ta có thể đến rất gần nó. Nó thực sự đang rất thích thú, hài lòng trong thế giới của nó. Cái đuôi cụt ngủn dựng đứng, đôi tai nhọn vểnh về trước, lông màu nâu hơi đỏ rực rỡ và sạch sẽ, hoàn toàn không biết rằng có một người nào đó ngay phía sau khoảng hai mươi feet. Chúng tôi đi xuống lối mòn khoảng một dặm, không một ai trong chúng tôi gây bất kỳ tiếng động nào dù nhỏ nhoi nhất. Thật là một con thú đẹp, như tiên và duyên dáng. Có một con suối hẹp trước mặt chúng tôi và không muốn gây kinh hãi nó khi chúng tôi tiến gần, người ta thì thầm lời chào hỏi. Nó không bao giờ nhìn quanh, điều đó chỉ phí phạm thời gian, nhưng vụt chạy thật nhanh, biến mất hoàn toàn trong vài giây. Dẫu vậy chúng tôi đã là bạn bè trong một khoảng thời gian đáng kể.
 
Thung lũng đầy mùi hoa cam, gần như rất nồng nặc, đặc biệt trong những buổi sáng sớm và chiều tối. Nó ở trong căn phòng, trong thung lũng và trong mọi ngõ ngách của quả đất và vị chúa của những bông hoa ban phước lành cho thung lũng. Thời tiết sẽ rất nóng vào mùa hè và việc đó có nét đặc trưng riêng của nó. Cách đây nhiều năm, mỗi khi người ta đến đó đều có một bầu không khí tuyệt vời; nó vẫn như vậy tuy có giảm đi chút ít. Con người đang phá hỏng nó và dường như họ cũng đang phá hỏng hầu hết mọi thứ. Nó sẽ giống như trước kia. Một bông hoa có lẽ héo tàn và chết nhưng nó sẽ quay trở lại cùng vẻ yêu kiều của nó.
 
Bạn có lần nào tự hỏi tại sao con người sống lạc đường, trở nên suy đồi, khiếm nhã trong cách cư xử của họ – hung hăng, tàn bạo và gian xảo? Không đàng hoàng khi đổ lỗi cho môi trường sống, nền văn hóa hay cha mẹ. Chúng ta muốn đẩy trách nhiệm cho sự thoái hóa này vào những người khác hay vào một chuyện xảy ra nào đó. Những giải thích và những nguyên nhân là một cách dễ dàng để lẩn tránh. Những người Ấn Độ giáo cổ xưa gọi nó là nghiệp lực, bạn gieo hạt nào bạn hái quả đó. Những nhà tâm lý giao vấn đề này cho trách nhiệm của cha mẹ. Điều mà những người tạm gọi là tôn giáo giải thích đều dựa vào giáo điềutín điều của họ. Nhưng câu hỏi vẫn còn đó.
 
Sau đó lại có những người khác, được sinh ra đã rộng lượng, tử tế, có trách nhiệm. Họ không bị thay đổi bởi môi trường sống hay bất kỳ áp lực nào. Họ vẫn y nguyên bất kể mọi huyên náo. Tại sao vậy?

Bất kỳ điều giải thích nào cũng chẳng có chút ý nghĩa. Mọi giải thích là những tẩu thoát, đang lẩn tránh sự thật của cái gì là. Đây là việc duy nhất phải quan tâm đến. Cái gì là có thể được chuyển đổi hoàn toàn bằng năng lượng bị phí phạm trong những giải thích và trong tìm kiếm những nguyên nhân. Tình yêu không ở trong thời gian hay trong phân tích, trong những hối tiếc và những buộc tội lẫn nhau. Tình yêu ở đó khi ham muốn tiền bạc, vị trí và gian manh của cái tôi không còn.
 
 

19-9-1973

Những cơn mưa của gió mùa đã bắt đầu. Biển gần như đen kịt dưới những đám mây sẫm màu nặng trĩu và gió đang xé nát cây cối. Sẽ có mưa trong vài ngày, những cơn mưa xối xả, và nó sẽ ngừng trong một ngày hay như thế, để bắt đầu mưa lại. Ếch nhái đang kêu ộp ộp trong mọi cái ao và cái mùi dễ chịu do những cơn mưa mang lại khỏa đầy không khí. Quả đất lại sạch sẽ và một vài ngày nữa nó sẽ trở nên xanh tươi kinh ngạc. Mọi thứ sinh sôi ngay trước mắt bạn; mặt trời sẽ ló dạng và tất cả sự vật của quả đất này sẽ rạng rỡ. Vào sáng sớm sẽ có những tiếng ngân nga và những con sóc ở khắp mọi nơi. Có những bông hoa phủ kín đất đai, những bông hoa hoang dại và những bông hoa được chăm sóc, hoa nhài, hoa hồng và hoa cúc vạn thọ.
 
Vào một ngày trên con đường dẫn ra biển, đang dạo bộ dưới những cây cọ và những cái cây ướt sũng nước mưa, nhìn vào vô số sự vật, một nhóm trẻ em đang ca hát. Chúng có vẻ rất vui vẻ, hồn nhiênhoàn toàn không ý thức về thế giới. Một em nhận ra chúng tôi, mỉm cười khi đến gầnchúng tôi nắm tay nhau đi dạo trong một khoảng thời gian. Không ai trong chúng tôi nói một lời và khi chúng tôi đến gần nhà em gái, em chào từ giã và biến mất vào bên trong. Thế giớigia đình sẽ hủy hoại em và em cũng sẽ có con cái, khóc lóc với chúng và trong những thói đời tinh ranh của thế giới chúng sẽ bị hủy hoại. Nhưng buổi chiều đó em thật vui vẻháo hức chia sẻ niềm hạnh phúc bằng cách nắm tay.
 
Khi những cơn mưa đã chấm dứt, quay trở lại trên cùng con đường vào một buổi chiều lúc bầu trời phía tây vàng rực, người ta đi ngang qua một cậu thanh niên trẻ đang mang một cái bình bằng đất có một ngọn lửa trong đó. Cậu ta không mặc gì cả ngoại trừ một miếng khố sạch sẽ và đằng sau cậu ta hai người đàn ông đang khiêng một xác chết. Tất cả đều là người Bà la môn giáo, mới tắm rửa, sạch sẽ, đi ngay thẳng. Cậu thanh niên đang mang ngọn lửa chắc phải là con trai của người đàn ông đã chết: tất cả bọn họ đang đi khá nhanh. Xác chết sẽ được thiêu trên những bãi cát hẻo lánh. Tất cả đều rất đơn giản, không giống như chiếc xe tang trau chuốt, chất đầy hoa, theo sau bởi một hàng dài xe hơi bóng loáng hay những người than khóc đi bộ đằng sau chiếc quan tài: sự buồn thảm sâu kín trong tất cả. Hoặc là bạn trông thấy một xác chết, được bao bọc chỉnh tề, chở đằng sau một chiếc xe đạp đến con sông thiêng liêng để được thiêu đốt.
 
Chết ở khắp mọi nơi nhưng dường như chúng ta không bao giờ sống cùng nó. Chết là một sự việc kinh hãi, u uẩn cần phải lẩn tránh, không bao giờ nên đề cập đến. Đẩy nó ra thật xa khỏi cánh cửa đóng kín. Nhưng nó luôn ở đó. Vẻ đẹp của tình yêu là chết và người ta không biết cả hai sự việc này. Chết là đau khổ và tình yêu là vui thú và cả hai không bao giờ có thể gặp nhau; chúng phải được giữ tách rời và phân chia đó là đau khổphiền muộn. Sự việc này đã hiện diện từ khi có khởi đầu của thời gian, phân chiaxung đột vô tận. Sẽ luôn luôn có chết cho những con người không hiểu rõ rằng người quan sát là vật được quan sát, người trải nghiệm là vật được trải nghiệm. Nó giống như một con sông mênh môngcon người đang vùng vẫy, cùng mọi điều tốt lành trần tục của anh ấy, những phù phiếm, những đau thương và sự hiểu biết của anh ấy. Nếu anh ấy không bỏ lại tất cả những sự việc mà anh ấy đã tích lũy và bơi lên bờ, chết chóc sẽ luôn luôn có mặt tại cửa nhà anh ấy, đang rình rập và đang chờ đợi. Khi anh ấy rời con sông sẽ không có bờ, bờ sông là từ ngữ, người quan sát. Anh ấy đã bỏ lại mọi thứ, con sông và bờ sông. Bởi vì con sông là thời gian và những bờ sông là những tư tưởng của thời gian: con sông là chuyển động của thời giantư tưởng thuộc về nó. Khi người quan sát bỏ lại mọi thứ mà anh ấy là, sau đó người quan sát không tồn tại. Đây không là chết. Nó là không thời gian. Bạn không thể biết nó, vì cái gì được biết thuộc về thời gian; bạn không thể trải nghiệm nó: sự công nhận bị cấu thành bởi thời gian. Tự do khỏi cái đã được biết là tự do khỏi thời gian. Vĩnh cửu không là từ ngữ, quyển sách, hình ảnh, bạn đã gom góp vào cùng nhau. Linh hồn, cái tôi cá thể, cái tôi vũ trụ là đứa trẻ của tư tưởng mà là thời gian. Khi thời gian không còn lúc đó chết không còn. Tình yêu hiện hữu.
 
Bầu trời phía tây đã mất màu sắc của nó và ngay trên đường chân trời là mặt trăng mới, non nớt, e thẹn và dịu dàng. Trên con đường mọi sự việc dường như đang trôi qua, cưới xin, chết chóc, tiếng cười của trẻ thơ và một ai đó đang sụt sùi. Gần mặt trăng là một vì sao đơn lẻ.
 
 
 

20-9-1973

Con sông sáng nay đẹp lạ lùng, mặt trời vừa ở trên cây cối và ngôi làng núp giữa chúng. Không khí vẫn còn tĩnh và không một gợn lăn tăn trên dòng nước. Thời tiết sẽ khá nóng nực suốt ngày nhưng bây giờ hơi mát mẻ và một con khỉ đơn côi đang ngồi phơi nắng. Nó luôn luôn ở đó một mình, to lớn và kềnh càng. Suốt ngày nó biến mất và xuất hiện lại vào sáng sớm trên ngọn cây me: khi thời tiết nóng lên cái cây đó dường như nuốt trọn nó. Những con chim đớp ruồi màu xanh ánh vàng rực đang đậu trên bức tường lan can nhà cùng những con chim bồ câu, và những con kên kên vẫn ở trên những cành cao nhất của một cây me khác. Có tĩnh lặng vô hạn và người ta ngồi trên ghế băng, không còn ý thức về thế giới.
 
Khi đang quay trở lại từ phi trường trên con đường có bóng mát với những con vẹt, màu xanh lá cây và đỏ, kêu rít lên quanh cây cối, người ta thấy ngang qua đường cái gì có vẻ là một đống to lớn. Khi xe hơi chạy đến gần, cái đống đó hóa ra là một người đàn ông đang nằm ngang qua đường, hầu như trần truồng. Xe ngừng lại và chúng tôi đi ra. Thân thể ông ta rất to lớn và cái đầu lại rất nhỏ; ông ấy đang nhìn vào bầu trời xanh kinh ngạc qua những chiếc lá. Chúng tôi cũng ngước nhìn lên để xem thử ông ấy đang nhìn chòng chọc vào cái gì và khi quan sát từ con đường, bầu trời xanh biếc còn những chiếc lá lại có màu xanh lá cây sáng. Ông ấy có hình thể dị dạng và họ nói rằng ông là một trong những người điên của làng. Ông ấy không bao giờ thèm nhúc nhích và chiếc xe phải lái quanh ông ấy rất cẩn thận. Những con lạc đà chất đầy hàng hóa và những đứa bé đang la hét đi qua ông ấy mà chẳng chút lưu tâm. Một con chó chạy ngang qua, làm một cái vòng tròn rộng. Những con vẹt đang bận rộn với sự ồn ào của chúng. Những cánh đồng khô, những người dân làng, cây cối, những bông hoa màu vàng cũng đang bận rộn với sự tồn tại riêng của chúng. Cái vùng đất đó của thế giới thuộc loại kém phát triển và không một ai hay tổ chức nào quan tâm đến những con người như thế. Có những đường mương không nắp đậy, cứt đái và con người chen chúc và con sông thiêng liêng vẫn trôi chảy theo cách riêng của nó. Sầu thảm của cuộc sống ở khắp mọi nơi và trong bầu trời xanh, cao trên không, là những con kên kên có đôi cánh nặng nề, đảo vòng vòng mà không cần chuyển động đôi cánh, lượn quanh cả tiếng đồng hồ, chờ đợi và quan sát.
 
Trí óc minh mẫn và trí óc điên dại là gì? Ai minh mẫn và ai mất trí? Các chính trị giaminh mẫn không? Các vị giáo sĩ, họ có mất trí không? Những người hiến dâng cho nhữnh học thuyết, họ minh mẫn à? Chúng ta bị điều khiển, bị uốn khuôn, bị xô đẩy loanh quanh bởi họ và chúng taminh mẫn không? 
 
Trí óc minh mẫn là gì? Là tổng thể, không phân chia trong hành động, trong cuộc sống, trong mọi liên hệ – đó là bản thể của minh mẫn. Minh mẫn có nghĩa là tổng thể, lành mạnhthánh thiện. Điên dại, loạn thần kinh, mất trí, mất thăng bằng, ảo tưởng, bạn có thể gọi nó bằng bất kỳ cái tên nào, là bị phân chia, vỡ vụn trong hành động cũng như trong chuyển động của liên hệ mà là sự hiện hữu. Nuôi dưỡng đối khángphân chia, mà là lối giao dịch của các chính trị gia đại diện cho bạn, là nuôi dưỡngduy trì sự mất trí, dù họ là những nhà độc tài hay những người có quyền hành nhân danh hòa bình hay một dạng học thuyết nào đó. Và vị giáo sĩ: nhìn vào thế giới của vị trí giáo sĩ. Ông ấy đứng giữa bạn và cái gì ông ấy cùng bạn coi là sự thật, đấng cứu rỗi, chúa, thiên đàng, địa ngục. Ông ấy là người thông ngôn, người đại diện; ông ấy giữ những chìa khóa vào thiên đàng; ông ấy đã quy định con người qua niềm tin, giáo điềulễ nghi; ông ấy là một người tuyên truyền thực sự. Ông ấy đã quy định bạn vì bạn muốn thanh thản, an toàn, và bạn kinh hãi ngày mai. Những họa sĩ, những nhà trí thức, những khoa học gia, được khâm phục và tán dương rất nhiều – họ có minh mẫn không? Hay họ sống trong hai thế giới khác biệt – thế giới của những ý tưởng và tưởng tượng cùng những diễn tả lôi cuốn, hoàn toàn tách rời khỏi cuộc sống đau khổ và vui thú hàng ngày của nó?
 
Thế giới quanh bạn bị phân chia và bạn cũng vậy và sự biểu lộ của nó là xung đột, vô trật tựđau khổ: bạn là thế giớithế giới là bạn. Minh mẫn là sống một cuộc sống hành động mà không có xung đột. Hành động và ý tưởngmâu thuẫn. Đang thấy là đang làm và không có sự cấu thành ý tưởng trước rồi sau đó hành động tùy theo kết luận. Việc này nuôi dưỡng xung đột. Chính người phân tích là vật được phân tích. Khi người phân tích tách rời anh ấy như một cái gì đó khác biệt với vật được phân tích, anh ấy gây xung đột, và xung đột là mảnh đất của bệnh hoạn tinh thần. Người quan sát là vật được quan sát và trong đó có minh mẫn, tổng thể, và cùng thánh thiện là tình yêu.

21-9-1973 

Rất thanh thản khi thức dậy mà không có một tư tưởng nào, cùng những vấn đề của nó. Lúc đó cái trí được nghỉ ngơi; nó đã tạo ra trật tự trong chính nó và đó là lý do tại sao giấc ngủ rất quan trọng. Hoặc là nó tạo ra trật tự trong sự liên hệ và hành động của nó suốt những giờ thức giấc, mà cho cái trí sự nghỉ ngơi hoàn toàn suốt giấc ngủ, hoặc là trong cả thời gian ngủ nó sẽ gắng sức sắp xếp những vấn đề của nó để đạt được mức hài hòa riêng của nó. Trong suốt ban ngày lại sẽ có vô trật tự bị gây ra bởi quá nhiều yếu tố, và tất cả những giờ ngủ cái trí sẽ cố gắng tự gỡ rối chính nó ra khỏi vô trật tự này. Cái trí, bộ não, chỉ có thể vận hành hiệu quả, khách quan, nơi nào có trật tự. Xung đột trong mọi hình thức là vô trật tự. Hãy suy xét sự việc gì cái trí phải chịu đựng mỗi ngày trong cuộc đời của nó: gắng sức thiết lập trật tự trong giấc ngủ và lại vô trật tự trong suốt những giờ thức giấc. Đây là sự xung đột trong cuộc đời, ngày này qua ngày khác. Bộ não chỉ có thể vận hành trong an toàn, không phải trong mâu thuẫnrối loạn. Vì thế nó cố gắng tìm được an toàn trong một công thức loạn thần kinh nào đó nhưng xung đột lại trở nên tồi tệ hơn. Trật tự là sự thay đổi hoàn toàn tất cả tình trạng hỗn độn này. Khi người quan sát là vật được quan sáttrật tự tuyệt đối.
 
Trên con đường làng nhỏ bé ngang qua ngôi nhà, có bóng mát và yên tĩnh, một em gái nhỏ đang nức nở khóc rất thảm thiết, vì chỉ có những em bé mới khóc được như vậy. Em gái chắc năm hay sáu tuổi, nhỏ người so với tuổi. Em đang ngồi bệt trên đất, nước mắt tràn xuống hai má. Ông ta ngồi xuống cùng em và hỏi chuyện gì đã xảy ra nhưng em không thể thốt nên lời, nức nở làm em không thở được. Em chắc bị đánh hay là món đồ chơi ưa thích của em bị vỡ hay một thứ gì đó em đòi mà bị từ chối bằng lời nói gắt gỏng. Người mẹ đi ra, lay lay em bé và bế vào. Bà ấy trơ tráo nhìn ông ta vì họ là những người xa lạ. Một vài ngày sau, đang đi bộ trên cùng con đường, em bé chạy ra khỏi nhà, vui chơi hớn hở, và đi cùng ông ta một đoạn đường. Người mẹ chắc đã cho phép em đi cùng người lạ. Ông ta thường xuyên đi trên con đường có bóng mát đó và em gái cùng người anh và chị của em sẽ đi ra và chào hỏi ông ta. Liệu các em sẽ luôn luôn quên được những tổn thương và những đau khổ của mình hay các em sẽ dần dần dựng lên cho mình những tẩu thoát và những kháng cự? Lưu trữ lại những tổn thương này dường như là bản chất của con người và từ sự việc này những hành động của họ trở nên rối rắm. Liệu rằng cái trí của con ngườithể không bao giờ bị tổn thương hay bị xúc phạm không? Không bị tổn thươngvô nhiễm. Nếu bạn không bị tổn thương tự nhiên bạn sẽ không gây tổn thương cho người khác. Điều này có thể được không? Nền văn hóa chúng ta đang sống trong đó gây tổn thương sâu đậm cho cái trí và quả tim. Ồn àoô nhiễm, hận thùtranh đua, bạo lực và giáo dục – tất cả những sự việc này và nhiều hơn nữa góp phần cho nỗi thống khổ. Tuy nhiên chúng ta phải sống trong thế giới của hung bạo và kháng cự: chúng tathế giớithế giớichúng ta. Cái sự việc mà bị tổn thương là gì? Cái hình ảnh mà mỗi người đã xây dựng quanh anh ấy, đó là cái gì mà bị tổn thương. Lạ lùng thay những hình ảnh này, khắp thế giới đều giống nhau, cùng một vài bổ sung. Bản thể của hình ảnh mà bạn có giống hệt như của một con người ở cách đây một ngàn dặm.Vì thế bạn là người đàn ông hay người phụ nữ đó. Những tổn thương của bạn là những tổn thương của hàng ngàn người khác: bạn là những người còn lại.
 
Liệu rằng có thể không bao giờ bị tổn thương? Nơi nào có tổn thương nơi đó không có tình yêu. Nơi nào có tổn thương, nơi đó tình yêu chỉ là vui thú. Khi chính bạn tự khám phá được vẻ đẹp của không bao giờ bị tổn thương, lúc đó tất cả những tổn thương của quá khứ mới biến mất. Trong hiện tại trọn vẹn, quá khứ đã mất đi gánh nặng của nó.
 
Ông ta không bao giờ bị tổn thương mặc dù nhiều sự việc đã xảy đến cho ông ta, nịnh nọt và sỉ nhục, đe dọaan ủi. Không phải vì rằng ông ta không nhạy cảm, không ý thức; ông ta không có hình ảnh của bản thân, không kết luận, không học thuyết. Hình ảnh là kháng cự và khi không kháng cự, có mong manh dễ bị tổn thương nhưng không có bị tổn thương. Bạn không được phép tìm kiếm để được mong manh, để được rất nhạy cảm, vì cái mà được tìm kiếm và được tìm ra là một hình thức khác của cùng hình ảnh. Hãy hiểu rõ toàn bộ chuyển động này, không chỉ bằng lời nói, nhưng có một thấu triệt sâu sắc trong nó. Hãy ý thức được toàn cấu trúc của nó mà không có bất kỳ nghi ngại nào. Thấy sự thật của nó là sự kết thúc của người dựng lên hình ảnh.
 
Nước ao đang tràn qua bờ và có hàng ngàn phản ảnh trên nó. Đã bắt đầu tối và bầu trời khoáng đãng.
 
 

22-9-1973

Một phụ nữ đang hát ở phòng bên: cô ấy có giọng hát rất hay và một ít người đang lắng nghe đầy say đắm. Mặt trời đang lặn giữa những cây xoài và cây cọ dừa, màu vàng và xanh lá cây đậm đà. Cô ấy đang hát vài bài thánh ca và giọng hát mỗi lúc một mặn mà và dịu ngọt hơn. Lắng nghe là một nghệ thuật. Khi bạn lắng nghe một bản nhạc phương tây cổ điển hay người phụ nữ này, đang ngồi trên nền nhà, bạn hoặc đang mơ mộng hoặc có những hồi tưởng về những sự việc đã qua hoặc tư tưởng cùng những liên tưởng của nó mau chóng đang thay đổi những tâm trạng của bạn, hoặc có những gợi ý của tương lai. Hoặc bạn lắng nghe mà không có bất kỳ chuyển động nào của tư tưởng. Bạn lắng nghe từ yên lặng tuyệt đối, từ tĩnh lặng hoàn toàn.
 
Lắng nghe tư tưởng của một người hay một con sáo trên một cành cây hay điều gì đang được nói, mà không có sự đáp trả của tư tưởng, tạo ra một ý nghĩa khác biệt hoàn toàn với lắng nghe do chuyển động của tư tưởng mang lại. Đây là nghệ thuật của lắng nghe, lắng nghe bằng chú ý tổng thể: không có trung tâm lắng nghe.
 
Yên lặng của núi non có một chiều sâu mà những thung lũng không có. Mỗi sự vật có yên lặng riêng của nó; yên lặng giữa những đám mây và giữa cây cối khác biệt rất lớn; yên lặng giữa hai tư tưởng là không thời gian; yên lặng của vui thú và của sợ hãi là xác thực rành rành. Sự yên lặng giả tạo mà tư tưởng có thể sáng chế ra là chết; yên lặng giữa những tiếng ồn là vắng mặt của tiếng ồn nhưng nó không là tĩnh lặng, giống như vắng mặt của chiến tranh không là hòa bình. Yên lặng tối tăm của một giáo đường, của đền chùa, thuộc về tuổi tác và vẻ đẹp, được xây dựng đặc biệt bởi con người; có yên lặng của quá khứ và của tương lai, yên lặng của viện bảo tàng và nghĩa trang. Nhưng tất cả những sự việc này không là tĩnh lặng.
 
Người đàn ông đang ngồi đó trên bờ con sông đẹp, bất động; ông ấy đã ở đó trên một tiếng đồng hồ. Ông ấy thường đến đó mỗi buổi sáng, tắm rửa sạch sẽ, ông ấy sẽ tụng kinh bằng tiếng Phạn trong một khoảng thời gian và bây giờ ông ấy đã mất hút trong những tư tưởng của ông ấy; ông ấy có vẻ chẳng thèm lưu tâm đến mặt trời, ít ra là mặt trời buổi sáng. Vào một ngày ông ấy đến và bắt đầu nói về thiền định. Ông ấy không thuộc bất kỳ trường phái thiền định nào, ông ấy coi việc đó là vô ích, không có ý nghĩa thực sự nào cả. Ông ấy sống một mình, không lập gia đình và đã gạt bỏ những ngã đường của thế giới từ lâu lắm rồi. Ông ấy đã chế ngự những ham muốn của ông ấy, đã định hình những tư tưởng của ông ấy và sống một cuộc sống tách biệt. Ông ấy không cay đắng, hão huyền hay dửng dưng; ông ấy đã quên tất cả những sự việc này cách đây nhiều năm. Thiền địnhthực tạilẽ sống của ông ấy. Khi ông ấy nói và vụng về tìm từ ngữ đúng, mặt trời đang lặn và tĩnh lặng sâu lắng ập xuống chúng tôi. Ông ấy ngừng nói. Sau một khoảng thời gian, khi các vì sao gần sát quả đất, ông ấy nói: “Đó là tĩnh lặng mà tôi đã và đang tìm kiếm ở khắp mọi nơi, trong những quyển sách, trong những vị thầy và trong chính tôi. Tôi đã tìm ra nhiều sự việc nhưng không phải tĩnh lặng này. Nó đến không được tìm kiếm, không được mời mọc. Có phải tôi đã lãng phí cuộc đời của tôi trong những sự việc chẳng có ý nghĩa gì cả? Ông không có ý tưởng về điều gì mà tôi đã trải qua, những lần ăn chay, những sự việc tự khước từ và những luyện tập. Tôi đã thấy sự vô ích của chúng từ lâu lắm rồi nhưng không bao giờ tình cờ gặp được tĩnh lặng này. Tôi phải làm gì đây để vẫn còn ở trong nó, để duy trì nó, để giữ nó trong tâm khảm của tôi? Tôi đoán rằng ông sẽ nói đừng làm gì cả, vì người ta không thể nào mời mọc nó. Nhưng có phải tôi sẽ cứ tiếp tục đi lang thang khắp quốc gia này, với cái sự việc lặp đi lặp lại này, sự chế ngự này? Đang ngồi đây tôi ý thức được tĩnh lặng thiêng liêng này; qua nó tôi nhìn ngắm các vì sao, những cây cối kia, con sông. Mặc dù tôi quan sátcảm thấy tất cả sự việc này, thực sự tôi không ở đó. Như ông đã nói vào một ngày nào đó, người quan sát là vật được quan sát. Bây giờ tôi hiểu được ý nghĩa của nó là gì. Phước lành mà tôi đã tìm kiếm không thể tìm được trong tìm kiếm. Đã đến lúc tôi phải đi rồi.”
 
Con sông tối đen và các vì sao được phản ảnh trên những dòng nước gần hai bờ. Dần dần những tiếng ồn của ban ngày chấm dứt và những tiếng ồn êm dịu của ban đêm bắt đầu. Bạn nhìn ngắm các vì sao và quả đất và thế giới thật xa xôi. Vẻ đẹp, mà là tình yêu, dường như ập xuống quả đất và những sự vật của nó.
 
 
 

23-9-1973

Ông ta đang đứng một mình trên cái bờ thấp của con sông; nó không rộng lắm và ông ta có thể trông thấy vài người bên bờ kia. Nếu cuộc nói chuyện lớn tiếng ông ta hầu như có thể nghe được họ. Vào mùa mưa con sông gặp gỡ những dòng nước tự do của biển cả. Đã có mưa liên tục trong nhiều ngày và con sông đã phá vỡ những thảm cát để đến được biển cả đang chờ đợi. Do những cơn mưa lớn con sông đã lại sạch sẽ và người ta có thể an toàn bơi trong nó. Con sông vừa đủ rộng để ôm trọn một hòn đảo hẹp và dài, xanh tươi do những bụi cây nhỏ, một vài cây thấp và một cây cọ nhỏ. Khi nước không sâu lắm gia súc thường lội qua gặm cỏ trên hòn đảo. Một con sông thân thiệndễ chịu và nó đặc biệt như thế vào buổi sáng đó.
 
Cậu bé đang đứng đó không có ai vây quanh, cô đơn, không quyến luyếnxa cách. Cậu bé khoảng mười bốn tuổi hay kém hơn. Họ mới vừa tìm được người em trai và cậu bé và thế là tất cả mọi chuyện rối rắm nhặng xị cùng sự quan trọng bất ngờ dành cho cậu bé đều vây bủa quanh cậu bé.* Cậu bé là trung tâm của mọi kính trọngtôn sùng và trong nhiều năm sắp tới cậu bé sẽ là người đứng đầu của những tổ chức và những tài sản lớn lao. Tất cả những sự việc đó và việc giải tán chúng vẫn còn ở phía trước. Đứng đó cô đơn, lạc lõng và cách biệt lạ lùng, là sự hồi tưởng lâu dài và đầu tiên của ông ta về những ngày và những biến cố kia. Ông ta không nhớ được thời niên thiếu của ông, trường học 

* Ở đây Krishnamurti đang viết về thời niên thiếu riêng của ông tại Adya, gần Madras.

và hình phạt. Ông ta được kể lại nhiều năm sau bởi chính người thầy giáo đã phạt ông ta rằng người thầy giáo đó thường đánh ông ta bằng roi mỗi ngày; ông ta sẽ khóc và bị đuổi ra đứng ngoài hàng hiên cho đến khi trường đóng cửa và người thầy giáo sẽ đi ra ngoài và cho phép ông ta đi về nhà, nếu không ông ta sẽ vẫn ở trên hàng hiên, không còn bị tác động gì. Người thầy giáo này nói, ông ta bị đánh bằng roi vì ông ta không thể học hoặc nhớ bất kỳ bài vở nào mà ông ta đã học hoặc được giảng cho. Sau này người thầy giáo không thể tin rằng cậu bé đó lại là người đàn ông đã tổ chức buổi nói chuyện mà người thầy giáo nghe. Người thầy giáo rất ngạc nhiênbiểu lộ sự kính trọng không cần thiết. Tất cả những năm đó đã trôi qua mà không để lại những vết sẹo, những kỷ niệm, trong trí nhớ của ông ta; những tình bạn của ông ta, những bệnh tật của ông ta, ngay cả những năm cùng những người đã đối xử hà khắc với ông ta – ở một mức độ nào đó không có sự việc nào trong những sự việc này, thân thiện hay hung ác, đã để lại những dấu vết trong ông ta. Trong những năm mới đây một người viết hỏi rằng không hiểu ông ta có thể nhớ lại tất cả những sự việc khá lạ lùng kia, làm thế nào ông ta và người em trai được phát hiện và những sự việc xảy ra khác nữa, và khi ông ta trả lời rằng ông ta không thể nhớ được chúng và chỉ có thể lặp lại điều gì những người khác đã kể lại cho ông ta nghe, người viết, bằng sự mỉa mai, phát biểu cởi mở rằng ông ta đang cường điệu và giả vờ. Ông ta không bao giờ cố ý ngăn chặn mọi chuyện xảy ra, dễ chịu hay bực dọc, xâm nhập vào cái trí của ông ta. Chúng đến, không để lại dấu vết và qua đi.

 
Ý thức là những chứa đựng của nó: cái chứa đựng tạo thành ý thức. Hai sự việc không thể phân chia. Không có bạn và người khác, chỉ có cái chứa đựng mà tạo thành ý thức như là cái “tôi” và không phải “tôi”. Cái chứa đựng thay đổi tùy theo văn hóa, những tích lũy chủng tộc, những kỹ thuật và khả năng đã có được. Những sự việc này được tách riêng như là họa sĩ, khoa học gia và vân vân‎. Những tính cách riêng biệt của một người là sự phản hồi của tình trạng bị điều kiệntình trạng bị điều kiện là nhân tố chung của con người. Tình trạng bị điều kiện này là cái chứa đựng, ‎ý thức. Lại nữa cái này bị tách riêng như là ý thức bên ngoài và ý thức bên trong. Ý thức bên trong trở nên quan trọng vì chúng ta không bao giờ nhìn nó như một tổng thể. Phân chia này xảy ra khi người quan sát không là vật được quan sát, khi người trải nghiệm được hiểu khác biệt với vật được trải nghiệm. Ý thức bên trong giống như ý thức bên ngoài; sự quan sát – nghe của ý thức bên ngoài – là thấy của ý thức bên trong. Thấy không là phân tích. Trong phân tích có người phân tích và vật được phân tích, một phân chia dẫn đến không hành động, một tê liệt. Trong thấy, người quan sát không có, và vì thế hành động là ngay tức khắc; không có khoảng hở giữa ý tưởng và hành động. Ý tưởng, kết luận, là người quan sát – người thấy tách rời khỏi vật được thấy. Nhận dạng là một động thái của tư tưởngtư tưởngphân chia.
 
Hòn đảo, con sông và biển cả vẫn còn đó, những cây cọ và những khu nhà cao tầng. Mặt trời đang ló ra từ những khối mây đồ sộ, sát liền nhau và vươn cao đến bầu trời. Với chỉ một miếng khố che thân những dân chài đang quăng lưới để kiếm được vài con cá nhỏ khẳng khiu. Sự nghèo khổ miễn cưỡng là một tình trạng hạ phẩm giá. Muộn hơn vào chiều tối, quá thanh thản khi lẫn trong những cây xoài và những bông hoa tỏa hương thơm. Quả đất đẹp làm sao.

24-9-1973

Một ý thức mới và một đạo đức mới hoàn toàn rất cần thiết nếu muốn tạo ra một thay đổi cơ bản trong cấu trúc xã hộivăn hóa hiện nay. Điều này hiển nhiên, tuy nhiên những người thuộc phe tả và những người thuộc phe hữu và những người cách mạng có vẻ không lưu tâm đến nó. Mọi giáo điều, mọi công thức, mọi học thuyếtthành phần của ý thức cũ; chúng là những sáng chế giả dối của tư tưởnghoạt động của nó là phân chia – phe tả, phe hữu và phe trung lập. Hoạt động này chắc chắn sẽ dẫn đến sự đổ máu của những người thuộc phe tả hoặc những người thuộc phe hữu hay dẫn đến chế độ độc tài chuyên chế. Đây là việc gì đang xảy ra chung quanh chúng ta. Người ta hiểu rõ sự cần thiết của thay đổi về đạo đức, kinh tế và xã hội nhưng sự đáp trả lại từ ý thức cũ, tư tưởng là người hành động chính. Sự hỗn loạn, sự vô trật tự và sự đau khổcon người phải chịu đựng nằm trong lĩnh vực của ý thức cũ, và nếu không thay đổi sự việc đó sâu sắc, mọi hoạt động của con người, chính trị, kinh tế hay tôn giáo, sẽ chỉ dẫn chúng ta đến sự hủy diệt lẫn nhau và hủy diệt quả đất. Điều này quá rõ ràng đối với những người có cái trí minh mẫn.
 
Mỗi người phải là một ngọn đèn cho chính mình; ngọn đèn này là luật lệ. Không có luật lệ nào khác. Tất cả những luật lệ khác được tạo ra bởi tư tưởng và vì thế phân chiamâu thuẫn. Là một ngọn đèn cho chính mình không là tuân theo ngọn đèn của một người khác, dù hợp lý như thế nào, có kết luận đúng lý như thế nào, có bằng chứng lịch sử như thế nào, và có tính thuyết phục như thế nào chăng nữa. Bạn không thể là một ngọn đèn cho chính bạn nếu bạn ở trong những cái bóng tối tăm của quyền lực, của tín điều, của kết luận. Đạo đức không được xếp đặt vào chung bởi tư tưởng; nó không là kết quả của áp lực môi trường sống; nó không thuộc ngày hôm qua, thuộc truyền thống. Đạo đức là đứa con của tình yêu và tình yêu không là ham muốn và vui thú. Thích thú giác quantình dục không là tình yêu.
 
Ở trên cao trong những hòn núi hiếm khi có con chim nào; có vài con quạ, những con nai và một con gấu tình cờ chạy ngang qua. Những cây gỗ đỏ to lớn, những cây im lặng, ở khắp mọi nơi, dường như làm nhỏ hẳn những cây khác. Một xứ sở rất đẹp và hoàn toàn thanh bình, vì săn bắn bị cấm ngặt ở đây. Mọi thú vật, mọi cây cối và mọi bông hoa đều được bảo vệ. Khi ngồi dưới một trong những cây gỗ đỏ đồ sộ kia, người ta ý thức được lịch sử của con người và vẻ đẹp của quả đất. Một con sóc màu đỏ mập mạp chạy ngang qua rất đẹp và duyên dáng, ngừng lại cách vài feet, quan sát và thắc mắc không hiểu bạn làm gì ở đó. Đất đai khô ráo, dù rằng có một con suối gần bên. Không một chiếc lá lay động và vẻ đẹp của tĩnh lặng lẫn trong cây cối. Dạo bộ chầm chậm theo con đường mòn hẹp, quanh một khúc quẹo là một con gấu mẹ và bốn con nhỏ lớn bằng những con mèo to. Chúng chạy nhanh khỏi đó để leo lên những cái cây và con mẹ hướng về người ta không một chuyển động, không một âm thanh. Cách xa chúng tôi khoảng năm mươi feet; con mẹ rất to lớn, màu nâu, và sẵn sàng đương đầu. Người ta ngay lập tức quay lưng lại nó và đi khỏi. Con thú đó và người ta đều hiểu rằng không có sợ hãi và không có ý định gây tổn thương, nhưng dẫu vậy người ta vui mừng khi được ở trong sự bảo vệ của cây cối, những con sóc, và những con chim giẻ cùi ríu rít.
 
Tự do có nghĩa là một ngọn đèn cho chính mìmh; lúc đó nó không là một trừu tượng, một sự việc bị hình dung bởi tư tưởng. Tự do thực sự là tự do khỏi lệ thuộc, quyến luyến, khỏi khát khao tìm kiếm trải nghiệm. Tự do khỏi chính cấu trúc của tư tưởng có nghĩa là một ngọn đèn cho chính mình. Trong ngọn đèn này mọi hành động xảy ra và vì vậy nó không bao giờ mâu thuẫn. Mâu thuẫn chỉ hiện hữu khi cái luật lệ đó, cái ngọn đèn đó tách rời khỏi hành động, khi người hành động tách rời khỏi hành động. Lý tưởng, nguyên tắc, là chuyển động cằn cỗi của tư tưởng và không thể đồng tồn tại cùng ngọn đèn này; cái này khước từ cái kia. Ngọn đèn này, luật lệ này, tách rời khỏi bạn; nơi nào có người quan sát, ngọn đèn này, tình yêu này, không hiện hữu. Cấu trúc của người quan sát được sắp xếp bởi tư tưởng, mà không bao giờ mới mẻ, không bao giờ tự do. Không có “bằng cách nào”, không hệ thống, không luyện tập. Chỉ có thấy mà là làm. Bạn phải thấy, không nhờ vào đôi mắt của người khác. Ngọn đèn này, luật lệ này, không thuộc về bạn và cũng không thuộc về người khác. Chỉ có ngọn đèn. Đây là tình yêu.
 
 

25-9-1973

Ông ta đang nhìn ra cửa sổ vào những quả đồi uốn lượn nhấp nhô xanh rì và những cánh rừng sẫm màu có ánh nắng ban mai tỏa xuống chúng. Sáng hôm đó thật dễ thươngthú vị, có những đám mây tráng lệ bên kia cánh rừng, trắng xóa với những hình thể cuồn cuộn như con sóng biển. Không còn thắc mắc tại sao những người cổ xưa đã nói rằng thần thánh đang ngự trị giữa chúng và núi non. Vây bọc chung quanh đều có những đám mây khổng lồ tương phản bầu trời xanh và sáng lóa mắt. Ông ta không còn một tư tưởng nhỏ nhiệm nào và chỉ đang nhìn ngắm vẻ đẹp của thế giới. Đúng là ông ta đã đứng tại cửa sổ trong một khoảng thời gian và một sự việc gì đó đã xảy ra, không mong đợi, không mời mọc. Bạn không thể mời mọc hoặc ao ước những sự việc như vậy, vô tình hay cố ý. Mọi thứ dường như đã ngừng lại và đang nhường chỗ chỉ cho cái đó, cái không thể gọi tên. Bạn sẽ không tìm được nó trong bất kỳ đền chùa, thánh đường, nhà thờ hay trên bất kỳ trang giấy in nào. Bạn sẽ không tìm được nó ở bất kỳ nơi nào và bất kỳ cái gì bạn tìm ra, nó không là cái đó.
 
Cùng thật nhiều người trong công trình kiến trúc đồ sộ đó gần nhánh biển Golden Horn [cảng Istambul] ông ta đang ngồi bên cạnh một người ăn xin quấn người trong những cái giẻ rách nát, đầu cúi xuống, miệng thốt lên lời kinh cầu nguyện. Một người đàn ông bắt đầu hát bằng tiếng Ả rập. Ông ấy có một giọng hát tuyệt vời, toàn thể khu mái vòm và công trình đồ sộ được phủ ngập bởi giọng hát, nó dường như lay động cả tòa nhà. Nó có một hiệu quả lạ lùng vào tất cả những người có mặt ở đó; họ lắng nghe đầy thành kính lời của bài hát và giọng hát và cùng lúc bị mê hoặc. Ông ta là một người lạ với họ; họ nhìn ông ta và sau đó quên bẵng. Ngôi thánh đường lớn đông nghẹt người và có sự yên lặng lúc này; họ đã thực hiện xong nghi lễ và từng người một ra về. Chỉ còn lại người ăn xin và ông ta; tiếp theo người ăn xin cũng đi khỏi. Khu mái vòm im lặngcông trình đồ sộ trống không, sự ồn ào của cuộc sống không đến gần được.
 
Nếu bạn có lần dạo bộ một mình cao trên những hòn núi giữa những cây thông và tảng đá, bỏ lại mọi thứ trong thung lũng ở dưới bạn thật xa, khi không còn một tiếng xào xạc của cây cối và mọi tư tưởng đã bặt tăm, lúc đó có lẽ nó đến với bạn, cái khác lạ. Nếu bạn giữ chặt nó, nó không bao giờ đến lại; cái gì bạn giữ chặt là ký ức về nó, không còn sinh khí và đã qua rồi. Cái gì bạn giữ chặt không là sự thật; tâm hồn và cái trí của bạn quá nhỏ nhoi, chúng chỉ có thể giữ được những sự việc của tư tưởng và đó là cằn cỗi không sinh hoa kết quả. Đi xa khỏi thung lũng thêm nữa, xa thật xa, bỏ lại mọi thứ ở dưới đó. Bạn có thể quay trở lại và nhặt chúng lên nhưng chúng sẽ không còn ảnh hưởng nữa. Bạn sẽ không bao giờ giống như cũ lại.
 
Sau chuyến leo núi lâu nhiều tiếng đồng hồ, bên ngoài hàng cây, ông ta ở đó giữa những tảng đá và sự yên lặng mà chỉ núi non mới có; có một ít cây thông hình dạng méo mó. Không có gió và mọi sự vật hoàn toàn đứng yên. Đang đi bộ trở lại, di chuyển từ tảng đá này qua tảng đá khác, bỗng nhiên ông ta nghe tiếng một con rắn rung chuông và nhảy tránh. Cách vài feet là một con rắn, mập mạp và hầu như đen kịt. Với cái đầu ở chính giữa thân thể cuộn tròn, nó ở vị trí sẵn sàng tấn công. Cái đầu tam giác cùng cái lưỡi xẻ đôi phe phẩy loáng vào loáng ra, cặp mắt đen lánh và sắc sảo cảnh giác, nó sẵn sàng mổ nếu ông ta tiến lại gần hơn. Trong suốt nửa tiếng đồng hồ hay lâu hơn nó không bao giờ nhấp nháy, nó nhìn bạn chòng chọc, nó không có mí mắt. Thả thân ra từ từ, giữ đầu và đuôi của nó về hướng ông ta, nó bắt đầu trườn đi theo hình chữ U và khi ông ta chuyển động để tiến gần hơn ngay tức khắc nó cuộn lại sẵn sàng tấn công. Chúng tôi đùa giỡn trò chơi này một lúc; con rắn bắt đầu mệt và ông ta để cho nó đi tự do. Nó là một con vật kinh hãi, mập mạp và chết chóc.
 
Bạn phải ở một mình cùng cây cối, những đồng cỏ và những con suối. Bạn không bao giờ cô đơn nếu bạn ôm theo những sự việc của tư tưởng, những hình ảnh và những vấn đề của nó. Cái trí phải không bị nhét kín bởi những tảng đá và những đám mây của quả đất. Nó phải trống không giống như chiếc tầu thủy vừa đóng xong. Vậy thì bạn sẽ hiểu rõ toàn bộ một sự việc gì đó, một sự việc chưa bao giờ đã là trước kia. Bạn không thể thấy được việc này nếu bạn ở đó; bạn phải chết đi để thấy nó. Có lẽ bạn nghĩ rằng bạn là nhân vật quan trọng trên thế giới nhưng thật ra không phải như vậy. Bạn có thể có được mọi sự việc mà tư tưởng đã gom góp vào nhưng tất cả chúng đều cũ rích, đã dùng rồi và bắt đầu vỡ vụn.
 
Trong thung lũng thời tiết mát mẻ lạ lùng và gần những túp lều những con sóc đang chờ đợi những hạt quả của chúng. Chúng được cho ăn mỗi ngày trong một cái ngăn ở trên bàn. Chúng rất thân thiện và nếu bạn không ở đó đúng giờ chúng bắt đầu mắng nhiếc và những con chim giẻ cùi xanh bóng chờ đợi náo động bên ngoài.
 
 

27-9-1973

Một ngôi đền hoang phế điêu tàn, với những hành lang dài không mái, những cái cổng, những bức tượng không đầu và những cái sân bỏ hoang. Nó đã trở thành một nơi thiêng liêng cho chim chóc và những con khỉ, những con vẹt và chim bồ câu. Một vài bức tượng không đầu vẫn còn đường bệ trong vẻ đẹp của nó; chúng có một nét uy nghi bất động. Toàn nơi này sạch sẽ lạ lùng và người ta có thể ngồi bệt trên đất nhìn ngắm những con khỉ và những con chim líu lo. Hồi trước, cách đây lâu lắm rồi, ngôi đền chắc phải là một nơi thờ cúng hưng thịnh có hàng ngàn người sùng kính, cùng những vòng hoa, nhang đèn và lời cầu nguyện. Bầu không khí của chúng vẫn còn đó, những hy vọng, những sợ hãithành tâm của họ. Nơi tôn kính thiêng liêng đã không còn từ lâu lắm rồi. Lúc này những con khỉ đã biến mất vì thời tiết mỗi lúc một nóng hơn nhưng những con vẹt và những con chim bồ câu lại có tổ trong những cái hốc và khe nứt của những bức tường cao. Ngôi đền cổ điêu tàn này ở quá xa nên dân làng không thể phá hoại nó thêm nữa. Nếu họ đến họ sẽ hủy hoại sự thiêng liêng của trống không.
 
Tôn giáo đã trở thành mê tín và tôn thờ hình tượng, niềm tinlễ nghi. Nó đã mất đi vẻ đẹp của sự thật; nhang đèn đã thay thế vị trí của thực tại. Thay thế trực nhận tức khắc là hình tượng được khắc chạm bằng bàn tay hoặc bằng trí óc. Quan tâm duy nhất của tôn giáo là thay đổi hoàn toàn con người. Và tất cả những nhốn nháo quanh nó đều vô ích. Đó là lý do tại sao sự thật không tìm thấy được trong mọi đền chùa, nhà thờ hay thánh đường, dù chúng đẹp đẽ đến chừng nào chăng nữa. Vẻ đẹp của sự thật và vẻ đẹp của đá là hai sự việc hoàn toàn khác biệt. Một cái mở cánh cửa vào vô hạn và cái khác lại dẫn đến sự giam hãm con người; một cái đến tự do còn cái kia đến nhà tù của tư tưởng. Chủ nghĩa lãng mạnđa cảm phủ nhận tinh túy của tôn giáo, và nó cũng không là trò đùa của trí năng. Hiểu biết trong lãnh vực của hành động cần thiết để vận hành hiệu quả và khách quan, nhưng hiểu biết không là phương tiện của sự thay đổi con người; hiểu biết là cấu trúc của tư tưởngtư tưởng là sự lặp lại nhàm chán của cái đã được biết, dù được sửa đổimở rộng như thế nào chăng nữa. Không có tự do qua những phương cách của tư tưởng, cái đã được biết.
 
Con rắn dài nằm rất yên lặng dọc theo cái bờ khô của ruộng lúa, xanh rì và sáng rực trong ánh ban mai. Có thể nó đang nghỉ ngơi hay chờ đợi một con ếch vô ý nào đó. Thời gian đó những con ếch đang được chuyển vận bằng tàu thủy đến Châu Âu để ăn như một món đặc sản. Con rắn dài, màu hơi vàng và rất yên lặng; nó giống màu đất khô, khó nhìn thấy nhưng ánh sáng ban ngày ở trong đôi mắt đen lánh của nó. Vật duy nhất đang chuyển động, loáng vào loáng ra là cái lưỡi đen ngòm của nó. Đúng là nó không nhận biết một người quan sát đang ở gần phía sau đầu của nó. Chết chóc khắp mọi nơi sáng hôm đó. Bạn có thể nghe thấy nó trong làng; tiếng khóc sụt sùi lớn giọng khi một xác chết, bọc trong một miếng vải, đang được khiêng ra ngoài; một con diều hâu đang chuyển động rất mau đâm bổ xuống một con chim; một con thú nào đó đang bị giết; bạn nghe rõ tiếng kêu thảm thiết của nó. Vì vậytiếp diễn ngày này sang ngày khác: chết chóc luôn luôn ở mọi nơi, đau khổ cũng vậy.
 
Vẻ đẹp của sự thật và những tinh túy của nó không ở trong niềm tingiáo điều; chúng không bao giờ hiện diện nơi con người có thể tìm ra nó vì không có con đường dẫn đến vẻ đẹp của nó; nó không là một cái đích đã định vị, một chỗ nương tựa để ẩn náu. Nó có nhạy cảm riêng và tình yêu của nó không thể được đo lường và bạn cũng không thể giữ nó, trải nghiệm nó. Nó không có giá trị mua bán để được sử dụng hay vất đi. Nó ở đó khi cái trí và quả tim trống không những sự việc của tư tưởng. Vị thầy tu và người nghèo khổ không gần được nó, cả kẻ giàu có cũng vậy; người trí thức lẫn kẻ tài năng không thể tiếp xúc được nó. Hãy xa khỏi thế giới này và ngay lúc này thủy chung cùng nó.
 
Buổi sáng đó những con vẹt đang kêu rít lên và vẫy cánh quanh cây me; chúng bắt đầu hơi sớm hoạt động không ngưng nghỉ của chúng, vụt đến rồi lại vụt đi. Chúng là những vệt di động màu xanh sáng bóng với những cái mỏ cong màu đỏ và cứng cáp. Dường như không bao giờ chúng bay thẳng nhưng luôn luôn có hình chữ chi ngoằn ngoèo, kêu lanh lảnh khi bay. Thỉnh thoảng chúng thường đến đậu trên bức tường chắn của mái hiên; lúc đó bạn có thể nhìn ngắm chúng, nhưng không lâu lắm; chúng sẽ lại vụt đi theo đường bay huyên náo và điên dại của chúng. Kẻ thù duy nhất của chúng có vẻ là con người. Anh ấy nhốt chúng trong một cái lồng.
 
 

28-9-1973

Con chó đen to vừa giết chết một con dê; nó đã bị trừng phạt nghiêm khắc và cột lại và lúc này nó đang sủa và than van dai dẳng. Ngôi nhà có một bức tường cao quanh nó nhưng bằng cách nào đó con dê đã lang thang vào được và con chó rượt theo rồi giết nó. Người chủ của ngôi nhà đã xin lỗibồi thường bằng bạc. Nó là một ngôi nhà lớn có cây cối chung quanh và bãi cỏ không bao giờ xanh tươi hoàn toàn dù được tưới nước nhiều bao nhiêu chăng nữa. Mặt trời tỏa sức nóng kinh khiếp đến độ những bông hoa và bụi cây phải được tưới nước hai lần một ngày; đất đai cằn cỗi và sức nóng của ban ngày gần như làm héo hắt màu xanh tươi của cây cỏ. Nhưng những cây đã lớn cho những bóng mát dễ chịu và bạn có thể ngồi đó vào sáng sớm khi mặt trời vẫn còn ở sau cây cối. Đó là một nơi tuyệt vời nếu bạn muốn ngồi yên lặng và buông bỏ cái tôi trong thiền định, nhưng lại không là nơi dành cho bạn mơ mộng viễn vông hay lạc vào một ảo tưởng gây thỏa mãn nào đó. Ở đó dưới những bóng râm kia, nó quá trang nghiêm, quá khẩn thiết, bởi vì toàn khu này được dâng tặng cho loại suy tư tĩnh lặng đó. Bạn có thể buông thả trong những tưởng tượng thân thuộc của bạn nhưng trong chốc lát bạn sẽ phát hiện rằng nơi này không mời mọc những hình ảnh của tư tưởng.
 
Ông ấy đang ngồi có một miếng vải phủ trên đầu, nước mắt tuôn trào; vợ ông ấy vừa qua đời. Ông ấy không muốn sụt sùi trước mặt con cái; chúng cũng đang khóc, dù không hoàn toàn hiểu được chuyện gì đã xảy ra. Người mẹ của bọn trẻ đã không khỏe từ lâu và mới đây bệnh đã trở nặng; người cha ngồi cạnh bên giường bệnh của bà ấy. Có vẻ ông ấy không bao giờ đi ra ngoài và vào một ngày, sau một vài nghi lễ, người mẹ được khiêng đi. Ngôi nhà trở nên trống rỗng lạ lùng, không còn hương thơm mà người mẹ đã truyền vào nó, và nó sẽ không bao giờ lại như cũ vì bây giờ đã có nỗi đau khổ trong ngôi nhà rồi. Người cha biết việc đó; bọn trẻ đã mất đi mãi mãi một người nào đó nhưng đến lúc này chúng vẫn chưa biết được ý nghĩa của đau khổ.
 
Nó luôn luôn ở đó, bạn không thể hoàn toàn quên nó, bạn không thể che đậy nó qua một hình thức giải trí nào đó, tôn giáo hay một cách khác. Bạn có lẽ chạy trốn nó nhưng nó sẽ ở đó để gặp bạn lại. Bạn có thể làm mất mình trong một tôn sùng, một lời kinh cầu nguyện nào đó hoặc trong một niềm tin an ủi nào đó nhưng nó sẽ xuất hiện lại, không cần nỗ lực và mời mọc. Sự nở hoa của đau khổtrạng thái cay đắng, bi quan hoặc thái độ cư xử bất thường nào đó. Bạn có lẽ hung hăng, tàn bạo và xấu tính trong hành vi ứng xử của bạn nhưng đau khổ có mặt ngay chỗ bạn. Bạn có lẽ có quyền hành, chức vụ và những thú vui do tiền bạc nhưng nó sẽ ở lại đó trong tâm hồn bạn, đang chờ đợi và sẵn sàng. Dù bạn có làm gì chăng nữa bạn không thể tẩu thoát nó. Cái tình yêu mà bạn có chấm dứt trong đau khổ; đau khổthời gian, đau khổtư tưởng.
 
Cái cây bị chặt xuống và bạn nhỏ một giọt nước mắt; một con thú bị giết cho bạn thưởng thức; quả đất này đang bị hủy diệt vì sự vui thú của bạn; bạn được giáo dục để giết chóc, để tiêu diệt, con người chống lại con người. Công nghệ và máy móc mới đang gánh vác công việc cực nhọc của con người nhưng có lẽ bạn không kết thúc được đau khổ qua những sự việc mà tư tưởng gom tụ vào cùng nhau. Tình yêu không là vui thú.
 
Bà ấy đến đầy tuyệt vọng trong nỗi đau khổ của bà ấy ; bà ấy kể lể, tuôn ra mọi sự việc mà bà ấy đã trải qua, chết chóc, sự ngu dốt của con cái, chính trị của chúng, những vụ ly dị của chúng, những thất bại, cay đắng của chúng và sự vô ích hoàn toàn của cuộc sống không có ý nghĩa. Bà ấy không còn trẻ nữa; trong thời thanh nữ bà ấy đã tận hưởng đầy đủ, đã trải qua sự thích thú ngắn ngủi trong chính trị, một cái bằng môn kinh tế và trong chừng mực nào đó một loại cuộc sống mà hầu hết mọi người đều theo đuổi. Chồng bà âý vừa mới chết và mọi đau khổ có vẻ ập xuống bà ấy. Bà ấy trở nên yên lặng khi chúng tôi nói chuyện.
 
Bất kỳ chuyển động nào của tư tưởng là khoét sâu vào đau khổ. Tư tưởng với những k‎ý ức của nó, với những hình ảnh vui thú và đau thương của nó, với cô độc và nước mắt của nó, sự thương xót bản thân và tiếc nuối của nó, là nền tảng của đau khổ. Hãy lắng nghe điều gì đang được nói. Chỉ lắng nghe – không phải lắng nghe những phản hồi của quá khứ, sự chế ngự đau khổ hay làm thế nào chạy trốn sự hành hạ của nó – nhưng hãy lắng nghe bằng quả tim của bạn, bằng toàn thân tâm của bạn đến điều gì đang được nói lúc này. Lệ thuộcquyến luyến của bạn đã chuẩn bị sẵn sàng mảnh đất trồng trọt cho đau khổ của bạn. Chểnh mảng học hỏi về bản thân của bạn và vẻ đẹp nó mang lại, đã tạo ra thực phẩm nuôi dưỡng đau khổ của bạn; mọi hoạt động tự cho mình là trung tâm của bạn đã dẫn bạn đến đau khổ này. Chỉ cần lắng nghe điều gì đang được nói: hãy ở lại cùng nó, đừng nghĩ lan man ra khỏi nó. Bất kỳ chuyển động nào của tư tưởngcủng cố sức sống của đau khổ. Tư tưởng không là tình yêu. Tình yêu không có đau khổ.
 
 

29-9-1973

Những cơn mưa gần chấm dứt và đường chân trời đang trôi chảy những đám mây cuồn cuộn màu trắng và vàng rực; chúng đang vươn lên đến những bầu trời có màu xanh lá cây và xanh da trời. Tất cả những chiếc lá của mọi bụi cây đều được tắm rửa sạch sẽ và chúng đang lấp lánh trong ánh mặt trời ban mai. Một buổi sáng của niềm vui thú, quả đất đang reo hò và dường như có phước lành trong không gian. Trong căn phòng đó trên cao bạn trông thấy biển xanh, con sông chảy vào nó, những cây cọ dừa và những cây xoài. Bạn nín thở bởi sự kỳ diệu của quả đất và hình thể mênh mông của những đám mây. Vẫn còn sớm, yên tĩnh và ồn ào của ban ngày chưa bắt đầu; băng qua chiếc cầu hầu như không có nhiều giao thông, ngoại trừ một hàng dài xe bò, chất đầy cỏ khô. Nhiều năm tới đây những chiếc xe buýt sẽ đến và đem theo cùng nó ô nhiễmhoạt động hối hả. Một buổi sáng đẹp, đầy tiếng ca hát và ơn lành.
 
Hai anh em được đưa bằng xe hơi đến một ngôi làng gần bên để thăm người cha họ đã không gặp gỡ gần mười lăm năm hay hơn nữa. Họ phải đi bộ một lúc trên một con đường không được chăm sóc cẩn thận. Họ đến một cái bể chìm, nơi trữ nước; bốn bên đều có những bậc thềm bằng đá dẫn xuống bể nước trong. Ở một phía của cái bể có một ngôi đền nhỏ với một cái tháp hình vuông nhỏ, khá hẹp ở đỉnh; có nhiều bức tượng đá hình ảnh khác nhau xếp quanh nó. Trên hàng hiên của ngôi đền, nhìn xuống một cái ao lớn, có vài người, gần như bất động, giống những hình tượng kia trên tháp, chìm sâu trong thiền định. Đi xa xa khỏi cái bể chìm, ngay sau vài ngôi nhà khác, là ngôi nhà nơi người cha sống. Người cha đi ra khi hai anh em đến gần và họ chào hỏi ông ấy bằng cách nằm rạp xuống đất, đầu chạm bàn chân của ông ấy. Họ nhút nhát và chờ đợi người cha nói, vì đó là phong tục. Trước khi ông ấy nói bất kỳ lời nào ông ấy đi vào bên trong để rửa chân, vì hai cậu con đã chạm vào chúng. Ông ấy là một chức sắc cao nhất của Ấn độ giáo chính thống, không ai có thể chạm vào ông ấy ngoại trừ một vị chức sắc khác, và hai cậu trai của ông ấy đã bị dơ bẩn do bởi dính líu đến những người không thuộc Ấn độ giáođồng thời đã ăn thực phẩm nấu nướng bởi những người không thuộc Ấn độ giáo. Vì thế ông ấy rửa chân xong và ngồi xuống trên nền nhà, không quá gần hai cậu con bị vấy bẩn. Họ nói chuyện một lúc lâu và đến giờ ăn nên thực phẩm được mang đến. Ông ấy bảo hai người con đi ra vì không thể ăn chung với chúng, chúng không còn là những người Ấn độ giáo nữa. Ông ấy đúng là đã có lòng thương yêu chúng, vì rốt cuộc chúng cũng là con trai của ông ấy và đã không gặp mặt trong nhiều năm. Nếu người mẹ còn sống bà ấy có lẽ sẽ cho bọn chúng thức ăn nhưng chắc chắn bà ấy sẽ không ngồi ăn cùng bọn chúng. Họ phải có lòng thương yêu con cái sâu đậm nhưng giáo lý của tôn giáotruyền thống cấm đoán mọi tiếp xúc vật chất với chúng. Truyền thống rất mạnh mẽ, mãnh liệt hơn cả tình yêu.
 
Truyền thống của chiến tranh mạnh mẽ hơn tình yêu; truyền thống của giết chóc để có lương thực và giết chóc những con người tạm gọi là kẻ thù khước từ sự dịu dàng và lòng thương yêu con người; truyền thống của lao động nhiều tiếng đồng hồ nuôi dưỡng sự tàn nhẫn của tánh hiệu quả; truyền thống của hôn nhân chẳng mấy chốc trở thành nhà tù; những truyền thống của người giàu có và người nghèo nàn cách ly họ; mỗi nghề nghiệp có truyền thống riêng của nó, một nhóm người riêng nuôi dưỡng đố kỵthù địch. Những nghi lễnghi thức truyền thống trong những nơi thờ phụng, khắp thế giới, đã tách rời con người khỏi con người và những từ ngữ cùng cử chỉ không còn ý nghĩa nào cả. Một ngàn ngày hôm qua, dù phong phúđẹp đẽ thế nào chăng nữa, khước từ tình yêu.
 
Bạn đi qua một chiếc cầu ọp ẹp sang bờ bên kia của một con suối hẹp có bùn nhập vào con sông lớn; bạn đến một ngôi làng nhỏ có những viên gạch bằng bùn phơi nắng. Có quá nhiều trẻ em, đang la hét và nô đùa; những người lớn tuổi đang ở ngoài ruộng hay câu cá, hay đang làm việc trong thị trấn gần bên. Trong một căn buồng nhỏ tối tăm một khoảng hở trong bức tường là cửa sổ; không một con ruồi nào chui vào chỗ tối tăm này được. Rất mát mẻ trong đó. Trong khoảng không gian nhỏ xíu đó là một người dệt vải cùng một khung dệt lớn; ông ấy không biết đọc nhưng được giáo dục theo cách riêng, lễ phéphoàn toàn mê mải trong công việc lao động. Ông ấy dệt ra những tấm vải tinh xảo màu vàng và màu bạc trong những mẫu mã đẹp. Trong mọi màu vải và lụa ông ấy có thể dệt thành những mẫu truyền thống, tinh tế nhất và đẹp đẽ nhất. Ông ấy được sinh ra để thực hiện cái truyền thống đó; ông ấy nhỏ người, nhã nhặnháo hức biểu lộ cái tài năng tuyệt vời của ông. Bạn nhìn ngắm ông ấy, khi từ những sợi chỉ bằng lụa ông ấy dệt thành loại vải cầu kỳ nhất, bằng kinh ngạc và thương yêu trong tâm hồn bạn. Có một mảnh vải dệt của vẻ đẹp vô biên, được sinh ra từ truyền thống.
 
 
 

30-9-1973

Một con rắn dài có màu hơi vàng đang băng qua đường dưới một cây bồ đề. Ông ta đã dạo bộ rất lâu và đang quay trở lại thì bỗng nhiên thấy con rắn. Ông ta theo nó, khá gần, thẳng lên một gò đất; nó nhìn chăm chú vào từng cái lỗ; nó hoàn toàn không thấy ông ta, mặc dù ông ta gần như ở ngay trên nó. Nó khá mập mạp; khoảng giữa chiều dài của nó phình to ra. Dân làng trên đường về nhà ngừng nói chuyện và nhìn; một người trong bọn họ bảo ông ta rằng nó là một con rắn hổ mang và ông ta nên cẩn thận. Con rắn hổ mang biến mất vào một cái lỗ và ông ta tiếp tục chuyến đi bộ. Dự định trông thấy lại con rắn tại nơi cũ, ông ta quay trở lại ngày hôm sau. Không có con rắn nào ở đó nhưng dân làng đã đặt một cái tô nông đựng sữa, vài bông cúc vạn thọ và một cục đá to có ít tro trên nó cùng vài bông hoa khác. Nơi đó đã trở thành thiêng liêng và mỗi ngày sẽ có những bông hoa tươi; dân làng khắp vùng đã biết rằng nơi đó đã trở thành thiêng liêng. Ông ta trở lại nơi đó vài tháng sau; có sữa tươi, hoa tươi và cục đá mới được trang trí. Và cây bồ đề già thêm một chút tuổi.
 
Ngôi đền trông ra biển Địa Trung Hải có màu xanh da trời; nó điêu tàn và chỉ còn những cái cột bằng đá cẩm thạch. Trong chiến tranh nó đã bị tàn phá nhưng nó vẫn còn là một nơi tôn nghiêm. Vào một buổi chiều, khi có ánh mặt trời vàng rực trên đá cẩm thạch, bạn cảm thấy một bầu không khí thiêng liêng; bạn chỉ có một mình, chung quanh không một người khách thăm viếng và sự huyên thuyên không lúc nào ngừng nghỉ của họ. Những cái cột đã biến thành màu vàng ròng và biển xa xa phía dưới có màu xanh cực mạnh. Bức tượng của vị nữ thần ở đó, được bảo dưỡng và khóa lại; bạn chỉ có thể trông thấy nữ thần vào những tiếng đồng hồ nào đó và vị thần đang mất đi vẻ đẹp thiêng liêng. Biển xanh còn đó. 
 
Đó là ngôi nhà đẹp ở vùng quê với một bãi cỏ đã được cán bằng, cắt và nhổ cỏ dại nhiều lần trong năm. Toàn khu này được chăm sóc cẩn thận, phồn thịnhvui tươi; đằng sau ngôi nhà là một mảnh vườn nhỏ trồng rau; một nơi dễ thương với một con suối êm ả chảy bên cạnh, hiếm khi nào tạo ra một âm thanh. Cửa mở ra và nó bị chặn lại bởi một bức tượng Phật, bị đá vào nơi đó. Người chủ nhà hoàn toàn không ý thức về việc gì ông ấy đang làm; đối với ông ấy nó là một đồ vật dùng để chặn cửa. Bạn tự hỏi không hiểu ông ấy có làm như thế với bức tượng mà ông ấy sùng kính, vì ông ấy là một người Thiên Chúa Giáo. Bạn phủ nhận những sự vật thiêng liêng của người khác nhưng bạn lại giữ gìn những thiêng liêng riêng của bạn; những niềm tin của người khác là mê tín trong khi niềm tin riêng của bạn lại hợp lý và thực sự. Cái gì là thiêng liêng?
 
Ông ấy đã lượm được nó, ông ấy nói, trên một bãi biển; nó là một miếng gỗ có hình dạng của một cái đầu người được rửa sạch sẽ bởi biển cả. Nó được làm bằng gỗ cứng, mài thành hình thể bởi những dòng nước của đại dương, tẩy sạch qua nhiều mùa. Ông ấy đã mang nó về nhà và đặt nó trên cái kệ ở lò sưởi; ông ấy ngắm nghía nó liên tục và khâm phục việc gì ông ấy đã làm. Vào một ngày nào đó, ông ấy đặt vài bông hoa quanh nó và sau đó công việc được xảy ra hằng ngày; ông ấy cảm thấy bứt rứt nếu khônghoa tươi mỗi ngày và dần dần miếng gỗ có hình thể đó trở nên rất quan trọng trong cuộc đời ông ấy. Ông ấy sẽ không cho phép bất cứ người nào đụng vào nó ngoại trừ chính ông ấy; họ có thể làm ô uế nó; ông ấy rửa hai tay sạch sẽ trước khi sờ chạm nó. Nó đã trở thành thần thánh, thiêng liêng, và một mình ông ấy là vị giáo sĩ cao cấp của nó; ông ấy tượng trưng cho nó; nó bảo cho ông ấy về những sự việc ông ấy một mình không bao giờ có thể biết được. Cuộc sống của ông ấy ngập tràn trong nó và ông ấy nói, ông ấy hạnh phúc không kể xiết.
 
Cái gì là thiêng liêng? Không phải những sự vật được tạo tác bởi cái trí hay bàn tay hay biển cả. Biểu tượng không bao giờ là sự thật; từ ngữ cỏ không là cỏ của cánh đồng; từ ngữ chúa không là chúa. Từ ngữ không bao giờ chứa đựng tổng thể, dù sự miêu tảtài tình như thế nào chăng nữa. Từ ngữ thiêng liêng không có ý nghĩa gì khi đứng một mình; nó chỉ trở thành thiêng liêng trong liên hệ của nó với một sự việc gì đó, ảo tưởng hay sự thật. Cái gì là sự thật không là những từ ngữ của cái trí; thực tại, sự thật, không thể được tiếp cận bởi tư tưởng. Khi có người trực nhận, sự thật không tồn tại. Người suy nghĩsuy nghĩ của anh ấy phải kết thúc cho sự thật hiện hữu. Sau đó hiện hữu, là thiêng liêng – cột đá cẩm thạch cổ xưa đó cùng mặt trời vàng rực trên nó, con rắn kia và người dân làng. Nơi nào không có tình yêu nơi đó không có thiêng liêng. Tình yêu là tổng thể và trong nó không có phân chia.
 
 
 

02-10-1973

Ý thức là những sự việc chứa đựng của nó; những sự việc chứa đựng là ý thức. Tất cả mọi hành động đều phân chia khi cái chứa đựng của ý thức bị vỡ vụn. Hoạt động này nuôi dưỡng xung đột, bất mãnrối loạn; sau đó không tránh khỏi đau khổ.
 
Trên không gian tại độ cao đó bạn có thể nhìn thấy những cánh đồng xanh tươi, mỗi cánh đồng phân cách cánh đồng khác theo hình thể, kích cỡ và màu sắc. Một con suối chảy xuống để gặp biển cả, xa khỏi nó là núi non, phủ đầy tuyết. Khắp quả đất này đều có những thị trấn, làng mạc lan rộng và lớn; trên những quả đồi có những lâu đài, nhà thờ và nhà cửa và vươn ra bên ngoài chúng là những sa mạc mênh mông, có màu nâu, vàng và trắng. Sau đó lại có biển xanh và nhiều đất đai thêm nữa cùng những cánh rừng dày dặc. Toàn quả đất rất trù phú và tráng lệ.
 
Ông ta đi bộ đến đó, hy vọng gặp một con cọp, và ông ta đã gặp được. Dân làng đã đến và bảo với người chủ nhà của ông ta rằng một con cọp đã giết chết một con bò con đêm hôm trước và sẽ quay lại đêm đó để giết chóc thêm. Họ có muốn xem nó không? Một cái bục sẽ được đan kết trên một cái cây và từ đó người ta có thể trông thấy kẻ giết chóc to lớn và họ cũng buộc một con dê vào cái cây đó để chắc chắn rằng con cọp sẽ đến. Ông ta nói rằng ông không thích xem thấy một con dê bị giết chỉ để thỏa mãn sự thích thú của ông ta. Vì thế câu chuyện bị gạt đi. Nhưng vào cuối buổi chiều đó, khi mặt trời ở phía sau một quả đồi lượn tròn, người chủ nhà muốn lái xe đi dạo, hy vọng rằng có lẽ họ sẽ bất ngờ gặp được con cọp đã giết con bò. Khi họ lái xe được vài dặm vào sâu trong rừng; trời đã tối rồi và nhờ vào những ngọn đèn pha họ quay trở lại. Họ đã từ bỏ mọi hy vọng trông thấy con cọp khi quay về. Nhưng ngay lúc họ quẹo một khúc cua, nó kia rồi, đang ngồi chồm hỗm trên cặp mông ở chính giữa đường, khổng lồ, có vằn, đôi mắt của nó rực sáng do ánh đèn pha. Xe hơi ngừng lại và nó tiến về phía họ gầm gừ và tiếng rống đó rung chuyển cả chiếc xe hơi; nó to lớn kinh ngạc và cái đuôi dài cùng cái chóp đuôi màu đen chuyển động chầm chậm từ bên này qua bên kia. Nó đang bực tức. Cửa sổ xe mở và khi nó gầm gừ đi qua, ông ta chìa bàn tay ra để vỗ vào con vật chúa tể của rừng xanh này nhưng ông chủ nhà vội vã giật mạnh cánh tay ông ta lại, sau đó giải thích rằng nó sẽ xé toác cánh tay của ông ta ra. Nó là một con thú bệ vệ, đầy quyền uysức mạnh.
 
Ở phía dưới trên quả đất kia, có những kẻ độc tài chuyên chế chối từ tự do cho con người, những nhà học thuyết đang tạo hình thể cho cái trí của con người, các vị giáo sĩ cùng những thế kỷ truyền thốngniềm tin của họ biến con người thành nô lệ; các chính trị gia với những hứa hẹn liên tục của họ đang mang lại đồi bạiphân chia. Ở dưới đó con người đang vướng mắc vào xung độtđau khổ vô tận và vào những ánh sáng hào nhoáng của vui thú. Tất cả sự việc đó hoàn toàn vô nghĩađau khổ, lao động và những từ ngữ của các triết gia. Chết chóc và bất hạnh và lao lực, con người chống lại con người.
 
Muôn vẻ phức tạp này, những thay đổi được bổ sung trong khuôn mẫu của vui thú và đau khổ, là cái chứa đựng của ý thức con người, bị định hình và bị điều kiện bởi nền văn hóa mà nó đã được nuôi dưỡng, cùng những áp lực kinh tế và tôn giáo của nó. Tự do không ở trong những biên giới của một ý thức như thế; sự việc gì được chấp nhận như tự do thật ra lại là một nhà tù được xây dựng trong một mức độ nào đó để có thể sống được nhờ vào sự phát triển của công nghệ. Trong nhà tù này có những chiến tranh, bị hủy diệt nhiều hơn bởi khoa học và lợi lộc. Tự do không ở trong sự thay đổi những nhà tù, cũng không ở trong sự thay đổi các vị thầy, cùng quyền lực vô lý của họ. Quyền lực không mang lại minh mẫn của trật tự. Trái lạinuôi dưỡngtrật tự và từ mảnh đất này tăng tưởng quyền lực. Tự do không ở trong những bộ phận tách rời. Một cái trí không tách rời, một cái trí tổng thể ở trong tự do. Nó không biết nó được tự do; cái gì được biết ở trong lãnh địa của thời gian, quá khứ chuyển qua hiện tại đến tương lai. Tất cả chuyển động là thời gianthời gian không là một yếu tố của tự do. Sự tự do của chọn lựa phủ nhận tự do; chọn lựa chỉ tồn tại nơi nào có rối loạn. Rõ ràng của trực nhận, thấu triệttự do khỏi đau khổ của chọn lựa. Trật tự tổng thể là ánh sáng của tự do. Trật tự này không là đứa trẻ của tư tưởng vì tất cả hoạt động của tư tưởng đều nuôi dưỡng sự phân chia. Tình yêu không là một mảnh của tư tưởng, của vui thú. Trực nhận sự việc này là thông minh. Tình yêu và thông minh không tách lìa và từ sự việc này tuôn tràn hành động không nuôi dưỡng đau khổ. Trật tự là nền tảng của nó.
 
 
 

03-10-1973

Khá lạnh tại phi trường khi còn sớm như thế; mặt trời vừa ló dạng. Mọi người đều mặc quần áo ấm và những người khuân vác nghèo khổ đang run lập cập; có sự ồn ào thông thường của một phi trường, tiếng gầm thét của những chiếc máy bay phản lực, tiếng chuyện trò lớn, những lời từ giã và máy bay cất cánh. Máy bay đông nghẹt khách du lịch, người kinh doanh và những người khác đi đến thành phố thiêng liêng, cùng dơ bẩn và đông đảo con người. Lúc này dãy Hi Mã Lạp Sơn rộng lớn có màu hồng dưới ánh ban mai; chúng tôi đang bay về hướng đông nam và trong hàng trăm dặm những đỉnh núi mênh mông này dường như đang treo lơ lững trong không gian cùng vẻ đẹp và uy nghi. Người hành khách ở chỗ ngồi bên cạnh mải mê vào tờ nhật báo; có một phụ nữ ở dãy bên kia đang tập trung vào chuỗi tràng hạt; những du khách đang nói chuyện lớn tiếng và chụp ảnh lẫn nhau hoặc những hòn núi ở xa; mọi người chìm trong những công việc của họ và không còn thời gian quan sát sự kỳ diệu của quả đất và con sông thiêng liêng khúc khuỷu của nó cũng như vẻ đẹp tinh tế của những đỉnh núi hùng vĩ kia đang trở thành màu hoa hồng.
 
Có một người đàn ông ngồi phía xa của dãy ghế bên kia và đang được kính trọng nhiều; ông ấy không còn trẻ, dường như có nét mặt của một học giả, mau lẹ khi chuyển động và trang phục sạch sẽ. Người ta tự hỏi không hiểu có lúc nào ông ấy nhìn thấy được vẻ lộng lẫy thực sự của những hòn núi kia. Lúc này ông ấy đứng dậy và tiến về người hành khách ở ghế bên cạnh; ông ấy xin phép đổi chỗ ngồi. Ông ấy ngồi xuống, tự giới thiệu và hỏi liệu ông ấy có được phép tiếp chuyện với chúng tôi. Ông ấy nói tiếng Anh hơi ngập ngừng, chọn từ ngữ cẩn thận vì ông ấy không quen thuộc với ngôn ngữ này; ông ấy có giọng nói dịu dàng, rõ ràng và gây dễ chịu trong dáng điệu. Ông ấy mở đầu bằng cách nói rằng ông ấy rất may mắn khi đang đi cùng chuyến máy bay và có được cuộc nói chuyện này. “Dĩ nhiên tôi đã nghe nói về ông từ thời niên thiếu và chỉ vào một ngày nào đó tôi đã nghe buổi nói chuyện cuối cùng của ông, thiền định và người quan sát. Tôi là một học giả, một chuyên gia theo Ấn độ giáo, thực hành loại thiền định và kỷ luật riêng của tôi.”
 
Những hòn núi đang thụt lùi xa hơn về phía đông và phía dưới chúng tôi con sông đang tạo ra những khuôn mẫu thân thiện và rộng.
 
“Ông nói rằng người quan sát là vật được quan sát, người thiền địnhthiền định và chỉ có thiền định khi không còn người quan sát. Tôi muốn hiểu rõ điều này. Đối với tôi thiền định là sự kiểm soát tư tưởng, cố định cái trí vào tuyệt đối.”
 
Người kiểm soát là vật được kiểm soát, không phải vậy à? Người suy nghĩ là những suy nghĩ của anh ấy; nếu không có những từ ngữ, những hình ảnh, những tư tưởng, liệu còn người suy nghĩ không? Người trải nghiệm là vật được trải nghiệm; nếu không có vật được trải nghiệm sẽ không có người trải nghiệm. Người kiểm soát tư tưởng được tạo ra từ tư tưởng; anh ấy là một trong những bộ phận của tư tưởng, gọi nó bằng bất kỳ cái gì bạn muốn; tác nhân bên ngoài dù hoàn hảo đến chừng nào chăng nữa vẫn còn là một sản phẩm của tư tưởng; hoạt động của tư tưởng luôn ở bên ngoài và gây ra phân chia.
 
“Liệu cuộc sống có thể luôn luôn được sống mà không có sự kiểm soát hay không? Nó là bản thể của kỷ luật.”

Khi người kiểm soát là vật được kiểm soát, được thấy như một sự kiện tuyệt đối, như sự thật, lúc đó sẽ xảy ra một loại năng lượng hoàn toàn khác hẳn mà thay đổi cái gì là. Người kiểm soát không bao giờ có thể thay đổi được cái gì là; anh ta có thể kiểm soát nó, chế ngự nó, bổ sung nó hoặc chạy trốn nó nhưng không bao giờ có thể vượt khỏi và trên nó. Cuộc sống có thể và phải được sống không bị kiểm soát. Một cuộc sống bị kiểm soát không bao giờ minh mẫn; nó nuôi dưỡng xung đột, rối loạnđau khổ vô tận.
 
“Đây là một khái niệm hoàn toàn mới mẻ.”

Nếu người ta được phép nói rõ ra, nó không là một trừu tượng, một công thức. Chỉ có cái gì là. Đau khổ không là một trừu tượng; người ta có thể rút ra một kết luận từ nó, một khái niệm, một cấu trúc bằng từ ngữ nhưng nó không là cái gì là, đau khổ. Những học thuyết không có thực tại; chỉ có cái gì là. Sự việc này không bao giờ có thể được chuyển đổi khi người quan sát tách rời anh ta khỏi vật được quan sát.
 
“Đây là trải nghiệm trực tiếp của ông phải không?”
 
Sẽ hoàn toàn hão huyềnngu xuẩn nếu nó chỉ là những cấu trúc bằng từ ngữ của tư tưởng; nói về những sự việc như thế sẽ là đạo đức giả.
 
“Tôi đã muốn tìm được nơi ông thiền định là gì nhưng bây giờ không còn thời gian nữa vì chúng ta sắp sửa phải xuống máy bay.”
 
Có những vòng hoa đón chào khi đến và bầu trời mùa đông xanh mãnh liệt.

04-10-1973

Khi còn là cậu bé, ông ta thường ngồi một mình dưới một cái cây lớn gần một cái ao trồng hoa sen; chúng có màu hồng và có một mùi thơm nồng nặc. Từ bóng mát của cái cây lớn đó, ông ta thường nhìn ngắm những con rắn màu xanh lá cây mảnh khảnh và những con tắc kè nhỏ xíu, ếch nhái và những con rắn nước. Người em trai của ông ta, cùng những người khác, sẽ đến đưa ông về nhà* . Dưới cái cây là một nơi dễ chịu cùng con sông và cái hồ. Dường như có thật nhiều không gian, và trong không gian này cái cây tạo ra không gian riêng của nó. Mọi sự vật cần không gian. Tất cả những con chim kia trên đường dây điện báo, đang đậu với khoảng cách rất bằng nhau vào một buổi chiều yên tĩnh, tạo không gian cho những bầu trời.
 
Hai anh em thường ngồi cùng nhiều người khác trong một căn phòng có những bức tranh; sẽ có một thời gian tụng kinh bằng tiếng Phạn và tiếp theo sự yên lặng hoàn toàn; đó là giờ thiền định buổi tối. Cậu em trai sẽ cuộn tròn thân thể chìm vào giấc ngủ và chỉ thức giấc khi những người khác đứng dậy ra về. Căn phòng quá rộng lớn và trong khoảng không gian của những bức tường là những tranh ảnh, những bức tượng của sự thiêng liêng. Trong khoảng không gian tù túng chật chội của một ngôi đền hay nhà thờ, con người đã tạo hình dạng cho chuyển động bao la của không gian. Nó giống như thế ở khắp mọi nơi; trong một thánh đường của đạo Hồi không gian được nhốt trong những hàng chữ duyên dáng của từ ngữ. Tình yêu cần không gian bao la.

* Krishnamurti đang diễn tả thời niên thiếu của ông.

Ở cái hồ đó thường có những con rắn và thỉnh thoảng những con người; nó có những bậc đá dẫn xuống nước nơi hoa sen mọc. Không giantư tưởng tạo ra đo lường được và thế là bị giới hạn; những nền văn hóa và những tôn giáo là sản phẩm của nó. Nhưng cái trí bị nhét đầy tư tưởng và bị tạo ra bởi tư tưởng; ý thức của nó là cấu trúc của tư tưởng, chẳng có bao nhiêu không gian trong nó. Nhưng không gian này là chuyển động của thời gian, từ đây đến đó, từ trung tâm của nó hướng đến những ranh giới phía ngoài của ý thức của nó , chật chội hoặc lan rộng. Không gian mà cái trung tâm tự chiếm hữu cho chính nó là nhà tù riêng của nó. Những liên hệ của nó đều từ không gian chật chội này nhưng phải có không gian để sống; không gian của cái trí khước từ đang sống. Sống trong những giới hạn chật hẹp của trung tâmxung đột, sầu muộn và khổ sở và đó không là sống.
 
Không gian, khoảng cách giữa bạn và cái cây, là từ ngữ, hiểu biết mà là thời gian. Thời gian là người quan sát mà tạo ra khoảng cách giữa chính anh ấy và cây cối, giữa chính anh ấy và cái gì là. Nếu không có người quan sát, khoảng cách kết thúc. Gắn kết với cây cối, với một sự vật khác hay với một công thức, là hành động của tư tưởng trong ham muốn có được sự bảo vệ, sự an toàn của nó. Khoảng cách là từ một điểm này đến một điểm khác và muốn đến được điểm khác thời giancần thiết; khoảng cách chỉ hiện hữu nơi nào có phương hướng, bên trong hay bên ngoài. Người quan sát tạo ra một tách rời, một khoảng cách giữa chính anh ấy và cái gì là; từ sự việc này sinh ra xung độtđau khổ. Thay đổi cái gì là chỉ xảy ra khi không có tách rời; không thời gian, giữa người thấy và vật được thấy. Tình yêu không có khoảng cách.
 
Người em đã chết và không có chuyển động trong bất kỳ phương hướng nào rời khỏi sự đau khổ. Không chuyển động này là kết thúc của thời gian. Con sông bắt đầu ngay giữa những quả đồi và những cái bóng xanh rì và bằng một tiếng gầm rống nó đi vào biển cả và những đường chân trời vô tận. Con người sống trong những cái hộp với những cái ngăn kéo; quá nhiều hộp và không có không gian; họ hung bạo, tàn ác, hiếu chiến và phá hoại; họ tách rời và hủy diệt lẫn nhau. Con sông là quả đất và quả đất là con sông; mỗi sự vật không thể tồn tại nếu không có cái kia.
 
Không có những kết thúc cho những từ ngữ nhưng có sự truyền đạt bằng từ ngữ hoặc không bằng từ ngữ. Nghe từ ngữ là một việc và nghe không từ ngữ là một việc khác; một cái thì không liên quan, giả tạo, đang dẫn đến không hành động; cái còn lại là hành động không phân chia, nở hoa của tốt lành. Từ ngữ đã trang trí những bức tường đẹp đẽ nhưng không có không gian. Hồi tưởng, tưởng tượng, là sự đau khổ của vui thú, và tình yêu không là vui thú.
 
Con rắn lục mảnh khảnh và dài ở đó buổi sáng hôm đó; nó rất khó phân biệt và gần như lẫn trong những lá cây xanh; nó thường ở đó, bất động, chờ đợi và quan sát. Cái đầu to của con tắc kè đang lộ ra; nó nằm dọc theo một nhánh cây; nó thay đổi màu sắc khá thường xuyên.

06-10-1973

Có một cái cây đơn chiếc trong một cánh đồng xanh tươi rộng nguyên một mẫu đất; nó đã già cỗi và được kính trọng bởi tất cả những cây còn lại trên quả đồi. Trong cô đơnthống trị con suối ồn ào, những quả đồi và ngôi nhà tranh bên kia chiếc cầu bằng gỗ. Bạn ngưỡng mộ khi đi ngang qua nó nhưng khi quay trở lại bạn ngắm nó thong thả nhiều hơn; thân cây rất lớn, gắn chặt sâu vào quả đất, thành khối cứng và không thể hủy diệt; những cành cây dài, có màu sẫm và cong queo; nó có những cái bóng rất đậm. Khi chiều tối nó thu rút lại, không thể tiếp cận nhưng trong suốt những tiếng đồng hồ có ánh sáng ban ngày nó cởi mở và nghênh đón. Nó còn nguyên vẹn, chưa bị chạm đến bởi một cái rìu hay lưỡi cưa. Và một ngày có nắng bạn ngồi dưới nó, bạn cảm được tuổi tác đáng kính của nó, và vì bạn ở một mình cùng nó bạn ý thức được chiều sâu và vẻ đẹp của sự sống.
 
Người dân làng già nua mệt mỏi đi ngang qua bạn, khi bạn đang ngồi trên một cây cầu nhìn ngắm hoàng hôn; ông ấy gần như mù lòa, bước đi khập khiễng, mang một bó trên một tay và tay kia một cái gậy. Đó là một trong những buổi chiều khi những màu sắc của hoàng hôn ở trên mọi tảng đá, cây cối và bụi nhỏ; cỏ và những cánh đồng dường như có ánh sáng riêng bên trong của nó. Mặt trời đang lặn sau một quả đồi tròn trịa và ở giữa những màu sắc phung phí này có sự khai sinh của vì sao hôm. Người dân làng ngừng lại trước bạn, nhìn những màu sắc kinh ngạc kia và bạn. Hai người nhìn lẫn nhau không nói một lời và ông ấy chầm chậm lê bước đi. Trong chuyển tải đó có thương yêu , trìu mếnkính trọng, không phải là sự kính trọng ngu xuẩn nhưng là sự kính trọng của những con người tôn giáo. Tại ngay tích tắc đó tất cả thời giantư tưởng đều kết thúc. Bạn và ông ấy hoàn toàn là những người tôn giáo, không bị làm đồi bại bởi niềm tin, hình tượng, bởi từ ngữnghèo khổ. Hai người thường qua mặt nhau trên con đường đó giữa những quả đồi đá và mỗi một lần, khi các bạn nhìn lẫn nhau, có hân hoan của thấu triệt tổng thể.
 
Ông ấy đang tiến đến gần, cùng người vợ, từ ngôi đền bên kia đường. Cả hai đều im lặng, bị khuấy động sâu lắng bởi những câu kinh và lòng thành kính. Bạn tình cờ đang đi sau họ và bạn bắt được cảm giác tôn kính của họ, sức mạnh kiên định của họ để theo đuổi cuộc sống tôn giáo. Nhưng điều đó chẳng mấy chốc sẽ biến mất khi họ bị cuốn vào trách nhiệm với con cái của họ, khi chúng đang chạy ùa về phía họ. Ông ấy có một loại nghề nghiệp nào đó, có thể có vị thế thanh danh, vì ông ấy có một ngôi nhà rộng lớn. Sức nặng của tồn tại sẽ dìm chết ông ấy và dẫu rằng ông ấy thường xuyên đi đến ngôi đền, cuộc chiến đấu gian khổ sẽ tiếp tục.
 
Từ ngữ không là sự việc; hình ảnh, biểu tượng không là sự thật. Thực tại, sự thật, không là một từ ngữ. Khi diễn đạt nó bằng từ ngữ là đã xóa sạch nó và ảo tưởng thế chỗ của nó. Trí năng có lẽ phủ nhận toàn cấu trúc của học thuyết, niềm tin và tất cả những cái bẫy giăng và quyền lực theo cùng chúng, nhưng lý luận có thể biện minh cho bất kỳ niềm tin, bất kỳ ý tưởng nào. Lý luậntrật tự của tư tưởngtư tưởng là sự phản hồi của cái bên ngoài. Vì nó là cái bên ngoài, tư tưởng sắp xếp cái bên trong. Không người nào có thể sống được chỉ với cái bên ngoài, và cái bên trong trở thành một cần thiết. Phân chia này là nền tảng nơi cuộc chiến đấu gian khổ giữa “cái tôi” và “cái không tôi” xảy ra. Cái bên ngoài là vị chúa của những tôn giáo và những học thuyết; cái bên trong cố gắng tuân theo những hình ảnh kia và thế là xung đột xảy ra sau đó.
 
Cũng không có cái bên ngoài lẫn cái bên trong nhưng chỉ có tổng thể. Người trải nghiệm là vật được trải nghiệm. Phân chia là không minh mẫn. Tổng thể này không chỉ là một từ ngữ; nó hiện hữu khi sự phân chia như bên ngoài và bên trong hoàn toàn kết thúc. Người suy nghĩ là vật được suy nghĩ.
 
Bỗng nhiên, khi bạn đang dạo bộ, không một tư tưởng nào nhưng chỉ đang quan sát không có người quan sát, bạn tự nhiên ý thức được một thiêng liêngtư tưởng không bao giờ có thể tưởng tượng ra. Bạn ngừng lại, bạn quan sát cây cối, chim chóc và cái người đi ngang qua; nó không là một ảo tưởng hay một sự việc gì đó mà cái trí tự lừa dối chính nó. Nó ở đó trong đôi mắt của bạn, trong toàn thân tâm của bạn. Màu sắc của con bướm là con bướm đó.
 
Những màu sắc mặt trời lưu lại đang phai dần, và trước khi trời tối đen mặt trăng non thẹn thùng ló dạng để rồi biến mất sau quả đồi.
 
 

07-10-1973

Một trong những cơn mưa núi kéo dài ba hay bốn ngày, đem theo cùng nó thời tiết mát mẻ hơn. Quả đất bị ướt sủng và ảm đạm và mọi con đường núi đều trơn trượt; những dòng suối nhỏ đang chảy xuống những sườn dốc đứng và công việc lao động trong những cánh đồng ở sườn núi đã ngừng. Cây cối và những đồn điền trà âu sầu vì ẩm ướt; đã không có mặt trời trên một tuần lễthời tiết trở nên giá lạnh. Những hòn núi nằm hướng về phía bắc, với những đỉnh núi khổng lồ có tuyết phủ. Những lá cờ quanh các đền thờ thấm đầy nước mưa; chúng đã mất đi niềm vui, những màu sắc sặc sỡ phất phơ trong làn gió nhẹ của chúng. Có sấm sétâm thanh lan truyền từ thung lũng này sang thung lũng khác; một lớp sương mù dày dặc che giấu những tia chớp sắc nét.
 
Sáng hôm sau có bầu trời dịu, trong xanh, và những đỉnh núi to lớn, bất động và không thời gian, sáng rực lên bởi ánh mặt trời ban mai. Một thung lũng sâu chạy xuống giữa ngôi làng và những hòn núi cao; nó phủ đầy sương mù màu xanh da trời đậm. Thẳng về phía trước mặt, vút cao lên bầu trời trong xanh là đỉnh núi cao nhất thứ hai của dãy Hi Mã Lạp Sơn. Bạn hầu như có thể chạm vào nó nhưng nó cách xa nhiều dặm; bạn quên bặt khoảng cách vì nó ở đó, trong tất cả uy nghi của nó, hoàn toàn tinh khiết và không đo lường được. Muộn hơn vào buổi sáng nó đã đi rồi; bị che khuất trong những đám mây sẫm màu từ thung lũng. Chỉ vào buổi sáng sớm nó mới lộ dạng và biến mất vài tiếng đồng hồ sau. Chẳng thắc mắc tại sao những người cổ xưa hướng về thần thánh của họ trong những hòn núi này, trong sấm sét và trong những đám mây. Thần thánh của cuộc đời họ ở trong phước lành nằm che giấu nơi những lớp tuyết không thể đến gần được này.
 
Môn đệ của ông ấy đến mời bạn viếng thăm vị đạo sư của họ; bạn lịch sự từ chối nhưng họ đến liên tục, hy vọng rằng bạn sẽ thay đổi quyết địnhchấp thuận lời mời của họ. Quá mệt mỏi bởi sự kèo nài của họ, vì vậyquyết định rằng vị đạo sư của họ sẽ đến cùng một ít người trong số những môn đệ đã tuyển chọn của ông ấy.
 
Đó là một con đường nhỏ ồn ào; đám trẻ chơi cricket ở đó; chúng có một cái gậy và hai cọc gôn là một vài viên gạch lượm được ngẫu nhiên. Cùng những tiếng la hét và tiếng cười chúng chơi vui vẻ thỏa thích, chỉ ngừng lại cho một chiếc xe hơi chạy qua khi tài xế tôn trọng sự vui đùa của chúng. Chúng thường chơi ngày này qua ngày khác và sáng hôm đó chúng náo động lạ lùng khi vị đạo sư đến, tay cầm một cây gậy nhỏ, được đánh bóng láng.
 
Nhiều người chúng tôi đang ngồi trên miếng thảm mỏng trên nền nhà khi ông ấy đi vàochúng tôi đứng dậy nhường cho ông ấy miếng thảm. Ông ấy ngồi bắt chân chéo nhau, đặt cây gậy phía trước mặt; miếng thảm mỏng đó dường như đã cho ông ấy một vị trí quyền lực. Ông ấy đã tìm ra sự thật, đã trải nghiệm nó và vì thế ông ấy, người đã biết; đang mở cánh cửa cho chúng ta. Điều gì ông ấy nói là luật lệ cho ông ấy và cho những người khác; đơn giản bạn chỉ là người tìm kiếm, trái lại ông ấy đã tìm được. Bạn có lẽ đi lạc đường trong sự tìm kiếm của bạn và ông ấy sẽ giúp bạn theo con đường đúng nhưng bạn phải vâng lời. Nhẹ nhàng bạn trả lời rằng tất cả sự tìm kiếm và tìm được không có ý nghĩa gì cả nếu cái trí không được tự do khỏi tình trạng bị điều kiện của nó; tự do đó là bước đầu tiên và bước cuối cùng, và tuân phục đến bất kỳ quyền lực nào trong những vấn đề của cái trí là bị vướng mắc trong ảo tưởng và hành động mà nuôi dưỡng đau khổ. Ông ấy nhìn bạn thương hại, lo âu và một nét bực bội, như thể bạn hơi khùng. Sau đó ông ấy nói: “Trải nghiệm cuối cùng và quan trọng nhất đã được trao cho tôi và không một người tìm kiếm nào có thể phủ nhận việc đó.”
 
Nếu thực tại hay sự thật phải được trải nghiệm, lúc đó nó chỉ là một chiếu rọi của cái trí riêng của bạn. Cái gì được trải nghiệm không là sự thật nhưng là một sáng chế của cái trí riêng của bạn.
 
Môn đệ của ông ấy đang trở nên sốt ruột. Đệ tử đã làm hư hỏng các vị thầy và chính họ. Ông ấy đứng dậy và ra về, theo sau bởi các môn đệ của ông ấy. Đám trẻ vẫn còn đang chơi đùa ngoài đường, một em nào đó bị loại ra, theo sau bởi những tiếng vỗ tay và reo hò cuồng nhiệt.

Không có con đường dẫn đến sự thật, theo lịch sử hay tôn giáo. Nó không thể được trải nghiệm hoặc được tìm ra qua những phương pháp biện chứng; nó không thể đuợc hiểu rõ trong những niềm tinquan điểm luôn thay đổi. Bạn sẽ gặp nó khi cái trí được tự do khỏi tất cả những sự việc nó đã gom góp vào. Đỉnh núi uy nghi kia cũng là điều kỳ diệu của sự sống.
 
 

08-10-1973

Buổi sáng yên lặng đó những con khỉ ở khắp mọi nơi; trên hàng hiên, trên mái nhà và trên cây xoài – nguyên một nhóm; chúng là loại hơi nâu và có mặt đỏ. Những con nhỏ đang rượt đuổi nhau giữa cây cối, không xa những con mẹ quá, và con đực to lớn đang ngồi một mình, canh chừng toàn nhóm; phải có khoảng hai mươi con. Chúng rất phá phách, và khi mặt trời lên cao hơn chúng từ từ biến mất vào cánh rừng sâu hơn, xa khỏi nơi cư ngụ của con người; con đực là con đầu tiên rời đi và những con khác yên lặng nối đuôi. Sau đó những con vẹt và những con quạ quay trở lại bằng những tiếng kêu thông thường của chúng để loan báo sự hiện diện. Có một con quạ mà sẽ kêu hay làm bất cứ chuyện gì, bằng một giọng ồm ồm, thường thường vào cùng thời gian và cứ liên tục kêu cho đến khi nó bị đuổi đi. Ngày này qua ngày khác nó luôn lặp lại màn trình diễn này; tiếng kêu của nó lọt sâu vào trong phòng và khỏa lấp đến nỗi những tiếng ồn khác dường như chấm dứt. Những con quạ này ngăn cản những vụ cãi cọ dữ dội giữa chúng, rất lanh lẹ, rất cảnh giáchiệu quả trong sinh tồn. Những con khỉ có vẻ không thích chúng. Sắp sửa là một ngày đẹp trời.
 
Ông ấy ốm người, gân guốc, có một cái đầu tròn trịa và đôi mắt đã trải qua những giây phút hạnh phúc. Chúng tôi đang ngồi trên cái ghế dài nhìn ra con sông dưới bóng của một cây me, tổ ấm của nhiều con vẹt và một đôi chim cú nhỏ hay rít lên và đang phơi nắng dưới ánh mặt trời ban mai.
 
Ông ấy nói: “Tôi đã trải qua nhiều năm trong thiền định, kiểm soát những tư tưởng của tôi, ăn chay một ngày một bữa. Ngày trước tôi là người làm công việc từ thiện nhưng tôi đã từ bỏ nó lâu lắm rồi, vì tôi phát giác rằng công việc như thế không giải quyết được những vấn đề sâu sắc của con người. Có nhiều người đang thực hiện công việc như thế nhưng nó không còn dành cho tôi nữa. Lúc này điều quan trọng nhất đối với tôi là hiểu rõ ý nghĩa tổng thể và chiều sâu của thiền định. Mọi trường phái thiền định đều cổ vũ một hình thức kiểm soát nào đó; tôi đã thực hành nhiều hệ thống khác nhau nhưng trong chừng mực nào đó dường như khôngkết thúc đối với nó.”
 
Kiểm soát ám chỉ sự phân chia, người kiểm soát và vật được kiểm soát; phân chia này giống như mọi phân chia khác, tạo ra xung độtbiến dạng trong hành động và cư xử. Phân chia này là công việc của tư tưởng, một mảnh cố gắng kiểm soát những mảnh khác, gọi sự việc này là một mảnh, người kiểm soát hay bất kỳ cái tên nào bạn thích. Phân chia này là giả tạo và tác hại. Thật ra, người kiểm soát là vật được kiểm soát. Trong ngay bản chất của nó, tư tưởngphân chia và điều này gây ra rối loạnđau khổ. Tư tưởng đã phân chia thế giới thành những dân tộc, những học thuyết và thành những giáo phái, những giáo phái lớn và những giáo phái nhỏ. Tư tưởng là phản hồi của những kỷ niệm, trải nghiệm và hiểu biết, được lưu trữ trong bộ não; nó chỉ có thể vận hành hiệu quả, minh mẫn, khi nó có an toàn, trật tự. Muốn sống sót thuộc thân thể nó phải tự bảo vệ khỏi mọi hiểm nguy; cần thiết để sống sót phía bên ngoài là điều dễ hiểu nhưng sự sống sót thuộc tâm lý lại hoàn toàn là một vấn đề khác, sự sống sót của cái hình ảnhtư tưởng đã gom góp vào. Tư tưởng đã phân chia sự hiện hữu thành cái bên ngoài và cái bên trong và từ phân chia này nảy sinh xung độtkiểm soát. Dành cho sự sống sót của cái bên trong, niềm tin, học thuyết, thần thánh, dân tộc, những kết luận trở thành tối thiết và điều này cũng tạo ra những chiến tranh, bạo lực và đau khổ không kể xiết. Ham muốn cho sự sống sót của cái bên trong, cùng nhiều hình ảnh của nó, là một căn bệnh, là không hòa hợp. Tư tưởng là không hòa hợp. Tất cả những hình ảnh của nó, những học thuyết của nó, những sự thật của nó là tự mâu thuẫn và hủy hoại. Tư tưởng đã tạo ra, ngoại trừ những thành tựu về công nghệ của nó, cả bên trong lẫn bên ngoài, những hỗn loạn và những vui thú mà chẳng mấy chốc trở thành những đau khổ. Đọc tất cả những sự việc này trong cuộc sống hàng ngày của bạn, nghe và thấy chuyển động của tư tưởng là sự thay đổi mà thiền định tạo ra. Thay đổi này không là “cái tôi” đang trở thành “cái tôi” lớn hơn nhưng thay đổi của cái chứa đựng của ý thức; ý thức là cái chứa đựng của nó. Ý thức của thế giớiý thức của bạn; bạn là thế giớithế giới là bạn. Thiền định là sự thay đổi hoàn toàn của tư tưởng và những hoạt động của nó. Hòa hợp không là thành quả của tư tưởng; nó đến cùng trực nhận của tổng thể.
 
Cơn gió buổi sáng đã qua rồi và không một chiếc lá nào đang lay động; con sông trở nên yên lặng hoàn toàn và những tiếng ồn ở bờ bên kia vọng qua dòng nước rộng. Ngay cả những con vẹt cũng không cất tiếng.
 
 
 

09-10-1973

Bạn đi bằng một chiếc xe lửa có đường ray hẹp hơn và ngừng tại hầu hết các nhà ga nơi những người bán nước trà và cà phê nóng, chăn đắp và trái cây, kẹo bánh và đồ chơi, đang lớn tiếng rao hàng hóa của họ. Gần như không thể ngủ được và vào buổi sáng tất cả hành khách lên một chiếc thuyền băng qua vùng nước nông của biển để đến hòn đảo. Nơi đó một chiếc xe lửa đang chờ đưa bạn đến thủ đô, qua vùng quê có những cánh rừng và cây cọ, những đồn điền trà và làng mạc xanh tươi. Một vùng đất của hạnh phúc và niềm vui. Gần biển khí hậu nóng và ẩm ướt nhưng trong những quả đồi nơi có những đồn điền trà khí hậu mát mẻ và trong không khí tỏa ra mùi vị của những ngày cổ xưa, thoáng đãng và đơn giản. Nhưng trong thành phố này, giống như mọi thành phố khác, có ồn ào, bẩn thỉu, nghèo khổ và sự thô tục của đồng tiền; trong hải cảng có tàu bè từ khắp mọi nơi trên thế giới.


 
Ngôi nhà nằm ở khu tách biệt và liên tục có những dòng người viếng thăm ông ta bằng những vòng hoa và trái cây. Vào một ngày, một người đàn ông hỏi liệu rằng ông ta có muốn xem một con voi con không và tất nhiên chúng tôi đi xem nó. Nó chỉ mới sinh khoảng hai tuần và chúng tôi được bảo rằng con mẹ rất dễ bị kích động và bảo vệ đứa con. Chiếc xe đưa chúng tôi ra khỏi thị trấn, qua khu nghèo nàn và bẩn thỉu để đến một con sông có nước hơi đục, với một ngôi nhà trên bờ; những cây cao và to vây quanh nó. Con mẹ thân đen to lớn và con voi con ở đó. Ông ta ở lại đó trong nhiều tiếng đồng hồ cho đến khi con mẹ thân thuộc ông ta; ông ta phải được giới thiệu, được phép sờ vào cái vòi dài của nó và cho nó ít trái cây và mía. Cái mũi nhạy cảm của cái vòi đang đòi hỏi thêm nữa, và những quả táo và chuối chui vào cái miệng há to của nó. Con voi mới sanh đang đứng, đong đưa cái vòi nhỏ xíu của nó, giữa hai chân của con mẹ. Nó là phiên bản nhỏ bé của con mẹ to lớn. Cuối cùng con mẹ cho phép ông ta sờ vào con con; làn da của nó không nhám quá và cái vòi liên tục lắc lư, sinh động hơn mọi phần còn lại của thân thể. Con mẹ luôn luôn canh chừng và người nài voi lúc nào cũng phải vỗ về cho nó yên tâm. Nó là một con voi con thích vui đùa.
 
Người phụ nữ đi vào căn phòng nhỏ đầy buồn bực. Con trai của bà ấy bị giết trong một cuộc chiến tranh: “Tôi yêu quí nó lắm và nó là con trai duy nhất của tôi; nó được giáo dục tốt và hứa hẹn là một người đạo đứctài năng. Nó đã bị giết chết và tại sao chuyện này lại xảy ra cho con trai tôi và tôi? Có thương yêu thực sự, tình yêu giữa chúng tôi. Một việc xảy ra như thế thật là tàn nhẫn”. Bà ta đang khóc sụt sùi và dường như không thể bắt buộc những giọt nước mắt kia ngừng chảy. Người phụ nữ cầm tay của ông ta và lúc này bà bỗng nhiên yên lặng hoàn toàn để lắng nghe.
 
Chúng ta đã tiêu xài quá nhiều tiền bạc vào việc giáo dục con cái chúng ta; chúng ta đã cho chúng quá nhiều sự chăm sóc; chúng ta đã trở nên quá quyến luyến chúng; chúng đã lấp kín cuộc sống cô độc của chúng ta; trong chúng chúng ta tìm được sự thành tựu của chúng ta, cảm giác tiếp tục của chúng ta. Tại sao chúng ta được giáo dục? Trở thành những cái máy công nghệ? Trải qua những ngày tháng trong lao động miệt mài và chết trong một tai nạn nào đó hoặc với một căn bệnh đau đớn nào đó? Đây là cuộc sống mà nền văn hóa của chúng ta, tôn giáo của chúng ta, đã mang lại cho chúng ta. Khắp thế giới mọi bà vợ hay bà mẹ đang khóc lóc; chiến tranh hoặc bệnh tật đã cướp đi người con trai hay người chồng. Tình yêu có là quyến luyến không? Liệu nó có là những giọt nước mắt hay nỗi thống khổ của mất mát? Nó là cô độcđau khổ phải không? Nó là tự thương xótđau khổ của phân ly phải không? Nếu bạn thương yêu con trai của bạn, bạn sẽ bảo đảm rằng không một cậu trai nào bị chết trong một cuộc chiến tranh. Đã có hàng ngàn cuộc chiến tranh, và các bà mẹ lẫn bà vợ đã không bao giờ khước từ hoàn toàn những phương cách dẫn đến chiến tranh. Bạn sẽ khóc lóc đau khổ và lại ủng hộ, miễn cưỡng, những hệ thống nuôi dưỡng chiến tranh. Tình yêu không biết bạo lực.
 
Người đàn ông giải thích tại sao ông ấy ly thân người vợ. “Chúng tôi lấy nhau khi còn quá trẻ và sau vài năm mọi chuyện bắt đầu không ổn thỏa, tình dục, tinh thần, và chúng tôi dường như không phù hợp nhau. Dù rằng thoạt đầu chúng tôi yêu nhau nhưng dần dầnbiến thành hận thù; ly thân đã trở nên cần thiết và các luật sư đang giải quyết việc này”.
 
Tình yêu có là vui thú và đòi hỏi dục tình? Tình yêu có là cảm xúc của thân thể? Sự quyến rũthỏa mãn của nó là tình yêu? Nó là một món hàng hóa của tư tưởng? Một sự việc xảy ra bởi ngẫu nhiên của những hoàn cảnh? Nó thuộc về tình bạn, tử tế và thân thiện? Nếu bất kỳ những sự việc này diễn ra trước vậy thì nó không là tình yêu. Tình yêu có tính kết thúc như chết.
 
Có một con đường dẫn lên những hòn núi cao qua những cánh rừng, những cánh đồng cỏ và những khoảng không gian trống không. Và có một cái ghế dài trước khi chuyến leo núi bắt đầu và ngồi trên nó là một đôi vợ chồng già, đang nhìn xuống thung lũng có ánh mặt trời; họ đến đó rất thường xuyên. Họ ngồi không nói một lời, yên lặng nhìn ngắm vẻ đẹp của quả đất. Họ đang chờ đợi chết đến. Và con đường mòn tiếp tục dẫn vào những vùng tuyết phủ.
 
 

10-10-1973

Những cơn mưa đã đến rồi đi và những tảng đá láng khổng lồ đang lấp lánh trong nắng ban mai. Đã có nước trong những lòng sông khô cạn và đất đai đang vui mừng lại; quả đất đỏ hơn và mỗi bụi cây cọng cỏ xanh tươi hơn và những cây có rễ bám sâu đang nhú ra những chiếc lá mới. Gia súc trở nên mập hơn và dân làng ít gầy còm hơn. Những quả đồi này cổ xưa như quả đất và những tảng đá láng khổng lồ có vẻ đã được thăng bằng cẩn thận ở đó. Có một quả đồi hướng về phía đông và có hình thể của cái bục rộng lớn mà trên đó người ta đã dựng lên một ngôi đền hình vuông. Trẻ em trong làng đi bộ nhiều dặm để học đọc và viết; đây kìa một em bé nhỏ, hoàn toàn một mình, có khuôn mặt sáng láng, đang đi đến một ngôi trường ở làng bên, một tay cầm một quyển sách còn tay kia là thức ăn. Cháu gái ngừng lại khi chúng tôi đi ngang, nhút nhát và tọc mạch; nếu cháu ở lại lâu hơn, cháu sẽ trễ học. Ruộng lúa xanh kinh ngạc. Một buổi sáng kéo dài và thanh bình.
 
Hai con quạ đang ẩu đả trên không, kêu quạc quạc và cào cấu nhau; không thể bấu chặt trên không, vì thế chúng lao bổ xuống đất, vùng vẫy đánh nhau. Trên mặt đất những chiếc lông bắt đầu bay tơi tả và cuộc chiến trở nên nghiêm trọng. Bỗng nhiên khoảng một tá quạ lao xuống chúng và chấm dứt vụ ấu đả. Sau nhiều tiếng quạc quạc và la mắng tất cả đều biến vào cây cối.
 
Bạo lực ở khắp mọi nơi, trong số những người có giáo dục cao và những người sơ khai, trong số những người trí thức và những người đa cảm. Giáo dục hay tôn giáo có tổ chức không thể thuần hóa con người; trái lại, chúng chịu trách nhiệm cho những cuộc chiến tranh, tra tấn, những trại tập trung và cho sự sát hại động vật trên đất đai lẫn biển cả. Con người càng tiến bộ bao nhiêu dường như càng trở nên hung tợn bấy nhiêu. Chính trị đã trở thành chủ nghĩa băng đảng, nhóm này chống lại nhóm kia; chủ nghĩa quốc gia đã dẫn đến chiến tranh; có những cuộc chiến tranh kinh tế; có những hận thù và bạo lực cá nhân. Con người dường như không học hỏi từ kinh nghiệmhiểu biết, và bạo lực trong mọi hình thức vẫn tiếp tục. Hiểu biếtvai trò gì trong sự chuyển đổi con ngườixã hội của anh ấy?
 
Năng lượng phung phí vào sự tích lũy hiểu biết đã không thay đổi con người; nó đã không chấm dứt bạo lực. Năng lượng tiêu hao vào một ngàn sự giải thích l‎ý do tại sao anh ấy hiếu chiến, đầy thú tính, vô cảm, không chấm dứt sự độc ác của anh ấy. Năng lượng dùng trong sự phân tích những nguyên nhân của sự hủy diệt điên khùng của anh ấy, sự vui thú của anh ấy trong bạo lực, trong hành hạ tra tấn, trong hoạt động dọa nạt áp bức, chắc chắn không làm con người lo toan cho người khác ân cầndịu dàng hơn. Bất kể tất cả những từ ngữ và sách báo, những đe dọa và những trừng phạt, con người tiếp tục bạo lực của anh ấy.
 
Bạo lực không chỉ hiện diện trong giết chóc, trong bom đạn, trong những cuộc đổ máu vì thay đổi cách mạng; bạo lực còn sâu thẳm hơn và tinh tế hơn. Tuân theo và bắt chước là những tín hiệu của bạo lực; áp đặt và chấp nhận quyền lực là một biểu hiện của bạo lực; tham vọngganh đua là một diễn đạt của hung hăng và độc ác này, và so sánh nuôi dưỡng đố kỵ cùng thù oán và căm hận của nó. Nơi nào có xung đột, bên trong hoặc bên ngoài, nơi đó có nền tảng của bạo lực. Sự phân chia trong mọi hình thức của nó tạo ra xung độtđau khổ.
 
Bạn biết tất cả những việc này; bạn đã đọc về những hành động của bạo lực, bạn đã thấy nó trong chính bạn và quanh bạn đồng thời bạn đã nghe về nó, và tuy nhiên bạo lực vẫn chưa chấm dứt. Tại sao? Những giải thích và những nguyên nhân của thái độ cư xử như thế không có tầm quan trọng thực sự. Nếu bạn buông thả trong chúng, bạn đang phí phạm năng lượng mà bạn cần dùng để vượt qua bạo lực. Bạn cần tất cả sức mạnh của năng lượng để giáp mặt và vượt khỏi cái năng lượng đang bị lãng phí trong bạo lực. Kiểm soát bạo lực là một hình thức khác của bạo lực, vì người kiểm soát là vật được kiểm soát. Trong chú ý tổng thể, sự gom tụ của toàn bộ năng lượng, bạo lực trong mọi hình thái kết thúc. Chú ý không là một từ ngữ, một công thức trừu tượng của tư tưởng, nhưng là một hành động trong cuộc sống hàng ngày. Hành động không là một học thuyết, nhưng nếu hành động là kết quả của một học thuyết vậy thì nó dẫn đến bạo lực.
 
Sau những cơn mưa, con sông chảy quanh mọi tảng đá cuội, mọi thị trấn và làng mạc và dù nó có bị ô nhiễm bao nhiêu chăng nữa, nó tự làm tinh khiết và chảy qua những thung lũng, những hẻm núi và những cánh đồng.
 
 
 

12-10-1973

Lại nữa môt vị đạonổi tiếng đến gặp ông ta. Chúng tôi đang ngồi trong một cái vườn xinh đẹp có tường vây quanh; bãi cỏ xanh rì và được chăm sóc cẩn thận, có hoa hồng, hoa đậu, hoa cúc vạn thọ vàng rực và những hoa khác của phương đông bắc. Bức tường và cây cối ngăn lại sự ồn ào của một ít xe cộ chạy ngang; không khí mang theo hương thơm của nhiều bông hoa. Vào chiều tối, một gia đình sói sẽ chun ra khỏi chỗ ẩn nấp của chúng dưới một cái cây; chúng đã cào ra một cái lỗ lớn nơi con mẹ giữ ba con nhỏ. Chúng là một loài trông khỏe mạnh và ngay khi mặt trời lặn con mẹ sẽ đi ra ngoài cùng các con, luẩn quẩn gần cây cối. Đống rác ở sau nhà và chúng sẽ sục sạo nó trễ hơn. Cũng có một gia đình cầy man-gút; mỗi chiều con mẹ có cái mũi màu hồng và cái đuôi mập dài sẽ ló ra từ nơi ẩn núp cùng hai con nhỏ, con này nối đuôi con kia, không xa bức tường lắm. Chúng cũng đi ra phía sau nhà bếp nơi thỉnh thoảng có những thức ăn thừa còn sót lại cho chúng. Chúng giữ cho cái vườn không có một con rắn nào. Chúng và những con sói có vẻ không bao giờ đụng mặt nhau, nhưng nếu lỡ gặp chúng không gây hấn nhau.
 
Vị đạo sư đã thông báo một vài ngày trước rằng ông ấy muốn viếng thăm. Ông ấy đến và môn đệ của ông lũ lượt tiếp theo nhau, người này sau người kia. Họ sẽ chạm bàn chân của ông ấy để biểu lộ sự kính trọng. Họ cũng muốn chạm bàn chân của người còn lại nhưng ông ta không đồng ý việc đó; ông ta bảo với họ rằng hành động đó đang làm mất danh dự của họ nhưng truyền thốnghy vọng về thiên đàng quá mạnh mẽ trong họ. Vị đạo sư sẽ không vào ngôi nhà vì ông ấy đã có lời thề không bao giờ bước chân vào nhà của một người đã lập gia đình. Bầu trời xanh cực độ sáng hôm đó và những cái bóng dài.
 
“Ông phủ nhận là một đạo sư nhưng ông là một đạo sư của các đạo sư. Tôi đã theo dõi ông từ tuổi thanh niên của ông và điều gì ông nói là sự thật nhưng chẳng có mấy người hiểu được. Chúng ta rất cần thiết để giúp đỡ nhiều người, nếu không họ sẽ bị lạc đường; quyền năng của chúng ta cứu thoát những người ngu dốt. Chúng ta là những người trung gian. Chúng ta có những trải nghiệm; chúng ta biết. Truyền thống là một thành lũy và chỉ rất ít người có thể đứng một mình và hiểu được sự thật rõ ràng. Ông ở trong số những người thiêng liêng nhưng chúng ta phải đi cùng đám đông, hát những bài hát của họ, kính trọng những cái tên thiêng liêng và rải nước thánh, mà không có nghĩa rằng chúng ta hoàn toàn là kẻ đạo đức giả. Họ cần sự giúp đỡ và chúng ta ở đó để ban phát nó. Điều gì, nếu tôi được phép hỏi, là trải nghiệm của sự thật tuyệt đối kia?”
 
Những môn đệ vẫn còn đến và đi, không còn quan tâm đến cuộc nói chuyệndửng dưng với những sự việc chung quanh họ, với vẻ đẹp của hoa và cây cối. Một ít người trong số họ đang ngồi trên bãi cỏ lắng nghe, hy vọng không bị mất tập trung nhiều quá. Một người có văn hóa không mãn nguyện với văn hóa của ông ấy.
 Sự thật không phải để được trải nghiệm. Không có con đường dẫn tới nó và không một từ ngữ nào có thể chỉ ra nó; nó không phải để tìm kiếm và tìm được. Cái tìm được, sau khi tìm kiếm, là sự thoái hóa của cái trí. Từ ngữ sự thật không là sự thật, sự diễn tả không là vật được diễn tả.
 
“Những người cổ xưa đã kể về những trải nghiệm của họ, ơn lành trong thiền định của họ, ý thức siêu nhiên của họ, sự thật thiêng liêng của họ. Nếu tôi được phép hỏi, liệu người ta phải gạt bỏ tất cả sự việc này cùng gương sáng cao cả của họ?”
 
Mọi quyền lực tác động vào thiền định là khước từ nó. Tất cả hiểu biết, những khái niệm, những gương sáng không có vị trí trong thiền định. Loại bỏ hoàn toàn người thiền định, người trải nghiệm, người suy nghĩbản thể của thiền định. Tự do này là động thái hàng ngày của thiền định. Người quan sátquá khứ, nền tảng của anh ấy là thời gian, những tư tưởng, những hình ảnh, những cái bóng của anh ấy, đang trói buộc vào thời gian. Hiểu biếtthời gian, và tự do khỏi cái đã được biết là sự nở hoa của thiền định. Không có hệ thốngvì vậy không có phương hướng dẫn đến sự thật hay vẻ đẹp của thiền định. Tuân theo một người khác, gương sáng của ông ấy, từ ngữ của ông ấy là xua đuổi sự thật. Chỉ trong cái gương của sự liên hệ bạn mới thấy được bộ mặt của cái gì là. Người thấy là vật được thấy. Nếu khôngtrật tựđạo đức mang lại, thiền định và những khẳng định vô tận của những người khác không có ý nghĩa gì cả; chúng hoàn toàn không liên quan. Sự thật không có truyền thống, nó không thể được truyền lại.
 
Dưới mặt trời mùi cây hoa đậu rất nồng nặc.
 
 
 
 

13-10-1973

Chúng tôi đang bay êm ả tại độ cao ba mươi bảy ngàn feet và máy bay đầy hành khách. Chúng tôi đã bay qua biển cả và đang đến gần đất liền; thật xa dưới chúng tôi là biển cả và đất liền; hành khách dường như không bao giờ ngừng nói chuyện hay uống rượu hay lật nhanh những trang giấy của một tờ tuần báo; sau đó là một cuốn phim. Họ là một nhóm người ồn ào cần được tiếp đãi và cho ăn; họ ngủ, ngáy và giơ tay lên. Đất liền chẳng mấy chốc bị bao phủ bởi những đám mây đồ sộ từ đường chân trời này qua đường chân trời khác, không gian và chiều sâu và sự ồn ào của tiếng nói chuyện huyên thuyên. Giữa quả đất và máy bay là những đám mây trắng vô tận và ở trên cao là bầu trời xanh dịu. Trong ghế ngồi góc máy bay bên cạnh cửa sổ bạn tỉnh táo quan sát rõ ràng hình thể thay đổi liên tục và những đám mây và ánh sáng trắng rọi xuống chúng.
 
Không hiểu ý thức có bất kỳ chiều sâu nào hay chỉ là một trôi nổi trên bề mặt? Tư tưởng có thể tưởng tượng chiều sâu của nó, có thể khẳng định rằng nó có chiều sâu hay chỉ suy nghĩ tại những gợn sóng trên bề mặt. Chính tư tưởng có bất kỳ chiều sâu nào không? Ý thức được tạo thành bởi cái chứa đựng của nó; cái chứa đựng của nó là toàn bộ giới hạn của nó. Tư tưởnghoạt động của phía bên ngoài và trong ngôn ngữ nào đó tư tưởng có nghĩa là phía bên ngoài. Sự quan trọng được trao cho những tầng ý thức che giấu bên trong vẫn còn trên bề mặt, không có bất kỳ chiều sâu nào. Tư tưởng có thể cho chính nó một trung tâm, như là bản ngã, “cái tôi”, và cái trung tâm đó không có chiều sâu nào cả; những từ ngữ dù được sử dụng tinh tếtài tình đến mức nào chăng nữa, không sâu sắc. “Cái tôi” là một tạo dựng giả mạo của tư tưởng trong từ ngữ và trong nhận dạng; “cái tôi” đang tìm kiếm chiều sâu trong hành động, trong hiện hữu, không có ý nghĩa gì cả; tất cả những nỗ lực của nó để thiết lập chiều sâu trong sự liên hệ đều chấm dứt bằng sự sinh sôi gấp bội những hình ảnh riêng của nó mà nó công nhận những cái bóng của hình ảnh là sâu sắc. Những hoạt động của tư tưởng không có chiều sâu; những vui thú của nó, những sợ hãi của nó, đau khổ của nó đều ở trên bề mặt. Cái từ ngữ “bề mặt” chỉ ra rằng có một cái gì đó ở dưới, một khối nước rất sâu hay rất nông. Một cái trí sâu sắc hay một cái trí nông cạn là những từ ngữ của tư tưởngtư tưởng trong chính nó là giả tạo. Chứa đựng đằng sau tư tưởng là trải nghiệm, ký ức, những sự việc đã qua rồi, chỉ để được hồi tưởng lại, để là như nó hay để không hành động theo nó.
 
Thật xa dưới chúng tôi, ở phía dưới trên quả đất, một con sông rộng đang chảy cuồn cuộn, qua những đoạn cong rộng giữa những nông trại nằm rải rác, và trên những con đường khúc khuỷu là những con kiến đang bò. Những hòn núi phủ đầy tuyết và những thung lũng xanh tươi có những cái bóng sậm đen. Mặt trời đang chiếu ngay trên đầu và chiếu xuống vào biển cả khi máy bay hạ cánh trong khói và sự ồn ào của một thành phố đang mở rộng.
 
Có chiều sâu cho cuộc sống, cho sự tồn tại không? Mọi liên hệ đều hời hợt à? Tư tưởng có lần nào khám phá ra nó? Tư tưởng là dụng cụ duy nhấtcon người đã vun quén và mài bén, và khi tư tưởng bị khước từ như một phương tiện để hiểu chiều sâu trong cuộc sống, lúc đó cái trí tìm kiếm phương tiện khác. Sống một cuộc sống nông cạn chẳng mấy chốc trở nên mệt mỏi, nhàm chán, vô nghĩa và do việc này nảy sinh sự theo đuổi liên tục của vui thú, những sợ hãi, xung đột và bạo lực. Hiểu rõ được những mảnh mà tư tưởng đã tạo ra và hoạt động của chúng như một tổng thể, là sự kết thúc của tư tưởng. Trực nhận của tổng thể chỉ có thể được khi người quan sát, là một trong những mảnh của tư tưởng, không còn năng động. Sau đó hành động là liên hệ và không bao giờ dẫn đến xung độtđau khổ.
 
Chỉ tĩnh lặng là có chiều sâu, giống như tình yêu vậy. Tĩnh lặng không là chuyển động của tư tưởng và tình yêu cũng không. Lúc đó chỉ những từ ngữ, thâm sâu và nông cạn, mất đi ý nghĩa của chúng. Không có đo lường cho tình yêu cũng như cho tĩnh lặng. Cái gì có thể đo lường được là tư tưởngthời gian; tư tưởngthời gian. Đo lường rất cần thiết nhưng khi tư tưởng chuyển nó vào hành động và liên hệ, vậy thì bất ổn và vô trật tự bắt đầu. Trật tự không thể đo lường được, chỉ vô trật tự có thể.
 
Biển và ngôi nhà yên lặng, và những quả đồi đằng sau chúng, cùng những bông hoa dại của mùa xuân, yên lặng.

La Mã * 
17-10 -1973
 
 

Một mùa hè khô và nóng cùng thỉnh thoảng là những cơn mưa rào; những bãi cỏ đang chuyển sang màu nâu nhưng những cây cao, cùng những tán lá dày cộm của chúng, lại sung sướng và những bông hoa đang nở rộ. Đất đai chưa lần nào được một mùa hè như thế trong nhiều năm và những nông dân rất hài lòng. Trong những thành phố kinh hãi lắm, không khí bị ô nhiễm, nóng nực và đường phố đông nghẹt, những cây hạt dẻ đã chuyển sang màu nâu lạt và những công viên đông nghẹt người cùng trẻ em la hét và chạy chơi khắp mọi nơi. Ở vùng quê rất đẹp, luôn luôn có thanh bình trong đất đai và con sông nhỏ hẹp cùng những con thiên nga và vịt mang lại mê hoặc. Chủ nghĩa lãng mạnđa cảm đã bị nhốt lại an toàn trong những thành phố, và ở đây vào sâu trong vùng quê, cùng cây cối, những cánh đồng cỏ và những con suối, có vẻ đẹp và niềm vui. Có một con đường đi qua những cánh rừng, và những cái bóng lốm đốm và mọi chiếc lá đều có vẻ đẹp đó, cả mọi chiếc lá đang héo tàn và mọi cọng cỏ. Vẻ đẹp không là một từ ngữ, một phản hồi cảm xúc; nó không yếu ớt, để bị xuyên tạc và đúc khuôn bởi tư tưởng. Khi vẻ đẹp ở đó, mỗi chuyển động và hành động trong mọi hình thức của liên hệ là tổng thể, minh mẫnthiêng liêng. Khi vẻ đẹp, tình yêu đó, không hiện hữu, thế giới này hóa ra điên khùng.

Trên màn hình nhỏ vị giảng đạo, cùng những cử chỉtừ ngữ được trau chuốt cẩn thận, đang nói rằng ông ấy biết đấng cứu 

* Krishnamurti bây giờ đang ở La Mã đến ngày 29-10.

rỗi của ông ấy, một đấng cứu rỗi duy nhất, đang sống; nếu đấng đó không đang sống sẽ không có hy vọng cho thế giới này. Cái vung tay hung hăng của ông ấy xua đuổi bất kỳ ngờ vực nào, bất kỳ tìm hiểu nào, vì ông ấy đã biết và bạn phải ủng hộ cho điều gì ông ấy đã biết, vì sự hiểu biết của ông ấy là sự hiểu biết của bạn, niềm tin của bạn. Chuyển động có tính toán của hai cánh tay ông ấy và những từ ngữ thúc ép có tác động thực sự và gây phấn khích cho số khán giả của ông ấy, có mặt ở đó và miệng há hốc, cả già lẫn trẻ, bị mê hoặc và đang tôn sùng cái hình ảnh trong trí của họ. Một cuộc chiến tranh vừa mới bắt đầu và cả vị giảng đạo lẫn số khán giả đông đúc của ông ấy đều không màng đến, vì những cuộc chiến tranh phải tiếp tục và vả lại nó còn là thành phần trong nền văn hóa của họ.
 
Chốc lát sau, trên màn hình đó lại chiếu lên việc gì các nhà khoa học đang làm, những phát minh tuyệt vời của họ, khống chế không gian vĩ đại của họ, thế giới của ngày mai, những máy móc mới tinh vi; những giải thích về cấu tạo của tế bào, những cuộc thí nghiệm đang được thực hiện trên động vật, trên sâu bọ và côn trùng có cánh. Tìm hiểu về cách cư xử của động vật được giảng giải cẩn thận và vui nhộn. Nhờ vào tìm hiểu này các vị giáo sư có thể hiểu biết rõ ràng hơn về cách cư xử của con người. Những di tích của một nền văn hóa cổ xưa được giải thích rành mạch; những khai quật, những lọ bình, những tác phẩm nghệ thuật được bảo tồn cẩn thận và cả những bức tường vỡ vụn; thế giới kỳ diệu của quá khứ, những đền đài của nó, những vinh quang của nó. Thật nhiều, thật nhiều tập sách đã được viết về sự hưng thịnh, những bức họa, những tàn bạo và sự vĩ đại của quá khứ, những vua chúa của chúng và những nô lệ của chúng.
 
Một chốc sau lại chiếu lên một cuộc chiến tranh thực sự đang xảy ra khốc liệt trong sa mạc và giữa những quả đồi xanh tươi, những chiếc xe tăng khổng lồ và những máy bay phản lực đang bay thấp, sự phản đối và sự giết chóc có tính toán; và các chính khách đang nói chuyện về hòa bình nhưng lại đang cổ vũ chiến tranh trên mọi vùng đất. Những phụ nữ đang khóc lóc van xin được chiếu lên rồi tiếp theo là những người bị thương tích vô vọng, những đứa bé đang vẫy cờ và các vị giáo sĩ trang nghiêm ban phước lành.
 
Những giọt nước mắt của nhân loại không rửa sạch được ham muốn giết chóc của con người. Không một tôn giáo nào đã ngừng được chiến tranh; tất cả chúng, trái lại, đã khuyến khích nó, ban phước cho những vũ khí của chiến tranh; chúng đã phân chia con người. Những chính phủ đã cô lậpbảo vệ ốc đảo của họ. Những nhà khoa học được hỗ trợ bởi những chính phủ. Vị giảng đạo lạc sâu trong những từ ngữ và những hình ảnh của ông ấy.
 
Bạn cứ khóc, nhưng lại giáo dục con cái của bạn giết chóc và bị giết. Bạn chấp nhận nó như một phương cách của cuộc sống; cam kết của bạn là dành cho sự an toàn riêng tư của bạn; nó là chúa của bạn và đau khổ của bạn. Bạn chăm sóc con cái bạn rất cẩn thận, rất rộng lượng nhưng sau đó bạn lại đầy nhiệt thành thả cho chúng bị giết đi. Họ chiếu trên màn hình những con hải cẩu mới sanh, có đôi mắt thật to, đang bị giết.
 
Chức năng của văn hóachuyển đổi hoàn toàn con người.
 
Bên kia sông những con vịt ta đang vẫy nước tung tóe và rượt đuổi nhau và những cái bóng của cây cối ở trên mặt nước.
 
 
 

18-10-1973

Có một bài kinh dài cầu nguyện cho hòa bình bằng tiếng Phạn. Nó đã được viết cách đây nhiều, nhiều thế kỷ bởi một người nào đó mà nghĩ rằng hòa bình là tuyệt đối cần thiết, và có lẽ cuộc sống hằng ngày của ông ấy có gốc rễ của nó trong sự việc đó. Nó đã được viết trước khi có sự phá hoại dần dần của chủ nghĩa quốc gia, sự đồi bại về quyền lực của tiền bạc và sự khẳng định về thế giới vật chất mà nền công nghiệp đã tạo thành. Lời cầu nguyện này hướng về hòa bình vĩnh cửu: nguyện cầu có hòa bình giữa các vị thần thánh, trong thiên đàng và giữa các vì sao; nguyện cầu có hòa bình trên quả đất, giữa con ngườiđộng vật bốn chân; nguyện cầu chúng ta không gây tổn thương lẫn nhau; nguyện cầu chúng ta rộng lượng lẫn nhau; nguyện cầu chúng tatrí tuệ đó để hướng dẫn cuộc đời và hành động của chúng ta; nguyện cầu có hòa bình trong lời kinh kệ của chúng ta, trên những đôi môi của chúng ta và trong những trái tim của chúng ta.
 
Không có đề cập đến tính cá thể trong hòa bình này; mà xuất hiện trễ hơn nhiều. Chỉ có chính chúng ta – hòa bình của chúng ta, trí tuệ của chúng ta, hiểu biết của chúng ta, khai sáng của chúng ta. Âm thanh của những lời kinh bằng tiếng Phạn dường như có một ảnh hưởng lạ lùng. Trong một ngôi đền, khoảng năm mươi vị giáo sĩ đang tụng kinh bằng tiếng Phạn và ngay cả những bức tường dường như đang rung động.
 
Có một con đường mòn dẫn qua một cánh đồng xanh tươi đang tỏa sáng, qua một cánh rừng có ánh mặt trời và đi xa hơn nữa. Hiếm có ai đến những cánh rừng này, đầy ánh sáng và những cái bóng. Rất thanh bình ở đó, yên tĩnh và cách biệt. Có những con sóc và thỉnh thoảng một con nai, nhút nhát cảnh giác và vụt đi; những con sóc canh chừng bạn từ một cành cây và thỉnh thoảng quở mắng bạn. Những cánh rừng này có hương thơm của mùa hè và mùi của đất ẩm. Có những cái cây khổng lồ, già cỗi và rong rêu bám đầy; chúng đón chào bạn và bạn cảm nhận được sự ấm áp nồng nhiệt trong tâm trạng nghinh đón của chúng. Mỗi lần bạn ngồi ở đó và ngước lên nhìn bầu trời xanh tuyệt vời qua những cành cây và những chiếc lá, hòa bình và nghinh đón đó đang chờ đợi bạn. Bạn đi cùng những người khác qua cánh rừng nhưng lại xa rời và tĩnh lặng; những người đó đang huyên thuyên, dửng dưng và không ý thức được sự trang nghiêm và cao quý của cây cối; họ không liên hệ đến chúng và vì thế chắc chắn rằng, không có sự liên hệ lẫn nhau. Sự liên hệ giữa cây cối và bạn là trọn vẹn và ngay tức khắc; chúng và bạn là bè bạn và vẫn vậy bạn là người bạn của mọi cây cối, bụi rậm và bông hoa trên quả đất. Bạn không hiện diện ở đó để phá hủy và có hòa bình giữa chúng và bạn.
 
Hòa bình không là một khoảng ngừng giữa sự kết thúc và khởi đầu của xung đột, của đau khổphiền muộn. Không chính phủ nào có thể mang lại hòa bình; hòa bình của nó thuộc về sự bất chính và phân rã; sự cai trị kỷ luật của một quốc gia nuôi dưỡng sự suy đồi vì nó không quan tâm đến tất cả những con người của quả đất. Những chế độ chuyên chế không bao giờ nắm giữ hòa bình vì chúng hủy diệt tự do: hòa bình và tự do theo cùng nhau .Giết một người khác cho hòa bình là sự ngu xuẩn của những học thuyết. Bạn không thể mua hòa bình; nó không là sáng chế của một người trí năng; nó không thể được mua qua lời cầu nguyện, qua sự mặc cả. Nó không ở trong bất kỳ ngôi nhà thiêng liêng nào, trong bất kỳ quyển sách nào, trong bất kỳ con người nào. Không một ai dẫn được bạn đến nó, không một đạo sư, không một giáo sĩ, không một biểu tượng.
 
Trong thiền địnhhiện diện. Chính thiền định là chuyển động của hòa bình. Nó không là một kết thúc để được tìm ra; nó không được gom góp lại bởi tư tưởng hay từ ngữ. Hành động của thiền địnhthông minh. Thiền định không là những sự việc mà bạn đã được dạy dỗ hay được trải nghiệm. Xóa sạch sự việc gì bạn đã học hay đã trải nghiệm là thiền định. Tự do khỏi người trải nghiệm là thiền định. Khi không có hòa bình trong liên hệ, không có hòa bình trong thiền định; nó là một tẩu thoát vào ảo tưởng và vào những giấc mộng ưa thích. Nó không thể được giải thích hay được diễn tả. Bạn không là người quyết định của hòa bình. Bạn sẽ thấy nó, nếu nó hiện diện ở đó, qua những hoạt động của cuộc sống hàng ngày của bạn, trật tự, đạo đức trong cuộc sống của bạn.
 
Những đám mây và sương mù u ám ở đó vào buổi sáng; sắp sửa có mưa. Phải mất nhiều ngày để thấy lại bầu trời xanh. Nhưng khi bạn bước vào cánh rừng, không có suy giảm của hòa bình và nghinh đón đó. Có tĩnh lặng hoàn toàn và hòa bình không thể hiểu được. Những con sóc đang ẩn núp và những con châu chấu trong những đồng cỏ yên lặng và ra khỏi những quả đồi và thung lũng là biển cả luôn khuấy động.
 
 

19-10-1973

Cánh rừng đang ngủ; con đường mòn qua nó tối thui và khúc khuỷu. Không một vật nào đang lay động, ánh hoàng hôn kéo dài vừa biến mất và sự tĩnh mịch của đêm tối đang bao phủ quả đất. Con suối nhỏ chảy ùng ục, rất quả quyết ban ngày, đang nhượng bộ cho sự yên lặng của màn đêm đang buông xuống. Qua khoảng trống nhỏ giữa những chiếc lá là các vì sao, sáng rực và rất gần gũi. Bóng tối của ban đêm cũng cần thiết như ánh sáng của ban ngày. Cây cối nghinh đón cũng thu rút lại trong chúng và xa cách; chúng vẫn ở chung quanh nhưng chúng lại cách biệt và không thể tiếp cận được; chúng đang ngủ, không muốn bị quấy rầy. Trong ban đêm tĩnh mịch này, có sự tăng trưởng và đang nở hoa, đang gom tụ sức mạnh để đón chào ban ngày rộn ràng; đêm và ngày đều cần thiết; cả hai đều cho sự sống, năng lượng, đến mọi sự vật. Chỉ con người phung phí nó.
 
Ngủ rất quan trọng, một giấc ngủ không có quá nhiều giấc mộng, không có quá nhiều trăn trở. Trong giấc ngủ nhiều sự việc xảy ra cả trong các cơ quan của cơ thể lẫn trong bộ não (cái trí là bộ não); chúng là một, một chuyển động đồng nhất. Đối với toàn bộ cấu trúc này ngủ tuyệt đối cần thiết. Trong giấc ngủ, trật tự, điều chỉnh và những cảm nhận sâu sắc hơn xảy ra; bộ não càng yên lặng bao nhiêu sự thấu hiểu những ẩn giấu bên trong càng sâu sắc bấy nhiêu. Bộ não cần an toàntrật tự để vận hành hài hòa, không có xung đột. Ban đêm giúp cho nó được như vậy và trong suốt giấc ngủ yên lặng, có những chuyển động, những trạng thái, mà tư tưởng không bao giờ có thể vươn tới. Những giấc mộng là sự náo động; chúng làm sai lạc cảm thấy tổng thể. Trong giấc ngủ cái trí tự làm tươi trẻ nó. 
 
Nhưng có lẽ bạn nói rằng những giấc mộngcần thiết; nếu người ta không nằm mộng có lẽ người ta trở nên điên khùng; chúng hữu dụng, bộc lộ điều thầm kín. Có những giấc mộng hời hợt, không có nhiều ý nghĩa; có những giấc mộngý nghĩa và cũng có một trạng thái không mộng mị. Những giấc mộng là sự diễn tả trong những hình thứcbiểu tượng khác nhau của cuộc sống hàng ngày chúng ta. Nếu khônghòa hợp, không có trật tự trong cuộc sống tương quan hàng ngày của chúng ta, lúc đó những giấc mộng là một tiếp tục của vô trật tự đó. Bộ não trong suốt giấc ngủ cố gắng mang lại trật tự từ sự mâu thuẫn gây rối loạn này. Trong cuộc chiến đấu không ngưng nghỉ giữa trật tự và vô trật tự bộ não bị mệt nhoài. Nhưng nó phải có an toàntrật tự để vận hành, và thế là những niềm tin, những học thuyết, những khái niệm loạn thần kinh trở nên cần thiết. Biến đêm thành ngày là một trong những thói quen loạn thần kinh này; những ngu xuẩn đang xảy ra trong thế giới hiện đại khi màn đêm buông xuống là một tẩu thoát khỏi những bổn phận đều đặn và sự nhàm chán của thời gian ban ngày.
 
Tỉnh thức trọn vẹn được vô trật tự trong liên hệ cả riêng tư lẫn công khai, thân thiện hay không thân thiện, một tỉnh thức về cái gì là mà không còn mọi chọn lựa trong suốt những tiếng đồng hồ tỉnh táo vào ban ngày, mang lại trật tự từ vô trật tự. Sau đó bộ não không cần tìm kiếm trật tự trong giấc ngủ. Và những giấc mộng chỉ còn là hời hợt, không có ý nghĩa. Trật tự trong tổng thể của ý thức, không chỉ ở mức độ nhận thức, xảy ra khi sự phân chia giữa người quan sát và vật được quan sát hoàn toàn kết thúc. Cái gì là, được chuyển đổi khi người quan sátquá khứ, là thời gian, kết thúc. Hiện tại năng động, cái gì là, không ở trong ngục tù của thời gian như người quan sát.
 
Chỉ khi nào cái trí – bộ não và các cơ quan của cơ thể – trong suốt giấc ngủ có trật tự hoàn toàn này, lúc đó mới có một ý thức của trạng thái không từ ngữ đó, chuyển động không thời gian đó. Đây không là giấc mộng tuyệt vời nào đó, một ý tưởng hão huyền của tẩu thoát. Nó là sự gom tụ trọn vẹn của thiền định. Đó là, bộ não có tánh năng động, cả khi đang thức lẫn khi đang ngủ, nhưng sự xung đột liên tục giữa trật tự và vô trật tự bào mòn bộ não. Trật tựhình thức cao nhất của đạo đức, nhạy cảm, thông minh. Khi có vẻ đẹp tuyệt vời của trật tự, hòa hợp này, bộ não không còn năng động liên tục; những bộ phận nào đó của nó phải gánh vác sức nặng của ký ức nhưng đó là một bộ phận rất nhỏ; phần còn lại của bộ não được tự do khỏi sự náo động của trải nghiệm. Tự do đó là trật tự, hòa hợp của tĩnh lặng. Tự do này và ồn ào của ký ức chuyển động cùng nhau; thông minh là hành động của chuyển động này. Thiền địnhtự do khỏi cái đã được biết và vẫn đang vận hành trong lãnh vực của cái đã được biết. Không có “cái tôi” đảm trách chức vụ người vận hành. Cả lúc ngủ lẫn khi thức thiền định này tiếp tục.
 
Con đường mòn chầm chậm ra khỏi những cánh rừng và từ đường chân trời này sang đường chân trời kia bầu trời đầy các vì sao. Trong những cánh đồng không một sự vật chuyển động.
 
 
 
 

20-10-1973

Nó là một vật đang sống già cỗi nhất trên quả đất. Nó khổng lồ trong kích thước, trong chiều cao và cái thân to rộng của nó. Giữa những cây gỗ đỏ khác, mà cũng rất già cỗi, cây này vươn cao như cái tháp và phủ xuống tất cả chúng; những cây khác đều bị cháy sém bởi hỏa hoạn nhưng cái cây này không có một dấu vết nào trên nó. Nó đã sống qua tất cả những sự việc xấu xa của lịch sử, qua tất cả những cuộc chiến tranh của thế giới, qua tất cả những bất ổn và đau khổ của con người, qua hỏa hoạn và sét đánh, qua tất cả những bão tố của thời gian, không bị kích động, oai nghihoàn toàn cô đơn, cùng trang nghiêm vô hạn. Đã có những vụ cháy rừng nhưng vỏ của những cây gỗ đỏ này có thừa khả năng ngăn chặn chúng và sống sót. Những du khách ồn ào vẫn chưa đến và bạn có thể ở một mình cùng cái cây im lặng vĩ đại này; nó vút cao tới bầu trời khi bạn ngồi dưới đó, bao la và không thời gian. Những năm sống rất thọ của nó dâng tặng nó sự trang nghiêm của tĩnh lặng và vẻ xa cách của tuổi tác. Nó cũng tĩnh lặng như cái trí của bạn, bất động như quả tim của bạn, và đang sống không còn gánh nặng của thời gian. Bạn ý thức được từ bithời gian không bao giờ liên quan tới và bạn ý thức được vô nhiễm mà không bao giờ biết đến tổn thươngđau khổ . Bạn ngồi đó và thời gian trôi qua bạn và nó sẽ không bao giờ quay trở lại. Có bất tử, vì chết không bao giờ hiện hữu. Không còn thứ gì hiện hữu ngoại trừ cái cây bao la đó, những đám mây và quả đất. Bạn đi tới cái cây đó và ngồi xuống cùng nó và mỗi một ngày trong nhiều ngày nó là phước lành mà bạn chỉ ý thức được khi bạn lang thang khỏi nó. Bạn có thể không bao giờ quay trở lại nó để xin thêm nữa; không bao giờ có thêm nữa, thêm nữa chỉ ở thung lũng xa thật xa phía dưới kia. Vì nó không là một ngai vàng do con người tạo ra, nó có thiêng liêng vô biên và sẽ không bao giờ rời xa bạn nữa, vì nó không là cái của riêng bạn.
 
Vào sáng sớm khi mặt trời vẫn chưa chạm những ngọn cây, nai và gấu ở đó; chúng tôi nhìn lẫn nhau, mắt mở rộngdò hỏi; quả đất là mảnh đất chung cho chúng tôi và không có sợ hãi. Những con chim giẻ cùi xanh và con sóc đỏ sẽ đến rất mau; con sóc đã dễ dạythân thiện. Bạn có hạt dẻ trong túi và nó giật lấy chúng từ tay của bạn; khi con sóc đã ăn đủ hai con chim giẻ cùi sẽ nhảy nhót xuống từ những cành cây và tiếng quở mắng ngừng lại.
 
Đam mê dục vọng trong thế giới của vui thú đã trở nên rất quan trọng. Sở thích sai khiến và chẳng mấy chốc thói quen của vui thú kiểm soát; mặc dù nó có lẽ gây hư hại mọi bộ phận của cơ thể, nhưng vui thú vẫn thống trị. Vui thú của các giác quan, của tư tưởng ma mãnh và lanh lợi, của những từ ngữ và của những hình ảnh tạo ra bởi cái trí và bàn tay là nền văn hóa của giáo dục, vui thú của bạo lực và vui thú của tình dục. Con người bị đúc khuôn vào khuôn mẫu của vui thú, và tất cả mọi tồn tại, tôn giáo hay hình thức khác, là sự theo đuổi của vui thú. Những phóng đại ngông cuồng của vui thú là kết quả của sự tuân theo thuộc trí năngluân lý. Khi cái trí không tự do và không tỉnh thức, lúc đó đam mê dục vọng trở thành một yếu tố của thoái hóa mà là sự việc gì đang xảy ra trong thế giới hiện đại. Vui thú của tiền bạc và tình dục thống trị con người. Khi loài người đã trở thành một con người thứ hai, sự biểu lộ đam mê dục vọngtự do của anh ấy. Lúc đó tình yêu là vui thú và ham muốn. Giải trí có tổ chức, tôn giáo hay thương mại, góp phần vào sự đồi bại của cá thểxã hội; bạn không còn sống có trách nhiệm. Đáp trả trọn vẹn đến bất kỳ mọi thách thức là có trách nhiệm, có nhiệt tâm. Việc này không thể xảy ra khi bản chất thực sự của tư tưởngphân chia và sự thay đổi của vui thú, trong mọi hình thức rõ ràng và nhỏ nhiệm của nó, là chuyển động căn bản của sự tồn tại. Vui thú không là hân hoan; hân hoan và vui thú là những việc khác biệt hoàn toàn; một cái không mời mọc được và cái còn lại được vun quén, được nuôi dưỡng; một cái đến khi “cái tôi” không còn và cái còn lại trói buộc vào thời gian; nơi nào cái này hiện diện thì cái kia không có. Vui thú, sợ hãi và bạo lực cùng nhau vận hành; chúng là những người bạn đồng hành không thể tách rời. Học hỏi từ quan sát là hành động, đang làm là đang thấy.
 
Vào chiều tối khi đêm đang đến gần, những con chim giẻ cùi và con sóc đã đi ngủ. Vì sao hôm vừa trông thấy và những ồn ào của ban ngày và ký ức đã chấm dứt. Cây tùng khổng lồ này yên lặng. Chúng sẽ tiếp tục vượt khỏi thời gian. Chỉ có con người chết đi và sự đau khổ của nó.
 
 
 

21-10-1973

Một đêm không trăng và chòm sao Thập Tự Nam rõ ràng trên những cây cọ. Mặt trời vẫn chưa thức dậy trong nhiều tiếng đồng hồ nữa; trong cái màn đêm tĩnh mịch đó tất cả các vì sao rất gần quả đất và chúng đang lấp lánh sáng; chúng là một màu xanh da trời xuyên qua màn đêm và con sông đang tái sinh nó. Chòm sao Thập Tự Nam cô đơn không có bất kỳ vì sao nào quanh nó. Không một cơn gió và quả đất dường như bất động, rã rời bởi hoạt động của con người. Sắp sửa có một buổi sáng dễ thương sau những cơn mưa lớn và không một đám mây trên đường chân trời. Chòm sao Orion đã lặn rồi và sao mai mãi tận đường chân trời. Trong khu rừng nhỏ, ếch nhái đang kêu ộp ộp trong cái ao gần bên; chúng thường yên lặng trong chốc lát rồi phá tan sự yên lặng bằng cách bắt đầu ộp ộp. Mùi hoa nhài nồng nặc trong không gian và ở xa xa có tiếng cầu kinh. Nhưng vào giờ đó có một tĩnh lặng bất động và vẻ đẹp dịu dàng của nó ở trên đất đai. Thiền định là chuyển động của tĩnh lặng đó.
 
Trong ngôi vườn có tường vây quanh sự ồn ào của ban ngày bắt đầu. Em bé mới sanh đang được tắm rửa; em được thoa dầu rất cẩn thận, mọi bộ phận của cơ thể; một loại dầu đặc biệt cho cái đầu và một loại khác cho thân thể; mỗi loại có mùi thơm riêng của nó và cả hai đều hơi hơi nóng. Em bé thích nó; em đang rên rỉ nhè nhẹ và cái thân mập mạp nhỏ xíu của em bóng lên do thoa dầu. Sau đó em được lau sạch sẽ bằng một loại bột có hương thơm đặc biệt. Em bé không bao giờ khóc, dường như có quá nhiều thương yêu và chăm sóc. Em được lau khô ráo và quấn êm ả trong một miếng vải trắng sạch, cho ăn và đặt lên giường rồi ngủ ngay lập tức. Em sẽ lớn lên và được giáo dục, được đào tạo để làm việc, chấp nhận những truyền thống, những niềm tin cũ và mới, sinh con cái, gánh đau khổ và tiếng cười của thương đau.
 
Vào một ngày người mẹ đến và hỏi, “Tình yêu là gì? Nó là chăm sóc, nó là tin cậy, nó là trách nhiệm, nó là vui thú giữa nam và nữ? Nó là thương đau của quyến luyến và cô độc?” 
 
Bạn đang nuôi nấng em bé của bạn bằng sự chăm sóc đó, bằng một năng lượng không bao giờ cạn kiệt, dâng tặng thời giancuộc đời của bạn. Bạn cảm được, có lẽ không rõ lắm, trách nhiệm. Bạn yêu quí em bé. Nhưng cái hậu quả nông cạn của sự giáo dục sẽ bắt đầu, sẽ biến em bé tuân theo hình phạt và phần thưởng để phù hợp vào cấu trúc của xã hội. Giáo dụcphương tiện đã được công nhận để quy định cái trí. Chúng ta đang được giáo dục cho việc gì – cho làm việc mãi mãi rồi chết? Bạn đã trao sự chăm sóc, tình cảm dịu dàng, và liệu rằng trách nhiệm của bạn có chấm dứt khi giáo dục bắt đầu không? Liệu có phải do tình yêu mà bạn sẽ gởi cháu bé đến chiến tranh, để bị giết chết sau tất cả lòng quảng đại và sự chăm sóc kia? Trách nhiệm của bạn không bao giờ chấm dứt, mà không có nghĩa là cản trở. Tự dotrách nhiệm tổng thể, không những cho con cái bạn mà còn cho tất cả con cái trên quả đất này. Tình yêu có là quyến luyếnđau khổ của nó? Quyến luyến nuôi dưỡng đau khổ, ganh ghét, hận thù. Quyến luyến phát sinh do sự nông cạn, sự thiếu thốn, sự cô độc riêng của người ta. Quyến luyến cho một cảm giác lệ thuộc, gắn bó chặt chẽ vào một sự việc nào đó, quyến luyến cho một cảm giác về thực tại, về đang là. Khi điều đó bị đe dọa sẽ có sợ hãi, giận dữ, đố kỵ. Tất cả sự việc này là tình yêu à? Sầu muộnđau khổ có là tình yêu không? Vui thú của giác quan là tình yêu à? Gần như những người thông minh đều biết rõ ràng từng từ ngữ một tất cả sự việc này và nó không quá khó hiểu. Nhưng họ lại không buông bỏ tất cả sự việc này; họ chuyển đổi những sự việc này thành những ý tưởng và sau đó chiến đấu với những khái niệm trừu tượng. Họ thích sống với những điều trừu tượng hơn là với thực tại, với cái gì là.
 
Trong phủ nhận cái gì không là tình yêu, tình yêu hiện hữu. Đừng sợ hãi từ ngữ phủ nhận. Phủ nhận tất cả cái gì không là tình yêu, lúc đó cái gì là, là từ bi. Bạn là gì có tầm quan trọng bậc nhất vì bạn là thế giớithế giới là bạn. Đây là từ bi.
 
Chầm chậm bình minh đang đến; ở chân trời phía đông có một ánh sáng yếu ớt, nó đang lan rộng và chòm sao Thập Tự Nam bắt đầu nhạt dần. Cây cối lộ rõ hình thể, ếch nhái bỗng nhiên yên lặng, sao mai lạc lõng trong ánh sáng mạnh hơn và một ngày mới bắt đầu. Đường bay của những con quạ và những tiếng nói của con người bắt đầu nhưng phước lành của buổi sáng sớm vẫn còn đó.
 
 

22-10-1973

Trong một chiếc thuyền nhỏ trên dòng nước lặng lờ của con sông tất cả đường chân trời từ bắc đến nam, đông sang tây đều trông thấy rõ ràng; không một cái cây hay ngôi nhà nào ngắt ngang đường chân trời; không cả một đám mây đang bềnh bồng trôi qua. Hai bờ sông bằng phẳng, trải dài cả hai bên xa rất xa vào đất liền và chúng ôm trọn con sông rộng. Có những con thuyền đánh cá nhỏ nữa, dân chài đang tụm lại ở một đầu để quăng lưới ra; những người đàn ông này kiên nhẫn quá sức. Bầu trời và quả đất gặp gỡ và có không gian bao la. Trong không gian bao la này quả đất và tất cả sự vật có sự hiện hữu của chúng, thậm chí cả con thuyền nhỏ bị tròng trành bởi dòng nước mạnh. Quanh khúc quẹo của con sông đường chân trời vươn dài hết tầm mắt, không đo lường được và vô tận. Không gian trở nên trống không vô hạn. Phải có không gian này cho vẻ đẹp và từ bi. Mọi thứ phải có không gian, vật sống và vật chết, tảng đá trên quả đồi và con chim đang vẫy cánh. Khi nào không có không gian có chết chóc. Người dân chài đang ca hát và âm thanh bài hát của họ vang xuống con sông. Âm thanh cần không gian. Âm thanh của một từ ngữ cần không gian; từ ngữ tạo không gian riêng của nó, nếu được phát âm đúng. Con sông và cái cây ở xa kia chỉ có thể tồn tại khi chúng có không gian; nếu khôngkhông gian mọi sự vật sẽ tàn lụi. Con sông biến mất vào đường chân trời và dân chài đang lên bờ. Sự tối tăm của ban đêm đang đến, quả đất đang nghỉ ngơi sau một ngày mệt mỏi và các vì sao ở trên dòng nước. Không gian bao la bị thu hẹp lại vào một ngôi nhà nhỏ có những bức tường vây bọc. Ngay cả những ngôi nhà giống một cung điện rộng lớn cũng có những bức tường chặn lại không gian mênh mang đó, tạo ra không gian riêng của nó.
 
Một bức tranh phải có không gian trong nó dù rằng nó được đặt trong một cái khung; một bức tượng chỉ có thể hiện hữu trong không gian; âm nhạc tạo ra không giancần thiết; âm thanh của từ ngữ không những chỉ tạo ra không gian: nó cần không gian để được nghe. Tư tưởng có thể tưởng tượng sự kéo dài giữa hai điểm, khoảng cách và đo lường; khoảng cách giữa hai tư tưởngkhông giantư tưởng tạo ra. Sự kéo dài liên tục của thời gian, chuyển động và khoảng ngừng giữa hai chuyển động của tư tưởng cần không gian. Ý thức ở trong chuyển động của thời giantư tưởng. Tư tưởngthời gian đều có thể đo lường được giữa hai điểm, giữa tâm điểm và chu vi. Ý thức, rộng rãi hay chật hẹp, tồn tại nơi nào có một trung tâm, “cái tôi” và “cái không tôi”.
 
Mọi sự vật cần không gian. Nếu những con chuột bị nhốt trong một không gian giới hạn, chúng hủy diệt nhau; những con chim nhỏ đang đậu trên một đường dây điện báo, của một buổi chiều, có không gian cần thiết giữa hai con. Con người sống trong những thành phố đông đúc đang trở nên hung hăng. Nơi nào không có không gian, bên trong và bên ngoài, mọi hình thức của tổn thươngthoái hóa đều không tránh khỏi. Tình trạng bị điều kiện bởi cái trí qua cái tạm gọi là giáo dục, tôn giáo, truyền thống, văn hóa, chẳng dành bao nhiêu không gian cho sự nở hoa của cái trí và tâm hồn. Niềm tin, trải nghiệm tùy theo niềm tin đó, quan điểm, những khái niệm, từ ngữ là “cái tôi”, bản ngã, cái trung tâm tạo ra khoảng không gian giới hạn mà trong đó biên giới của nó là ý thức. “Cái tôi” có sự hiện hữu của nó và hoạt động của nó ở trong khoảng không gian nhỏ xíu mà nó đã thiết lập cho chính nó. Tất cả những vấn đề và những đau khổ của nó, những hy vọngtuyệt vọng của nó đều nằm trong những ranh giới riêng của nó, và ở đó không có không gian. Cái đã được biết choán hết tất cả ý thức của nó. Ý thức là cái đã được biết. Trong ranh giới này không có giải pháp cho tất cả những vấn đềcon người đã gom góp vào. Và tuy nhiên họ không chịu buông bỏ nó, họ bám chặt cái đã được biết hoặc sáng chế ra cái không biết được, hy vọng nó sẽ giải quyết những vấn đề của họ. Khoảng không gian mà “cái tôi” đã thiết lập cho chính nó là nỗi thống khổ của nó và sự đau thương của vui thú. Các thần thánh không biếu bạn không gian, vì không gian của họ là không gian của bạn. Không gian bao la, vô bờ bến này vượt khỏi sự đo lường của tư tưởng, và tư tưởng là cái đã được biết. Thiền định là làm trống rỗng ý thức không còn những chứa đựng của nó, cái đã được biết, “cái tôi.”
 
Từ từ những mái chèo đưa con thuyền thẳng lên dòng sông đang ngủ và ánh đèn của một ngôi nhà cho nó phương hướng. Một buổi chiều kéo dài và mặt trời hoàng hôn vàng rực, xanh lục và vàng cam và nó tạo ra một con đường ửng vàng trên mặt nước.
 
 

24-10-1973

Trên đoạn đường xuống thung lũng có những ánh sáng mờ mờ của một ngôi làng nhỏ; trời tối thui và con đường đầy đá gồ ghề. Những đường nét lượn lờ của những quả đồi tương phản bầu trời đầy ánh sao hằn lên rõ ràng trong màn đêm và một con sói đang tru lên ở một nơi nào đó gần đây. Con đường đã mất đi vẻ thân thuộc của nó và một cơn gió nhẹ có hương thơm thoang thoảng trong thung lũng. Ở một mình trong cô đơn đó là nghe tiếng nói của tĩnh lặng vô biên và vẻ đẹp mê hoặc của nó. Một con thú nào đó đang gây ồn ào trong những bụi cây, bị kinh hãi hay đang thu hút sự chú ý. Lúc này đã tối lắm rồi và thế giới của thung lũng đó chìm sâu trong tĩnh mịch của nó. Không khí ban đêm có những mùi đặc biệt, một hòa trộn của tất cả những bụi cây mọc trên những quả đồi ít mưa, cái mùi đậm đặc đó của những bụi cây đã chịu đựng mặt trời hừng hực. Những cơn mưa đã ngừng cách đây nhiều tháng rồi; sẽ lại không có mưa trong thời gian rất lâu và con đường khô ráo, bụi bặm và lởm chởm. Tĩnh lặng vô biên cùng không gian bao la của nó ôm trọn buổi tối và mọi chuyển động của tư tưởng bặt tăm. Chính cái trí là không gian vô hạn và trong tĩnh lặng vô biên đó không còn một sự việc mà tư tưởng đã tạo dựng lên. Tuyệt đối không là gì cả là vượt khỏi đo lường. Con đường đi xuống một triền dốc đứng và một con suối nhỏ đang thủ thỉ nhiều chuyện, hài lòng với tiếng nói riêng tư của nó. Nó băng qua con đường mòn nhiều lần và cả hai đang cùng nhau đùa giỡn. Các vì sao rất gần và một vài vì sao đang nhìn xuống từ những đỉnh đồi. Vẫn vậy những ánh sáng của ngôi làng cách đây quá xa và các vì sao đang biến mất trên những đỉnh đồi cao. Cô đơn, không từ ngữtư tưởng, nhưng chỉ đang quan sát và đang lắng nghe. Tĩnh lặng vô biên chứng tỏ rằng nếu không có nó, sự hiện hữu mất đi vẻ đẹp và ý nghĩa thâm sâu của nó.

Là một ngọn đèn cho chính mình phủ nhận mọi trải nghiệm. Người đang trải nghiệm như người trải nghiệm cần trải nghiệm để hiện hữu và, dù sâu sắc hoặc thiển cận như thế nào chăng nữa, nhu cầu về nó mỗi lúc một nhiều hơn. Trải nghiệm là hiểu biết, truyền thống; người trải nghiệm phân chia chính anh ấy để nhận thức rõ giữa điều vui thú và điều đau khổ, điều dễ chịu và điều bực dọc. Người có niềm tin trải nghiệm tùy theo niềm tin của anh ấy, tùy theo tình trạng bị điều kiện của anh ấy. Những trải nghiệm này từ cái đã được biết, vì sự công nhận rất cần thiết, nếu không có nó không có trải nghiệm. Mỗi trải nghiệm đều để lại một dấu vết nếu không có một kết thúc cho nó khi nó nảy sinh. Mỗi đáp lại đến một thách thức là một trải nghiệm nhưng khi đáp lại đó từ cái đã được biết, thách thức mất đi mới mẻ và sinh khí của nó; tiếp theo đó sẽ có xung đột, bực dọc và hoạt động loạn thần kinh. Chính bản chất của thách thức là tra vấn, xáo trộn, thức tỉnh, thấu triệt. Nhưng khi thách thức đó bị quá khứ giải thích, thế là hiện tại bị lẩn tránh. Tin tưởng vào trải nghiệm là phủ nhận sự tìm hiểu. Thông minh là sự tự do để tìm hiểu, để xem xét “cái tôi” và “cái không tôi”, cái bên ngoài và cái bên trong. Niềm tin, những học thuyếtquyền lực ngăn cản thấu triệt mà chỉ đến cùng tự do. Khao khát có trải nghiệm thuộc bất kỳ loại nào chắc chắn là hời hợt hoặc thuộc giác quan, thoải mái hoặc dễ chịu, bởi vì khao khát, dù rất mãnh liệt, là vật đi trước của tư tưởngtư tưởng là cái bên ngoài. Tư tưởng có thể tập hợp lại thành cái bên trong nhưng nó vẫn còn là cái bên ngoài. Tư tưởng sẽ không bao giờ tìm ra được cái mới mẻ vì nó đã cũ kỹ, nó không bao giờ tự do. Tự do vượt khỏi tư tưởng. Tất cả hoạt động của tư tưởng không là tình yêu.
 
Là một ngọn đèn cho chính mình là ánh sáng của tất cả những người còn lại. Là một ngọn đèn cho chính mình là cho phép cái trí tự do khỏi thách thức và phản hồi, bởi vì lúc đó cái trí hoàn toàn tỉnh thức, chú ý trọn vẹn. Chú ý này không có trung tâm, người chú ý, và vì thế không biên giới. Chừng nào còn có một trung tâm, “cái tôi”, phải có thách thức và phản hồi, thỏa đáng hay không thỏa đáng, vui thú hay đau khổ. Cái trung tâm không bao giờ có thể là ngọn đèn soi sáng nó; ánh sáng của nó là ánh sáng giả tạo của tư tưởng và nó có nhiều cái bóng. Từ bi không là cái bóng của tư tưởng nhưng nó là ánh sáng, cũng không là ánh sáng của bạn hay ánh sáng của một người khác.
 
Con đường mòn từ từ đi vào thung lũng và con suối lẳng lặng qua ngôi làng để nhập vào biển cả. Nhưng những quả đồi vẫn không thay đổi và tiếng kêu của con cú là câu trả lời đến một con khác. Và có không gian cho tĩnh lặng.
 
 
 

25-10-1973

Ngồi trên một tảng đá trong ngôi vườn trồng cam, thung lũng trải dài và biến mất vào khe của những hòn núi. Còn rất sớm vào buổi sáng và những cái bóng dài, dịu và rải rộng. Những con chim cút đang kêu bằng cái giọng đòi hỏi lanh lảnh và những con chim bồ câu buồn rầu đang gù gù trong giai điệu nhịp nhàng êm dịu và nhỏ nhẹ, một bài hát sầu thảm quá sớm vào ban mai. Một con chim nhái giọng đang trình diễn đường bay uốn cong và sà xuống trong không gian, những lần nhào lộn khi bẻ cua, thích thú cùng thế giới. Một con nhện to lớn, đầy lông và đen thui, chầm chậm chun ra từ mặt đáy của tảng đá, ngừng lại, cảm giác không khí buổi sáng và từ tốn bò theo con đường của nó. Những cây cam trồng theo hàng thẳng tắp, mẫu này đến mẫu khác, cùng những quả cam bóng rực và hoa cam nở rộ của chúng – hoa và quả trên cùng một cây và cùng một thời điểm. Mùi thơm của những bông hoa này yên lặng len lỏi mọi nơi và với sự cổ vũ bởi sức nóng mặt trời cái mùi hoa cam đó mỗi lúc một nồng hơn, khăng khăng hơn. Bầu trời rất xanh và dịu và tất cả những quả đồi lẫn hòn núi vẫn còn đang mộng mơ.
 
Sáng hôm đó dễ thương quá, mát mẻ và trong lành, kèm theo vẻ đẹp lạ lùng mà con người vẫn chưa kịp hủy diệt. Những con tắc kè ló ra và tìm kiếm một mảnh đất ấm áp dưới mặt trời; chúng ưỡn dài ra để cho cái bụng được ấm và cái đuôi lại vung vẩy hai bên. Một buổi sáng hạnh phúc và ánh sáng thanh thoát lan đầy đất đai và vẻ đẹp vô tận của sự sống. Thiền địnhbản thể của vẻ đẹp này, được diễn đạt hay yên lặng. Được diễn đạt, nó sử dụng hình dạng, vật chất; yên lặng, nó không muốn đặt vào từ ngữ, hình dạng hay màu sắc. Từ tĩnh lặng, diễn đạt hay hành động đều có vẻ đẹp, vì là tổng thể và tất cả tranh đấu, xung đột kết thúc. Những con tắc kè đang bò vào bóng mát và những con chim bắt ruồi và những con ong lởn vởn quanh khu hoa cam.
 
Nếu khôngđam mê không có sáng tạo. Từ bỏ trọn vẹn mang lại đam mê vô tận này. Từ bỏ có một động cơ là một việc, và không có một mục đích, không có sự tính toán, là một việc khác. Cái có một kết thúc, một phương hướng, là quá ngắn ngủi, trở nên tác hại và buôn bán, thô tục. Cái còn lại, không bị thúc đẩy bởi bất kỳ nguyên nhân, ý định hay lợi lộc, không có khởi đầu và kết thúc. Từ bỏ này là làm trống rỗng cái trí không còn “cái tôi”, cái bản ngã. “Cái tôi” này có thể làm mất chính nó trong hoạt động nào đó, trong niềm tin an ủi nào đó hay trong mơ mộng lạ kỳ nào đó nhưng mất mát như thế là đang tiếp tục của cái tôi trong hình thức khác, đang nhận dạng với một học thuyết và một hành động khác. Từ bỏ cái tôi không là một động thái của ý chí, vì ý chí là cái tôi. Bất kỳ chuyển động nào của cái tôi, trong phạm vi hiểu biết hay ra ngoài, trong bất kỳ phương hướng nào, vẫn còn trong lãnh vực của thời gianđau khổ. Tư tưởng có thể đắm đuối một điều gì đó, sáng suốt hay điên rồ, hợp lý hay ngu xuẩn, nhưng trong chính cấu trúc và bản chất của nó là phân chia, nhiệt huyết và hứng khởi của nó, chẳng mấy chốc biến thành vui thú và sợ hãi. Trong lãnh vực này từ bỏ cái tôi là ảo tưởng, chẳng có ý nghĩa bao nhiêu. Tỉnh thức được tất cả sự việc này là tỉnh thức đối với những hoạt động của cái tôi; trong chú ý này không có trung tâm, cái tôi. Thôi thúc bày tỏ bản thân để có được nhận dạnghậu quả của sự hoang mang và sự vô nghĩa của tồn tại. Tìm kiếm một ý nghĩa là khởi đầu của phân chia; tư tưởng có khả năng và vẫn thường đưa ra hàng ngàn ý nghĩa cho cuộc sống, mỗi ý nghĩa lại sáng chế những ý nghĩa riêng của nó mà rõ ràng chỉ là những quan điểm cùng những niềm tin và không có kết thúc cho chúng. Ngay lúc đang sống là toàn bộ ý nghĩa nhưng khi cuộc sống là một xung đột, một tranh đấu, một bãi chiến trường của tham vọng, ganh đua và tôn thờ sự thành công, tìm kiếm quyền hành và vị trí, lúc đó cuộc sống chẳng còn ý nghĩa. Sự cần thiết của diễn đạt là gì? Sáng tạo có ở trong vật được tạo tác không? Cái vật được tạo tác bằng tay hay bằng cái trí, dù đẹp đẽ hay thực dụng bao nhiêu – đó là điều gì mà con người theo đuổi à? Đam mê tự từ bỏ cái tôi này có cần diễn đạt hay không? Ngay khi có một yêu cầu, một cưỡng bách, nó có là đam mê của sáng tạo hay không? Chừng nào còn có sự phân chia giữa người sáng tạo và vật được sáng tạo, vẻ đẹp, tình yêu, kết thúc. Bạn có lẽ tạo tác được một vật xuất sắc nhất bằng màu sắc hay bằng đá, nhưng nếu cuộc sống hàng ngày của bạn mâu thuẫn với sự hoàn hảo tối thượng đó – từ bỏ toàn bộ cái tôi – vật mà bạn tạo tác chỉ dành cho sự ca tụngthô tục. Ngay lúc đang sống là màu sắc, vẻ đẹp và diễn đạt của nó. Người ta không cần thứ gì khác nữa.
 
Những cái bóng đang mất đi khoảng cách của chúng và những con chim cút yên lặng. Chỉ còn lại tảng đá, cây cối cùng sự nở hoa và ra quả của chúng, những quả đồi dễ thương và quả đất trù phú.

29-10-1973

Trong thung lũng của những vườn cam, cái vườn này được chăm sóc rất cẩn thận – từng dãy tiếp nối những cây con, cứng cáp và lấp lánh trong ánh mặt trời. Đất rất màu mỡ, được tưới nước nhiều, bón phân và trông nom. Buổi sáng thật đẹp với bầu trời trong xanh, ấm áp và không khí dịu, dễ chịu. Những con chim cút trong bụi cây đang lấn bấn chạy loanh quanh, cùng tiếng gọi nhau the thé của chúng; một con chim cắt đang lượn trong không gian, không cử động, và trong chốc lát nó sà xuống để đậu trên một cành cây trong cây cam kế bên và ngủ. Nó gần gũi đến nỗi những cái móng sắc cạnh, những cái lông lốm đốm tuyệt đẹp và cái mỏ bén nhọn đều trông thấy rõ ràng; nó ở trong tầm với của một cánh tay. Vẫn còn quá sớm vào buổi sáng trên tấm thảm dài hoa trinh nữ và những con chim nhỏ đang hót vang điệu nhạc báo thức. Dưới những bụi hoa có hai con rắn chúa, với những cái đai nâu sậm dọc theo chiều dài thân thể, đang quấn quanh lẫn nhau, và khi chúng trườn qua sát bên chúng chẳng ý thức gì về sự hiện diện của một con người. Chúng đã ở tại một cái kệ trong cái lán, căng dài thân, đôi mắt rực sáng và đen của chúng, canh chừng và chờ đợi những con chuột. Chúng nhìn chòng chọc không nhấp nháy vì chúng không có lông mi. Chúng chắc đã ở đó suốt buổi tối và lúc này chúng ở giữa những bụi hoa trinh nữ. Nó là căn cứ của chúng vì chúng được bắt gặp thường xuyên ở đó, và khi nhặt một trong hai con lên, nó cuộn tròn quanh cánh tay và tạo cảm giác lạnh lẽo. Tất cả những vật đang sống kia dường như có trật tự riêng của chúng, kỷ luật riêng của chúng và trò chơi lẫn vui tươi riêng của chúng.
 
Chủ nghĩa vật chất, mà có nghĩa là không có gì tồn tại ngoại trừ vật chất, là hoạt động kiên trìthịnh hành của những người giàu có và những người nghèo khổ. Có nguyên một khối của thế giới trung thành với chủ nghĩa vật chất; cấu trúc xã hội của nó đặt nền tảng vào công thức này, với tất cả hậu quả của nó. Những khối khác cũng theo vật chất nhưng kèm theo một loại những nguyên tắc lý tưởng nào đó được chấp nhận khi nó thích hợp hoặc bị loại bỏ dưới danh nghĩa của lý luậncần thiết. Trong thay đổi môi trường, bạo loạn hay từ tốn, cách mạng hay tiến hóa, cách cư xử của con người bị thay đổi tùy theo nền văn hóa anh ấy sống. Nó là một xung đột lâu đời giữa những người tin rằng con ngườivật chất và những người theo đuổi tinh thần. Sự phân chia này đã gây ra đau khổ, hoang mang, ảo tưởng như thế đó cho con người.
 
Tư tưởngvật chấthoạt động của nó, bên trong và bên ngoài, thuộc về vật chất. Tư tưởng có thể đo lường được và vì thế nó là thời gian. Ở trong lãnh vực này, ý thứcvật chất. Ý thức là cái chứa đựng của nó; cái chứa đựng là ý thức; chúng không thể tách rời. Cái chứa đựng là nhiều sự việc mà tư tưởng đã tập hợp: quá khứ bổ sung cho hiện tại mà là tương lai mà là thời gian. Thời gian là chuyển động ở trong lãnh vực gọi là ý thức, được bành trướng hay được thu nhỏ lại. Tư tưởng là ký ức, trải nghiệm và hiểu biết, và ký ức này, cùng những hình ảnh của nó và những cái bóng của nó, là bản ngã, “cái tôi” và “cái không tôi”, “cái chúng tôi” và “cái chúng nó”. Bản thể của phân chia là cái tôi cùng tất cả phẩm chất và chất lượng của nó. Chủ nghĩa vật chất chỉ củng cố sức mạnhtăng trưởng cho cái tôi. Cái tôi có lẽ và vẫn nhận dạng chính nó với một chính thể, với một học thuyết, với những hoạt động của “cái không tôi”, tôn giáo hay đời thường, nhưng nó vẫn còn là cái tôi. Những niềm tin của nó là tự tạo tác, những vui thú và những sợ hãi của nó cũng vậy. Chính bản chất và cấu trúc của tư tưởngphân chia, và xung đột lẫn chiến tranh ở giữa những mảnh khác nhau, những dân tộc, những chủng tộc và những học thuyết. Một loài người vật chất sẽ tự hủy diệt nếu cái tôi không được từ bỏ hoàn toàn. Từ bỏ cái tôi luôn luôn có tầm quan trọng bậc nhất. Và chỉ từ cuộc cách mạng này một xã hội mới mẻ có thể được hình thành.
 
Từ bỏ cái tôi là tình yêu, từ bi: đam mê dành cho mọi sự việc – những người chết đói, những người đau khổ, những người không nhà cửa và những người theo vật chất lẫn những người có niềm tin. Tình yêu không là đa cảm, lãng mạn; nó mãnh liệt và kết thúc như chết.
 
Chầm chậm sương mù từ biển bay lên qua những quả đồi phía tây giống như những con sóng khổng lồ, nó cuộn lại trên những quả đồi và trôi xuống thung lũng và chốc lát nữa nó sẽ đến đây; nó sẽ trở nên mát mẻ hơn cùng màn đêm buông xuống. Sẽ không có một vì sao nào và sẽ có tĩnh lặng hoàn toàn. Nó là một tĩnh lặng thực sự và không là sự yên lặng mà tư tưởng đã vun quén, trong đó không có không gian.
 
 
 

Malibu* 01-4-1975

Dù vẫn còn sớm vào buổi sáng nhưng mặt trời đã nóng hừng hực. Không một ngọn gió và không một chiếc lá nào lay động. Trong ngôi đền cổ mát mẻdễ chịu; bàn chân trần cảm nhận được những phiến đá cứng, những hình thể và độ gập gềnh của chúng. Hàng ngàn người đã giẵm lên chúng trong cả ngàn năm. Sau ánh sáng chói lòa của mặt trời ban mai, nơi đó tối tăm và đi tới những dãy hành lang dường như không có nhiều người vào buổi sáng đó rồi tiếp tục qua lối ngang chật chội nó còn tối hơn. Lối ngang này dẫn đến một hành lang rộng để vào nơi thờ phượng phía sâu hơn. Có mùi hoa nồng nặc và nhang đèn của nhiều thế kỷ. Và một trăm người Ấn Độ giáo, tắm rửa sạch sẽ, trong những miếng khố bằng vải trắng tinh vừa mới giặt, đang tụng kinh. Tiếng Phạn là một ngôn ngữ đầy uy lực, vang rền sâu thẳm. Những bức tường cổ đang chấn động, gần như bị lúc lắc do âm thanh của một trăm giọng cầu kinh. Sự cao quí của âm thanh đó không thể tưởng tượng được và sự thiêng liêng của khoảnh khắc đó vượt khỏi mọi từ ngữ. Cái bao la này không phải được đánh thức bởi những từ ngữ nhưng bởi chiều sâu của âm thanh hàng ngàn năm được giữ trong những bức tường này và trong không gian vô tận ngoài chúng. Không phải vì ý nghĩa của những từ ngữ kia, cũng không phải vì sự rõ ràng do phát âm chuẩn của họ, cũng không phải vì vẻ đẹp kỳ bí của ngôi đền mà chính là năng lực của âm thanh đã phá 

* Năm bài kế tiếp trong quyển sổ tay được viết mười tám tháng sau tại Malibu, California.

vỡ được những bức tường và những giới hạn của cái trí con người. Giọng hót của một con chim, tiếng sáo xa xa, cơn gió hiu hiu giữa những chiếc lá, tất cả những thứ này đã hủy diệt những bức tường mà con người đã dựng lên cho chính họ.
 
Trong những nhà thờ lớn và những thánh đường xinh xinh, những bài thánh ca và giọng ngâm đọc những quyển sách thiêng liêng của họ – nó là âm thanh cởi mở quả tim, đến những giọt nước mắt và vẻ đẹp. Nếu khôngkhông gian không có vẻ đẹp; nếu khôngkhông gian bạn chỉ còn lại những bức tường và những kích thước; nếu khôngkhông gian không có chiều sâu; nếu khôngkhông gian chỉ có nghèo khó, cả bên trong lẫn bên ngoài. Bạn có quá ít không gian trong cái trí; nó đã bị nhồi nhét đầy từ ngữ, những kỷ niệm, hiểu biết, những trải nghiệm và những vấn đề. Hầu như không còn sót lại chút không gian nào, chỉ có sự huyên thuyên muôn đời của tư tưởng. Và vì thế viện bảo tàng của bạn ở khắp mọi nơi và mỗi cái kệ nhét đầy sách. Sau đó bạn chen chúc vào những nơi giải trí, tôn giáo hay hình thức nào đó. Hay bạn xây một bức tường quanh bản thân, một không gian chật chội của bất ổn và đau khổ. Nếu khôngkhông gian, cả bên trong lẫn bên ngoài, bạn trở nên hung bạo và xấu xa.
 
Mọi thứ đều cần không gian để sống, để chơi đùa và để ca hát. Cái được gọi là thiêng liêng không thể thương yêu nếu khôngkhông gian. Bạn không có không gian khi bạn nắm chặt, khi có đau khổ, khi bạn trở thành trung tâm của vũ trụ. Không gian bạn chiếm hữukhông giantư tưởng đã vây bọc bạn và đó là bất hạnh lẫn rối loạn. Không giantư tưởng đo lường là sự phân chia giữa bạn và tôi, chúng tôi và họ. Phân chia này là đau khổ vô tận. Có cái cây cô đơn đó trong một cánh đồng khoáng đãng, rộng và xanh tươi.
 
 

02-4-1975

 
Không phải một mảnh đất của cây cối, những cánh đồng cỏ, những con suối và những bông hoa cùng sự nô đùa vui vẻ. Đó là một nơi chỉ có cát và những quả đồi trọc bị mặt trời đốt cháy, không một cái cây hay bụi nhỏ nào; một mảnh đất của hoang liêu, một mảnh đất bị thiêu nóng liên tục từ dặm này sang dặm khác; thậm chí không có cả một con chim lẫn dầu mỏ cùng những dàn khoan và những ánh lửa bừng bừng của nó. Ý thức không thể giữ lại cái hoang liêu này và mỗi quả đồi là một cái bóng cằn cỗi. Trong nhiều tiếng đồng hồ chúng tôi bay trên trống không mênh mang này và cuối cùng đã có những đỉnh núi tuyết, rừng và những con suối, làng mạc và những thị trấn mở rộng.
 
Bạn có lẽ có nhiều hiểu biết nhưng lại quá nghèo khó. Bạn càng nghèo khó bao nhiêu bạn càng đòi hỏi hiểu biết nhiều bấy nhiêu. Bạn mở rộng ý thức của bạn bằng vô số hiểu biết, tích lũy những trải nghiệm và những hồi tưởngtuy nhiên vẫn còn quá nghèo khó. Sử dụng khéo léo hiểu biết có lẽ mang lại cho bạn giàu có và tặng cho bạn địa vị quan trọng lẫn quyền hành nhưng có lẽ vẫn còn nghèo khó. Nghèo khó này nuôi dưỡng dửng dưng; bạn nô đùa trong khi ngôi nhà đang cháy. Nghèo khó này chỉ củng cố trí năng hoặc trao cho những cảm xúc sự yếu hèn của tình cảm. Chính nghèo khó này mang lại trạng thái mất cân bằng, cái bên ngoài và cái bên trong. Không có hiểu biết của cái bên trong, chỉ của cái bên ngoài. Hiểu biết của cái bên ngoài đã loan báo không đúng cho chúng ta rằng phải có hiểu biết của cái bên trong. Hiểu biết của cái tôi là ngắn ngủi và nông cạn; cái trí mau lẹ vượt qua nó, giống như đang băng qua một con sông. Bạn gây nhiều huyên náo khi đi qua con sông và lầm lẫn huyên náo đó như là hiểu biết của cái tôi là bạn đang bành trướng nghèo khó. Bành trướng này của ý thứchoạt động của nghèo khó. Những tôn giáo, văn hóa, hiểu biết, không cách nào có thể làm giàu có nghèo khó này.
 
Kỹ năng của thông minh là đặt hiểu biết trong nơi đúng của nó. Nếu khônghiểu biết không thể sống trong nền văn minh hầu như là máy móc và công nghệ này nhưng hiểu biết này sẽ không thay đổi được nhân loạixã hội của anh ấy. Hiểu biết không là ưu việt của thông minh; thông minh có thể và dùng được hiểu biếtvì vậy chuyển hóa con ngườixã hội của anh ấy. Rõ ràng thông minh không là sự vun quén của trí nănghòa hợp của nó. Nó đến từ hiểu rõ được ý thức tổng thể của nhân loại, bản thân bạn và không là một bộ phận, một mảnh tách rời của bản thân bạn. Học hỏihiểu rõ được chuyển động của cái trí và tâm hồn riêng của bạn khai sinh thông minh này. Bạn là cái chứa đựng của ý thức của bạn; khi hiểu rõ được chính mình bạn sẽ hiểu rõ vũ trụ. Hiểu rõ này vượt khỏi từ ngữ bởi vì từ ngữ không là sự việc. Tự do khỏi cái đã được biết, mỗi một tích tắc, là bản thể của thông minh. Chính thông minh này đang vận hành trong vũ trụ nếu bạn cho nó tự do. Bạn đang hủy diệt thiêng liêng này của trật tự vũ trụ qua sự dốt nát của bản thân. Dốt nát không xóa tan được bởi những cuộc nghiên cứu mà những người khác tạo ra quanh bạn hay quanh họ. Bạn, chính bạn phải tìm hiểu cái chứa đựng của ý thức riêng của bạn. Những tìm hiểu mà những người khác thực hiện về họ, và vì thế về bạn, là những diễn tả chứ không là sự việc được diễn tả. Từ ngữ không là sự việc.
 
Chỉ trong liên hệ bạn có thể hiểu rõ được chính bạn, không trong lý thuyết trừu tượngchắc chắn không trong cô lập. Ngay cả trong một tu viện bạn cũng gắn kết mật thiết với cái tổ chức đã biến tu viện đó thành một địa điểm tẩu thoát, hay đóng những cánh cửa đến tự do. Chuyển động của cách cư xử là sự hướng dẫn chắc chắn cho chính bạn; nó là cái gương của ý thức của bạn; cái gương này sẽ bộc lộ cái chứa đựng của nó, những hình ảnh, những quyến luyến, những sợ hãi, cô độc, niềm vui và đau khổ. Nghèo khó ở trong tẩu thoát khỏi những sự việc này, hoặc trong những lý tưởng thanh cao của nó hoặc trong những nhận dạng của nó. Phủ nhận mà không có sự kháng cự cái chứa đựng của ý thức này là vẻ đẹp và từ bi của thông minh.

03-4-1975

Khúc quanh to lớn của một con sông rộng đẹp đẽ lạ lùng. Bạn phải thấy nó từ một độ cao nào đó, không cao quá cũng không thấp quá, khi nó chảy ngoằn ngoèo nhàn nhã qua những cánh đồng xanh tươi. Con sông rộng, căng phồng nước, xanh và sạch. Chúng tôi đang bay tại độ cao không cao lắm và chúng tôi chỉ có thể trông thấy dòng nước mạnh ở chính giữa con sông cùng những con sóng nhỏ xíu của nó; chúng tôi theo nó, qua những thị trấn và làng mạc đến biển. Mỗi khúc quanh có vẻ đẹp riêng của nó, sức mạnh riêng của nó, chuyển động riêng của nó. Và xa xa là những đỉnh núi lớn phủ tuyết, có màu hồng trong ánh nắng ban mai; chúng bao phủ đường chân trời phía đông. Con sông rộng và núi non hùng vĩ dường như ôm trọn, trong một tiếng đồng hồ đó, sự vĩnh cửuý thức tràn ngập của không gianthời gian này. Mặc dù máy bay đang bay nhanh về phía đông nam, trong không gian đó không phương hướng, không chuyển động, chỉ có cái là. Trong nguyên một tiếng đồng hồ không có một cái gì khác nữa, không cả tiếng ồn của những động cơ phản lực. Chỉ đến lúc ông Cơ trưởng loan báo rằng chúng tôi sắp sửa hạ cánh thì toàn bộ cái tiếng đồng hồ đó mới chấm dứt. Không có ký ức về tiếng đồng hồ đó, không có ghi lại mọi chứa đựng của tiếng đồng hồ đó và vì thế tư tưởng không bấu víu được nó. Khi nó chấm dứt không còn những tàn dư, cái phiến phẳng sạch sẽ lại. Thế là tư tưởng không còn phương tiện nào để nuôi dưỡng cái tiếng đồng hồ đó và nó sẵn sàng rời máy bay.
 
Điều gì tư tưởng suy nghĩ được biến thành một thực tại nhưng nó không là sự thật. Vẻ đẹp không bao giờ có thể là sự diễn đạt của tư tưởng. Một con chim không được tạo ra bởi tư tưởng và vì thế nó đẹp. Tình yêu không được tạo hình dạng bởi tư tưởng và khi nó như thế nó trở thành một thứ gì đó hoàn toàn khác hẳn. Tôn thờ trí năng và tổng thể của nó là một thực tại được tạo ra bởi tư tưởng. Nhưng nó không là từ bi. Tư tưởng không thể chế tạo từ bi; nó có thể biến từ bi thành một thực tại, một cần thiết, nhưng nó sẽ không là từ bi. Bản chất của tư tưởngphân chia và vì thế nó sống trong một thế giới vỡ vụn của phân chiaxung đột. Vì vậy hiểu biếtphân chia và dù nó được chồng chất nhiều bao nhiêu, tầng này sau tầng khác, nó sẽ vẫn còn là từng mảnh, bị vỡ vụn. Tư tưởng có thể tập hợp lại thành một sự việc được gọi là tổng thể và cái đó cũng sẽ là một mảnh vỡ.
 
Chính từ ngữ khoa học có nghĩa là hiểu biết, và con người hy vọng nhờ vào khoa học anh ấy sẽ được thay đổi thành một con người hạnh phúcminh mẫn. Vì thế con người đang hăm hở theo đuổi những hiểu biết về mọi sự vật trên quả đất và về chính anh ấy. Hiểu biết không là từ binếu khôngtừ bi hiểu biết chỉ nuôi dưỡng tổn thươnghỗn loạn lẫn đau khổ không kể xiết. Hiểu biết không thể làm con người biết thương yêu ; nó có thể tạo ra chiến tranh và những dụng cụ hủy diệt nhưng không thể mang lại tình yêu cho tâm hồn hay hòa bình đến cái trí. Trực nhận tất cả những sự việc này là hành động, không phải một hành động được đặt nền tảng trên ký ức hay những khuôn mẫu. Tình yêu không là ký ức, một hồi tưởng của những vui thú.
 
 
 

4-4-1975

Do tình cờ người ta sống vài tháng trong một căn nhà nhỏ xiêu vẹo, thật cao trong những hòn núi, xa khỏi những căn nhà khác. Có nhiều cây cối và vì đây là mùa xuân nên có hương thơm trong không khí. Cô đơn thuộc về núi non và thuộc về vẻ đẹp của quả đất đỏ sẫm. Những đỉnh núi cao vút phủ đầy tuyết và một số cây cối đang ở thời kỳ rực rỡ nhất. Người ta sống một mình giữa tráng lệ này. Rừng ở gần bên, có những con nai, thỉnh thoảng một con gấu và những con khỉ to bự kia với bộ mặt đen kịt và những cái đuôi dài, và tất nhiên cũng có những con rắn nữa. Trong cô đơn sâu lắng và bằng những phương cách lạ lùng người ta liên hệ mật thiết với tất cả chúng. Người ta không thể gây tổn hại cho một vật, ngay cả bông cúc trắng đó trên con đường mòn. Trong liên hệ đó không gian giữa bạn và chúng không tồn tại; nó không cần xoay xở cố gắng; nó không là một vận dụng trí năng hay một niềm tin cảm xúc nào để gây ra sự việc này nhưng đơn giản là nó ở đó. Một bầy khỉ to bự kia sẽ đến loanh quanh bạn, đặc biệt vào chiều tối đó; một ít con trên mặt đất nhưng đa số chúng sẽ ngồi trên những cái cây yên lặng quan sát. Ngạc nhiên thay khi chúng lại bất động; thỉnh thoảng có một hay hai tiếng gãi sột soạt và chúng tôi sẽ nhìn ngắm nhau. Lúc này chúng thường đến mỗi chiều tối; không quá thấp và cũng không quá cao trên những cái cây, và chúng tôi sẽ yên lặng trao đổi sự cảm nhận lẫn nhau. Chúng tôi đã trở thành những người bạn thân thiết nhưng chúng không muốn quấy rầy cô đơn của người ta. Vào một buổi chiều khi đang đi dạo trong cánh rừng người ta bỗng nhiên giáp mặt chúng trong một không gian trống không. Đúng là phải có ba mươi con, cả lớn lẫn nhỏ, đang ngồi chồm hỗm trên những cái cây quanh khoảng không gian đó, tuyệt đối yên lặng và bất động. Người ta có thể sờ vào chúng; không có chút sợ hãi nào trong chúng và ngồi trên mặt đất chúng tôi nhìn ngắm nhau cho đến khi mặt trời lặn sau những đỉnh núi. 
 
Nếu bạn mất liên hệ với thiên nhiên bạn mất liên hệ với con người. Nếu khôngliên hệ với thiên nhiên vậy thì bạn trở thành một kẻ giết chóc; vậy thì bạn giết những con hải cẩu con, cá voi, cá heo và con người để có lợi lộc, cho “thể thao”, cho thực phẩm hoặc vì hiểu biết. Vậy thì thiên nhiên sẽ kinh hãi bạn, thu hồi vẻ đẹp của nó. Bạn có lẽ thực hiện những chuyến đi bộ dài trong những cánh rừng hoặc cắm trại tại những nơi đẹp đẽ nhưng bạn là kẻ giết chóc và vì vậy mất đi tình bè bạn. Bạn có thể không liên hệ với bất kỳ việc gì, với người vợ của bạn hay người chồng của bạn; bạn có quá nhiều bận rộn, đang kiếm được và đang mất đi, cùng những tư tưởng, những vui thú và những đau khổ riêng của bạn. Bạn sống trong cô lập tối tăm riêng của bạn và tẩu thoát khỏi nó là làm tối tăm thêm nữa. Quan tâm của bạn chỉ dành cho một sinh tồn ngắn ngủi, không suy nghĩ, dễ chịu hoặc hung ác. Và hàng ngàn người chết vì đói khát hay bị giết chết vì sự vô trách nhiệm của bạn. Bạn nhường lại sự sắp xếp trật tự của thế giới cho các vị chính khách hư hỏng dối gạt, cho những nhà trí thức, cho các chuyên gia. Vì bạn mất đi tổng thể, bạn xây dựng một xã hội vô luân, gian manh, một xã hội được đặt nền tảng trên sự ích kỷ hoàn toàn. Và sau đó bạn tẩu thoát khỏi tất cả việc này mà chính tự thân bạn phải có trách nhiệm, để đi đến những bãi biển, đến những cánh rừng hoặc mang một khẩu súng cho “thể thao” .
 
Bạn có lẽ biết mọi việc này nhưng hiểu biết không gây ra thay đổi nào trong bạn. Khi bạn có tỉnh thức của tổng thể này, bạn sẽ liên hệ mật thiết với vũ trụ.
 
 

6-4-1975

Không phải màu xanh lạ thường của biển Địa Trung Hải; biển Thái Bình Dương có một màu xanh nhẹ nhàng thanh thoát, đặc biệt khi có một cơn gió nhẹ từ phương tây trong khi bạn đang lái xe về phía bắc dọc theo con đường ven biển. Nó rất dịu dàng, mỏng manh, tỏa ánh sáng gây lóa mắt, rõ ràng và đầy vui tươi. Thỉnh thoảng bạn có thể trông thấy những con cá voi phun nước lên cao và tung tóe trên hướng bơi về phía bắc của chúng và đặc biệt là những cái đầu to lớn khi chúng quăng mạnh cái thân lên khỏi mặt nước. Có nguyên một đàn cá voi, đang phun nước; chúng đúng là những động vật đầy quyền uy. Ngày hôm đó biển là một cái hồ, không chảy và hoàn toàn yên tĩnh, không có một con sóng nào; không có màu xanh trong sáng đang nhảy múa đó. Biển đang ngủ và bạn đầy kinh ngạc khi nhìn ngắm nó. Ngôi nhà trông ra biển*. Một ngôi nhà đẹp, có một cái vườn yên tĩnh, một bãi cỏ xanh và hoa. Một ngôi nhà dư thừa không gian cùng ánh sáng của mặt trời California. Và những con thỏ cũng yêu nó lắm; chúng thường đến sớm vào buổi sáng và muộn vào buổi chiều; chúng sẽ nhấm hết hoa và những cây hoa păng-xê, hoa cúc vạn thọ mới trồng và những cây đang nở hoa khác. Bạn không thể chặn những con thỏ ở ngoài dù rằng đã có một hàng rào lưới kẽm vây quanh, và giết chết chúng sẽ là một tội ác. Nhưng một con mèo và một con chim lợn mang lại trật tự cho ngôi vườn; con mèo đen lảng vảng khắp ngôi vườn; con chim lợn đậu suốt ngày trong những cây bạch đàn rậm rạp; bạn có thể trông thấy nó, không cựa quậy, đôi mắt nhắm, tròn trĩnh và to. Những con thỏ biến mất và ngôi vườn sinh động lên và biển Thái bình dương hững hờ chảy.

* Đây là ngôi nhà ông đang sống tại Malibu 

Duy nhất chỉ có con người mang lại vô trật tự cho vũ trụ. Con người tàn nhẫn và hung bạo cực kỳ. Mọi nơi con người hiện diện đều mang lại đau khổhỗn loạn trong bản thân và trong thế giới chung quanh mình. Con người tàn phá, hủy diệt và không có từ bi. Trong con người không có trật tự và vì thế cái gì anh ấy chạm vào đều trở thành dơ bẩnrối loạn. Chính trị của anh ấy đã trở thành một chủ nghĩa băng đảng tao nhã của quyền lực, dối gạt, thuộc cá nhân hay quốc gia, nhóm này chống lại nhóm kia. Kinh tế của anh ấy bị giới hạn và vì thế không toàn cầu. Xã hội của anh ấy là vô luân, trong chính thể tự do và dưới chính thể chuyên chế. Anh ấy không có tinh thần tôn giáo mặc dù anh ấy tin tưởng, thờ phụngtrải qua những nghi lễ tôn giáo vô nghĩa và thay đổi liên tục. Tại sao anh ấy trở thành như thế này – tàn nhẫn, vô trách nhiệm và vì thế hoàn toàn ích kỷ? Tại sao? Có hàng trăm lời giải thích và những người giải thích, khôn khéo vận dụng những từ ngữ được rút tỉa từ những hiểu biết của nhiều quyển sách và những cuộc thí nghiệm trên động vật, bị mắc kẹt trong mạng lưới của đau khổ, tham vọng, kiêu hãnh và dằn vặt của con người. Diễn tả không là việc được diễn tả, từ ngữ không là sự việc. Đó có phải bởi vì anh ấy đang tìm kiếm những nguyên nhân bên ngoài, cái môi trường sống đang điều kiện con người, hy vọng rằng sự thay đổi bên ngoài sẽ chuyển biến con người bên trong? Đó có phải bởi vì anh ấy quá trói buộc vào các giác quan, bị thống trị bởi những đòi hỏi ngay lập tức của chúng? Đó có phải bởi vì anh ấy sống quá trọn vẹn trong chuyển động của tư tưởng và hiểu biết? Hay bởi vì anh ấy quá lãng mạn, đa cảm, đến nỗi anh ấy trở nên tàn nhẫn cùng những lý tưởng, những niềm tin tự tạo và những ước vọng của anh ấy. Đó có phải bởi vì anh ấy luôn luôn bị dẫn dắt, một môn đệ, hay trở thành một người lãnh đạo, một vị thầy?
 
Sự phân chia như cái bên ngoài và cái bên trong là khởi đầu đau khổxung đột của anh ấy; anh ấy bị kẹt trong mâu thuẫn này, trong cái truyền thống không bao giờ chấm dứt này. Bị mắc kẹt trong phân chia vô nghĩa này, anh ấy lạc lõng và trở thành một nô lệ cho những người khác. Cái bên ngoài và cái bên trong chỉ là sự tưởng tượng và sáng chế của tư tưởng; vì tư tưởng có tánh từng phần, từng mảnh, nó dẫn đến vô trật tựxung đột mà là phân chia. Tư tưởng không thể tạo ra trật tự, một dòng chảy vô tận của đao đức. Đạo đức không là sự lặp lại liên tục của ký ức, luyện tập. Hiểu biết-tư tưởng là trói buộc vào thời gian. Tư tưởng do chính bản chất và cấu trúc của nó không thể nắm bắt nguyên dòng chảy của sự sống, như một chuyển động tổng thể. Hiểu biết-tư tưởng không thể có một thấu triệt vào tổng thể này; nó không thể ý thức được cái này một cách không chọn lựa chừng nào nó vẫn còn là người trực nhận, người khách lạ nhìn vào trong nhà. Hiểu biết-tư tưởng không có chỗ đứng trong trực nhận. Người suy nghĩ là vật được suy nghĩ; người trực nhận là vật được trực nhận. Chỉ lúc đó mới có một chuyển động không nỗ lực trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta.

Ojai * 
 8-4-1975

Trong vùng đất này của thế giới không có nhiều mưa, khoảng mười lăm đến hai mươi inch trong một năm, và những cơn mưa này được đón chào nhiều lắm vì không có mưa suốt những tháng còn lại trong năm. Vào lúc đó có tuyết trên núi và trong suốt mùa hè đến mùa thu chúng trơ trụi, cháy bỏng mặt trời, đầy đá và không thể đến gần; chỉ vào mùa xuân chúng mới ân cần và nghinh đón. Ngày trước thường có gấu, nai, linh miêu, chim cút và một số rắn rung chuông. Nhưng bây giờ chúng đang biến mất dần, loài người gây khiếp sợ và đang xâm lấn. Trước lúc này đã có mưa một lúc và thung lũng xanh tươi, những cây cam trĩu quả và đầy hoa. Một thung lũng đẹp, yên tĩnh và cách xa ngôi làng, và bạn nghe tiếng chim bồ câu than van. Không khí đang từ từ được lan tỏa mùi hoa cam nở rộ và trong ít ngày tiếp theo nó sẽ rất nồng nặc, do bởi mặt trời ấm áp và những ngày không gió. Nó là một thung lũng được bao bọc hoàn toàn bởi núi non và những quả đồi; ra khỏi những quả đồi là biển cả và ra khỏi những núi non lại là sa mạc mênh mông. Vào mùa hè thời tiết thường nóng không kham nỗi nhưng luôn luôn có vẻ đẹp ở đây, không còn đám đông đang phát cuồng và những thành phố của họ. Và vào ban đêm có sự tĩnh mịch lạ lùng, sâu lắng và thâm nhập. Thiền định được vun quén là báng bổ vẻ đẹp, và mỗi chiếc lá lẫn cành cây bộc lộ niềm hân hoan của vẻ đẹp và cây bách cao sẫm màu bị câm lặng bởi nó; cây tiêu già lắm đốt rũ xuống cùng nó.
 
* Bây giờ ông đang ở tại Ojai Valley được mười ngày; và đây chính là thung lũng ông diễn tả trong bài.

Bạn không thể, không được phép, mời mọc hân hoan; nếu bạn làm được nó trở thành vui thú. Vui thú là chuyển động của tư tưởngtư tưởng có lẽ không, không một cách nào có thể, vun quén được hân hoan, và nếu nó theo đuổi cái đã là hân hoan, lúc đó nó chỉ là một hồi tưởng, một sự việc đã chết. Vẻ đẹp không bao giờ bị trói buộc vào thời gian; nó hoàn toàn tự do khỏi thời gianvì vậy tự do khỏi văn hóa. Nó ở đó khi cái tôi không còn. Cái tôi được tập hợp vào bởi thời gian, bởi chuyển động của tư tưởng, bởi cái đãđược biết, bởi từ ngữ. Trong từ bỏ cái tôi, trong chú ý tổng thể đó, bản thể đó của vẻ đẹp hiện diện. Buông bỏ cái tôi không là hành động tính toán của ý chí-ham muốn. Ý chí có tính hướng dẫn và vì vậy kháng cự, phân chia, và thế là nuôi dưỡng xung đột
Chết đi cái tôi không là sự tiến triển của hiểu rõ về cái tôi; thời gian như một nhân tố không thể thâm nhập vào nó. Không có một phương cách hay phương tiện để kết thúc nó. Không hành động hoàn toàn phía bên trong là sự chú ý tích cực của vẻ đẹp.
 
Bạn đã nuôi dưỡng một mạng lưới rộng lớn của những hoạt động liên kết hỗ tương mà chính bạn bị vướng mắc và cái trí của bạn, đang bị điều kiện bởi nó, vận hành ở bên trong cùng phương cách giống hệt. Vì thế thành tựu trở thành sự việc quan trọng nhất và sự cuồng nộ của thôi thúc đó vẫn còn là bộ khung của cái tôi. Đó là lý do tại sao bạn tuân theo vị đạo sư của bạn, đấng cứu rỗi của bạn, những niềm tin và những lý tưởng của bạn; sự trung thành thay thế vị trí của thấu triệt, của tỉnh thức. Không cần thiết để cầu nguyện, để thực hành những nghi lễ khi cái tôi không còn. Bạn nhét đầy những khoảng không gian còn trống của bộ khung bằng hiểu biết, bằng những hình ảnh, bằng những hoạt động vô nghĩa và vì thế giữ cho nó có vẻ sinh động.
 
Trong tĩnh lặng sâu lắng của cái trí cái gọi là vẻ đẹp vĩnh cửu đến, không cần mời mọc, không cần tìm kiếm, không có sự huyên náo của công nhận.
 
 

10-4-1975

Trong tĩnh mịch của đêm khuya và trong buổi sáng yên lặng còn mơ màng khi mặt trời đang chạm vào những quả đồi, có một huyền bí lạ lùng. Nó ở đó trong mọi sự vật. Nếu bạn ngồi yên lặng dưới một cái cây, bạn sẽ cảm nhận quả đất cổ xưa âm ỉ cái huyền bí lạ lùng của nó. Vào một đêm yên tĩnh khi các vì sao rõ ràng và gần gũi, bạn sẽ ý thức được không gian đang lan rộng và trật tự đầy bí ẩn của mọi sự vật, của bao la vô hạn và của trống không, của chuyển động âm thầm trong những quả đồi tối đen và của tiếng cú kêu. Trong tĩnh lặng hoàn toàn của cái trí huyền bí lạ lùng này lan rộng và lan rộng không thời giankhông gian. Có huyền bí trong những ngôi đền cổ xưa kia được xây dựng bằng cẩn trọng vô hạn, bằng chú ý mà là tình yêu. Những thánh đường thanh thanh và những nhà thờ vĩ đại đã mất đi huyền bí lạ lùng này vì có sự cố chấp, giáo điều và sự phô bày tráng lệ đầy hung hăng. Những truyền thuyết huyễn hoặc được che giấu dưới những tầng sâu của cái trí không huyền bí, nó chỉ là sự lãng mạn, cổ truyền và bị quy định. Trong những ngõ ngách bí mật của cái trí, sự thật đã bị gạt đi bởi những biểu tượng, những từ ngữ, những hình ảnh; trong chúng không có huyền bí, chúng là những khuấy động của tư tưởng. Trong hiểu biết và hành động của nó có ngưỡng mộ, thưởng thức và vui thú. Nhưng huyền bí là một sự việc hoàn toàn khác hẳn. Nó không là một trải nghiệm, để được công nhận, để được lưu trữ và để được gợi nhớ. Trải nghiệm là chết của huyền bí không thể truyền đạt đó; muốn truyền đạt bạn cần một từ ngữ, một cử chỉ, một cái nhìn, nhưng để hiệp thông với cái đó, cái trí, toàn thân tâm của bạn, phải cùng một mức độ, cùng một thời điểm, cùng một mãnh liệt bằng cái đó được gọi là huyền bí. Đây là tình yêu. Cùng sự việc này toàn bộ huyền bí của vũ trụ được mở toang.
 
Sáng nay không một đám mây trên bầu trời, mặt trời ở trong thung lũng và tất cả mọi sự vật đang hân hoan, ngoại trừ con người. Anh ấy nhìn quả đất kỳ diệu rồi tiếp tục lao động vất vả của anh ấy, đau khổ và những vui thú qua nhanh của anh ấy. Anh ấy không còn thời gian để thấy; anh ấy quá bận rộn với những vấn đề của anh ấy, với những dằn vặt của anh ấy, với bạo hành của anh ấy. Anh ấy không thấy cái cây và vì thế anh ấy không thể thấy quãng đời lao dịch của anh ấy. Khi anh ấy bị bắt buộc phải thấy, anh ấy tách ra từng mảnh cái gì anh ấy thấy, mà anh ấy gọi là phân tích, chạy trốn khỏi nó hay không muốn thấy. Trong nghệ thuật “thấy” sẵn có sự kỳ diệu của thay đổi, thay đổi của “cái gì là”. “Cái gì nên là” không bao giờ hiện diện. Có huyền bí vô hạn trong tích tắc của thấy. Huyền bí này cần chăm sóc, chú ý, mà là tình yêu.
 
 
 

14-4-1975

Một con rắn to đang băng ngang con đường rộng dùng cho xe bò ngay phía trước bạn, mập mạp, nặng nề, trườn đi lười biếng; nó xuất hiện từ cái hồ hơi lớn khá gần đây. Nó đen thui lui và ánh sáng chiều tối tỏa xuống nó làm cho làn da rất bóng láng. Nó bò đi thong thả bằng sự oai nghiêm đầy quyền hành của vua chúa. Nó không nhận ra bạn vì bạn đứng yên lặng quan sát; bạn rất gần nó; nó dài ít nhất phải trên năm feet và bụng đang căng phồng bởi một món gì đó đã nuốt được. Nó bò lên một cái gò mối và bạn đi về hướng nó, nhìn xuống nó cách một vài inch, cái lưỡi đen chẻ hai loáng vào loáng ra thật mau lẹ, nó đang bò đến một cái lỗ lớn. Bạn muốn sờ vào nó vì nó có một vẻ đẹp quyến rũ lạ lùng. Một dân làng đang đi ngang nói vọng lại rằng không nên đụng đến nó vì nó là một con rắn hổ mang. Ngày hôm sau dân làng đã đặt tại gò mối một đĩa sữa và một ít bông hoa dâm bụt. Xa hơn chút nữa trên con đường đó có một bụi cây, cao và gần như không lá, nhưng lại có những cái gai dài tới hai inch, rất sắc, có màu xám và không con vật nào dám chạm vào những cái gai mọng nước đó. Nó đang tự bảo vệ chính mình và sẽ gây đau đớn cho bất cứ sinh vật nào đụng đến nó. Có những con nai trong những cánh rừng kia, nhút nhát nhưng lại rất tò mò; chúng sẽ cho phép người ta tiến đến nhưng không được quá gần và nếu trái lại chúng sẽ lao vụt đi và biến mất nơi những cây mọc thấp đằng kia. Có một con cho phép bạn đến khá gần, nếu bạn chỉ một mình, đôi mắt sáng rực và đôi tai lớn vểnh ra phía trước. Tất cả chúng đều có những đốm trắng trên một lớp da màu nâu hơi đỏ; chúng nhút nhát, hiền lành và luôn luôn cảnh giác và thật dễ chịu khi ở cùng chúng. Có một con hoàn toàn màu trắng, mà đúng là một con nai cá biệt.
 
Thiện không là đối nghịch của ác. Nó không bao giờ tiếp xúc được bởi điều gọi là ác, mặc dù nó bị vây quanh bởi ác. Ác không thể gây tổn thương cho thiện nhưng thiện dường như gây tai hại và vì thế ác trở nên xảo quyệt nhiều hơn, ranh mãnh nhiều hơn. Ác có thể được vun quén, mài bén, hung tợn hơn; nó được sinh ra trong chuyển động của thời gian, được nuôi dưỡng và được sử dụng khéo léo. Nhưng thiện không thuộc thời gian; không phương cách nào để vun quén và nuôi dưỡng nó bằng tư tưởng; hành động của nó không thể trông thấy được; nó không có nguyên nhân vì thế không có hậu quả. Ác không thể chuyển hóa thành thiện vì điều gì là thiện không là sản phẩm của tư tưởng; nó vượt khỏi tư tưởng, giống như vẻ đẹp. Sự việc mà tư tưởng sản sinh, tư tưởng có thể xóa bỏ nhưng nó không là thiện; vì thiện không thuộc thời gian, nó không có nơi tồn tại. Khi thiện hiện diện, có trật tự, không là trật tự của quyền lực, hình phạt và phần thưởng; trật tự này là cốt lõi, vì nếu không xã hội tự hủy diệt chính nó và con người trở nên tội lỗi, gây hủy hoại, đồi bạithoái hóa. Vì con ngườixã hội; chúng không thể tách rời. Luật lệ của thiện là vĩnh cửu, không thay đổi và không thời gian. Ổn định là bản chất của nó và vì vậytuyệt đối an toàn. Không có an toàn khác.
 
 
 

17-4-2004

Không giantrật tự. Không gianthời gian, chiều dài, chiều rộng và thể tích. Sáng nay biển cả và bầu trời bao la; đường chân trời nơi có những quả đồi hoa màu vàng kia gặp gỡ biển cả xa xôi là trật tự của quả đất và thiên đàng; nó là vũ trụ. Cái cây bách đó, cao, sẫm mầu, đơn côi có trật tự của vẻ đẹp và ngôi nhà xa trên quả đồi có cây đó tuân theo chuyển động của những hòn núi vươn cao khỏi những quả đồi nằm thấp; cánh đồng xanh tươi cùng một con bò duy nhất ra khỏi thời gian. Và cái con người xuất hiện trên quả đồi bị nhốt chặt trong không gian chật chội của những vấn đề của anh ấy.
 
Có một không gian của trống không mà thể tích của nó không bị trói buộc bởi thời gian, sự đo lường của tư tưởng. Không gian này cái trí không thể thâm nhập; nó chỉ có thể quan sát. Trong quan sát này không có người trải nghiệm. Người quan sát này không quá khứ, không liên tưởng, không huyễn hoặc, và vì thế người quan sát là cái là. Hiểu biết có tính rộng lớn nhưng nó không có không gian, bởi vì trọng lượng và thể tích của nó nên hiểu biết làm biến dạng và bóp nghẹt cái không gian đó. Không có hiểu biết cái tôi, cao hơn hoặc thấp hơn; chỉ có một cấu trúc bằng từ ngữ của cái tôi, một cái khung, bị che đậy kín bưng bởi tư tưởng. Tư tưởng không thể xuyên thấu cấu trúc riêng của nó; cái gì nó đã tập hợp vào tư tưởng không thể khước từ và khi nó khước từ, đó là sự khước từ của kiếm được thêm nữa. Khi thời gian của cái tôi không còn, cái không gian không đo lường hiện diện.
 
Đo lường này là chuyển động của phần thưởng và hình phạt, kiếm được hay mất đi, hoạt động của so sánh và tuân phục, của kính trọng và khước từ nó. Chuyển động này là thời gian, cái tương lai với niềm hy vọng của nó và sự quyến luyến thuộc quá khứ. Mạng lưới hoàn chỉnh này chính là cấu trúc của cái tôi và sự hợp nhất của nó với một đấng siêu nhiên hay một nguyên tắc tối thượng vẫn còn ở trong lãnh vực riêng của nó. Tất cả sự việc này là hoạt động của tư tưởng. Không có phương cách nào để cho tư tưởng thâm nhập vào cái không gian không thời gian đó, dù nó làm gì chăng nữa. Phương pháp, chương trình, luyện tập mà tư tưởng đã sáng chế không là những chìa khóa mở cánh cửa, vì không cánh cửa, không chìa khóa. Tư tưởng chỉ có thể ý thức được hoạt động riêng vô tận của nó, khả năng gây hư hỏng riêng của nó, những dối tráảo tưởng riêng của nó. Nó là người quan sát và vật được quan sát. Thần thánh của nó là những hình ảnh chiếu rọi riêng của nó và việc thờ phụng thần thánhthờ phụng chính bạn. Cái gì vượt khỏi tư tưởng, vượt khỏi cái đã được biết, không thể được tưởng tượng hay được viết ra thành một chuyện thần thoại hay trở thành một điều bí mật cho một ít người. Nó ở đó cho bạn thấy.
 
 

Malibu * 
23-4-1975

Con sông rộng lặng lờ giống như một bể nước của nhà máy xay. Không một gợn sóng lăn tăn và ngọn gió ban mai chưa chịu thức giấc vì vẫn còn rất sớm. Các vì sao trên mặt nước, rõ ràng và lấp lánh và sao mai sáng rực nhất. Cây cối bên kia sông tối đen và ngôi làng núp trong chúng vẫn còn ngủ say. Không một chiếc lá lay động và những con cú nhỏ rít lanh lảnh đang vỗ cánh bay đi rồi đậu trên một cây me già; nó là tổ ấm của chúng và khi mặt trời ở trên những cành cây kia chúng sẽ sưởi ấm thân thể. Những con vẹt màu xanh lá cây huyên thuyên cũng chẳng thèm lên tiếng. Mọi sự vật, ngay cả những con côn trùng và ve sầu, đang chờ đợi, nín thở mong ngóng mặt trời, đầy thành kính. Con sông không cựa quậy và những chiếc thuyền nhỏ thường lệ có những ngọn đèn dầu mờ mờ cũng không còn. Dần dần trên cây cối huyền bí đen kịt ở đằng đó bắt đầu ánh sáng sớm của hừng đông. Mọi sự vật đang sống vẫn còn trong huyền bí của khoảnh khắc thiền định đó. Cái trí riêng của bạn không thời gian, không đo lường; không cây thước nào có thể đo lường cái khoảnh khắc đó kéo dài bao lâu. Chỉ còn một đang khuấy động và một đang tỉnh giấc, những con vẹt và những con cú, những con quạ và những con két, những con chó và một giọng nói bên kia sông. Và bỗng nhiên mặt trời ở ngay trên những cái cây, vàng rực và bị che giấu bởi những chiếc lá. Bây giờ con sông rộng đã thức dậy, chuyển mình; thời gian, chiều dài, chiều rộng và thể tích đang trôi chảy và tất cả sự sống khởi đầu mà không bao giờ kết thúc.
 
* Bây giờ ông quay trở lại ngôi nhà tại Malibu.

Sáng hôm đó dễ thương quá, sự tinh khiết của ánh sáng và con đường vàng rực mà mặt trời đã tạo trên dòng nước sinh động kia. Bạn là thế giới, vũ trụ, vẻ đẹp bất tửhân hoan của từ bi. Chỉ cần bạn không hiện diện ở đó; nếu bạn hiện diện tất cả sự việc này sẽ không còn. Bạn đặt ra sự khởi đầu và sự kết thúc, để khởi đầu lại trong một chuỗi mắt xích vô tận.
 
Trong trở thành có không chắc chắn và không ổn định. Trong trống không có ổn định tuyệt đối và vì thế rõ ràng. Ổn định không bao giờ chết; thoái hóa ở trong trở thành. Thế giới phục tùng sự trở thành, sự thành tựu, sự kiếm được và thế là có sợ hãi của mất mát và của chết. Cái trí phải vượt qua cái lỗ cỏn con đó mà nó đã gom tụ thành, cái tôi, để bất ngờ gặp gỡ trống không bao la này mà bất diệt của nó tư tưởng không thể nào đo lường được. Tư tưởng khao khát nắm bắt nó, tận dụng nó, nuôi dưỡng nó và đem nó ra mua bán nơi chợ búa. Nó phải được chế biến để có thể được chấp nhận và vì thế được kính trọng, được tôn sùng. Tư tưởng không thể sắp xếp nó vào bất kỳ bảng phân loại nào và vì thế nó phải là một ảo tưởng và một cạm bẫy; hay nó phải dành riêng cho một ít người, cho những người đã được tuyển chọn. Và thế là tư tưởng luẩn quẩn trong những phương cách ma mãnh riêng của nó, kinh hãi, tàn nhẫn, hão huyền và không bao giờ ổn định, mặc dù tính kiêu ngạo của tư tưởng khẳng định có sự ổn định trong những hành động của nó, trong những tìm hiểu của nó, trong hiểu biết nó đã tích lũy. Cái giấc mộng trở thành một thực tạitư tưởng đã nuôi dưỡng. Cái gì mà tư tưởng đã chuyển thành thực tại không là sự thật. Trống không không là một thực tại nhưng nó là sự thật. Cái lỗ cỏn con, cái tôi, là thực tại của tư tưởng, đó là cái khung mà nó đã xây dựng trên đó mọi hiện hữu của nó – cái thực tại của sự phân chia của nó, sự đau khổ, sự tuyệt vọng và tình yêu của nó. Cái thực tại của các thần thánh hay một vị chúa duy nhất của nó là cấu trúc cẩn thận của tư tưởng, sự cầu nguyện của nó, những nghi lễ của nó, sự thờ phụng lãng mạn của nó. Trong thực tại không có ổn định hay rõ ràng tinh khiết.
 
Hiểu biết của cái tôi là thời gian, chiều dài, chiều rộng và thể tích; nó có thể được tích lũy, được sử dụng như một cái thang để trở thành, để tiến bộ, để thành tựu. Hiểu biết này không cách nào sẽ làm tự do cái trí khỏi cái gánh nặng của thực tại riêng rẽ của nó. Bạn là cái gánh nặng; sự thật của nó ở trong đang thấy về nó và tự do đó không là cái thực tại của tư tưởng. Đang thấy là đang làm. Đang làm xuất phát từ ổn định, rõ ràng, của trống không.
 
 

24-4-1975

Mọi sinh vật sống đều có nhạy cảm riêng của nó, cách sống riêng của nó, ý thức riêng của nó, nhưng con người lại cho rằng những cái riêng của anh ấy ưu việt hơn và thế là anh ấy mất tình yêu của anh ấy, cao quý của anh ấy và trở nên vô cảm, nhẫn tâmphá hoại. Trong thung lũng của những cây cam, cùng quả của chúng và sự hưng thịnh của mùa xuân, đó là một buổi sáng dễ thương và khoáng đãng. Núi non ở phương bắc đã có ít tuyết phủ lên; chúng trơ trụi, cằn cỗi và xa cách, nhưng tương phản bầu trời xanh dịu dàng của ban mai chúng lại rất gần gũi, bạn hầu như có thể chạm vào chúng. Chúng có cái ý thức vô hạn của tuổi tác và của hoành tráng không thể hủy diệt và vẻ đẹp đó theo cùng sự huy hoàng không thời gian. Sáng nay rất yên tĩnh và mùi hoa cam tỏa đầy không khí; sự kỳ diệu và vẻ đẹp của ánh sáng. Ánh sáng trong vùng đất này của thế giới có một chất lượng đặc biệt, thấu suốt, sinh động và làm hài lòng đôi mắt; dường như nó thâm nhập toàn ý thức của bạn, quét sạch mọi ngõ ngách tối tăm. Có hân hoan vô cùng trong nó và mỗi lá cây cọng cỏ đang reo hò trong nó. Và con chim giẻ cùi màu xanh đang mê mải lò cò từ cành cây này qua cành cây khác mà không cần rít lên để thay đổi trò chơi. Một buổi sáng tuyệt vời của ánh sáng và chiều sâu vô hạn.
 
Thời gian đã nuôi dưỡng ý thức cùng cái chứa đựng của nó. Nó là nền văn hóa của thời gian. Cái chứa đựng của nó cấu thành ý thức; nếu không có nó, ý thức, như chúng ta biết, không tồn tại. Vậy thì không có gì cả. Chúng ta di chuyển những mảnh nhỏ xíu trong ý thức này từ một khu vực qua một khu vực tùy thuộc vào áp lực của lý luậnhoàn cảnh nhưng vẫn còn trong cùng cánh đồng của đau khổ, sầu muộnhiểu biết. Chuyển động này là thời gian, tư tưởng và đo lường. Nó là một trò chơi trốn tìm vô nghĩa với chính bạn, cái bóng và thực chất của tư tưởng, quá khứ và tương lai của tư tưởng. Tư tưởng không thể nắm chặt khoảnh khắc này, vì khoảnh khắc này không thuộc thời gian. Khoảnh khắc này là kết thúc của thời gian; thời gian đã ngừng tại khoảnh khắc đó, không có chuyển động tại khoảnh khắc đó và vì thế nó không liên quan đến một khoảnh khắc khác. Nó không có nguyên nhân và vì thế không khởi đầu và không kết thúc.Ý thức không thể chứa đựng nó. Trong khoảnh khắc của trống không đó mọi sự vật hiện hữu.
 
Thiền định là làm trống rỗng ý thức không còn những chứa đựng của nó. 

Bản dịch 2005 – Hiệu đính 2008]
 
 
 

Bìa sau

GHI CHÉP CỦA KRISHNAMURTI
(KRISHNAMURTI’S JOURNAL)

“Trong tĩnh mịch của đêm khuya và trong buổi sáng yên lặng còn mơ màng khi mặt trời đang chạm vào những quả đồi, có một huyền bí lạ lùng. Nó ở đó trong mọi sự vật. Nếu bạn ngồi yên lặng dưới một cái cây, bạn sẽ cảm được quả đất cổ xưa âm ỉ cái huyền bí lạ lùng của nó. Vào một đêm yên tĩnh khi các vì sao rõ ràng và gần gũi, bạn sẽ ý thức được không gian đang lan rộng và cái trật tự đầy bí ẩn của mọi sự vật, của bao la vô hạn và của trống không, của chuyển động âm thầm trong những quả đồi tối đen và của tiếng cú kêu. Trong tĩnh lặng hoàn toàn của cái trí huyền bí lạ lùng này lan rộng và lan rộng không thời gian và không gian… Trong tĩnh lặng sâu lắng của cái trí cái gọi là vẻ đẹp vĩnh cửu đến, không cần mời mọc, không cần tìm kiếm, không có sự huyên náo của công nhận.” 
- J.Krishnamurti -

Được sinh ra ở miền nam Ấn Độtrải qua sự giáo dục ở nước Anh, J.Krishnamurti hiến dâng trọn cuộc đời để thuyết giảngchỉ bảo. Tác giả của nhiều quyển sách, gồm có “Thiền định”, “Sự thật và thực tại”, “Sự trọn vẹn của sự sống”, và “Giáo dục và ý nghĩa của cuộc sống”, ông được nhiều người quí trọng và đánh giá là một tác giả của sự hiểu biết và sự rõ ràng ngoại lệ.
Tạo bài viết
16/08/2013(Xem: 8006)
“… sự dối trá đã phổ biến tới mức nhiều người không còn nhận ra là mình đang nói dối, thậm chí một cách vô thức, người ta còn vô tình cổ xúy cho sự giả dối. Nói năng giả dối thì được khen là khéo léo”…
Xin giới thiệu video ngày lễ Vu Lan (ngày 2.9.2018) tại thiền viện Đạo Viên, đây là thiền viện duy nhất tại Canada thuộc hệ phái Thiền Trúc Lâm của HT. Thích Thanh Từ, hoạt động đã trên 10 năm.