Nói dối nhưng vô hại, có nên nói? (song ngữ)

14/05/20173:47 CH(Xem: 4523)
Nói dối nhưng vô hại, có nên nói? (song ngữ)

NÓI DỐI NHƯNG VÔ HẠI, CÓ NÊN NÓI? 
Hòa Thượng Thích Thánh Nghiêm

thich thanh nghiemTrong cuộc sống có lúc chúng ta không thể không nói dối.

Ví dụ khi mẹ mắc chứng nan y, sợ nói thật sẽ gây sốc, làm suy sụp tinh thần, chúng ta có thể nói “mẹ chỉ bị bệnh nhẹ thôi, uống thuốc nghỉ ngơi vài hôm sẽ khỏi ngay”. Trong cuộc sống, có lúc chúng ta sẽ gặp trường hợp như thế, vậy đây có bị xếp vào tội vọng ngữ?

Vọng ngữgiới luật Phật giáo muốn nói được chia thành ba cấp độ: Đại vọng ngữ; tiểu vọng ngữphương tiện vọng ngữ4. Trong đó, tội đại vọng ngữ như mình chưa chứng ngộ lại tự cho mình đã chứng, chưa thành Phật nhưng tự cho mình đã thành Phật, không thấy Phật, Bồ-tát nhưng lại nói đã tận mắt thấy... Trường hợp người tự cho mình đã chứng ngộ các quả vị thánh như chứng A la hán, Tu đà hoàn... để lừa đảo tín đồ, mong cầu được sự tôn kính cúng dàng; tự xưng mình là hóa thân của Phật, của đại Bồ-tát sẽ mang tội rất nặng, được xếp vào loại “cực trọng tội” (tội nặng nhất).

Ngoài tội đại vọng ngữ trên đều thuộc tội tiểu vọng ngữ, bao gồm các tội: mình chưa từng thấy, nghe, biết lại nói mình đã thấy, đã nghe, đã biết. Loại vọng ngữ này có thể lợi mình nhưng hại người cũng có thể hại cả hai. Phương tiện vọng ngữ chỉ lời nói dối vô hại. Nói dối không có hại cho mình, vô hại đối với mọi người, thậm chí lời nói dối đó còn có lợi cho người nghe nữa. Như trường hợp nói dối với người bệnh trên, chỉ cần bạn không nói khoác, quá xa thực tế là có thể chấp nhận được.

Có lúc chúng ta cần sử dụng “phương tiện vọng ngữ”. Ví dụ có người vào nhà bạn trốn kẻ xấu truy sát, để cứu người bạn phải nói dối “tôi chưa từng thấy người đó qua đây”, giả sử kẻ xấu truy hỏi “tôi vừa thấy người đó vào đây mà” thì bạn phải cẩn thận, nghĩ cách nói dối để cứu người.

Nếu nói thật sẽ gây mất thiện cảm trong giao tiếp, bạn nên lựa lời nói dối vô hại, miễn là không gây tổn thương cho người khác. Khi nói, bạn cần nắm bắt thời cơ, xem nói khi nào tốt nhất, có hiệu quả nhất, có ích nhất. Có trường hợp cơ hội nói chỉ đến một lần, nếu không nói sẽ mãi mãi không nói được, đối phương sẽ hiểu lầm họ làm như thế là đúng. Tuy nhiên bạn cũng phải xét đến tâm lí đối phương. Nếu nói thật sẽ làm mất sĩ diện của đối phương, thì tốt nhất bạn nên im lặng.

Bản thân lời nói vốn vô tội, nếu bạn khéo léo vận dụng nó làm việc tốt sẽ là tốt, nếu bạn dùng lời tốt để phục vụ cho ý đồ xấu nó vẫn là xấu. Ngôn ngữphương tiện giao tiếp, là cầu nối để cảm thông nhau, nhưng nếu không biết sử dụng nó, bạn sẽ bị phiền nãotác hại của lời nói.

Hòa thượng Thích Thánh Nghiêm | Giao Tiếp Bằng Trái Tim

White Lie, Should or Should Not?

There are some situations in life when we cannot help telling a lie.

For example, when our mother is suffering from a incurable disease, and this will shock and depress her if we tell her the truth; so we can say “You just have a mild sickness, taking medicine and several days of rest will help you fully recover soon”. We will sometimes face this circumstance in our life, so is this a sin of false speeches?

False speeches or lies in Buddhist law are divided into three levels, which are whopping great lies, little lies and white lies. Of which, those who commit the first one are people do not achieve enlightenment yet but they claim that they do; not becoming Buddha yet but considering themselves as Buddhas; not seeing Buddhas, Bodhisattvas yet but state that seeing them firsthand. In case people who proclaim themselves to attain the fruits of enlightenment such as Arhat, Stream-Winner (the first stage of sainthood), etc. in order to swindle the followers, hoping to get respect and offerings from them.  or those who call themselves an avatar of Buddhas and Bodhisattvas, commit a very serious sin, which is sorted into one of the most severe sins.

Apart from sins of whopping great lies are sins of little lies, such as saying what we have never seen, heard and known. This sin benefits ourselves but harms other people or harms both. Meanwhile, a white lie is a harmless lie that you tell to avoid hurting somebody. Telling a white lie does not harm ourselves and other people at all; it even benefits listeners. The one in the above example about the sick mother and her child is quite acceptable while it is unacceptable if you brag something that are absolutely untrue.

In fact we occasionally need to use “white lies”. For instance, there is someone who runs into your house to hide from a killer. In order to save his/her life, you should tell a lie “I have never seen that person passing by”. Assuming that the killer may ask “I just saw that person get in here” you’d better be careful and think up another lie to rescue his/her life.

Telling truth may sometimes upset others in communication, so you should choose white lies, as long as they do not hurt any people. While communicating, you should tell white lies effectively and usefully whenever you can. In some cases, chance just comes once, so if you do not take advantage of it, you may never be able to do it again, which may cause the listener to misunderstand that he or she is right. However, you also have to consider listener’s mentality. If telling the truth may humiliate the listener, you’d better keep silence.

Words themselves are innocent. It is a good thing to do If you can make a good use of it cleverly for good deeds; but it is quite bad if you use good speech for evil purpose. Speech is a mean of communication and sharing emotion; on the other hand, if you do not know how to use it properly, you will get trouble because of its counterproductive effects.

Venerable  Master Sheng Yen.

 Translated into English by Nguyen Thi Tham



Tạo bài viết
18/12/2015(Xem: 7969)
16/01/2016(Xem: 6292)
06/10/2016(Xem: 6372)
Có một câu chuyện thú vị rằng năm 1994, thiền sư Phật Giáo người Hàn Quốc, tiến sỹ Seo Kyung-Bo đã có chuyến viếng thăm đặc biệt Đức Cha John Bogomil và đã tặng Đức Cha vương miện của Bồ tát Quan Thế Âm bằng ngọc. Lúc đó Đức Cha John Bogomil có hỏi thiền sư Seo Kyung-Bo về sự liên kết giữa Thiên chúa giáo và Phật giáo và câu trả lời rằng đó là 2 cánh của 1 con chim.
Bức tượng “lưu lạc” đúng 50 năm. Trong khoảng thời gian đó có gần bốn mươi năm là dằng dặc ám ảnh chiến tranh của người cựu binh Mỹ Muller và hơn mười năm ông Anderson day dứt thực hiện nguyện vọng sau cùng của bạn. Nên dù đến vào giờ chỉ tịnh chốn thiền môn của một buổi trưa nắng nóng Quảng Trị, Anderson vẫn phải làm phiền nhà chùa để được vào trả lại bức tượng. Người bạn quá cố Muller và cả ông nữa, đã chờ đợi giây phút này quá lâu rồi!