Bát Chánh Đạo Hữu Lậu & Bát Chánh Đạo Vô Lậu

23/09/20226:01 SA(Xem: 1132)
Bát Chánh Đạo Hữu Lậu & Bát Chánh Đạo Vô Lậu

BÁT CHÁNH ĐẠO HỮU LẬU &
BÁT CHÁNH ĐẠO VÔ LẬU

Thích Thắng Giải
Bát Chánh Đạo Hữu Lậu và Bát Chánh Dạo Vô Lậu

PDF icon (4)BÁT CHÁNH ĐẠO HỮU LẬU & BÁT CHÁNH ĐẠO VÔ LẬU 


LỜI THƯA


Giáo lý Bốn thánh đếgiáo pháp quan trọng nhất của những người học và tu tập theo lời dạy của Đức Phật. Cho dù chúng ta thuộc truyền thống Nguyên Thuỷ hay truyền thống Đại Thừa cũng đều tu học từ nền tảng giáo pháp này. Trong Bốn thánh đế thì đạo thánh đế gồm 37 pháp và thường được gọi là 37 phẩm trợ đạo. Trong đó thì Bát chánh đạocăn bản nhất vì “Bát chánh đạo gồm có hữu lậuvô lậu” (Trong Tạp A-hàm, Kinh Quảng Thuyết Bát Thánh Đạo, số 785 và Trong kinh Trung Bộ III, Đại Kinh bốn mươi, do Hòa thượng Minh Châu dịch).

Trong kinh Đại Thiên Nại Lâm, Trung A-hàm, số 67, Đức Phật dạy: “Nay Như Lai trao pháp Bát Chánh Đạo cho A Nan, thầy A Nan phải gìn giữ và trao truyền lại, để cho chánh pháp không bị diệt vong.” Tiếp theo trong Trường A-hàm, Đức Phật dạy cho Ngài Tu-bạt:“Trong giáo pháp nào có Thánh đạo tám chi thì ở đó có quả vị Sa-môn thứ nhất, thứ nhì, thứ ba, thứ tư. Nay trong giáo pháp này có Thánh đạo tám chi nên có quả vị Sa-môn thứ nhất, quả vị Sa-môn thứ hai, thứ ba, thứ tư.”

Trong Trung A-hàm, kinh Thánh Đạo, số 189, Đức Phật dạy: “Bậc Thánh hữu học thành tựu tám chi phần Bát Chánh Đạo; còn bậc Thánh vô học thành tựu mười chi, thêm hai chi nữa là chánh trí và chánh giải thoát.”

Trong Tạp A-hàm, kinh Lục Nhập Xứ, số 305, do Hòa thượng Tuệ Sỹ dịch, Đức Phật dạy: “Khi tu tập tám Thánh đạo đã đầy đủ rồi thì bốn Niệm xứ cũng tu tập đầy đủ và bốn Chánh cần, bốn Như ý túc, năm Căn, năm Lực, bảy Bồ-đề phần cũng tu tập đầy đủ.”

Theo Từ điển Phật học giải thích nghĩa hữu lậu là chảy mất, rò rỉ ra, phiền não, khổ đế - tập đế; vô lậu là không có sự rò rỉ, chảy ra, diệt đế - đạo đế. Theo đó, chúng ta biết rằng tất cả chúng ta đều có tâm hữu lậu và tâm vô lậu. Tâm hữu lậu là sự tập khởi của năm thủ uẩn (khổ đế - tập đế), hay nói gọn lại đó là sự tập khởi của vọng tâm, vọng niệm, tạp niệm, tâm sinh diệt; tâm vô lậutâm không sinh không diệt, hay chân tâm (đạo đế vô lậu).

Chính ý nghĩa đó nên tất cả phương pháp tu tập để chứng nghiệm từ hữu lậu cho đến vô lậu đều không ra ngoài tu tập giáo pháp Bát chánh đạo. Trong Bát chánh đạo, thì trong đó có năm chi thuộc về tâm là chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệmchánh định; còn ba chi còn lại thuộc về thân và khẩu là chánh ngữ, chánh nghiệpchánh mạng. Tiếp theo trong Tiểu Kinh Phương Quảng, Trung Bộ I, số 44, Đức Phật dạy: “chánh tinh tấn, chánh niệmchánh định là thuộc nhóm định, chánh kiếnchánh tư duy là thuộc nhóm tuệ, còn chánh ngữ, chánh nghiệpchánh mạng là thuộc nhóm giới (thiện)”. Có nghĩa rằng trong bát chánh đạo thì năm chi là chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệmchánh định gom lại thành hai nhóm là định (chánh tinh tấn, chánh niệmchánh định) và tuệ (chánh kiếnchánh tư duy), còn ba chi là chánh ngữ, chánh nghiệpchánh mạng là thuộc nhóm giới. Do đó, chúng ta tu tập bát chánh đạo trong giai đoạn hữu lậu hay vô lậu cũng chính là tu tập giới – định – tuệ, tức khiến cho tâm luôn an trụ trong định và tuệ để dẫn sinh ra giới.

Bởi tu tập bát chánh đạo nên bậc thánh sơ quả đã đoạn trừ thân kiến, giới cấm thủ và nghi. Bậc thánh nhị quả làm giảm, mỏng tham, sân và si đối với sự tập khởi của năm thủ uẩn. Bậc thánh tam quả đoạn trừ năm hạ phần kết sử, tức thân kiến, giới cấm thủ, nghi và tham, sân trong dục giới. Bậc thánh A-la-hán đoạn trừ phiền não chướng (chấp ngã), thành tựu Niết-bàn hữu dư y và Niếtbàn Vô dư y. Đức Thế Tôn đã đoạn trừ phiền não chướng (chấp ngã) và sở tri chướng (chấp pháp) nên thành tựu Vô trụ xứ Niết-bàn. Chính ý nghĩa quan trọng này nên chúng ta cần phải nỗ lực tu tập Bát chánh đạo hữu lậu cho đến Bát chánh đạo vô lậu để chứng nghiệm các thánh quả.

Mùa Phật Đản PL 2566 – 15.05.2022 Với tất cả tấm lòng trân trọng,
Thắng Giải


Gủi hàng từ MỸ về VIỆT NAM
Gủi hàng từ MỸ về VIỆT NAM
Tạo bài viết
06/08/2017(Xem: 67746)
17/08/2010(Xem: 118048)
16/10/2012(Xem: 61223)
23/10/2011(Xem: 65438)
01/08/2011(Xem: 340058)
28/01/2011(Xem: 246884)
Diễn đàn Quốc tế Phật giáo Kim cương thừa lần thứ tư được tổ chức tại thủ đô Thimphu, vương quốc Bhutan, từ ngày 1 đến ngày 4 tháng 10 năm 2022. Trung tâm Nghiên cứu Bhutan và Chỉ số hạnh phúc quốc gia (CBS) cùng Trung ương Giáo hội Phật giáo Bhutan, Liên đoàn Phật giáo Quốc tế (IBC) cùng tổ chức diễn đàn này.
Vụ “đi kiện Thầy chùa” xẩy ra gần đây nhất là trường hợp chùa Tam Bảo ở Baton Rouge. Thầy trú trì chùa Tam Bảo, Thích Đạo Quảng (TĐQ) đã bị bốn trong số hơn vài trăm thành viên trong đạo tràng chùa Tam Bảo đứng đơn kiện. Nguyên đơn, gồm bốn nữ thí chủ chùa Tam Bảo, đã mướn luật sư nộp đơn kiện, buộc tội thầy Đạo Quảng có dính líu vào quan hệ tình dục và sai phạm việc quản nhiệm chùa (sexual misconduct and mismanagement of the temple). Mục đích sau cùng của vụ kiện là xin phán quyết tòa án để đuổi (sic) Thầy ra khỏi chùa và thay thế các “candidate Thầy” khác mới toanh, hợp khẩu vị đang xếp hàng chời đợi