Ứng Dụng Của Giáo Pháp

09/05/20244:36 SA(Xem: 576)
Ứng Dụng Của Giáo Pháp

ỨNG DỤNG CỦA GIÁO PHÁP
Siri Buddhasukh
Bồ Đề (Bodhi Leaves) Số 41, 1968

Hội Xuất Bản Phật Giáo
Kandy • Sri Lanka
Vô Minh dịch

 

bodhi leaves on 41Siêu việt

Siêu việt là đức tính đặc trưng chính của Phật giáo. Trong sự sùng kính hàng ngày, chúng ta tự nhắc nhở mình về trí tuệ siêu việt của Đức Phật, bao hàm sự hiểu biết về tất cả và không dính mắc vào điều gì. Sau đó, chúng ta nhớ đến sự thanh tịnh của Ngài, là sự thanh tịnh tuyệt đối, vượt trên mọi phiền não (kilesa) và lậu hoặc (āsavā). Một lần nữa, chúng ta tập trung suy nghĩ vào lòng từ bi vô hạn của Ngài, bao trùm tất cả chúng sinh, vượt qua những rào cản về đẳng cấp, tín ngưỡng, quốc tịch và những thứ tương tự. Trên thực tế, chúng ta có thể nghĩ về ngài theo vô số cách khác, nhưng những cách đó có thể được tóm tắt trong Ba Tính Cao Quý đã đề cập ở trên, đó là sự tóm tắt về nhân đức của ngài, và về bản chất phản ánh một nhân đức đặc trưng giống nhau: tính siêu việt.

Vì làm sao trí tuệ có thể viên mãntối hậu, hay theo thuật ngữ Phật giáo, siêu thế (lokuttara), mà không vượt qua những điều kiện thế tục?

Lại nữa, làm sao sự thanh tịnh có thể là tuyệt đối nếu không vượt khỏi một lầnmãi mãi cõi dục vọng và phiền não?

cuối cùng, làm thế nào lòng bi mẫn hay lòng nhân ái có thể không bị cản trở hay bao trùm (appamañña) mà không vượt qua những rào cản kiêu hãnh và thành kiến dựa trên đẳng cấp, tín ngưỡng, quốc tịch, chủng tộc, v.v.?

Nhưng có một thực tế đáng buồn là nhiều người, kể cả một số Phật tử, đã hiểu sai, và do đó giải thích sai, đức tính siêu việt đặc trưng này gây phương hại cho sự tiến bộ của chính họ trên Con Đường của Đức Phật. Họ thường coi đức tính siêu việtcho phép sơ suất ở những giai đoạn phát triển thấp hơn, coi thường nó với thái độ khinh thường hoài nghi và chỉ xem xét bất cứ điều gì cần phải vượt qua ở giai đoạn cao nhất. Những sự kiện sau đây sẽ dùng để chỉ ra sự liên quan của đức tính siêu việt ở mọi giai đoạn trong việc thực hành Phật giáo và làm rõ quan điểm của Phật giáo khi liên quan đến đức tính siêu việt đặc trưng này.

(1) Ba bước thuận lợi

Hiển nhiên, mục tiêu tối thượng của Phật giáotừ bỏ thế giới phù du, lạc thú và hưởng thụ, vì trạng thái trong sángbất tử của Niết Bàn. Nhưng Đức Phật biết chúng sinh rất khác nhau về môi trường cũng như khả năng tâm linh trong việc hiểu và làm theo lời dạy của Ngài. Vì vậy, Ngài đặt ra hai bước lợi ích khác, mặc dù thấp hơn, đó là lợi íchthể đạt được trong kiếp hiện tại (diṭṭhadhammikattha) và lợi íchthể đạt được trong các kiếp tương lai (samparāyikattha). Cái đầu tiên hoàn toàn trần thế, trong khi cái thứ hai nửa trần thế, nửa tâm linh. Tuy nhiên, hai điều này vẫn còn ở cõi trần (lokiya), dẫn đến tái sinh (vaṭṭagāmi), và là các giai đoạn sơ cấp và trung cấp phù hợp với hầu hết mọi người, trong khi ưu điểm thứ ba nhắm vào siêu thế (lokuttara) hay phá vỡ vòng tròn tái sinh (vivaṭṭagami), và dành riêng cho những người có trái tim, khối óc và ý chí mạnh mẽ. Với ba bước thuận lợi hay thực hành được xác định và phân biệt rõ ràng này, thật dễ thấy rằng Phật giáo không áp đặt cuộc sống xuất gia đối với bất kỳ ai chưa đủ trưởng thành để thực hiện quá trình tự rèn luyện nâng cao như vậy.

(2) Thân và Tâm

Phật giáo, là một hệ thống thực hành để phát triển tâm linh, nhấn mạnh vào tâm trí hơn là cơ thể. Nhưng điều này không có nghĩa là cơ thể bị bỏ quên hoàn toàn. Bằng cách dành cho nó sự quan tâm và chăm sóc thích hợp, không chiều theo những ham muốn xác thịt cũng như không bỏ bê những nhu cầu tự nhiên, thuần túy về thể chất của nó, thì sự tăng trưởng tâm linh thực sự mới có thể được mong đợi. Đây là việc duy trì điểm cân bằng, hay theo thuật ngữ Phật giáo, là con đường Trung đạo. Vì vậy, chúng ta có thể kết luận rằng Phật giáo không bỏ qua việc chăm sóc và quan tâm đúng mức đến cơ thể.

Chánh niệm về thân là cách duy nhất để bảo đảm rằng cả hai thái cực không thiện xảo đều không được áp dụng khi đối phó với thân. Hai thái cực này – đam mê nhục dục và hành xác xác thịt – đã được Đức Phật đề cập trong bài kinh đầu tiên và sau đó Ngài thường xuyên giải thích những thiếu sót của chúng như những cách hành trì. Con đường Trung đạo là sự chú ý có chánh niệm đối với cơ thể, qua đó nhận ra rằng nó bị quy địnhkết hợp bởi nhiều yếu tố khác nhau, cũng như là một tập hợp các cơ quan chắc chắn sẽ bị phân hủy sớm hay muộn.

Thay vì cố gắng, giống như đà điểu, coi thường địa ngục của thân già, cái chết và sự tan rã, truyền thống Phật giáo nhấn mạnh rằng người ta không được cố gắng kìm nén nhận thức về những sự kiện không thể tránh khỏi này mà hãy đưa chúng vào tâm điểm của tâm trí hoàn toàn tỉnh táo bằng cách thiền định một cách có chủ ý trên chúng.

Sau đó, ở một mức độ nào đó đã đạt được sự tách rời khỏi cơ thể, giảm bớt sự đồng nhất với nó, cơ thể có thể được coi là một “công cụ của Pháp”. Khi đó nó sẽ trở thành một vật quý giá và có giá trị nhất mà nhờ đó người ta có thể thực hành Pháp vì lợi ích của chính mình và của người khác. Nhưng lúc đầu không thể coi nó theo cách này; nếu không, sự nguy hiểm của ngã mạntà kiến về “thân của tôi” có thể gia tăng.

(3) Các khía cạnh kinh tế của cuộc sống

Mục tiêu của Phật giáo vượt xa mục tiêu kinh tế, đó là sự thật, vì trong khi kinh tế phục vụ cho việc gia tăng của cảithỏa mãn ham muốn, thì Phật giáo chủ trương mục tiêu cao nhất của mình là một cuộc sống đơn giản và ít nhu cầu và thuyết giảng phương pháp chế ngựloại bỏ ham muốn. Nhưng trong bước đầu tiên của lợi ích, vốn thuần túy thế tục, Phật giáo cũng nhấn mạnh việc đạt được của cải thông qua sự siêng năng và bảo vệ của cải có được thông qua việc tiết kiệm. Điều này cho thấy Đức Phật hiểu rằng tiền bạc không thể thiếu đối với các vấn đề thế tục và do đó việc đạt đượcbảo vệ của cải quan trọng như thế nào, vốn không gì khác hơn là khía cạnh kinh tế trong cuộc sống của những người chưa thể từ bỏ hoàn toàn thế giới. Như vậy rõ ràng Phật giáo không bỏ qua khía cạnh kinh tế của cuộc sống.

Điều này có thể được nhìn thấy từ cuộc đờiluật lệ của những nhà cai trị Phật giáo vĩ đại như hoàng đế Asoka ở Ấn Độ, hay gần đây là Vua Mongkut ở Thái Lan. Họ mong muốn rõ ràng lợi ích của thần dân và dẫn đường bằng cách chỉ cho họ cách áp dụng thực tế lòng từ, bi và hỷ (mettā, karuṇā, muditā) vào cuộc sống hàng ngày.

Khái niệm hiện đại về nhà nước phúc lợi phân phát vô số lợi ích từ của cải vật chất cho người già, người nghèo và người bệnh, vẫn là một ý tưởng trống rỗng và quan liêu trừ khi các tổ chức từ thiện của nó được thực hiện trên tinh thần nhân ái, v.v. Thật không may, điều này không phải lúc nào cũng đúng và do đó, nhiều người tỏ ra ưa thích những hành động nhân từ được thực hiện bởi những cá nhân thực sự mong muốn phúc lợi của những người mà họ mang lại lợi ích.

(4) Thờ phượng bằng hoa và lễ vật

Phật giáo vượt qua ý tưởng bám vào các phương pháp thờ cúng thông thường như một cách lý tưởng để thể hiện tình yêu và sự tôn kính đối với Đức Phật. Chúng ta biết điều này từ thái độ của Đức Phật thể hiện trong suốt cuộc đời của Ngài và đặc biệt là từ những lời nói của Ngài ngay trước khi Ngài nhập diệt cho đến kết quả rằng việc thể hiện lời dạy của Ngài vào đời sống và công việc hàng ngày của chúng ta là sự tôn kính cao nhất mà các đệ tử của Ngài có thể hy vọng dâng lên Ngài. Nhưng điều đó không có nghĩa là việc thờ cúng bằng hoa và lễ vật sẽ bị cấm. Bởi vì chính sự đánh giá đúng đắn về từng phương pháp thờ cúng sẽ ngăn cản người Phật tử khen ngợi phương pháp này và chỉ trích phương pháp khác. Vì vậy, phương pháp Phật giáo có thể siêu việt, nhưng không cấm đoán hình thức thờ cúng được thực hiện bằng hoa và lễ vật.

Nhiều Phật tử, vào lúc cúng dường truyền thống này, nhân cơ hội này để thiền định một chút. Vì vậy, Đức Phật được nhớ đến khi thắp nến hoặc đèn, trong khi Giáo pháp thơm ngát với hạnh kiểm tốt và những phẩm chất tốt đẹp khác được nghĩ đến khi dâng hương. Sau đó, việc cúng dường hoa được thực hiện để tưởng nhớ những đức tính tươi sáng và tốt đẹp của Tăng đoàn cao quý.

Bên cạnh việc cúng dường, việc thờ cúng theo truyền thống được thực hiện bằng cách lạy ba lạy cũng như chắp tay lại. Đây là những thái độ tôn kính được thừa nhận trong nhiều tôn giáo. Trong Phật giáo, người ta hiểu rõ rằng với điều kiện chúng đi kèm với chánh niệm, chúng sẽ giúp phát huy niềm tin, sự khiêm tốn và hòa nhãcá nhân thực hiện chúng và do đó mang lại lợi ích tinh thần cho chính người đó. Tất nhiên, chúng không liên quan gì đến việc tôn thờ thần tượng. Điều tương tự cũng có thể được nói về những bài kệ và đoạn văn được các Phật tử tụng niệm vào thời điểm này. Chúng thường bằng tiếng Pali và mô tả những đức tính của Tam Bảo, do đó thể hiện lòng sùng mộ và lòng biết ơn của người theo đạo cũng như sự hồi tưởng nội tâm của họ về chúng.

(5) Hai cấp độ chân lý (chân đếtục đế)

Một lần nữa, chân lý tối thượng của Phật giáo (paramattha-sacca) vượt lên trên lãnh vực của những sự thật thế tục (loka-sammuti), ý nghĩa thế tục (loka-paññatti) và những cách diễn đạt thế tục (loka-vohāra), nhưng Phật giáo không bao giờ phủ nhận giá trịsự thật của những thuộc tính trần tục đó trên bình diện riêng của họ. Đức Phật giới thiệu học thuyết anattā (vô ngã) là khía cạnh độc đáo của Phật giáo, nhưng trong các vấn đề đời sống hàng ngày, Ngài cũng nói theo thuật ngữ attā (ngã) như những người khác, khi nó liên quan đến những vấn đề thực tiễn, phi triết học. Đức Phật đã phân tích con người thành năm uẩn hiện hữu (khandha), không có những danh hiệu như “cha”, “mẹ”, “tôi”, “của tôi” và những thứ tương tự, nhưng Ngài không bao giờ bác bỏ giá trị tương đối của những danh hiệu đó trong cõi của sự thật quy ước (sammuti-sacca). Do đó có sự khác biệt quan trọng và không thể dung hòa được giữa Phật giáo và các học thuyết khác nhau của chủ nghĩa hư vô duy tâm vốn phủ nhận một cách dứt khoát chân lý tương đối theo nghĩa tương đối của những thuật ngữ này trên bình diện tương đối mà chúng thuộc về. Ở đây một lần nữa, không còn nghi ngờ gì nữa rằng Phật giáo vượt lên trên, nhưng không phủ nhận, chân lý tương đối hay giả định (sammuti-sacca) trên bình diện riêng của nó. Mặt khác, nó không coi sự thật tương đốithực tế duy nhất, cũng như chủ nghĩa duy vật.

(6) Hai Bước Công Đức

Với tất cả những sự kiện nêu trên, giờ đây khá an toàn để kết luận rằng đức hạnh siêu việt của Phật giáo không bao giờ bao hàm sự lơ là hay coi thường những giai đoạn phát triển thấp hơn, điều không thể bỏ qua nếu người ta muốn đạt đến những giai đoạn cao hơn và mục tiêu cuối cùng. Vì mọi thứ đều có giá trị riêng của nó, và người khôn ngoan là người biết đánh giá mọi thứ một cách công bằng, không đánh giá quá cao hay đánh giá thấp bất cứ điều gì. Đúng là bậc đầu tiên của chiếc thang thấp hơn bậc thứ hai, nhưng giá trị của nó như một phương tiện giúp một người bước lên bậc thứ hai không bao giờ có thể bị bỏ qua và không ai có đầu óc tỉnh táo lại mơ tới việc đối xử với nó một cách khinh miệt mặc dù anh ta đã lên đến bậc thứ hai hoặc cao hơn.

Do đó, công đức (kusala) trong Phật giáo có hai cấp độ: vaṭṭagāmī và vivaṭṭagāmi. Điều trước, tương đối dễ dàng, đưa một người đến một sự tái sinh tốt hơn với nhiều phúc lạc hơn trong cuộc sống và có thể được gọi là công đức thế tục (lokiya-kusala), trong khi điều sau, khó khăn hơn, có lợi cho việc vượt qua vòng luân hồi và có thể được gọi là công đức siêu thế (lokuttara-kusala). Trong lĩnh vực đầu tiên, không có sự phản đối hay cấm đoán rằng một người nên tìm kiếm uy tínquyền lực cho bản thân hoặc cho đất nước của mình hoặc cho cả hai, miễn là người đó sử dụng các phương tiện phù hợp với Pháp hoặc luật công bằng ở đời thường.

 

Lời dạy của Phật giáo là hành động có chủ ý (kamma) của một người rất có thể sẽ được theo sau bởi những kinh nghiệm phát sinh từ đó (phala, vipāka). Hành động khéo léo (kusala, thiện nghiệp) mang lại kết quả lạc quan, trong khi nỗi đau sẽ theo đuổi người hành động trái với Giáo pháp hoặc Luật Công bình. Một vị tỳ khưu hay một người nào khác sống cuộc đời xuất gia tất nhiên sẽ tránh được rất nhiều xung đột nảy sinh đối với người cư sĩ. Do đó, người cư sĩ đặc biệt phải hành động trong những tình huống như vậy bằng cách ghi nhớ nghiệp và quả của nó, đồng thời đo lường hành động của mình theo tiêu chuẩn cao do trí tuệ Phật giáo (paññā) và lòng bi mẫn (karuṇā) đặt ra. Đương nhiên, người Phật tử biết ơn sâu sắc và thực hành những giới luật do thầy mình đề ra sẽ tránh giết chóc và do đó tránh chiến tranh, bất cứ khi nào có thể. Bất kỳ quyết định tham gia chiến đấu vũ trang nào mà anh ta có thể đưa ra, như để bảo vệ đất nước của mình chống lại quân xâm lược, đều là trách nhiệm của chính anh ta và anh ta phải sẵn sàng gánh vác gánh nặng về bất kỳ hành động vụng về nào (chẳng hạn như giết người) mà anh ta có thể phạm phải.

Tóm lại, những sự kiện sau đây có thể dùng để nhắc nhở những người theo đạo Phật, cũng như những người không theo đạo Phật, về việc trong Phật giáo, đức tính siêu việt không bao giờ bao hàm sự lơ là hay lên án sâu rộng về những gì cần được siêu việt, ngoại trừ ở giai đoạn cao nhất, vì:

- Đạo Phật vượt lên trên nhưng không lên án cuộc sống của một cư sĩ.

- Phật giáo vượt lên trên, nhưng không lơ là, chăm sóc và quan tâm đúng mức đến cơ thể.

­- Phật giáo vượt qua nhưng không bỏ qua các khía cạnh kinh tế của cuộc sống.

- Phật giáo siêu việt nhưng không cấm việc thờ cúng bằng hoa và lễ vật.

- Phật giáo siêu vượt, nhưng không phủ nhận, chân lý quy ước hay giả định.

- Phật giáo vượt lên trên, nhưng không chỉ trích, tình yêu và sự tận tâm phục vụ đất nước của mình.





Gủi hàng từ MỸ về VIỆT NAM
Gủi hàng từ MỸ về VIỆT NAM
Tạo bài viết
Lễ chính thức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2568 đã diễn ra trang nghiêm tại Việt Nam Quốc Tự vào lúc 6g sáng nay, rằm tháng Tư (22-5-2024), tại cố đô Huế và thủ đô Hà Nội.
Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã làm việc với Thượng tọa Thích Chân Quang về những phát ngôn về luật nhân quả trong một số clip được lan truyền trên mạng xã hội, trong đó có liên quan đến sư Thích Minh Tuệ.
Sau khi post 4 bài viết về hiện tượng Sư Minh Tuệ của các tác giả Tâm Anh, Nguyễn Thanh Huy, Đào văn Bình, Minh Mẫn và hai video clip của thầy Thích Chân Tính(Chùa Hoằng Pháp); chúng tôi nhận được nhiều ý kiến phản hồi từ quý độc giả mà đa số đều tán đồng các bài viết. Thậm chí có youtuber đã dùng nội dung của các bài để chuyển tải tiếp đến cộng đồng mạng. Dưới đây là các bài viết thêm của các tác giả kính gửi đến độc giả: Nguyên Minh Nguyễn Minh Tiến, Nguyễn Thanh Huy, Võ Đào Phương Trâm An Tường Anh, Đức Hùng-Trần Hóa, Tâm Anh chuyển ngữ. Luôn tiện đây chúng tôi cũng xin minh định là Thư Viện Hoa Sen không trực thuộc hay đại diện cho một hệ thống tự viện hay một tổ chức giáo hội Phật giáo nào ở trong nước cũng như hải ngoại. Và một điều nữa, chúng tôi luôn tôn trọng các ý kiến dị biệt.