Luật Tôn

18/06/201012:00 SA(Xem: 6741)
Luật Tôn

LUẬT HỌC ĐẠI CƯƠNG
Soạn giả: HT. Thích Thanh Kiểm 

LUẬT TÔN

I. TÊN TÔN

Tôn này y cứ vào luật Tứ Phần, nên gọi là “Tứ Phần Luật Tôn”.

II. GIÁO NGHĨA

Căn cứ vào giáo phán của Đạo Tuyên luật sư theo Luật Tôn, đem tổng quát một đời thuyết giáo của Đức Phật mà chia ra “Hóa giáo” và “Hành giáo”. Hành giáo còn gọi là “Chế giáo”. “Hóa giáo” chỉ cho những giáo pháp giáo hóa cộng thông cho cả hai hàng tại giaxuất gia. “Chế giáo” là những giáo pháp Đức Phật nói ra chuyên cho hàng đệ tử xuất gia, chú trọng phương diện tu trì, thanh tịnh Tăng đoàn, mỗi đệ tử phải noi theo tu tập để biết thế nào là “tu trì”, thế nào là “hủy phạm” để các đệ tử phải y giới phụng hành, làm vững chắc Tăng đoàn khiến chánh pháp cửu trụ.

Trong chỗ quy định về giới, các bậc cổ đức, y theo vào tính chất của giới nên chia giới làm 2 phần, “Chỉ trì giới” và “Tác trì giới”. Chỉ trì giới là không làm các điều ác, tức “chư ác mạc tác” theo nghĩa tiêu cực. Tác trì giới là vâng làm các điều thiện, tức “chúng thiện phụng hành” theo nghĩa tích cực. Căn cứ trong Tứ Phần Luật tạng thì các bộ phận của Tỷ-kheo giới, Tỷ-kheo-ni giới là nói về phần “Chỉ trì”, các bộ phận Kiền-độ nói về phần “Tác trì”.

III. TRUYỀN THỪA

Giáo học của Phật giáo được cấu thành bởi ba môn học là “Giới học”, “Định học” và “Tuệ học”. Phật giáo Trung Quốcnghiên cứu về Tuệ học, nên Tam Luận Tôn, Thiên Thai Tôn, Hoa Nghiêm Tôn được thành lập. Vì tu tập về Định học nên có Thiền Tôn ra đời, vì nương theo vào “Giới học” để tu trì nên có Luật Tôn xuất hiện.

Về Giới họcẤn Độ thì nương vào 5 bộ luật khác nhau là Đàm Vô Đức bộ, Tát Bà Đa bộ, Di Sa Tắc bộ, Ca Diếp Di bộMa Ha Tăng Kỳ bộ. Trong 5 bộ này, có 4 bộ được truyền tới Trung Quốc, tức Quảng luật của Đàm Vô Đức bộ là “Tứ Phần luật” (60 quyển) do ngài Phật Đà Da Xá đời Diêu Tần dịch. Tát Bà Đa bộ tức “Thập Tụng luật” (61 quyển) do ngài Phất Nhã Đa La dịch. Di Sa Tắc bộ tức “Ngũ Phần luật” (30 quyển) do ngài Phật Đà Thập dịch. Ma Ha Tăng Kỳ luật bộ (40 quyển) do ngài Phật Đà Bạt Đà LaPháp Hiển cùng dịch. Còn Ca Diếp Di bộ tức “Giải Thoát luật” thì chưa truyền tới.

Trong các bộ luật kể trên, sau khi được dịch ra, Tăng-đoàn của Trung Quốc nương vào đó mà tổ chức Giáo đoàn. Trong đời Ngụy và đời Tấn thì luật Tăng-kỳ được thịnh hành ở vùng Giang Bắc, luật Thập Tụng được phát triển ở vùng Giang Nam. Sự thọ giới của Giáo đoàn, nương vào luật Tứ Phần, nhưng sinh hoạt của Giáo đoàn lại nương vào luật Tăng-kỳ và luật Thập Tụng.

Tứ Phần luật tuy đã được ngài Phật Đà Da Xá dịch, nhưng vì chưa được hoàn bị, nên ngài Pháp Thông đời Bắc Ngụy nhiệt tâm nghiên cứugiảng giải bộ luật đó. Môn đệ của ngài là Đạo Phú lại nương vào lời thầy giảng mà soạn thành bộ “Tứ Phần Luật Sớ”. Sau, môn đệ của Đạo Phú là Tuệ Quang (468-537) tận lực hoằng truyền, nên môn học luật Tứ phần bột hưng. Môn đệ của Tuệ Quang là Đạo Vân, Đạo Huy, và môn đệ của Đạo Vân là Trí Thủ, môn đệ của Đạo Huy là Hồng Tuân kế thừa, đều là những nhân vật hoạt động về Luật học ở đời Tùy. Tới đời Đường thì “Tứ Phần Luật Tôn” được hoàn toàn thành lập. Cũng trong đời Đường, nghiên cứu và hoằng dương về Luật học gồm có 3 tôn: “Nam Sơn Tôn”, “Tướng Bộ Tôn” và “Đông Tháp Tôn”.

- NAM SƠN TÔN

Đạo Tuyên (596-667), người sáng lập ra Nam Sơn Luật Tôn. Ngài người huyện Đan Đồ, tỉnh Giang Tô, sinh năm Khai Hoàng thứ 16 (569) đời Tùy, y ngài Trí Thủ (567-635) ở Trường An thọ giới Cụ túc, chuyên học về Luật. Vì lúc đầu ngài trụ trì chùa Phong Đức núi Chung Nam nên có tên là “Nam Sơn luật sư”. Sau, ngài vâng sắc nhậm chức Thượng tọa chùa Tây Minh ở Trường An để truyền bá Luật học. Tới năm Càn Phong thứ 2 (667), ngài thị tịch, thọ 72 tuổi. Ngài là người hoàn thành về giáo nghĩa của Luật tôn, và hệ thống Luật học của ngài gọi là “Nam Sơn Tôn”.

Về trước tác của ngài gồm có “Tứ Phần Luật Hành Sự Sao” (3 quyển), “Tứ Phần Luật Yết-Ma Sớ” (4 quyển), “Tứ Phần Luật Giới Bản Sớ (94 quyển), “Thập Tỳ-Ni Nghĩa Sao” (4 quyển), “Tỳ-Kheo-Ni Sao” (3 quyển) là các bộ thuộc Luật học. Ngoài ra, ngài còn soạn các bộ “Đại Đường Nội Điển Lục” (10 quyển) để chỉnh lý kinh điển, “Cổ Kim Phật Đạo Luận Hành” (4 quyển) và “Quảng Hoằng Minh Tập” (30 quyển), “Thích Thị Lược Phổ” (1 quyển), “Thích Ca Phương Chí” (5 quyển), “Tam Bảo Cảm Thông Lục” (3 quyển), đều là những bộ rất có giá trị trên phương diện sử học Phật giáo.

Đệ tử thượng túc của Đạo TuyênĐại Từ, Văn Cương, Chu Tú, Dong Tế v.v... đều tận lực hoằng truyền về Luật. Ngoài ra, em đồng môn của ngài là Đạo Thế, đệ tử ngài Trí Thủ, trước tác bộ “Tứ Phần Luật Thảo Yếu” và “Tứ Phần Ni Sao” cùng bộ “Pháp Uyển Châu Lâm” (100 quyển) để lưu truyền ở đời.

- TƯỚNG BỘ TÔN

Sơ tổ của “Tướng Bộ Tôn” là Pháp Lệ luật sư (569-635), trụ trì chùa Nhật Quang thuộc Tướng Châu (tỉnh Hà Nam) biệt lập thành một phái Luật học, nên có tên là “Tướng BoÄ Tôn”. Ngài là pháp tôn của Hồng Tuân, hơn Đạo Tuyên 27 tuổi. Về trước tác của ngài có “Tứ Phần Luật Sớ”. Môn đệ của ngài là Mãn Ý, Hoài Tố v.v... Sau Hoài Tố lại là Khai tổ của “Đông Tháp Tôn”.

- ĐÔNG THÁP TÔN

Khai tổ của Đông Tháp Tôn là Hoài Tố (624-697). Lúc đầu Hoài Tố theo học ngài Huyền Trang, sau theo Pháp Lệ học về Luật, nhưng không vừa ý với học thuyết của thầy, ngài liền trước tác “Tứ Phần Luật Khai Tôn Ký” để phát biểu học thuyết mới, lấy chùa Sùng Phúc Đông Tháp làm căn cứ địa để hoằng truyền Luật học, lập thành một phái riêng gọi là “Đông Tháp Tôn”. Môn đệ của ngài là Pháp Thuận kế thừa. Nhưng Đông Tháp tôn cũng như Tướng Bộ Tôn, lưu truyền không được bao lâu rồi đều bị suy tàn, duy có Nam Sơn Tôn còn lưu truyền ở đời cho tới hiện nay. (Trích trong cuốn Lịch sử Phật giáo Trung Quốc của Thích Thanh Kiểm).

Tiếp sau, người hoằng truyền Luật có lực nhất là Nguyên Chiếu luật sư (tên chữ là Linh Chi, tên hàm (thụy) là Đại Trí, 1048-1116). Ngài trước tác các bộ “Hành Sự Sao Tư Trì Ký”, “Giới Bản Sớ Hành Tôn Ký”, “Yết-Ma Sớ Tế Lục Ký”. Từ đời Đường đến đời Tống, giải thích về “Hành Sự Sao” có hơn 60 nhà nhưng cũng không vượt ngoài khuôn khổ của Nguyên Chiếu luật sư.

Tới đời Nguyên. Thời kỳ Lạt Ma giáoThiền Tông rất thịnh hành, Luật học chỉ duy có Pháp Văn luật sư chùa Đại Phổ Khánh ở kinh thành là người hoằng Luật nổi tiếng, học đồ tới hàng ngàn người.

Sang đời Minh. Thời kỳ Thiền Tôn cũng vẫn thịnh hành. Luật Tôn cũng rất được phát triển; vì có Tri Huyễn Đạo Phú luật sư, trụ trì chùa Giới Đài ở Tây Sơn yến Độ, trong khoảng niên hiệu Chính Thống (1436-1449) có tổ chức Đại giới đàn vào tháng 4 trong mỗi năm, Tăng chúng khắp nơi về thọ giới rất đông đảo. Đến cuối đời Minh, ở Giang NamVân Thê Châu Hoằng và Linh Phong Trí Húc, hai Đại sư này cùng nối tiếp hoằng truyền giới luật. Ngài Vân Thê soạn các bộ “Bồ-Tát Giới Sở Phát Ẩn” (5 quyển), “Sa-Di Luật Nghi Yếu Lược” v.v...

Ngài Linh Phong soạn các bộ “Phạm Võng Kinh Hợp Chú” (7 quyển), “Bồ-Tát Giới Bản Tiên Yếu” (1 quyển), “Bồ-Tát Giới Yết-Ma Văn Thích” (1 quyển), “Tỳ-Ni Sự Nghĩa Tập Yếu” (17 quyển), “Sa-Di Oai Nghi Lục Yếu”, “Tứ Phần Kiền-Độ Lược Thích” v.v...

Ở Lĩnh Nam thời có Hoằng Tán Tại Tham luật sư, núi Đỉnh Hồ, khi ngài 34 tuổi, có ý muốn tới Thiên Trúc để cầu thỉnh Phạm Tăng tới Trung Quốc trao truyền giới pháp lại nhưng không toại nguyện. Về trước tác của ngài gồm có “Phạm Võng Lược Sớ” (8 quyển), “Tứ Phần Luật Như Thích” (12 quyển), “Tứ Phần Danh Nghĩa Tiêu Thích” (40 quyển), “Tỳ-Kheo Thọ Giới Lục”, “Tỳ-Kheo-Ni Thọ Giới Lục” (đều 1 quyển), “Sa-Di Luật Nghi Yếu Lược Tăng Chú” (2 quyển).

Tại Việt Nam, vì ảnh hưởng Phật giáo đời Minh, nên Phật giáo Việt Nam kiêm cả Thiền, Tịnh, Luật. Các trước tác về luật Đại thừa, và Tứ Phần Luật Tôn của các ngài Vân Thê Châu Hoằng, Linh Phong Trí HúcHoằng Tán Tại Tham đều đã được truyền tới Việt Nam. Phật giáo Việt Nam cũng đã cho khắc văn lưu hành các bộ luật như “Bồ-Tát Giới Sớ Phát Ẩn” (5 quyển), “Sa-Di Luật Nghi Yếu Lược” của Tổ Vân Thê; “Phạm Võng Hợp Chú” (7 quyển), “Bồ-Tát Giới Bản Tiên Yếu” (1 quyển”, “Sa--Di Oai Nghi Lục Yếu” của Tổ Linh Phong; “Phạm Võng Lược Sớ” (8 quyển), “Tứ Phần Luật Như Thích” (12 quyển), “Tứ Phần Danh Nghĩa Tiêu Thích” (40 quyển), “Tỳ-Kheo Thọ Giới Lục” và “Tỳ-Kheo-Ni Thọ Giới Lục” (đều 1 quyển), “Sa-Di Luật Nghi Yếu Lược Tăng Chú” (2 quyển) của Tổ Hoằng Tán Tại Tham. Các bộ sách này đều đã được khắc vănấn hành tại Việt Nam bằng nguyên văn chữ Hán. Hòa thượng Thích Hành Trụ tại Sài Gòn, thành phố Hồ Chí Minh, ngài đã dịch sang tiếng Việt gồm các bộ “Tứ Phần Luật Như Thích”, ấn hành năm 1959 và “Sa-Di Luật Nghi Yếu Lược Tăng Chú” ấn hành năm 1964.

IV. NỘI DUNG TỨ PHẦN LUẬT TẠNG

Nội dung luật Tứ Phần cũng như các luật khác, cùng nhất trí về đại thể, đều do 5 bộ phận tổ chức thành. Bộ phận đầu tiên, bộ phận trung tâm của Luật tạng là bộ phận Ba-la-đề-mộc-xoa, tức bộ phận Tỷ-kheo giới và Tỷ-kheo-ni giới. Thứ nữa là bộ phận Kiền-độ, gồm 20 Kiền-độ là các pháp thọ giới, pháp bố-tát, rồi đến tạp pháp v.v... chế độ của Giáo đoàn, nói về các nghi thứcgiải thuyết bổ khuyết Ba-la-đề-mộc-xoa. Bộ phận thứ 3, Tập pháp Tỳ-ni, giải thuyết về kết tập Phật điển lần thứ 2 sau khi Phật diệt độ. Bộ phận thứ 4 là Điều bộ Tỳ-ni, giải thích các nghi vấn những trường hợp đặc thù trong Luật. Bộ phận thứ 5 là Tỳ-ni Tăng nhất, bộ phận liệt kê ý nghĩa các vấn đề trên phạm vi giới luật được tăng thêm một tầng.

Như 5 bộ phận trên, 2 bộ phận đầu là bộ phận thành lập đầu tiên, 3 bộ phận sau là những bộ phận phụ thêm. Luật Tứ Phần cũng từ 5 bộ phận này đem chia thành 4 đoạn, nên có tên gọi là “Tứ Phần luật”. Bốn phần được chia thành trong Tứ Phần luật không mang ý nghĩa quan trọng nào, mà chỉ theo 4 kẹp sách trong Phạn bản, chia thành 4 phận đoạn cho tiện lợi. Bốn phận đoạn đó là: Phần thứ nhất, phần “Tỷ-kheo giới”. Phần thứ hai, từ Tỷ-kheo-ni giới đến Thuyết giới Kiền-độ. Phần thứ ba, từ An cư Kiền-độ đến Kiền-độ thứ 18 là Pháp Kiền-độ. Phần thứ tư, từ Phòng xá Kiền-độ đến Tỳ-ni Tăng nhất Kiền-độ. 

V. NỘI DUNG GIỚI BẢN

Nội dung của Tứ phần Luật tạng chia thành 4 bộ phận: 1. Tỷ-kheo-giới, Tỷ-kheo-ni giới: Do từng nhân duyên mà phát sinh thành một điều giới, nói về cách chế định ra sao và giải thích về giới văn, đưa ra thực lệ để biên soạn. Đó là phần trung tâm của cá nhân tu trì trong Luật tạng. 2. Phần Kiền-độ, là những phần hành sự chủ yếu, quy định về chế độ y, thực, trụ các cách sinh hoạt của Tỷ-kheo trong Tăng-đoàn. Đó là những phần trọng điểm về tổ chức. 3. Ngũ bách kết tậpthất bách kết tập, phần trần thuật về công việc chủ yếu biên chép Thánh điển Phật giáo. 4. Điều bộ Tỳ-ni và Tăng nhất Tỳ-ni, phần thuật lại cụ thể về tình hình phạm giới, so sánh tỉ mỉ hơn.

Nay thuyết minh tóm tắt về nội dung 250 giới của Tỷ-kheo trong Tứ Phần Luật tạng, được chia thành 8 loại như sau:

1. BA-LA-DI (Pàràjika)

Ba-la-di dịch nghĩa thích đáng, tương đương với nghĩa cực ác, phần nói về tội của Tỷ-kheo phạm cực hình, phạm 1 điều trong 4 điều Ba-la-di, liền mất tư cách của Tỷ-kheo, bị xử phạt “Bất cộng trụ” đuổi ra khỏi Tăng-đoàn, giống như tội tử hình của hình pháp. Cho nên người phạm tội Ba-la-di ví như người “đoạn đầu” (đứt đầu) không thể sống lại được. Lại gọi là “khí”, bỏ ra ngoài chúng. Cũng gọi là “Tự đoạn phụ xứ”, tự mình sa ngã chốn thua kém v.v... ví như lá vàng lìa khỏi cành, không thể xanh lại, như dầu cây bị chặt rồi, tất sẽ khô chết.

2. TĂNG-GIÀ-BÀ-THI-SA (Samghàvasesa)

Dịch là Tăng tàn, như người bị chém, còn lại cuống họng, tất phải cấp cứu. Tỷ kheo phạm 1 giới nào đó trong 13 pháp Tăng tàn, đều có thể tiếp nhận nơi cứu chữa của Tăng đoàn, liền không mất tư cách làm Tăng. Phạm tội này gần với trọng tội Ba-la-di. Nếu Tỷ-kheo phạm trọng tội Ba-la-di, ví dù có thành tâm sám hối cũng không thể có tư cách Thanh tịnh tăng. Nhưng phạm tội Tăng tàn và các thiên sau, đều trực tiếp sám hối bản tội, phạm vào tội gì, sám hối tội đó. Duy phép sám hối thiên Tăng tàn này, khác với các thiên khác, phép sám hối chủ yếu chia làm 4 giai đoạn:

1). Trị lỗi tâm phú tàng (che giấu) tức Ba-lị -bà-sa (Parivàsa). - Trong giới bản, dịch là “Phú tàng” hoặc “Biệt trụ”. Theo chỗ Tỷ-kheo phạm giới, không có dũng khí che giấu lỗi lầm trong tâm, ở trước khi sám Tăng tàng bản tội, tùy theo số ngày phú tàng nhiều ít mà trị phạt “biệt trụ”, ở riêng một phòng, không được cùng ở với Tăng. Tuy Tỷ-kheo phạm tội đó dù có vào trong chúng, cũng không được phát biểu đàm luận, có hỏi han chi, đại chúng cũng không trả lời, và đoạt mất 35 thứ quyền lợi được hưởng trong Tăng-đoàn. Phải chấp lao phục dịch trong đại chúng, cung phụng các Thanh tịnh Tỷ-kheo như Hòa thượng của mình. Có khách Tỷ-kheo tới, phải thưa cho biết mình là Tỷ-kheo đang hành biệt trụ. Nếu ra khỏi ngoài giới tự viện, thấy Tỷ-kheo khác cũng phải biểu bạch mình là người sám lỗi tâm phú tàng. Giả sử, trong kỳ gian hành biệt trụ, nếu trái phạm một việc trong các việc kể trên, liền bị thủ tiêu mất các số ngày đã hành biệt trụ, lại phải làm lại từ đầu theo số ngày gốc đã định.

2). Trị tội phú tàng. - Xét số ngày che giấu phạm tội Tăng tàn mà trị tội phú tàng. Tội phú tàng là tội Đột-cát-la. Giả sử không hay ghi nhớ rõ phạm tội Tăng tàn vào thời gian nào, khi tính số ngày không thể chính xác được nên theo phép tính phải kể từ ngày thọ Đại giới.

3) Trị lỗi tâm Tăng-tàn, tức “Ma-na-đỏa” (Mànatva), dịch là “ý hỉ”. Tỷ-kheo sám Tăng-tàn, tự mình vui mừng, nhân vì số ngày hành phú tàng sắp mãn hạn, chỉ còn có 6 đêm nữa là xong (lục dạ ý hỉ). Đại chúng cũng hoan hỷ, Tỷ-kheo sám Tăng-tàn này, có thể sửa lỗi thành người thanh tịnh. Nếu là phạm tội Tăng-tàn rồi mà phát lộ sám hối ngay, thời không phải qua 2 giai đoạn (1) và (2) trên mà chỉ trực tiếp sám trị lỗi tâm phạm Tăng-tàn này, gọi là “Bản nhật trị”.

4). Trị tội Tăng-tàn. - Tức pháp “xuất tội” trong giới bản. Xuất tội nghĩa là tác pháp phục quyền Tỷ-kheo. Người phạm thiên tội này phải cần có 20 vị Tăng cử hành “xuất tội yết-ma”.

3. NHỊ BẤT ĐỊNH PHÁP

Đó là 2 thứ giới hãy chưa thể quyết định được tội trạng. Tức Tỷ-kheo cùng với phụ nữ ngồi nơi có bình phong che kín, hoặc nơi trống trải, có nói chuyện trò, người khác mục kích thấy cho là phạm tội Ba-la-di, tội Tăng-tàn, hoặc tội Ba-dật-đề, do nơi Tỷ-kheo tự mình thừa nhậnphạm tội gì rồi mới quyết định, nên gọi là “Bất định pháp”. Luận về tính chất của tội, thiên này không thể thành giới điều độc lập (Ni giới không có nhị bất định pháp), bởi vì bàn về tội phạm, nếu là Ba-la-di thời quy vào tội Ba-la-di, nếu là Tăng-tàn, quy vào tội Tăng-tàn, nếu chỉ khiến người mục kích sinh ngờ thôi, thì chỉ phạm tội Đột-cát-la.

4. NI-TÁT-KỲ-BA-DẬT-ĐỀ (Nissagiyapàcitiya)

Dịch là “Xả đọa” nghĩa là, các vật sở hữu của Tỷ-kheo, như áo, bát, tọa cụ v.v... lại không làm thủ tục “tác pháp”, thời khiến Tỷ-kheo phải xả vật, xả tội, trừ bỏ tâm lý chứa chấp, tàng trữ tài vật, để khỏi tội đọa lạc. Cộng có 30 giới người phạm tội này, nên đưa ra những phẩm vật trong Tăng, từ 4 vị trở lên, tiến hành sám hối.

5. BA-DẬT-ĐỀ (Pàcittiya)

Dịch là “Đan tọa”. Liên quan tới các tội tiểu vọng ngữ, cố ý sát hại côn trùng, cùng với phụ nữ đi cùng đường v.v... gồm có 90 giới, phạm 1 giới trong các giới này, phải tới trước một vị Tỷ-kheo nói tội sám hối.

6. BA-LA-ĐỀ-XÁ-NI (Pàtidesanniya)

Dịch là “Hướng bỉ hối”. Phạm tội này chỉ hướng với người khác, nói rõ lỗi lầm đã phạm, tức là nghĩa sám hối. Gồm có 4 giới như: theo Tỷ-kheo-ni không phải là thân thích xin ăn v.v... Người phạm tội phải đối với 1 vị Tỷ-kheo sám hối.

7. THỨC-XOA-CA-LA-NI (Sikkhà-karaniya)

Dịch là “Chúng học”. - Tỷ-kheo phải chú ý đến các tác pháp oai nghi như các việc mặc áo, đi đường, thuyết pháp, vào nhà bạch y v.v... gồm có 100 điều, gọi là “Bách chúng học”. Thực ra, chỉ nhắc 100 hạng mục này làm đại biểu mà thôi, còn các việc nên học khác do đấy mà suy biết. Trong thiên này, lại là những công việc sinh hoạt hàng ngày của các Tỷ-kheo, những hành vi oai nghi nhỏ nhiệm này, phạm phải, tuy là tội nhẹ, nhưng lại là bộ phận rất khó giữ gìn. Nếu một khi đã cố ý phạm, phải đối một Thượng tọa Tỷ-kheo sám hối, gọi là “Đối thú sám”. Nếu không cố ý mà ngộ phạm tức vô tâm phạm, thời tự trách tâm, bảo chứng tuyệt đối không tái phạm. Phương pháp sám hối này gọi là “Trách tâm sám”.

8. DIỆT TRÁNH PHÁP (Adhikaramásamathaàdharmàh)

Nghĩa là phương pháp trị tội. Đó là gặp khi khởi sự phân tranh giữa cá nhân hoặc trong Tăng đoàn, dùng phương pháp thích đáng, để trấn tĩnh không cho xảy ra, gồm có 7 hạng mục. Nếu không lấy phương pháp thích đáng trị phạt, vị Thượng tọa trong chúng phải tội Đột-cát-la. Theo tính chất của 7 pháp trong thiên đều không kể là giới điều độc lập.

Tám loại kể trên, gồm có 250 giới điều, là những điều kiện căn bản để Tỷ-kheo tịnh hóa thân tâm nơi tự mình và Tăng-đoàn được an lạc. Các Tỷ-kheo đã thọ Tỷ-kheo giới, tất phải thận trọng y vào đó để kiểm tra 3 nghiệp thân, khẩu, ý của mình, mỗi người mỗi người, trước hết phải tự mình thanh tịnh, Tăng-đoàn tự nhiên được hòa kính an vui, chánh pháp được trường tồn vĩnh cửu.

VI. NỘI DUNG YẾT-MA

Yết-ma (Karman), dịch là “Nghiệp”, có nghĩa là biện sự, công việc xử lý trong Tăng-đoàn, đều lấy lợi ích tập thể làm tiêu chuẩn. Trên phương pháp xử lý cũng đặc biệt tôn trọng ý kiến của Tăng chúng. Mỗi hội nghị của một sự kiện, đều dùng ý kiến tập trung của Tăng chúng, và tôn trọng biện pháp chủ trương của Trưởng lão để thống nhất sự việc.

Khi Đức Phật còn tại thế, Ngài xét sự việc để triệu tập Tăng chúng, tùy thời tùy việc mà cử hành yết-ma. Do có những yết ma này, khi kết tập Tam tạng, mới biên soạn thành 20 thiên, gọi là 20 Kiền-độ (Khandhaka), dịch là “Pháp tụ”, xét về tính chất của tác pháp mà quy tụ thành thiên, chương.

Yếu kiện cử hành yết-ma (hội nghị) gồm có: Thứ nhất, xét về nội dung hội nghị nên triệu tập “người” (nhân) thế nào? Thứ hai, cử hành ở “nơi chốn” (xứ) nào? Thứ ba, giải quyết về “công việc” (sự) gì? Thứ tư, dùng “phương pháp” (pháp) gì? Ở trước khi cử hành một thứ yết-ma, tất phải xem xét trù bị những điều kiện thích hợp xong rồi mới bắt đầu cử hành. Theo luật chế, yết ma được cử hành viên mãn như pháp, yết-ma mới thành tựu. Giả sử ở nửa vời phát sinh sự kiện gì chẳng như pháp, thì yết-ma này không thành tựu, phải cử hành lại.

Phép yết-ma. - Nương vào từng sự việc trọng yếu hay không, yết-ma được tiến hành theo 3 phương thức: (1) Có 1 người hay làm yết-ma. (2) Có 2 người, 3 người cùng làm yết-ma. (3) Có Tăng chúng từ 4 người trở lên mới có thể làm yết-ma. Ví như, Tỷ-kheo sám hối tội nhẹ Đột-cát-la “vô tâm mà ngộ phạm”, đó là một người tưởng niệm ở tự bản thân mình, trách phạt điều lỗi lầm gì mình đã phạm, đồng thời bảo chứng từ nay về sau không tái phạm, thứ này gọi là phát lồ sám hối.

Thứ tác pháp này là “phép tâm niệm yết-ma”. Phép tâm niệm yết-ma, chỉ một người có thể làm, đó là tùy thời tùy nơi chốn, như một Tỷ-kheo ở một mình, hoặc du hành, giữa đường, tùy thời tùy nơi chốn đều không thoát ly Tăng già đại chúng, đều không trái với Phật pháp.

Lại như Tỷ-kheo thọ 3 y, thọ bát, thọ ni-sư-đàn v.v... nhân vì Tỷ-kheo không được phép có nhiều của vật riêng, các thứ nhu phẩm sinh hoạt tất yếu này, ở lúc lấy dùng trước hết, phải trải qua phần chứng minh của Tỷ-kheo khác, hướng vị Tỷ-kheo đó thọ trì y bát. Tỷ-kheo sám hối tội Ba-dật-đề, cho đến sám hối tội trọng Đột-cát-la, đều là đối diện với một vị Tỷ-kheo mà tác pháp, như thế gọi “phép đối thú yết-ma”.

Nếu là sự việc trọng yếu trong Tăng-đoàn, cần phải có từ 4 vị Tỷ-kheo trở lên mới cử hành hội nghị gọi là “phép Tăng pháp yết-ma”. Phép Tăng pháp yết-ma lại xét sự việc lớn nhỏ mà chia thành 3 thứ: (1) Đơn bạch yết-ma, đó là xử lý việc nhỏ, do trong Tăng cử ra người chủ trì yết-ma, người này hướng đại chúng một lần cáo bạch chủ đề của hội nghịđồng thời tác pháp để toàn thể thông qua. Ví như việc thuyết giới, tự-tứ v.v... tuyên cáo trước hội nghị đều là Đơn bạch yết-ma. Theo Tứ Phần Luật, loại yết-ma này có tất cả 40 thứ, theo “Yết-ma chỉ nam” nêu chung là 44 thứ. (2) Bạch nhị yết-ma, đó là sự việc lớn, người chủ trì yết-ma hướng đại chúng, một lần cáo bạch chủ đề, một lần tuyên đọc quyết nghị, một bạch, một lần yết-ma này gọi là “Bạch nhị yết-ma”. Như phép kiết giới, sai người tự-tứ v.v... đều dùng phép Bạch nhị yết-ma. Theo Tứ Phần Luật, loại này gồm có 67 thứ, “Yết-ma chỉ nam” gồm có 78 thứ. (3) Bạch tứ yết-ma, đó là xử lý sự việc tối trọng yếu trong Tăng-đoàn, như việc tác pháp thọ Cụ túc giới v.v... người chủ trì yết-ma, một lần cáo bạch, 3 lần yết-ma. Ở trước phần chưa nói xong lần yết-ma thứ 3, người trong hội nghị lại có thể đưa ra dị nghị. Phép Bạch tứ yết-ma này, bạch và yết-ma gồm có 4 lần, gọi là “Bạch tứ yết-ma”. Trong Tứ Phần Luật, loại này gồm có 38 thứ, “Yết-ma chỉ nam” nêu 39 thứ. Đơn bạch, Bạch nhị, Bạch tứ trong Tăng pháp yết-ma, theo Tứ Phần Luật cộng chung có 145 thứ, theo Yết-ma chỉ nam, cộng chung có 165 pháp.

Ngoài ra, như các pháp Thuyết giới, Tự-tứ, Sám tội xả đọa v.v... trên nguyên tắc, phải là phạm vi “Tăng pháp yết-ma”, nhưng vì nhân số trong Tăng giới không đủ, cũng được ngoại lệ dùng pháp “Đối thú yết-ma”. Trong Đối thú yết-ma có 2 thứ: (1) “Phép Đãn đối thú” là bản pháp, theo Yết-ma chỉ nam nêu có 31 pháp. (2) “Phép Chúng pháp đối thú” là bàng pháp, theo Yết-ma chỉ nam gồm có 6 pháp, cộng chung là 37 pháp. Như pháp 2, 3 người thuyết giới, và pháp Tự-tứ, đều không nên làm biệt chúng.

Tâm niệm yết-ma cũng có 3 loại: (1) “Phép Đãn tâm niệm” là bản pháp, như trước mặt nói sám tội khinh Đột-cát-la v.v... theo Yết-ma chỉ nam gồm có 4 pháp. (2) “Phép Đối thú tâm niệm”, đó là yết-ma phải đối thú tác pháp nhưng vì trong giới không có người để đối thú, nên khai cho tâm niệm, gọi là “Phép Đối thú tâm niệm”. Theo Yết-ma chỉ nam, phép này gồm có 15 pháp. (3) “Phép Chúng pháp tâm niệm”, theo Yết-ma chỉ nam, phép này gồm có 6 pháp, cộng chung là 25 pháp. Cộng chung 3 pháp Tâm niệm và 2 pháp Đối thú là 62 pháp.

Phân biệt các thứ yết-ma gồm có: “Tam pháp” và “Bát phẩm”. Trong 3 pháp yết ma: Tăng pháp yết-ma, Đối thú yết-ma và Tâm niệm yết-ma gọi là “Tam pháp”. Trong Tăng pháp yết-ma có 3 phẩm (là Đơn bạch, Bạch nhị và Bạch tứ). Trong Đối thú có 2 phẩm (Đãn đối thú và Chúng pháp đối thú). Trong Tâm niệm có 3 phẩm (Đãn tâm niệm, Đối thú tâm niệmChúng pháp tâm niệm). Ba pháp Tám phẩm này có thể bao quát hết thảy sự việc lớn nhỏ trong Tăng-đoàn. Tất cả yết-ma trong Tăng-đoàn được an bài và xử sự rất có điều lý. Cùng một việc có nguyên tắc tác pháp, cũng có tác pháp theo ngoại lệ, lại có ngoại lệ của ngoại lệ, cách vận dụng yết ma rất linh động. Ví như Tỷ-kheo an cư, nếu có từ 4 người trở lên, thời theo Tăng pháp yết-ma tập tăng, nếu khi có 3 người hoặc 2 người, liền dùng bản pháp Đãn đối thú an cư, nếu chỉ có một người ở một mình, liền dùng phép Tâm niệm an cư.

Sự việc gì, dùng phép yết-ma gì, đó là mỗi thành viên trong Tăng-đoàn cần phải học tập cho kỹ. Luật chế, người được thọ giới rồi, phải 5 năm học giới, không được xa thầy y chỉ, đó là khiến cho mỗi Tăng, Ni ai nấy đều biết xử lý hết thảy sự việc trong Tăng-đoàn. Nếu 5 năm học giới mà vẫn không thể chủ trì được yết-ma, thời có quy định “suốt đời chẳng được xa thầy y chỉ”. Tác pháp yết-ma, giả sử làm không đúng pháp, thời sinh hoạt của Tăng, Ni thiếu phần viên mãn.

Trước tiên, Tăng, Ni sở dĩ được thành Tỷ-kheo tăng, Tỷ-kheo-ni, tất phải thọ giới Cụ túc. Trong toàn bộ tác pháp thọ giới Cụ túc, phải trải qua 3 Đơn bạch, 1 Bạch tứ yết ma (Đơn bạch sai Giáo thọ, Đơn bạch gọi vào chúng, Đơn bạch Giới sư vấn hòa và Bạch tứ yết-ma chính thọ giới thể). Nếu không thông đạt yết ma, thời làm thế nào mà tiếp nhận được Tăng, Ni mới. bởi thế, nếu người không học tập tốt yết-ma thời phép truyền giới không như pháp, việc thọ giới không thành tựu.

Tỳ-kheo giới bản có 250 điều giới kết hợp với 20 Kiền-độ trong Tứ Phần Luật tạng tóm tắt như sau:

1. Thọ giới kiền-độ. - Thuyết minh việc thọ giới.

2. Thuyết giới kiền độ. - Thuyết minh về nghi thức thuyết giới.

3. An cư kiền-độ. - Thuyết minh ý nghĩa và sự việc an cư.

4. Tự tứ kiền-độ. - Nói về ý nghĩa tác pháp tự tứ.

5. Bì cách kiền-độ. - Khai cho các Tỷ kheo gặp hoàn cảnh đặc biệt được dùng các loại da thuộc.

6. Y kiền-độ. - Thuyết minh cách may áo và cách mặc dùng.

7. Dược kiền-độ. - Thuyết minh vấn đề chữa bệnh, dùng các thứ thuốc.

8. Ca-hi-la y kiền-độ. - Nói về cách thọ và xả công đức y.

9. Câu-thiểm-di kiền-độ. - Câu-thiểm-di là tên nước. Trần thuật Tỷ-kheo cùng đấu tranh lẫn nhau và tam cử yết-ma: cử tội không bỏ ác kiến, không thấy tội, và không sám hối.

10. Chiêm-ba kiền-độ. - Thuyết minh về như pháp, phi pháp yết-ma.

11. Ha trách kiền-độ. - Chế định 7 thứ ha trách v.v... (7 x 5 = 35 việc).

12. Nhân kiền-độ. - Thuyết minh phạm Tăng-tàn, Lục dạ biệt trụ, phép bản nhật trị và cách sám hối trừ nghiệp quả, sám diệt phi pháp.

13. Phú tàng kiền-độ. - Thuyết minh các thứ tướng của tội phú tàng và cách trừ diệt tội.

14. Giá kiền-độ. - Nói về ngăn người cử tội người khác, nếu cử tội người phải đủ 5 pháp: (1) Tri thời, (2) Chân thật, (3) Lợi ích, (4) Nhu nhuyến, (5) Từ tâm.

15. Phá Tăng kiền-độ. - Thuyết minh việc phá hoại Tăng đoàn.

16. Diệt tránh kiền-độ. - Thuyết minh về pháp Thất diệt tránh.

17. Ni kiền-độ. - Thuyết minh về các việc Ni chúng thọ giới v.v..., thuyết giới.

18. Pháp kiền-độ. - Thuyết minh về hết thảy oai nghi pháp thức, đi lại tiến chỉ của Tỳ-kheo.

19. Phòng kiền-độ. - Thuyết minh việc sửa sang tu bổ phòng xá.

20. Tạp kiền-độ. - Thuyết minh xen lẫn hết thảy kiền-độ, cuối cùng nói rõ về cách trì giới lớn nhỏ.

Trong “San bổ tùy cơ yết ma” của Đạo Tuyên luật sư, trần thuật lại chia thành 10 thiên để thâu tóm 20 kiền-độ, liệt kê thiên mục dưới đây:

1. Thiên tập pháp duyên thành (nói tổng quát về sự duyên thành hay không của tác pháp yết-ma).

2. Thiên kết giải mọi giới.

3. Thiên nói pháp thọ các giới.

4. Thiên áo, thuốc, thọ trì thuyết tịnh.

5. Thiên các pháp thuyết giới.

6. Thiên các chúng an cư.

7. Thiên các pháp tự-tứ.

8. Thiên các pháp chia áo (vấn đề xử lý áo vật của vong tăng).

9. Thiên phép sám các tội.

10. Thiên tạp pháp trụ trì (các việc cốt yếu về trụ trì Phật pháp.

San bổ tùy cơ yết matác phẩm văn học cổ điển, cần phải nghiên cứu học tập nhiều mới thấu suốt được tinh nghĩa.

VII. CÁC PHÁP YẾT-MA

Theo “Yết-ma chỉ nam” của Sa-môn Chiêu Minh biên soạn, yết-ma sai biệt có 3 loại: 1. Tăng pháp yết-ma. 2. Đối thú yết-ma. 3. Tâm niệm yết-ma.

Tăng pháp yết-ma lại có 4 loại: 1. Cầu thính yết-ma. 2. Đơn bạch yết-ma. 3. Bạch nhị yết-ma. 4. Bạch tứ yết-ma.

Đối thú yết-ma cũng có 2 loại: 1. Đãn đối thú. 2. Chúng pháp đối thú.

Tâm niệm yết-ma lại có 3 loại: 1. Đãn tâm niệm. 2. Đối thú tâm niệm. 3. Chúng pháp tâm niệm.

Cầu thính có 2 pháp, Đơn bạch có 44 pháp, Bạch nhị có 78 pháp, Bạch tứ có 39 pháp, cộng là 163 pháp.

Đãn đối thú có 31 pháp, Chúng pháp đối thú có 6 pháp, Đãn tâm niệm có 4 pháp, Đối thú tâm niệm có 15 pháp, Chúng pháp tâm niệm có 6 pháp, cộng là 62 pháp. Cộng chung 9 loại thành 225 pháp.

Cầu thính yết-ma. - Lược có 2 pháp. - Hai pháp này rút ra ở luật Tăng Kỳ:

1. Pháp tạm ra ngoài giới giúp việc xong.

2. Pháp cho lìa y một tháng.

Pháp 1). Trên một lần bạch là xong việc. Còn

Pháp 2). Trước phải cầu thính, sau phải tác pháp Bạch tứ yết-ma mới thành.

Đơn bạch yết-ma. - Tóm lược có 44 pháp. Hai pháp ra ở luật Căn Bản. Hai pháp ra ở luật Tăng Kỳ. Còn đều ra ở luật Tứ Phần. Pháp này chỉ có 1 lần bạch, không 2 lần, nên gọi là Đơn bạch. Văn Đơn bạch hòa Tăng thuyết giới như sau:

“Đại đức Tăng thính, Kim bạch nguyệt thập ngũ nhật, chúng Tăng thuyết giới. Nhược Tăng thời đáo, Tăng nhẫn thính. Hòa hợp thuyết giới. Bạch như thị (Tác bạch thành phủ ? Đáp: “Thành”) - (Bạch Yết ma xong)”.

1. Pháp kết tiểu giới sám tội xả đọa (ra ở luật Tăng Kỳ).

2. Pháp giải tiểu giới sám tội xả đọa (ra ở luật Tăng Kỳ).

3. Pháp cho cạo tóc.

4. Pháp cho xuất gia.

5. Pháp sai Giáo thọ vấn nạn ở nơi khuất.

6. Pháp bạch gọi Sa-di nhập chúng.

7. Pháp đối chúng vấn nạn.

8. Pháp bạch sám hối chúng Tăng cùng phạm biết rõ tội.

9. Pháp phát lồ chúng Tăng cùng phạm tội còn ngờ.

10. Pháp bạch hành Xá-la (Salàkà) - (Xá-la dịch là trù, cái thẻ làm bằng cây, ngắn và nhỏ. - Pháp này do Tổ Đạo Tuyên thêm vào).

11. Pháp hòa Tăng thuyết giới.

12. Pháp phi thời hòa hợp.

13. Pháp tránh diệt thuyết giới.

14. Pháp lui thuyết giới lần thứ nhất.

15. Pháp lui thuyết giới lần thứ hai.

16. Pháp dự kỳ nhận thẻ (ra ở luật Tăng Kỳ). - (Pháp hành trù dự định trước ngày an cư).

17. Pháp hòa Tăng tự-tứ.

18. Pháp gặp nạn lược tự-tứ.

19. Pháp tu đạo Tăng ngày tự-tứ.

20. Pháp tranh cãi Tăng ngày tự-tứ.

21. Pháp Tăng ngày tự-tứ lần thứ hai.

22. Pháp thọ Công đức y hòa Tăng.

23. Pháp xả Công đức y hòa Tăng.

24. Pháp bạch thọ sám hối trong Tăng.

25. Pháp bạch Tăng hành bát.

26. Pháp trị tội người nói dư ngữ (nói quanh co không chịu thú nhận tội).

27. Pháp trị tội người xúc não lặng thinh (khi gọi không lại, khi không gọi liền lại, làm xúc não Tăng).

28. Pháp lựa chọn người trí tuệ tập hợp.

29. Pháp khiến người không tụng giới không biết giới Tỳ-ni ra ngoài.

30. Pháp khiến người tụng giới, không tụng giới Tỳ-ni, bỏ chính nghĩa, nói chút ít văn ra ngoài.

31. Pháp khiến người bỏ chính nghĩa lấy sức ngôn từ gượng ép nói, ra ngoài.

32. Pháp diệt tranh cãi như cỏ phủ đất (các Tỷ-kheo cùng tranh cãi phạm nhiều tội, không phải trọng tội, Phật cho làm pháp sám hối như thảo phủ địa để diệt trừ tranh cãi này).

33. Pháp bạch Tăng thuyết tội (ra ở luật Căn Bản).

34. Pháp sai tới thành Vương Xá kết tập bạch (từ pháp này trở xuống gồm 11 pháp do Tăng chế).

35. Pháp Tăng họp bàn pháp Tỳ-ni bạch.

36. Pháp Ưu Ba Ly pháp Tỳ-ni bạch.

37. Pháp hỏi Ưu Ba Ly trả lời câu hỏi bạch.

38. Pháp hỏi A Nan pháp Tỳ-ni bạch.

39. Pháp A Nan trả lời câu hỏi bạch.

40. Pháp 700 A-la-hán bàn pháp Tỳ-ni bạch.

41. Pháp cử các Thượng tọa họp nơi riêng bàn pháp Tỳ-ni bạch.

42. Pháp họp riêng bàn pháp Tỳ-ni bạch.

43. Pháp hỏi Nhất Thiết Khứ Thượng tọa về pháp Tỳ-ni bạch.

44. Pháp Thượng tọa trả lời về pháp Tỳ-ni bạch.

Bạch nhị yết-ma. - Lược có 78 pháp: 2 pháp ra ở luật Thập Tụng, 2 pháp ở luật Căn Bản, 2 pháp ở luật Tăng Kỳ, 3 pháp ở luật Ngũ Phần, còn đều ở luật Tứ Phần. Yết-ma gồm có 2 phần, 1 lần bạch, một lần yết-ma, nên gọi là Bạch nhị. Như văn yết-ma sai người thọ tự-tứ: “Đại đức Tăng thính: Nhược Tăng thời đáo, Tăng nhẫn thính, Tăng sai Tỷ-kheo (mỗ) tác thọ tự-tứ nhân, bạch như thị (liền nên hỏi rằng) Tác bạch thành phủ ? (Chúng đều đáp) Thành. (Lại nói) Đại đức Tăng thính. Tăng sai Tỷ-kheo (mỗ) tác thọ tự tứ nhân. Thùy chư Trưởng lão nhẫn. Tăng sai Tỷ-kheo (mỗ), tác thọ tự tứ nhân giả mặc nhiên. Thùy bất nhẫn giả thuyết. (Rồi nên hỏi rằng) Yết ma thành phủ ? (Chúng đều đáp) Thành. Tăng dĩ nhẫn sai, Tỷ-kheo (mỗ) tác thọ tự tứ nhân kính. Tăng nhẫn mặc nhiên cố. Thị sự như thì trí”.

1. Pháp kết đại giới không giới tràng.

2. Pháp giải đại giới.

3. Pháp kết giới tràng gồm đại giới.

4. Pháp giải giới tràng (Tổ Đạo Tuyên thêm pháp này).

5. Pháp kết giới pháp và lợi chung.

6. Pháp giải giới pháp và lợi chung.

7. Pháp kết giới pháp chung lợi riêng.

8. Pháp giải giới pháp chung lợi riêng.

9. Pháp cùng giải đại giới hai nơi.

10. Pháp kết giới pháp riêng lợi chung.

11. Pháp giải giới pháp riêng lợi chung.

12. Pháp kết giới không mất áo.

13. Pháp giải giới không mất áo.

14. Pháp 2 nơi cùng kết không ly y (ra ở luật Tăng Kỳ).

15. Pháp kết giới tịnh trù.

16. Pháp giải giới tịnh trù (Tổ Đạo Tuyên thêm)

17. Pháp kết giới tịnh khố (ra ở luật Ngũ Phần)

18. Pháp kết giới kho tàng.

19. Pháp giải giới kho tàng.

20. Pháp kết giới nhà thuyết giới.

21. Pháp giải giới nhà thuyết giới.

22. Pháp kết tiểu giới thuyết giới.

23. Pháp giải tiểu giới thuyết giới.

24. Pháp kết tiểu giới thọ giới.

25. Pháp giải tiểu giới thọ giới.

26. Pháp kết tiểu giới tự-tứ.

27. Pháp giải tiểu giới tự-tứ.

28. Pháp cho nuôi chúng.

29. Pháp cho ngoại đạo ở chung.

30. Pháp Ni sai sứ thọ giới Cụ túc.

31. Pháp ngăn Ni nuôi chúng (ra ở luật Thập Tụng).

32. Pháp Ni sai người cầu thầy Giáo thọ.

33. Pháp sai người Giáo thọ Ni.

34. Pháp sai người hành Xá-la.

35. Pháp cho cuồng si.

36. Pháp giải cuồng si.

37. Pháp sai người chia phòng xá, đồ nằm.

38. Pháp thọ nửa tháng, một tháng tạm ra ngoài giới.

39. Pháp thọ 39 đêm tạm ra ngoài giới (ra ở luật Thập Tụng).

40. Pháp thọ 40 đêm tạm ra ngoài giới (ra ở luật Căn Bản).

41. Pháp Ni sai người tự-tứ đến trong đại Tăng.

42. Pháp sai người thọ tự-tứ.

43. Pháp tự-tứ Tăng thọ vải may áo phải thời (ra ở luật Tăng Kỳ).

44. Pháp sai người may áo công đức.

45. Pháp sai người giữ áo công đức.

46. Pháp trao áo công đức.

47. Pháp sai người chia cho Tăng được vật bố thí.

48. Pháp giao thí vật để chia.

49. Pháp trực tiếp chia cho Tăng được áo, vật bố thí (chỉ có 4 Tỷ-kheo hiện tiền).

50. Pháp thưởng người coi bệnh.

51. Pháp trả vật của người mất cho người khác (ra ở luật Ngũ Phần).

52. Pháp sai người chia vật khinh, trọng của người mất.

53. Pháp giao vật của người mất để chia.

54. Pháp đem vật của người mất cho Tỷ-kheo không có y (ra ở luật Ngũ Phần).

55. Pháp trực tiếp chia vật khinh của người mất.

56. Pháp gián tiếp (triển chuyển) hoàn lại vật.

57. Pháp trực tiếp giao lại vật.

58. Pháp sai người hành bát.

59. Pháp khiến giữ gìn bát không được cố ý hủy hoại.

60. Pháp sai người sám tạ bạch y (cư sĩ).

61. Pháp cho úp bát (phú bát).

62. Pháp sai sứ bảo nhà phú bát.

63. Pháp giải phú bát.

64. Pháp Ni cùng Tỷ-kheo làm pháp không lễ.

65. Pháp giải không lễ.

66. Pháp cho làm phòng nhỏ.

67. Pháp cho làm phòng lớn.

68. Pháp sai người nói người phạm thô tội.

69. Pháp cho ly y.

70. Pháp kém 6 năm cho may ngoại cụ.

71. Pháp ngăn không đến học gia (Học gia, nghĩa là người cư sĩtại giachứng quả, sơ quả, nhị quả, tam quả).

72. Pháp giải không đến học gia.

73. Pháp cho chứa gậy và túi đựng bát.

74. Pháp cho Ni một mình đến nhà họ hàng thân (ra ở luật Căn Bản).

75. Pháp sai người chia cho Tăng ngoại cụ, và khiến lượt sai thọ thỉnh.

76. Pháp sai người giữ kho tàng.

77. Pháp sai Tỷ-kheo sắp đặt phòng.

78. Pháp giao phòng cũ cho đạo tục sửa lại (Cư sĩ sửa chữa, Tỷ-kheo kinh doanh).

Bạch tứ yết-ma. - Lược có 39 pháp. Một pháp ra ở luật Tăng Kỳ, còn đều ở luật Tứ Phần. Pháp này một lần tác bạch, ba lần yết-ma nên gọi là “Bạch tứ”. Văn “Bạch tứ yết-ma” trao giới Cụ túc như sau:

“Đại đức Tăng nghe, Sa-di (Mỗ A, B, C) này, theo Hòa thượng (thượng Mỗ hạ Mỗ) cầu thọ giới Cụ túc. Sa di (A, B, C) này, nay theo chúng Tăng xin thọ giới Cụ túc (thượng Mỗ hạ Mỗ) làm Hòa thượng, (A, B, C) tự nói mình thanh tịnh, không có các chướng nạn, tuổi vừa 20, ba y, bát đều đủ. Nếu Tăng thời đến, Tăng thuận nghe, Tăng trao giới Cụ túc cho (A, B, C), (thượng Mỗ hạ Mỗ) làm Hòa thượng. Bạch như thế (rồi hỏi): Tác bạch có thành không? (Thầy Tôn chứng chắp tay đáp): “Thành” (Đó là một lần bạch). (Lại bạch rằng):

“Đại đức Tăng nghe, Sa-di (A, B, C) này, theo Hòa thượng (thượng Mỗ hạ Mỗ) cầu thọ giới Cụ túc. Sa di (A, B, C) này, nay theo chúng Tăng xin thọ giới Cụ túc, (thượng Mỗ hạ Mỗ) làm Hòa thượng. (A, B, C) tự nói mình thanh tịnh, không có các chướng nạn, tuổi vừa 20, 3 y, bát đều đủ. Tăng trao giới Cụ túc cho (A, B, C), (thượng Mỗ hạ Mỗ) làm Hòa thượng. Các trưởng lão nào bằng lòng Tăng trao giới Cụ túc cho (A, B, C) (thượng Mỗ hạ Mỗ) làm Hòa thượng thì im lặng, ai không bằng lòng thì nói. (Liền hỏi): Đây là yết-ma thứ nhất có thành không? (Đáp rằng) “Thành” (yết-ma thứ nhất).

(Lại đọc như trên: Đại đức Tăng nghe v.v... Xong lại hỏi rằng):

“Đây là yết-ma thứ 2 có thành không? (Đáp rằng): “Thành”.

“Đây là yết-ma thứ 3 có thành không? (Đáp rằng): “Thành”.

(Rồi lại nói):

Tăng đã bằng lòng trao giới Cụ túc cho (A, B, C) xong, (thượng Mỗ hạ Mỗ) làm Hòa thượng. Vị Tăng bằng lòng im lặng, nên giữ việc ấy như thế”.

Sau đây là 39 pháp:

1. Pháp trao giới Cụ túc.

2. Pháp trao giới Thức-xoa-ma-na.

3. Pháp diệt tẩn (đuổi ra khỏi hàng Tỷ-kheo).

4. Pháp cho học hối (phạm trọng giới, tâm biết hối hận).

5. Pháp cho phú tàng (che giấu).

6. Pháp cho ma-na-đỏa (ý hỷ)

7. Pháp cho xuất tội.

8. Pháp bản nhật trị.

9. Pháp can phá Tăng.

10. Pháp can giúp phá Tăng.

11. Pháp tẩn xuất (đuổi ra).

12. Pháp giải tẩn xuất.

13. Pháp mắng trách can ngăn bị đuổi rồi chê gièm.

14. Pháp can ác tánh.

15. Pháp can ác tà.

16. Pháp cử tội không bỏ ác kiến.

17. Pháp giải cử tội không bỏ ác kiến.

18. Pháp mắng trách can ngăn Sa-di ác tà.

19. Pháp diệt tẩn Sa-di ác tà.

20. Pháp ha trách (mắng trách).

21. Pháp giải ha trách.

22. Pháp cho y chỉ.

23. Pháp giải y chỉ.

24. Pháp ngăn không đến nhà bạch y.

25. Pháp giải ngăn không đến nhà bạch y.

26. Pháp cử tội không thấy tội.

27. Pháp giải cử tội không thấy tội.

28. Pháp cử tội không sám hối.

29. Pháp giải cử tội không sám hối.

30. Pháp Ni can tùy thuận Tỷ-kheo bị cử tội.

31. Pháp Ni can tập cận trụ.

32. Pháp Ni can khuyên tập cận trụ.

33. Pháp Ni can giận bỏ Tam bảo.

34. Pháp Ni can gây tranh cãi.

35. Pháp Ni can tập gần con cư sĩ.

36. Pháp cho nhớ nghĩ.

37. Pháp cho không cuồng si.

38. Pháp cho tìm tướng tội.

39. Pháp cho lìa áo một tháng (ra ở luật Tăng Kỳ).

Đãn đối thú yết-ma. - Lược có 31 pháp. Văn này thông cả các bộ luật, pháp này 2 người ở nơi khuất cùng đối nhau mà làm, nên gọi là “Đãn đối thú”.

1. Pháp thỉnh thầy y chỉ.

2. Pháp biết tội phát lồ.

3. Pháp ngờ tội phát lồ.

4. Pháp gởi dục.

5. Pháp Ni bạch vào chùa Tăng.

6. Pháp Ni dặn thỉnh Giáo thọ.

7. Pháp an cư.

8. Pháp thọ 7 ngày ra ngoài giới.

9. Pháp thọ đêm còn thừa ra ngoài giới.

10. Pháp thọ 3 y.

11. Pháp xả 3 y.

12. Pháp thọ 101 y vật (nhiều vật chỉ thọ 1 còn thuyết tịnh).

13. Pháp xả 101 y vật.

14. Pháp thọ bát.

15. Pháp xả bát.

16. Pháp thọ ni-sư-đàn (tọa cụ).

17. Pháp xả ni-sư-đàn.

18. Pháp thọ dược (các thứ thuốc).

19. Pháp vật thừa thuyết tịnh.

20. Pháp bạch ngưng làm “phú tàng”.

21. Pháp bạch lại làm “phú tàng”.

22. Pháp người đi thay bạch ngưng làm “phú tàng”.

23. Pháp sám tội thâu lan giá nhẹ.

24. Pháp sám Ba-dật-đề.

25. Pháp sám Ba-la-đề-đề-xá-ni.

26. Pháp sám tội Đột-cát-la nặng.

27. Pháp làm phép dư thực (ăn no rồi muốn ăn nữa phải làm phép dư thực).

28. Pháp dặn bảo vào thành.

29. Pháp bạch phi thời vào tụ lạc.

30. Pháp xả thỉnh (bỏ nơi đã nhận mời).

31. Pháp xả giới.

Chúng pháp đối thú yết-ma. - Lược có 6 pháp. Sáu pháp này không nên biệt chúng làm, nên gọi là “Chúng pháp đối thú”.

1. Pháp 3 hoặc 2 người thuyết giới.

2. Pháp tự-tứ.

3. Pháp 3 hoặc 2 người chia Tăng được thí vật.

4. Pháp 3 hoặc 2 người chia vật khinh trọng của người mất.

5. Pháp sám tội Thâu-lan-giá nặng.

6. Pháp sám tội xả đọa.

Đãn tâm niệm yết-ma. - Lược có 4 pháp. Những pháp này, nơi có người, không người đều nên tâm niệm làm, nên gọi là “Đãn tâm niệm”.

1. Pháp biết tội phát lồ trong tòa thuyết giới.

2. Pháp ngờ tội phát lồ trong tòa thuyết giới.

3. Pháp sám tội Đột-cát-la nhẹ.

4. Pháp lục niệm:

(1) Nghĩ số ngày tháng.

(2) Nghĩ biết nơi ăn.

(3) Nghĩ biết ngày thọ giới và tuổi hạ.

(4) Nghĩ biết y, bát thọ trì và thuyết tịnh.

(5) Nghĩ không biệt chúng thực.

Đối thú tâm niệm yết- ma. - Lược có 15 pháp. Những pháp này từ trong pháp Đãn đối thú mà ra, bởi không có người đối thú, mới khai cho tâm niệm, nên gọi là “Đối thú tâm niệm”.

1. Pháp biết tội phát lồ.

2. Pháp ngờ tội phát lồ.

3. Pháp an cư.

4. Pháp thọ 7 ngày ra ngoài giới.

5. Pháp thọ đêm còn thừa ra ngoài giới.

6. Pháp thọ 3 y.

7. Pháp xả 3 y.

8. Pháp thọ 101 vật.

9. Pháp xả 101 vật.

10. Pháp thọ bát.

11. Pháp xả bát.

12. Pháp thọ ni-sư-đàn.

13. Pháp xả ni-sư-đàn.

14. Pháp thọ dược (các thứ thuốc).

15. Pháp vật thừa thuyết tịnh.

Chúng pháp tâm niệm yết-ma. - Lược có 6 pháp. Những pháp này đều từ trong Chúng pháp phát sinh. Bởi ở một mình không có chúng cùng tác pháp mới khai cho tâm niệm, để làm được việc chúng pháp, nên gọi là “Chúng pháp tâm niệm”.

1. Pháp thuyết giới.

2. Pháp tự-tứ.

3. Pháp thọ công đức y.

4. Pháp xả công đức y.

5. Pháp thọ Tăng được thí vật.

6. Pháp thọ vật khinh trọng của người mất.

VIII. PHÂN LOẠI VỀ GIỚI PHÁP

giới pháp của Tăng, Ni tu hànhvô lượng vô biên, nên các bậc cổ đức tạm chia ra làm 2 thứ: Thông giới và Biệt giới.

Thông giớiTam tụ tịnh giới (Nhiếp luật nghi giới, Nhiếp thiện pháp giới, Nhiếp chúng sinh giới) của Đại thừa Bồ-tát giới. Nhiếp luật nghi giớichế ngự mọi điều ác. Nhiếp thiện pháp giới, khuyên làm các điều thiện. Nhiếp chúng sinh giớilợi ích hết thảy chúng sinh. Người đệ tử Phật thọ trì 3 giới này, không giới hạn ở trong hàng xuất gia mà thông cả xuất giatại gia.

Biệt giới là những giới điều dành riêng cho chúng Tỷ-kheo thuộc Thanh văn Tiểu thừa giới. Nếu nói tổng quát, giới của Tỷ-kheo tăng về phần rộng thì vô lượng, ở phần trung có 8 vạn oai nghi, 12 vạn tế hạnh, về phần lược có 250 giới. Và giới của Tỷ-kheo-ni cũng có 3 phần, phần rộng thì vô lượng, phần trung bình, 8 vạn oai nghi, 12 vạn tế hạnh, phần lược có 348 giới.

Theo Tứ Phần luật phân loại về giới, có Lược giớiCụ túc giới. Trong phần Lược giới lại có 4 loại: Ngũ giới, Bát giới, Thập giớiLục pháp.

Ngũ giới: 1. Giới không sát sinh. 2. Giới không trộm cắp. 3. Giới không tà dâm. 4. Giới không vọng ngữ. 5. Giới không uống rượu.

Bát giới: 1. Giới không sát sinh. 2. Giới không trộm cắp. 3. Giới không dâm dục. 4. Giới không vọng ngữ. 5. Giới không uống rượu. 6. Giới không đeo tràng anh lạc, hoa thơm, xoa dầu thơm vào mình. 7. Giới không ngồi trên giường cao đẹp, và làm trò nhạc, ca, múa, cố đi xem nghe. 8. Giới không ăn phi thời.

Thập giới: 1. Giới không sát sinh. 2. Giới không trộm cắp. 3. Giới không dâm dục. 4. Giới không vọng ngữ. 5. Giới không uống rượu. 6. Giới không đeo tràng hoa thơm, xoa dầu thơm vào mình. 7. Giới không được ca múa hát xướng, cố đi xem nghe. 8. Giới không được ngồi trên giường cao rộng lớn. 9. Giới không ăn phi thời. 10. Giới không được cầm giữ vàng bạc của báu.

Lục pháp (6 giới pháp): 1. Tâm ô nhiễm đụng chạm. 2. Trộm của người 4 tiền. 3. Đoạn mệnh chúng sinh. 4. Tiểu vọng ngữ. 5. Ăn phi thời. 6. Uống rượu.

Cụ túc giới: Cụ túc giới của bên Tăng gồm 250 giới, Ni gồm 348 giới, đều được ghi rõ trong giới bản của Tỷ-kheo tăng và giới bản của Tỷ-kheo-ni.

Danh mục 250 giới của Tỷ-kheo được tóm lại thành 8 phần hay 8 đoạn như sau:

1. Ba-la-di.... có 4 giới

2. Tăng-tàn. có 13 giới

3. Bất định... có 2 giới

4. Xả đọa. có 30 giới

5. Đơn đọa.. có 90 giới

6. Đề-xá-ni.... có 4 giới

7. Chúng học. có 100 giới

8. Diệt tránh. 7 giới

 1. Ba-la-di: 4 giới

1. Giới đại dâm (dâm dục).

2. Giới đại sát (giết hại).

3. Giới trộm cắp.

4. Giới đại vọng ngữ (nói càn).

 2. Tăng-tàn: 12 giới

1. Giới cố xuất bất tịnh.

2. Giới đụng chạm người nữ.

3. Giới nói lời thô kệch cùng người nữ.

4. Giới khen mình đòi người nữ cung dưỡng.

5. Giới làm người mai mối.

6. Giới tự làm nhà không chủ xử phân quá lượng.

7. Giới làm nhà có chủ vì mình không người xử phân nơi chốn.

8. Giới vu báng tội Ba-la-di không căn cứ.

9. Giới vu báng tội Ba-la-di mượn căn cứ.

10. Giới can ngăn phá hòa hợp Tăng.

11. Giới can ngăn giúp phá hòa hợp Tăng.

12. Giới can ngăn nhờ nhà người, bị đuổi rồi báng Tăng.

13. Giới can ngăn ác tính chống Tăng.

 3. Bất định: 2 giới

1. Giới bất định cùng người nữ ở chốn che khuất.

2. Giới bất định cùng người nữ ở chốn quang đãng.

 4. Xả đọa: 30 giới

1. Giới chứa trượng y quá hạn 10 ngày.

2. Giới lìa y cách đêm ngủ.

3. Giới chứa y mong cầu quá hạn 1 tháng.

4. Giới lấy y của Tỷ-kheo-ni không phải bà con.

5. Giới khiến Tỷ-kheo-ni không phải bà con giặt, nhuộm y.

6. Giới theo cư sĩ không phải bà con xin y.

7. Giới lấy áo quá phần.

8. Giới khuyên cư sĩ tăng giá y.

9. Giới khuyên 2 cư sĩ tăng giá y.

10. Giới đòi y gấp quá hạn 6 lần.

11. Giới may ngọa cụ bằng tơ tằm.

12. Giới may ngọa cụ bằng lông thú đen.

13. Giới may ngọa cụ bằng lông thú trắng.

14. Giới dùng ngọa cụ chưa đủ 6 năm.

15. Giới may ngọa cụ không khâu miếng vải cũ.

16. Giới mang lông dê quá 3 do tuần.

17. Giới khiến Ni không phải bà con nhuộm lông dê.

18. Giới chứa tiền vàng bạc.

19. Giới đổi chác tiền bạc.

20. Giới đổi chác các thứ.

21. Giới chứa bát quá hạn 10 ngày.

22. Giới dùng bát kém 5 vết rạn không dò, cầu bát mới.

23. Giới xin sợi khiến thợ dệt không phải bà con dệt y.

24. Giới khuyên thợ dệt dệt y tốt đẹp.

25. Giới cho Tỷ-kheo y sau lại đòi lại.

26. Giới chứa thuốc quá hạn 7 ngày.

27. Giới qua trước hạn cầu áo tắm mưa, qua trước hạn dùng áo tắm mưa.

28. Giới nhận cấp thí y qua trước thời hạn, chứa cấp thí y qua sau thời hạn.

29. Giới ở chốn A-lan-nhã nếu có ngờ (ngờ có giặc cướp) lìa y ngủ quá hạn 6 đêm.

30. Giới xin của Tăng về nhà mình.

 5. Đơn đọa: 90 giới

1. Giới cố vọng ngữ.

2. Giới chê mắng đủ kiểu.

3. Giới nói lưỡi đôi chiều.

4. Giới cùng phụ nữ cùng nhà ngủ.

5. Giới cùng người chưa thọ đại giới ngủ quá hạn 2 đêm.

6. Giới cùng người chưa thọ đại giới cùng tụng kinh.

7. Giới trước người chưa thọ đại giới nói tội thô (Ba-la-di, Tăng-tàn)

8. Giới hướng người bạch y nói pháp tự chứng.

9. Giới một mình cùng người nữ nói pháp.

10. Giới đào đất.

11. Giới phá hoại chỗ ở của quỷ thần.

12. Giới dư ngữ (nói quanh) và xúc não Tăng.

13. Giới hiềm mắng người.

14. Giới trải đồ nằm ngồi của Tăng ở nơi đất trống không tự cất.

15. Giới trải đồ nằm của Tăng trong phòng không cất.

16. Giới trải đồ nằm cưỡng đoạt chỗ ngủ.

17. Giới đuổi Tỷ-kheo khỏi phòng.

18. Giới trên tầng gác, nằm giường sút chân.

19. Giới dùng nước có trùng, xối trên bùn, cỏ.

20. Giới lợp nhà quá 3 lớp.

21. Giới tự đi giáo thọ Ni.

22. Giới vì Ni thuyết pháp đến chiều tối.

23. Giới chê bàn người giáo thọ Ni.

24. Giới cho y Tỷ-kheo-ni không phải bà con.

25. Giới may y vì Tỷ-kheo-ni không phải bà con.

26. Giới cùng với Ni ngồi chỗ khuất.

27. Giới hẹn với Ni cùng đi một đường.

28. Giới hẹn với Ni cùng đi một thuyền.

29. Giới do Ni khen ngợi được thức ăn.

30. Giới cùng phụ nữ hẹn cùng đi một đường.

31. Giới nhận quá mức cúng một bữa ăn.

32. Giới lần lượt ăn (bội thỉnh).

33. Giới ăn biệt chúng.

34. Giới thọ thỉnh quá hạn 3 bát.

35. Giới chẳng làm pháp dư thực mà ăn.

36. Giới khiến Tỷ-kheo phạm dư thực.

37. Giới xin ăn phi thời.

38. Giới ăn thức ăn cách đêm.

39. Giới không thỉnh mà thọ thức ăn.

40. Giới không bệnh đòi thức ăn ngon.

41. Giới tự tay cho ngoại đạo thức ăn.

42. Giới đến nhà khác không dặn bảo.

43. Giới ở trong thực gia gượng ngồi.

44. Giới ở trong thực gia ngồi chỗ khuất.

45. Giới một mình cùng ngồi với người nữ.

46. Giới khiến Tỷ-kheo không được thức ăn.

47. Giới thọ dược quá hạn.

48. Giới đi theo quân trận.

49. Giới đến trong quân trận quá hạn 3 đêm.

50. Giới xem thế lực quân trận.

51. Giới uống rượu.

52. Giới tắm sông đùa giỡn.

53. Giới cù nôn nhau.

54. Giới không nhận lời can gián.

55. Giới khủng bố Tỷ-kheo.

56. Giới quá hạn nửa tháng tắm rửa một lần.

57. Giới ở đất trống đốt lửa.

58. Giới giấu y, vật của Tỷ-kheo.

59. Giới cho y rồi tự lấy mặc không nói với chủ.

60. Giới mặc áo mới không làm phai màu.

61. Giới cố giết súc sinh.

62. Giới uống, dùng nước có trùng.

63. Giới cố xúc não Tỷ-kheo.

64. Giới che giấu tội thô của Tỷ-kheo khác.

65. Giới kém tuổi cho thọ Đại giới.

66. Giới khơi lại việc tranh cãi.

67. Giới hẹn với giặc cùng đi một đường.

68. Giới không bỏ ác kiến.

69. Giới làm bè đảng với người không bỏ ác kiến.

70. Giới chứa nuôi Sa-di bị đuổi.

71. Giới trái lời can gián, lại nạn vấn Tỷ-kheo.

72. Giới khinh mắng người thuyết giới.

73. Giới nói dối mới biết giới pháp.

74. Giới phản lại Yết-ma.

75. Giới không gởi dục.

76. Giới gởi dục sau ăn năn.

77. Giới nghe lỏm Tỷ-kheo cùng Tỷ-kheo tranh cãi rồi truyền cho người khác.

78. Giới giận đánh Tỷ-kheo.

79. Giới giận tát Tỷ-kheo.

80. Giới hủy báng phạm tội Tăng tàn không căn cứ.

81. Giới vào cửa cung vua.

82. Giới mang cầm của báu.

83. Giới vào làng xóm trái thời.

84. Giới làm giường quá hạn lượng.

85. Giới nhồi bông hoa làm giường nệm.

86. Giới làm ống đựng kim bằng xương, nanh, sừng.

87. Giới may tọa cụ quá lượng.

88. Giới may áo che phủ quá lượng.

89. Giới may áo tắm mưa quá lượng.

90. Giới bằng lượng y của Phật.

 6. Đề-xá-ni: 4 giới

1.Giới thọ thức ăn của Ni không phải bà con.

2. Giới thọ Ni chỉ bảo thức ăn.

3. Giới ở nhà học gia thọ thức ăn.

4. Giới ở chốn sợ hãi thọ thức ăn.

 7. Chúng học: 100 giới

1. Giới mặc quần áo phải tề chỉnh.

2. Giới mặc 3 y phải tề chỉnh.

3. Giới không được vắt trái áo vào nhà cư sĩ.

4. Giới không được vắt trái áo vào nhà cư sĩ ngồi.

5. Giới không được áo quấn cổ vào nhà cư sĩ.

6. Giới không được áo quấn cổ vào nhà cư sĩ ngồi.

7. Giới không được trùm áo lên đầu vào nhà cư sĩ.

8. Giới không được trùm áo lên đầu vào nhà cư sĩ ngồi.

9. Giới không được vừa đi vừa nhảy vào nhà cư sĩ.

10. Giới không được vừa đi vừa nhảy vào nhà cư sĩ ngồi.

11. Giới không được ngồi xổm vào nhà cư sĩ.

12. Giới không được lấy tay chống nạnh vào nhà cư sĩ.

13. Giới không được lấy tay chống nạnh vào nhà cư sĩ ngồi.

14. Giới không được rùng mình đi vào nhà cư sĩ.

15. Giới không được rùng mình đi vào ngồi nhà cư sĩ.

16. Giới không được vung cánh tay đi vào nhà cư sĩ.

17. Giới không được vung cánh tay đi vào nhà cư sĩ ngồi.

18. Giới khéo che thân đi vào nhà cư sĩ.

19. Giới khéo che thân vào ngồi nhà cư sĩ.

20. Giới không được ngó nhìn hai bên đi vào nhà cư sĩ.

21. Giới không được ngó nhìn hai bên ngồi trong nhà cư sĩ.

22. Giới im lặng vào nhà cư sĩ.

23. Giới im lặng vào ngồi nhà cư sĩ.

24. Giới không được cười đùa đi vào nhà cư sĩ.

25. Giới không được cười đùa ngồi trong nhà cư sĩ.

26. Giới nên dụng ý khi thọ thực.

27. Giới lấy thức ăn vừa ngang miệng bát.

28. Giới lấy canh ngang miệng bát.

29. Giới cơm canh cân bằng mà ăn.

30. Giới lấy thức ăn theo thứ lớp.

31. Giới không được khều giữa bát mà ăn.

32. Giới nếu Tỷ-kheo không bệnh không được tự vì mình xin cơm canh.

33. Giới không được lấy cơm đậy canh lại mong được nữa.

34. Giới không được nhìn trong bát người ngồi gần khi ăn.

35. Giới nên để ý vào bát quán tưởng thức ăn mà ăn.

36. Giới không được nắm cơm nắm mà ăn.

37. Giới không được há miệng lớn đợi cơm mà ăn.

38. Giới không được ngậm cơm nói chuyện.

39. Giới không được nắm cơm từ xa ném vào miệng.

40. Giới không được nắm cơm còn lại mà ăn.

41. Giới không được phùng má mà ăn.

42. Giới không được nhai đồ ăn ra tiếng mà ăn.

43. Giới không được húp thức ăn ra tiếng mà ăn.

44. Giới không được lè lưỡi liếm thức ăn.

45. Giới không được vung tay mà ăn.

46. Giới không được tay nhặt cơm mà ăn.

47. Giới không được tay nhơ cầm bát đựng thức ăn.

48. Giới không được đổ nước rửa bát vào nhà cư sĩ.

49. Giới không được đại tiểu tiện, hỉ nhổ trên rau cỏ tươi, trừ bệnh.

50. Giới không được đại tiểu tiện, hỉ nhổ trong dòng nước, trừ bệnh.

51. Giới không được đứng đại tiểu tiện, trừ bệnh.

52. Giới không được thuyết pháp cho người vắt trái áo trên vai không cung kính, trừ bệnh.

53. Giới không được vì người vấn áo trên cổ mà thuyết pháp, trừ bệnh.

54. Giới không được vì người che đầu mà thuyết pháp, trừ bệnh.

55. Giới không được vì người trùm đầu mà thuyết pháp, trừ bệnh.

56. Giới không được vì người tay chống nạnh mà thuyết pháp, trừ bệnh.

57. Giới không được vì người đi dép da mà thuyết pháp, trừ bệnh.

58. Giới không được vì người mang guốc gỗ mà thuyết pháp, trừ bệnh.

59. Giới không được vì người cưỡi ngựa mà thuyết pháp, trừ bệnh.

60. Giới không được ngủ nghỉ trong tháp Phật, trừ vì giữ gìn.

61. Giới không được cất giấu của cải trong tháp, trừ vì bền chắc.

62. Giới không được mang dép da vào trong tháp Phật.

63. Giới không được cầm dép da vào trong tháp Phật.

64. Giới không được mang dép da đi nhiễu tháp Phật.

65. Giới không được đi giày bố bịt gót vào tháp Phật.

66. Giới không được cầm giày bố bịt gót vào tháp Phật.

67. Giới ngồi ăn dưới tháp, không được để cỏ và thức ăn nhơ đất.

68. Giới không được khiêng thây chết đi ngang qua dưới tháp.

69. Giới không được dưới tháp chôn thây chết.

70. Giới không được dưới tháp đốt thây chết.

71. Giới không được trước tháp đốt thây chết.

72. Giới không được bốn phía tháp Phật đốt thây chết.

73. Giới không được mang áo và giường người chết từ dưới tháp đi ngang qua, trừ khi giặt nhuộm, xông hương.

74. Giới không được dưới tháp Phật đại tiểu tiện.

75. Giới không được trước tháp Phật đại tiểu tiện.

76. Giới không được quanh tháp Phật đại tiểu tiện.

77. Giới không được mang ảnh Phật đến chỗ đại tiểu tiện.

78. Giới không được ở dưới tháp Phật nhấm cành dương.

79. Giới không được trước tháp Phật nhấm cành dương.

80. Giới không được bốn phía tháp Phật nhấm cành dương.

81. Giới không được dưới tháp Phật hỉ mũi, khạc nhổ.

82. Giới không được trước tháp Phật hỉ mũi, khạc nhổ.

83. Giới không được bốn phía tháp hỉ mũi, khạc nhổ.

84. Giới không được ngồi duỗi chân trước tháp.

85. Giới không được để tháp ở phòng thấp xấu, mình ở phòng cao đẹp.

86. Giới không được vì người ngồi, mình đứng mà thuyết pháp, trừ bệnh.

87. Giới không được vì người nằm, mình ngồi mà thuyết pháp, trừ bệnh.

88. Giới không được vì người ngồi chính giữa, mình ngồi bên mà thuyết pháp, trừ bệnh.

89. Giới không được vì người ngồi chỗ cao, mình ngồi chỗ thấp mà thuyết pháp, trừ bệnh.

90. Giới không được vì người đi trước, mình đi sau mà thuyết pháp, trừ bệnh.

91. Giới không được vì người đi kinh hành chỗ cao, mình đi kinh hành chỗ thấp mà thuyết pháp, trừ bệnh.

92. Giới không được vì người ở giữa đường, mình bên lề đường mà thuyết pháp, trừ bệnh.

93. Giới không được nắm tay nhau đi ở đường.

94. Giới không được ở trên cây cao quá đầu người, trừ khi có nhân duyên.

95. Giới không được dùng túi đan đựng bát, xâu đầu gậy vác trên vai mà đi.

96. Giới không được vì người cầm gậy không cung kínhthuyết pháp, trừ bệnh.

97. Giới không được vì người cầm gươm mà thuyết pháp, trừ bệnh.

98. Giới không được vì người cầm giáo mà thuyết pháp, trừ bệnh.

99. Giới không được vì người cầm dao mà thuyết pháp, trừ bệnh.

100. Giới không được vì người cầm dù mà thuyết pháp, trừ bệnh.

 8. Diệt tránh: 7 giới

1. Giới làm phép hiện tiền để dứt sự tranh cãi.

2. Giới làm phép nhớ nghĩ để dứt sự tranh cãi.

3. Giới làm phép bất si để dứt sự tranh cãi.

4. Giới làm phép tự nói tội để dứt sự tranh cãi.

5. Giới làm phép tìm tội tướng để dứt sự tranh cãi.

6. Giới làm phép nhiều người nói để dứt sự tranh cãi.

7. Giới làm phép cỏ che đất để dứt sự tranh cãi.

IX. BỐN KHOA CỦA GIỚI

Phân tích về giới, các bậc cổ đức thường chia làm bốn khoa là giới pháp, giới thể, giới hạnhgiới tướng để thuyết minh.

1. Giới pháp. - Giới là thánh pháp của Phật chế định. Giới phápthông giới của hết thảy phàm, thánh. Bài kệ:

Chư ác mạc tác,

Chúng thiện phụng hành,

Tự tịnh kỳ ý,

Thị chư Phật giáo”.

Đó là thông giới của Thất Phật Thế Tôn trong 3 đời quá khứ, hiện tại, vị lai, và cũng là thông giới cho hết thảy phàm, thánh tu trì để bước lên thánh quả.

Nhưng giới pháp ở đây chỉ nói về nghĩa hẹp là những giới phápĐức Phật đã chế định ra cho các đệ tử đã được thọ, và y vào đó tu hành để thành được thánh quả làm chuẩn tắc. Thí dụ giới không sát sinh, giới không trộm cắp v.v... cho đến 250 giới. Đó gọi là giới pháp.

Vậy ta phải chú trọng đến giới pháp của tự mình đã được thọ, phải giữ gìn cho thanh tịnh, sáng suốt như ngọc minh châu, phải luôn luôn nhớ nghĩ, giới phápthánh pháp. Không dễ gì được gặp.

2. Giới thể. - Do từ nơi tác pháp yết-ma trao giới và tâm người nhận giới, mà lãnh hội được giới pháp trên phạm vi tư tưởng, tiềm tàng ở trong tâm mà sinh khởi cái công năng “phòng phi chỉ ác” nó luôn luôn nảy sinh ra mầm thiện, nên gọi là giới thể.

Liên quan đến giới thể trong “Yết-ma sớ” có riêng một chương, nói rõ về giới thể. Giới thể là bộ phận cơ bản trong giới luật cần phải đặc biệt chú ý nghiên cứu.

Trong kinh Niết Bàn nói: Giới có 2 thứ, một là “Tác giới” (chuyển động), hai là “Vô tác giới” (một lần phát khởi thời trước sau thường liên tục).

Tác giới dùng “thân, khẩu nghiệp tư” làm thể. Vô tác giới thể lấy “phi sắc phi tâm” làm thể.

- Tát-Bà-Đa tông chủ trương, tác giới thể và vô tác giới thể, hai giới này đều là “Sắc pháp”.

- Thành-Thật tông chủ trương “Tác giới thể” lấy sắc tâm làm thể, “Vô tác giới thể” lấy phi sắc phi tâm làm thể.

Theo Tổ Đạo Tuyên y cứ vào Tứ Phần luật cũng lấy “chủng tử” làm thể, nhưng là “Thiện chủng làm thể” nên trong sớ chép “Thành Thiện chủng tử”, đó là “giới thể”.

Vì lẽ Tát-Bà-Đa tông nói giới thể là “Tư chủng”, Thành-Thật tông nói giới thể là “Huân chủng”, nên “Tư” và “Huân” là Tác giới thể, còn “Chủng” thuộc Vô tác giới thể. Nói đến “chủng tử” là đề cập đến cả chủng tử thiện và chủng tử ác. Nên Tổ Đạo Tuyên lấy “chủng tử thiện” làm giới thể, để phân biệt với 2 tông trên. Vì “thiện” là pháp thể, “chủng” là thí dụ. Nghĩa là trần sa giới pháp đều thu nạp ở trong bản tạng thức, nó liên tục sinh khởi, liên tục tùy tùng để đưa đến kết quả thanh tịnh giải thoát.

Vậy nên người học Luật cần phải hiểu rõ ràng về “giới thể” rồi mới biết được “Vô tác giới thể”, mới có thể tăng trưởng được thiện pháp, hộ trì giới luật, để sinh Định, phát Tuệ, để trụ trì chánh pháp.

3. Giới hạnh. - Giới hạnhtùy thuận giới thể mà các hành vi của 3 nghiệp thân, khẩu, ý đều hành động như Pháp.

Tăng, Ni đã thọ giới rồi, tất phải nương vào giới ấy mà tu hành. Trên phương diện giáo lý, phải y sư học tập về lý luậnquy luật hành sự của Luật tạng. Trên phương diện thực hành, chủ yếu là đối trị phiền não, kiểm tra tư tưởng, ngôn ngữ, hành vi khiến cho thích hợp với giới luậtoai nghi. Phải bền chí xa lìa hết thảy những sự việc “chỉ phạm” và “tác phạm” và phải tích cực hết thảy những việc làm ”chỉ trì”, khiến cho 3 nghiệp đều hợp với luật nghi, đó là giới hạnh.

4. Giới tướng. - Xem xét chỗ sai biệt của giới hạnh như Ngũ giới, Bát giới, Thập giới, cho đến 250 giới đều là giới tướng.

Bởi nguyên nhân giữ gìn giới luật mà khiến cho oai nghi được thành tựu, bất cứ cử chỉ hành động gì cũng đều tương xứng với giới luật, được những đức tính tốt của trì giới, nó thể hiện qua bề ngoài, đó gọi là giới tướng.

 

HẾT

Tạo bài viết
01/07/2010(Xem: 45377)
29/06/2010(Xem: 41568)
Có một câu chuyện thú vị rằng năm 1994, thiền sư Phật Giáo người Hàn Quốc, tiến sỹ Seo Kyung-Bo đã có chuyến viếng thăm đặc biệt Đức Cha John Bogomil và đã tặng Đức Cha vương miện của Bồ tát Quan Thế Âm bằng ngọc. Lúc đó Đức Cha John Bogomil có hỏi thiền sư Seo Kyung-Bo về sự liên kết giữa Thiên chúa giáo và Phật giáo và câu trả lời rằng đó là 2 cánh của 1 con chim.
Bức tượng “lưu lạc” đúng 50 năm. Trong khoảng thời gian đó có gần bốn mươi năm là dằng dặc ám ảnh chiến tranh của người cựu binh Mỹ Muller và hơn mười năm ông Anderson day dứt thực hiện nguyện vọng sau cùng của bạn. Nên dù đến vào giờ chỉ tịnh chốn thiền môn của một buổi trưa nắng nóng Quảng Trị, Anderson vẫn phải làm phiền nhà chùa để được vào trả lại bức tượng. Người bạn quá cố Muller và cả ông nữa, đã chờ đợi giây phút này quá lâu rồi!