VII Mê tínchánh tín

11/07/20183:20 CH(Xem: 108)
VII Mê tín và chánh tín

Từ Hoa Nhất Tuệ Tâm
QUYỀN THỰC
THÁNH ĐẠO VÀ PHẬT GIÁO

 

Phần VII

Mê tínchánh tín

 

Mê tín (迷信) tức tin vào các tướng huyền hoặc, trái nghịch với thực tướng của vạn sự vạn vật. Thực tướng ấy là gì?. Thiên Thai Trí Giả nói: “nhất sắc nhất hương vô phi trung đạo” (一色一香無 非中道) nghĩa là một sắc một hương đều là Trung đạo. Lý thực tướng Trung đạo tiềm tàng trong hết thảy mọi vật, dù nhỏ nhặt như nhất sắc, nhất hương cũng có đủ bản thể của thực tướng Trung đạo.

Người mê tín thì trụ nơi mê tân tức bến mê, chánh báoy báo tương hợp, chỉ cho ba cõi Dục giới, Sắc giới, và Vô Sắc giới cùng với lục đạo tức sáu đường của chúng sinhĐịa ngục, Ngạ quỷ, Súc sinh, Người, Trời, và A tu la. Vì không có chánh tínđọa lạc trong bến mê nên từ trong bến mê phải phá bỏ mê tín, phát khởi chánh tín.

Muốn đắc chánh giác thì trước hết phải tu học chánh giáo. Thánh đạo nếu được nhìn như con đường hóa hiện của thần tiên, thánh hiền, và ngay cả ma quỷ (quỷ Tử Mẫu và con là hai vị hộ pháp), nhằm vào mục đích hộ trì chánh pháp, giúp đỡ chúng sinh cả hai mặt thân và tâm, tạo những thuận (hoặc nghịch) duyên khiến chúng sinh quy tâm về nẻo thiện, dù là Tiệm giáo hay Đốn giáo, thì Thánh đạochánh giáo.

Tôn (宗) là tôn quý, giáo (教) là giáo dục. Tôn giáo là nền tảng giáo dục tôn quý, cho nên người học Phật tôn xưng Đức Bổn Sư Thích Ca là một nhà đại giáo dục tôn quý. Như vậy Thánh đạo có nhắm vào mục tiêu giáo dục không? Người tín đồ khi có được sự kỳ ngộ với chư thiên, có thực sự tiếp thu được con đường tu học từ chư thiên không?. Người tín đồ có thực sự hiểu rõ tông chỉ của Thánh đạo không?.

Như vậy, vì sao Thánh đạo qua hình thức cơ bút, giáng đồng lại chưa có được chỗ đứng ngang hàng với các tôn giáo chính thống, thay vào đó, đôi khi còn bị miệt thị là đồng bóng, mê tín dị đoan. Từ thuở nhỏ tôi đã từng nghe những câu hát mỉa mai, ví von người thanh đồng như một loại ốc mượn hồn: “Ốc sên mày lên công chúa, mày múa tao coi, để tao may quần đen áo đỏ cho mày.”

 

Có người hỏi:

-        Nói về cơ bút và giáng đồng, nếu chư vị đã có thần thông của bậc Thánh thì tại sao phải cần đến người thanh đồng làm trung gian?.

Xin đáp:

-        Đây là do căn cơ thấp kém của chúng sinh cõi này không thể nhìn được sắc tướng của chư thiên. Ngược lại cũng vậy, xin nhắc lại một câu chuyện của ngài Khuy Cơ (632-682) và Ngài Đạo Tuyên (596-667). “Ngài Khuy Cơ nghe nói chư thần thường đến dâng ngài Đạo Tuyên thức ăn cõi Trời. Ngài Khuy Cơ đến chờ mãi mà không thấy chư thần xuất hiện để nếm thử mùi vị thức ăn cõi Trời ra sao, sau đó ra về. Hôm sau chư thần lại đến, ngài Đạo Tuyên trách, liền thưa rằng không phải thất hẹn mà vì hào quang của Bồ Tát sáng quá nên không thể vào.” Thí dụ: Khi một vị Thầy dạy học trò, vị Thầy ấy cũng tùy theo trình độ thuần thục hoặc non kém của học trò mà giảng giải. Nếu người học trò có một trình độ rất giới hạn về thế giới thì vị Thầy không thể bắt đầu bài học với tầm nhìn về nguyên tử, vũ trụ quan v.v… Thay vào đó, vị Thầy sẽ chỉ ra những hình ảnh cụ thể trước mắt như sông núi, đất đai. Một thí dụ khác: Thời đại ngày nay không ít người phủ nhận sự có mặt của loài Rồng, cho rằng có Rắn chứ không có Rồng, mặc dù Long Thọ Bồ Tát, kinh Hoa Nghiêm đã giảng về Rồng, trong Lục Tổ Đàn Kinh kể chuyện Lục Tổ hóa độ một con Rồng độc, cũng như rất nhiều pháp thoại về Rồng trong kinh điển Phật giáo. Lý do là vì con người chưa tận mắt thấy Rồng. Nếu một người đã từng thấy Rồng muốn miêu tả hình dáng của loài Rồng mà người ấy đã thấy thì phải tạm dùng ngôn ngữ, văn tự, và hình vẽ của thế gian. Người thanh đồng trung gian tượng trưng cho ngôn ngữ, văn tự, hình vẽ loại này. Ngày xưa, người cầu đạo đã từng nhận được thông điệp từ một cây bút tự động viết trên cát gọi là phù ky. Hình thức giáng cơ này ngày nay hầu như không còn nữa.

Cũng vậy, Ấn Quang Đại Sư nói:

 

“Xưa Khổng Tử không gặp minh quân chánh lệnh

Chẳng thể khiến cho thiên hạ bình an

Đó là do nghiệp lực của muôn dân

Không can hệ chi đến trí tài Khổng Tử.”

(Trích tập Lời Vàng, Ấn Quang Đại Sư, Từ Hoa Nhất Tuệ Tâm dịch)

 

 

Một câu hỏi khác:

-        Làm sao tôi biết được là ma hiện hay thánh hiện? Những tập gọi là kinh giảng cũng quá nhiều, biết đâu là thật đâu là giả?

Xin đáp:

-        Tài, sắc, danh, thực, thùy, ngũ giớithập thiện là tấm kính chiếu yêu Đức Phật đã ban cho bạn. Bạn có thể dùng để chiếu soi chính mình và chiếu soi kẻ khác.

 

Gần đây, các hình thức hầu đồng được Unesco công nhận có một giá trị riêng.  Chữ Unesco viết tắt của từ United Nations Educational Scientific and Cultural Organization, có nghĩa là Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc, là một trong những tổ chức chuyên môn lớn của Liên hiệp quốc, hoạt động với mục đích "thắt chặt sự hợp tác giữa các quốc gia về giáo dục, khoa học và văn hóa để đảm bảo sự tôn trọng công lý, luật pháp, nhân quyềntự do cơ bản cho tất cả mọi người không phân biệt chủng tộc, nam nữ, ngôn ngữ, tôn giáo". Tôi rất dè dặt không dùng hai chữ Thánh Đạo khi nói đến Unesco bởi vì tôi không chắc chắn rằng các người trong cơ quan này đã từng có mối cảm ứng đạo giao với chư thiên hoặc đã từng đối diện với bất cứ người thanh đồng chân chính nào chăng khi đưa ra quyết nghị trên. Nếu chưa từng có, thì cái nhìn của cơ quan này vẫn chỉ là lời khen tặng về những sắc thái đẹp đẽ của một nền văn hóa qua bộ điệu và cách trang phục của thanh đồng. Đây là một điều đáng khích lệ trên bề mặt của văn hóa nói chung, tuy nhiên, cái huyền nghĩa của Thánh đạo không phải ở chỗ này. Nếu chỉ vì một lời công nhận của Unesco mà am đền mọc lên như nấm, thậm chí có người dùng những trang phục giống như chư thiên để phô diễn trên sân khấu vì nghĩ rằng mình đang biểu diễn nét đẹp của văn hóa thì đây là điều không nên làm. Vì sao? Một trong những cái học thâm hậu của người xưa là Lễ Nhạc. Trong Nhạc phải có Lễ. Người xưa nói người quân tử ở trong chánh trị mà làm nhân nghĩa, không nên chia chánh trịnhân nghĩa làm hai đường khác biệt. Cũng vậy, trong Nhạc mà giữ Lễ, không nên chia Nhạc và Lễ làm hai, huống chi cái Lễ này không phải là lễ nghi thường tình của người thế gian đối đãi với nhau mà là giữ Lễ với Thánh Tiên. Chư thiêngiáo hóa chúng sinhcảm ứng, không khi nào bỗng dưng vô cớứng hiện, chư thiên cũng không phải diễn viên, nay cớ sao lại giả dạng chư thiên mà lên sân khấu?.

Xin trích dẫn những đoạn trong tập Lời Vàng, là bản dịch tập Gia Ngôn Lục và các bài pháp của Ấn Quang Đại Sư là một cao tăng đương thời:

 

 “Không thành kính thì như bày tuồng hát Phật

Lợi chẳng bao nhiêu mà tạo nghiệp khó lường.”

 

Một câu hỏi khác:

-     Nếu chư vị có thần lực thì nên hiện thân. Không hiện thân thì e rằng không có thần lực.

Xin đáp:

-     E rằng chư vị đã bao phen thị hiện trước mắt bạn mà bạn không nhìn ra. Đối diện Quán Âm mà chẳng biết Quán Âm là những câu chuyện thường được kể trong Phật giáo. Kinh nói chỉ là nước nhưng loài quỷ, con người, chư thiên nhìn khác nhau. Chư thiên có cùng một loại bát báu đựng thực phẩm nhưng tùy theo phước hạnh mà màu sắc và mùi vị thực phẩm có khác nhau.

 

Đại Kinh quyển thứ sáu, Phật nói:

“Này người thiện nam! Như trong rừng rất nhiều cây Ca La Ca, nhưng chỉ có một cây Trấn Đầu Ca. Hai loại quả rất giống nhau rất khó phân biệt. Khi quả chín rụng có một người nữ nhặt lấy tất cả quả dưới đất nhưng chỉ có một phần là quả Trấn Đầu Ca, quả Ca La Ca thì có đến chín phần. Người nữ này không biết nên mang ra chợ bán, người mua quả Ca La Ca ăn rồi mất mạng. Có người trí hỏi người nữ này: Bà ở nơi nào có được quả này? Người nữ trả lời rằng: Ở trong rừng kia nhặt được quả này. Mọi người nghe rồi liền nói: Nơi ấy quả thậtvô số cây Ca La Ca, chỉ có một cây Trấn Đầu Ca. Mọi người nghe biết rồi mang vất đi”.

Về Lý đạo, câu chuyện này  đòi hỏi sự cẩn trọng đối với huyền nghĩa của giáo lý. Thánh đạo là một tín ngưỡnggiáo lý như bất cứ tôn giáo nào khác. Ngoài ra còn có những bài chầu văn đa số tán tụng đức hạnh của chư thiên. Vì đây là những bài văn tán nên mang nhiều sắc thái tùy theo kiến thứcđức hạnh tu tập của người biên soạn nên cao thấp, hay dỡ khác nhau. Mặc dù những bài văn tán này không phải là giáo lý nhưng người biên soạn cũng cần phải thanh tịnh thân tâm để viết bài văn dựa trên lý đạo hơn là trên tình cảm. Rất tiếc có nhiều bài văn tán quá ướt át, đầy tình cảm, không thích hợp với sự uy nghiêm của một tôn giáothánh hạnh của chư thiên. Người viết cần xem lại các bài kinh tán Phật để thấy sự tôn nghiêm của văn tự. Người hát chầu văn cũng nên hiểu rõ ý nghĩa bài văn mình đang hát. Đây chính là phần giới luậtlễ nghi, là điểm còn rất nhiều chỗ cần nên lưu ý. Bất cứ bài chầu văn nào không chuyên tải được căn bản giáo lý chân chánh thì không nên được phép lưu hành trong nhân gian.

 

Nhận xét về hình thức sinh hoạt của một số tín đồ Thánh đạo hiện nay.

1/. Thứ nhất là việc cúng tế. Ý nghĩa chân chánh của việc cúng tế là hiến dâng tấm lòng thanh tịnh hành trì của người tín đồ nên thường lấy hương hoa làm biểu tượng. Hiện nay sự cúng tế nơi các đền điện rất tùy nghi, chưa theo một giới luật thống nhất. Tại Trung quốc cũng như tại một số vùng tại Việt Nam vẫn còn giữ hủ tục tế sống trâu bò, hẳn rằng không phải từ Thánh giáo nhưng cũng xin đưa ra đây để suy nghiệm:

 

“Lại có kẻ bày ra trò cúng tế

Giết trâu bò làm lễ tạ thần linh

Dùng dây gai trói con vật giữa sân đình

Tiếng trống nổi dập dồn như quỷ khóc

Búa lớn đập đầu, dao đâm vào họng

Máu phun thành vòi nhuộm đỏ sân chầu

Tiếng rống lạnh người, tiếng xướng họa lao nhao

Sì sụp lạy, thần linh đâu chẳng đến

Áo khăn đỏ tươi, hương hoa, đèn nến

Cảnh tượng lạnh lùng, người vật đỏ như nhau

Con vật thí thân kia, nào ai có biết đâu

Chính là kẻ xưa kia sì sụp lạy

Xưa giết vật, nay vật làm người giết lại

Là kẻ đặt bày việc cúng tế bất nhân

Nếu là thần linh, tâm chất chứa đức ân

dung thứ loại tồi phong, bại tục

Dùng tục lệ để dối lừa thần thánh

Miệng mình ăn mà dám nói thần ăn

Quả báo kia bao kiếp thú mượn thân

Người thành thú, thú thành người, đổi chữ.

Cũng như vậy,

Các miếu đền thờ anh hùng, thánh nữ

Nên giữ trang nghiêm, tránh ô uế hôi tanh

Kẻ ngu si xào nấu sinh mạng chúng sanh

Mang lên bày biện trên bàn thờ chư thánh

Con mắt đầu heo luộc như âm thầm oán trách

Bên cạnh bốn chân lủng lẳng đã đứt lìa

Sao không lo ngày thân mình đổi chỗ heo kia

Lòng tham tài lộc biến ra lòng ác thú.

Bởi chủ đền tham lam không thấy đủ

Mượn danh thánh thần làm kế sinh nhai

Tiếng kêu đau thương của con vật động thiên đài

Nếu cúng thịt chúng sinh mà được phước

Thì phước đó do yêu tà ban thưởng

Như ma con lo lót tế ma cha

Đến một ngày nhân quả hiện trong nhà

Thì thử hỏi tài lộc nào cứu được?”

(Trích tập Lời Vàng, Ấn Quang Đại Sư, Từ Hoa Nhất Tuệ Tâm dịch)

 

Theo lời văn trên, tôi xin đề nghị:

-        bãi bỏ tất cả các thực phẩm cúng tế bằng sinh mạng chúng sinh như cầm thú. Thực phẩm cúng tế chỉ là các thức chay, hoa quả, rau trái, nước lã, nước trái cây.

-        bãi bỏ tất cả các thực phẩm cúng tế như thuốc hút, ruợu, và các chất có khả năng làm thần trí tín đồ mê muội, thân thể bất tịnh. Nhất là thuốc lá đã bị thế giới nhìn là một chất độc hại, khói thuốc khiến lá phổi người hút thuốc nám đen, biết bao nhiêu mẹ hiền, vợ thảo lo rầu vì chồng con mình không bỏ được thuốc hút. Nay lại mang thuốc hút dâng lên “thánh thần” ư?.

 

 

“Muốn nhập Phật cảnh nên nương Phật lực

Câu Di Đà rúng động bọn ma quân

Há chẳng hơn tự cậy lực oai hùng

Gặp ma chẳng biết, lại cùng ma đắc ý.”

(Trích tập Lời Vàng, Ấn Quang Đại Sư, Từ Hoa Nhất Tuệ Tâm dịch)

 

2/. Thứ hai đề nghị người thủ đền và thanh đồng phải là người trường chay. Trừ phi không phải là người cầu đạo, người đã thực tâm muốn cầu đạo thì phải chứng tỏ đã buông bỏ được ít nhất là miếng ăn mình ưa thích.

 

Kinh Hoa Nghiêm nói,

“Bổn Tâm, Phật, Chúng Sinh, cả ba không sai khác”.

Hãy lắng nghe tiếng rống đớn đau trong lò mổ giữa đêm khuya

Thì phải biết rằng nạn binh đao, máu lửa, chiến tranh kia

Từ nghiệp sát bao đời đà tích lũy

Muốn thế giới an bình, thời thời thịnh trị

Hãy bỏ thói quen ăn xương thịt, cốt tủy, nấu, hầm.

Nếu có người hỏi rằng,

“Sao không lo cho người, bận chi đến thú cầm?”

Thì phải biết,

Đó chính thật là lo cho người vậy!

Tránh giết hại thì chẳng bị người giết hại

Không bị nạn quỷ thần, đạo tặc, oan ương

Không giết chúng sinh, bồi đắp tình thương

Tình thương đó chính là tình đồng loại

Lại có người bảo rằng,

“Loài vật vô số, phóng sinh vài mươi con có gì đáng nói?”

Phải biết rằng lý sự hỗ tương nhau

Tâm từ ban bố sự sống dài lâu

Vật cảm nhận một nguồn ân vô úy

Lục độ vạn hạnh, hành vô úy thí

Huân tập từ bi trong mỗi chuyện cỏn con

Vun bồi phước tuệ đến chỗ vẹn toàn

Như dạy trẻ từ thuở còn la lết

Người ăn thịt là người ăn nỗi chết

Ăn nỗi kinh hoàng, sợ hãi của chúng sinh

Thấm vào xương da, máu thịt của chính mình

Theo hơi hám thở ra mùi oán khí

Nay nương phước xưa, sinh làm người tài trí

Nên cảm cùng trời cái đức hiếu sinh

Chớ nên làm người bán rẽ tánh linh

Phước cùng tận, theo nghiệp thay đầu, đổi mặt

Người ăn thịt cưu mang nhiều bệnh tật

Cả thân tâm ô nhiễm khí tối đen

Ăn thịt, ăn rau, đều bởi thói quen

Biết nhìn lại thì sinh lòng hổ thẹn

Nghiệp thiện ác thọ thân người, thân thú

Có xương da thì biết nỗi đớn đau

Thay hình, đổi mặt, vô số kiếp hẳn quên nhau

Lại giết hại, đoạn tuyệt dòng giống Phật.”

(Trích tập Lời Vàng, Ấn Quang Đại Sư, Từ Hoa Nhất Tuệ Tâm dịch)

 

3/. Thứ ba là giáo hội: Đề nghị nên thường xuyên tổ chức các lớp học quy mô về giáo lý, chú trọng vào sự giúp ích người tín đồ trong việc tu tậptrì giới. Người trong giáo hội nên thường xuyên gặp gỡ các thanh đồng, thử thách sự hành đạo chân chính hoặc không chân chính. Trong bất cứ tôn giáo nào cũng có bộ mặt gian trá của những hạng người gian trá, dù là Phật giáo, Thiên chúa giáo, Thánh giáo v.v… với những tin tức hằng ngày đã tích tập thành sự kiện lịch sử.

 

4/. Thứ tư là trang phục: Đề nghị bãi bỏ các lối ăn mặc tùy tiện của các tín đồ hành lễ, họ phải mặc pháp phục thanh nhã được quy định.

 

5/. Thứ năm là chầu hầu: Sự thanh tịnhcung kính trong lúc chầu hầu qua thân khẩu ý của tất cả những người chung quanh. Đề nghị tín đồ nên giữ một khoảng cách giữa người thanh đồng và tín đồ, nên ngồi nghiêm trang theo thứ lớp ngay ngắn. Không nên kéo khăn sửa áo của người thanh đồng trong lúc người ấy đang làm lễ.

 

6/. Thứ sáu là tịnh tu: Đề nghị gia tăng việc tịnh tu ba nghiệp thân khẩu ý nơi yên tịnh, tổ chức các buổi tỉnh tọa ngay trong đền phủ, giảm thiểu tất cả các sinh hoạt bơi thuyền, rước kiệu tấp nập bên ngoài dù là trong các ngày vía lễ. Sự dâng hiến thành kính nhất trong các ngày vía là giới tâm, định tâm, và tuệ tâm. Nếu chỉ vì bận rộn với chuyện luộc gà vịt, mang đến đền phủ bày la liệt trên bàn thờ thì chắc chắn đây không phải là sự cúng dường chư thiên chờ đợi nhận lãnh, mà chính mình lại tạo thêm nghiệp. Người tín đồ phải thường phản tỉnh tự hỏi tâm mình tin tưởng vào điều gì. Tâm mình là tâm cầu lợi dưỡng hoặc là tâm cầu đạo. Làm thế nào để dâng hiến tín tâm một cách chính đáng?.

 

7/. Thứ bảy là lá cờ: Đề nghị duy trì một lá cờ đồng nhất được treo trong tất cả đền phủ.

 

Những đề nghị trên chỉ là những điều cơ bản nhằm vào việc duy trì một nền đạo tự ngàn xưa. Thiên tiên vốn bất sinh nhưng Thánh đạobất diệt hay không là tùy thuộc vào đường lối tu hành của người hành đạo.

Người xưa nói:  “Tận thiên chức tuần thiên lý”. Chức phận Trời trao phải làm cho hết sức. Chân lý Trời phú y theo không sai.

 

………HẾT………

 

 

 

Vài nét về tác giả

 

 

tu hoa nhat tue tamNữ cư sĩ Từ Hoa Nhất Tuệ Tâm, sinh năm 1952 tại Nha Trang.

Theo học Triết học Đông Phương tại Đại học Văn Khoa, Saigon 1971-1975.

Định cư tại tiểu bang Pensylvania, Hoa Kỳ từ 1975 đến nay (2014), theo học Triết học Tây Phương tại Đại học Florida 1975-1979.

Học Phật phápcung kính chư Phật từ thuở còn rất nhỏ tuổi, nhưng chỉ bắt đầu trường chay vào năm 40 tuổi.

Bắt đầu dịch các tiểu luận về Pháp Hoa Tông như Luận về Pháp Hoa Huyền Nghĩa, Maha Chỉ Quán, Nền tảng Phật học Thiên Thai Tông, Luận về Pháp Hoa Kinh An Lạc Hạnh Nghĩa, Thiền và Chỉ Quán v.v... từ năm 2003.

Thi hóa toàn bộ kinh Pháp Hoa (dưới thể thơ 8 chữ, 3340 câu, các nghệ sĩ tại Saigon diễn ngâm vào MP3), và những thi phẩm khác như Nhập Pháp Giới, Bát Nhã Ca, Mở Cửa Mặt Trời, dịch kinh Địa Tạng dưới thể thơ 8 chữ, dịch bài Văn Tế Thiên Thai Trí Giả của đại sư Tuân Thức, dịch 554 bài kệ HT Tuyên Hóa viết cho 554 câu chú Lăng Nghiêm, dịch 42 bài kệ HT Tuyên Hóa viết cho Tứ Thập Nhị Thủ Nhãn, dịch 84 bài kệ HT Tuyên Hóa viết cho chú Đại Bi, dịch toàn bộ 379 bài kệ và 379 bài tán HT Tuyên Hóa viết cho Phật Tổ Đạo Ảnh (đổi tên là Đường Phật Đi).... kể từ năm 2007 trở về sau.

Ngoài các sách đã ấn hành tại nxb Phương Đông, bài vỡ và các phần diễn đọc được ghi âm đăng trong thuvienhoasen.org, rongmotamhon.com, tangthuphathoc.net

Thư từ liên lạc: tuhoanhattuetam@gmail.com

Tạo bài viết
11/11/2010(Xem: 166941)
01/04/2012(Xem: 14652)
08/02/2015(Xem: 21266)
10/10/2010(Xem: 99043)
10/08/2010(Xem: 102779)
08/08/2010(Xem: 106827)
21/03/2015(Xem: 10788)
27/10/2012(Xem: 55765)
Chùa Hương Sen hôm cuối tuần đã nhận một món quà tặng quý giá: 120 thùng sách Phật học. Đó là toàn bộ thư viện Phật học của Cư sĩ Mật Nghiêm Đặng Nguyên Phả lưu giữ trong nhiều thập niên tu học, hoạt động.
Khi 12 chàng trai trẻ Thái Lan bị mắc kẹt trong một hang động và được giải cứu từng người một được phát hiện đầu tiên bởi các thợ lặn người Anh cách đây một tuần, được báo cáo là đang thiền định.
Đản sinh, là nói chuyện Đức Phật đản sinh. Đặc khu, là nói chuyện thị trấn Lumbini, nơi Đức Phật ra đời, và cũng là nơi một giáo sư Bắc Kinh bỗng nhiên “khám phá” rằng Lumbini thời xa xưa là một đặc khu của triều đình Thục Vương của Trung Hoa cổ thời. Nghĩa là, lịch sử Phật giáo sẽ bị một vài giáo sư TQ viết lại...